АЖО валюта айырбастау пункті


Жоспар

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

II. Негізгі бөлім
1. Есептің қойылымы (мақсаты, шарты) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
2. Мәліметтер базасын басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
3. Мәліметтер базасын құру техникасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
4. Database Desktop көмегiмен кесте құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
5. Кіру құжаты (формасы, атауы) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
6. Кесте қасиетiн анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
7. Өрiстердi (поле) беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
8. dBase және Paradox форматының кестелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
9. BDE Administrator.да мәлiметтер қоры драйверлерiн және жалған
аттарын құру және көру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
10. Мәлiметтер қорымен жұмыс жасайтын жобалар құру ... ... ... ... ... 16
11. Программалық жабдықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17

III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

IV. Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

V. Терминологиялық сөздер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

VI. Листинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кіріспе
Ақпараттық жүйелер (АЖ) – экономикалық объектіні басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өндеу және шығарып беру жүйесі. Экономиканы басқарудың әр түрлі деңгейлері мен салаларына қызмет көрсететін АЖ-ның айырмашылығына қарамай, олар келесі ерекшеліктермен сипатталады:
- экономикалық ақпараттың негізгі құрамдық өлшем бірлігін экономикалық көрсеткіштер мен құжаттарды өндеуге бағытталуымен;
- мәліметтерді үлгілік (модельдік) өңдеу мен есеп айырысу–есептеу кезеңінің байланыстылығымен;
- уақытқа қарай – экономикалық есептер мен оның шешімдерін қажетті мәліметтермен жабдықтау зәрулігімен;
- уақытша іс тәртібімен ұйымдастыру құрылымына басқарылатын жүйені қатар тізу қажеттілігімен.
Қазіргі уақытта әр түрлі мақсатта қолданылатын АЖ–ның көптеген саны қызмет етеді. Олардың бір–бірінен өзгешелігі келесі белгілермен түрлендіріледі:
- басқару объектісінің сипатымен;
- АЖ–ны тұрғызу мен жұмыс істетудің жинақталған тәжірибесімен;
- басқару және басқарылушы жүйелерінің құрылымымен;
- мәліметтерді жинауда, өткізіп беруде және өндеуде қолданылатын жабдықтармен;
- АЖ–ны басқару объектісінің жетекшілік тұрғысымен және т.б.
АЖ – бұл ақпараттық жүйелер жобасы мен акпаратты-есептеу жүйесінен (АЕЖ) тұратын күрделi жүйе.
Мұндағы АЖ жобасы – бұл АЖ-ны тұрғызу мен жұмыс iстету шешiмдерi сипаттап жазылған техникалық құжат.
Ал, АЕЖ - деп ақпараттық жүйелер жобасын жұмыс iстетуге бағытталған ұйымдастыру-техникалық кешенiң түсiнуге болады. АЕЖ мәлiметтердi жинауды, өткiзiп берудi, өңдеудi, сақтауды, жинақтап толтыруды және шығарып берудi АЖ жобасындағы шешiмдерге сәйкес қамтамасыз етедi.
АЖ-ның келесi есебi – шешiмдердi қабылдау үшiн мәлiметтердi алу. Бұл жерде шешiмдi қабылдау деп әдетте алға қойылған белгiлi-бiр мақсатқа жету жолдарының бiрiн таңдауды ұғуға болады.
Оның негiзгi есебi АЖ-ның үлкен көлемдегi жеке есептерiн қамтиды.
- жүйенiң iшiнде және сыртында болып жатқандар туралы ақпаратпен жабдықтау;
- шешiмдер ережесi туралы ақпаратпен жабдыктау (нұсқаулар, мөлшерлер, сiлтемелер, алгоритмдер және т.б);
- шешiмдердi қабылдауға, қолдануға болатындай объектiнiң ортасы туралы мәлiметтердi тiркеу, талдау және бағалау;
- басқарылатын кезеңдер барысын бақылау және басқарылатын жүйелердiң нақты күйi туралы мәлiметтердi өңдеудiң өзiн жабдықтау;
- шешiм қабылдау үшiн өңделген мәлiметтерден керектi түрдегi және қажеттi көлемдегi ақпаратты тауып алу;
- шешiмдi қабылдау үшiн әкiмшiлiк және себептiк ақпарат алу;
- қабылданған шешiмдердiң орындалуын бақылау.


Негізгі бөлім
Есептің қойылымы (мақсаты, шарты)
Бұл курстық жұмыстың программасының мақсаты – пайдаланушыға программаны қолдануға лайықты етіп құру, деректер базасын құру және онымен жұмыс істеу. Программа тақырыбы – “валюта айырбастау пункті”. Delphi программалық жүйесінде деректер базасын құру оңай болғандықтан мен осы программалық тілде курстық жұмысты жасадым.

Мәліметтер базасын басқару жүйесі
Мәліметтер базасы (МБ) - бірыңғай автоматтандырылған ақпараттық жүйенің (АЖ) әр түрлі тапсырмалары үшін қолданылатын сәйкестендірілген мәліметтер жиынтығы ретінде анықталады.
Мәліметтер базасын басқару теориясы жеке пән ретінде шамамен жиырмасыншы жүзжылдықтың 50-ші жылдарының басында дами бастады. Осы күнге дейін фундаметальді түсініктер жиыны белгілі - бір жүйе ретінде қалыптасқан. Осылардың бірнешеуін айтып өтейік.
Пәндік облыс деп басқару саласын ұйымдастыру және басқару кезеңдерін автоматтандыру мақсатында зерделейтін әлемнің нақты бір бөлігін айтамыз. Алдағы берілетін мәліметтерде біз ең алдымен пәндік облыстың экономика және қаржы саласымен байланысты қызуғышылықтарын көрсететін және қарастыратын боламыз.
Объект дегеніміз - мәліметтер базасында мәлімет ретінде сақталған ақпараттар жүйесінің элементін айтамыз. Кейбір жағдайларда объект негіз деп те аталады.
Объектілер класы деп - бірыңғай жинақталған қасиеттерге ие объектілер.
Атрибут – бұл объектілер қасиетінің ақпараттық түрдегі көрінісі.
Атрибут немесе атрибуттар тобы - бұл әрбір объект мәліметтерінің түйіндік элементі ретінде басқа элементтерінің негізін анықтайды.
Мәліметтер жазбасы – мәліметтердің байланысқан элементтерінің мағыналық жинағы.
Бастапқы кілт – объектінің әр данасын бірегей мағынада сәйкестендіретін атрибут немесе атрибуттар тобы.Екінші кілт деп - мағынасы объект даналарының бірнеше жазбалары үшін ғана қайталанатын атрибут немесе атрибуттар тобын айтамыз. Ең алдымен, екінші кілт жазбаларды іздеу амалдарында пайдаланылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. А.Я. Архангельский. Программирование в Delphi7. Москва, 2004ж.
2. А. Хомоненко, В. Гофман, Е. Мещеряков, В. Никифоров. Delphi 7. Санкт – Петербург, 2004ж.
3. С. В. Федотова. Создание Windows – приложениий в среде Delphi. Москва, 2004ж.
4. А. Я. Архангельский. Приемы программирования в Delphi. Москва, 2003ж.
5. Халықова, Бостанов, Тұрғанбаев. “Объектілі бағдарланған программалау жүйелерінің негіздері”. Алматы, 2004ж.
6. Шпак.Ю.А.- Delphi на примерах
7. Шумаков - База данных в срде Delphi
8. Баженова.И.Ю - Delphi7 самоучитель программиста
9. Сухарев.М.В. основы Delphi профессиональный подход

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




АЖО Валюта айырбастау пункті

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

Негізгі бөлім

1. Есептің қойылымы (мақсаты,
шарты) ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ..3
2. Мәліметтер базасын басқару
жүйесі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... 3
3. Мәліметтер базасын құру
техникасы ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ..5
4. Database Desktop көмегiмен кесте
құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

5. Кіру құжаты (формасы,
атауы) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . .8
6. Кесте қасиетiн
анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ..9
7. Өрiстердi (поле)
беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... 12
8. dBase және Paradox форматының
кестелері ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ..14
9. BDE Administrator-да мәлiметтер қоры драйверлерiн және
жалған
аттарын құру және
көру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
14
10. Мәлiметтер қорымен жұмыс жасайтын жобалар
құру ... ... ... ... ... 16
11. Программалық
жабдықтау ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .1
7

Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ...

Әдебиеттер
тізімі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... .
...

Терминологиялық
сөздер ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... .

Листинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ...

Кіріспе
Ақпараттық жүйелер (АЖ) – экономикалық объектіні басқаруға қажетті
ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өндеу және шығарып беру жүйесі.
Экономиканы басқарудың әр түрлі деңгейлері мен салаларына қызмет көрсететін
АЖ-ның айырмашылығына қарамай, олар келесі ерекшеліктермен сипатталады:
- экономикалық ақпараттың негізгі құрамдық өлшем бірлігін экономикалық
көрсеткіштер мен құжаттарды өндеуге бағытталуымен;
- мәліметтерді үлгілік (модельдік) өңдеу мен есеп айырысу–есептеу
кезеңінің байланыстылығымен;
- уақытқа қарай – экономикалық есептер мен оның шешімдерін қажетті
мәліметтермен жабдықтау зәрулігімен;
- уақытша іс тәртібімен ұйымдастыру құрылымына басқарылатын жүйені
қатар тізу қажеттілігімен.
Қазіргі уақытта әр түрлі мақсатта қолданылатын АЖ–ның көптеген саны қызмет
етеді. Олардың бір–бірінен өзгешелігі келесі белгілермен түрлендіріледі:
- басқару объектісінің сипатымен;
- АЖ–ны тұрғызу мен жұмыс істетудің жинақталған тәжірибесімен;
- басқару және басқарылушы жүйелерінің құрылымымен;
- мәліметтерді жинауда, өткізіп беруде және өндеуде қолданылатын
жабдықтармен;
- АЖ–ны басқару объектісінің жетекшілік тұрғысымен және т.б.
АЖ – бұл ақпараттық жүйелер жобасы мен акпаратты-есептеу жүйесінен (АЕЖ)
тұратын күрделi жүйе.
Мұндағы АЖ жобасы – бұл АЖ-ны тұрғызу мен жұмыс iстету шешiмдерi сипаттап
жазылған техникалық құжат.
Ал, АЕЖ - деп ақпараттық жүйелер жобасын жұмыс iстетуге бағытталған
ұйымдастыру-техникалық кешенiң түсiнуге болады. АЕЖ мәлiметтердi жинауды,
өткiзiп берудi, өңдеудi, сақтауды, жинақтап толтыруды және шығарып берудi
АЖ жобасындағы шешiмдерге сәйкес қамтамасыз етедi.
АЖ-ның келесi есебi – шешiмдердi қабылдау үшiн мәлiметтердi алу. Бұл жерде
шешiмдi қабылдау деп әдетте алға қойылған белгiлi-бiр мақсатқа жету
жолдарының бiрiн таңдауды ұғуға болады.
Оның негiзгi есебi АЖ-ның үлкен көлемдегi жеке есептерiн қамтиды.
- жүйенiң iшiнде және сыртында болып жатқандар туралы ақпаратпен
жабдықтау;
- шешiмдер ережесi туралы ақпаратпен жабдыктау (нұсқаулар, мөлшерлер,
сiлтемелер, алгоритмдер және т.б);
- шешiмдердi қабылдауға, қолдануға болатындай объектiнiң ортасы туралы
мәлiметтердi тiркеу, талдау және бағалау;
- басқарылатын кезеңдер барысын бақылау және басқарылатын жүйелердiң
нақты күйi туралы мәлiметтердi өңдеудiң өзiн жабдықтау;

- шешiм қабылдау үшiн өңделген мәлiметтерден керектi түрдегi және
қажеттi көлемдегi
ақпаратты тауып алу;
- шешiмдi қабылдау үшiн әкiмшiлiк және себептiк ақпарат алу;
- қабылданған шешiмдердiң орындалуын бақылау.

Негізгі бөлім
Есептің қойылымы (мақсаты, шарты)
Бұл курстық жұмыстың программасының мақсаты – пайдаланушыға программаны
қолдануға лайықты етіп құру, деректер базасын құру және онымен жұмыс істеу.
Программа тақырыбы – “валюта айырбастау пункті”. Delphi программалық
жүйесінде деректер базасын құру оңай болғандықтан мен осы программалық
тілде курстық жұмысты жасадым.

Мәліметтер базасын басқару жүйесі
Мәліметтер базасы (МБ) - бірыңғай автоматтандырылған ақпараттық жүйенің
(АЖ) әр түрлі тапсырмалары үшін қолданылатын сәйкестендірілген мәліметтер
жиынтығы ретінде анықталады.
Мәліметтер базасын басқару теориясы жеке пән ретінде шамамен жиырмасыншы
жүзжылдықтың 50-ші жылдарының басында дами бастады. Осы күнге дейін
фундаметальді түсініктер жиыны белгілі - бір жүйе ретінде қалыптасқан.
Осылардың бірнешеуін айтып өтейік.
Пәндік облыс деп басқару саласын ұйымдастыру және басқару кезеңдерін
автоматтандыру мақсатында зерделейтін әлемнің нақты бір бөлігін айтамыз.
Алдағы берілетін мәліметтерде біз ең алдымен пәндік облыстың экономика және
қаржы саласымен байланысты қызуғышылықтарын көрсететін және қарастыратын
боламыз.
Объект дегеніміз - мәліметтер базасында мәлімет ретінде сақталған
ақпараттар жүйесінің элементін айтамыз. Кейбір жағдайларда объект негіз деп
те аталады.
Объектілер класы деп - бірыңғай жинақталған қасиеттерге ие объектілер.
Атрибут – бұл объектілер қасиетінің ақпараттық түрдегі көрінісі.
Атрибут немесе атрибуттар тобы - бұл әрбір объект мәліметтерінің түйіндік
элементі ретінде басқа элементтерінің негізін анықтайды.
Мәліметтер жазбасы – мәліметтердің байланысқан элементтерінің мағыналық
жинағы.
Бастапқы кілт – объектінің әр данасын бірегей мағынада сәйкестендіретін
атрибут немесе атрибуттар тобы.Екінші кілт деп - мағынасы объект
даналарының бірнеше жазбалары үшін ғана қайталанатын атрибут немесе
атрибуттар тобын айтамыз. Ең алдымен, екінші кілт жазбаларды іздеу
амалдарында пайдаланылады.
Мәліметтерді базада сақтау тәртібі бірнеше жалпы қағидаларға бағынады,
соның ішінде алғашқы кезекте қарастыратынымыз:

.Тұтастық және мәліметтердің қайшы келмеуі, бұдан түсінетініміз
мәліметтердің физикалық сақталуы, сонымен қатар мәліметтерді дұрыс
қолданбауын болдырмау, мағыналарындағы ұштастыру ұйғарымын қолдау,
құрылымдық бұрмаланудан және рұқсат етілмеген деректерді алудан қорғау.

.Мәліметтердің минималды артықтығы, кез келген элемент базада бір түрмен
сақталуы қажет, себебі бұл амалдардың қосарлану мүмкіндігінен қорғайды.
Мәліметтер базасын басқару жүйесі (МББЖ) – бұл мәліметтер базасымен
жүргізетін операцияларды бағдармалық қамтамасыз ету.
Мәліметтер базасын басқарудың бағдармалық жүйесі .
МББЖ класына қатысты нақты бағдармалық өнімдерге қысқаша тоқталайық. Барлық
жалпы деңгейде МББЖ былай бөлуімізге болады:

. профессиональды немесе өнеркәсіпті ;
. персоналды ;

Профессионалды өнекәсіпті МББЖ – күрделі экономикалық объектілерді
басқарудағы автоматтандырылған жүйені жасаудың негізін көрсетеді. Осылар
базасында ірі мекемелердің ақпараттары, банк пен немесе тіпті толық
мағлұматтар салалардың басқару кешені құрылады.
Профессионалды МББЖ қанағаттандыратын алғашқы деңгейдегі талаптар мынадай:

.Қатар жүргізіліп отырған жұмыстарды ұйымдастырғандағы көптеген
пайдаланушылар қатарын анықтау;

.Ауқымдалу, бұл дегеніміз кеңеюге пропорционалды түрде басқарудың объект
жүйесінің өсу мүмкіндігін, түрлі ақпараттық және бағдармалық тұғырнамаларға
тасымалдануы.

.Әр түрлідегі жинаққа қатынасты тұрақтылық, оның ішіндегі сақталған
мәліметтердің жинақтылығының көп деңгейлік жүйесі.

.Сақталынған мәліметтердің қауіпсіздігінің қамтамасыз етілуі және оған
дамыған құрылымдық жүйесінің қол жеткізілуі.
Өнеркәсіптің МББЖ бүгінгі таңда бай даму тарихы бар. Нақты атап айтқанда 70-
ші жылдардың соңы мен 60-шы жылдардың басында үлкен есептік машиналар
базасында құрылған МББЖ Абабас автоматтандырылған жүйелер жатады.Қазіргі
уақыттағы МББЖ-ның кәсіптік өкілдері мынадай бағдармалық өнімдері: Oracle,
DB2, Sybase, Informix Progress.

Oracle МББЖ негізін қалаушылар американдық зерттешілер тобы (Ларри
Эллисон, Роберт Майнер және Эдвард Оутс) болып табылады. Олар осыдан жиырма
жыл бұрын Relational Sorfware Inc.
Фирмасын құрып, өздерінің алдына тәжірибе жүзінде Э.Ф.Кодда мен К.Д.Дейттің
жұмыстарына қойылған идеяларды жүзеге асырушы жүйе құру туралы тапсырма
қойды.

Мәліметтер базасы - деп деректердің электрондық сақтаушысын айтады. Оларға
қатынас, бір немесе бірнеше компьютерлер көмегімен іске асады. Әдетте
деректер базасы деректерді сақтау үшін жасалады.
Мәліметтер базасы – ақпаратты сақтауды және де мәліметтерге ыңғайлы, тез
кіруді қамтамасыз етеді. Мәліметтер базасы өзінен белгілі бір ережелерге
сай құрылған деректер жиынтығын құрайды. Деректер базасындағы ақпарат:
- қайшылықсыз
- артықсыз
- тұтас
Мәліметтер базасын басқару жүйесі деректер базасын құруға, толтыруға,
жаңартқанға, жоюға, арналған программалық жабдық болып табылады.

Мәліметтер базасының байланысы

Мәліметтер базасын құру техникасы

Қарапайым ақпараттық жүйенi құруда Delphi-дiң МБ-мен жұмыс iстеуiн
қарастырайық. Бұл АЖ-нi код жазбай-ақ атқаруға болады. Барлық керектi
операциялар Database Desktop, форманың конструкторы, объектiлер инспекторы
көмегiмен жүзеге асады. АЖ-де жұмыс iстеу келесi басты кезеңдерден тұрады:
• МБ-ын құру;
• жоба құру;
Мәліметтер базасымен (МБ) жобадан басқа АЖ-ге есептеу жүйесi мен
мәліметтер базасын басқару жүйесі (МББЖ) кiредi. Компьютер немесе
компьютерлiк желi бар делiк, және олардың характеристикалары болашақ АЖ-нiң
қажеттiлiктерiн өтейдi делiк. МББЖ ретiнде Delphi-дi таңдаймыз.
Қарапайым кезде МБ бiр кестеден тұрады. Егер кестелер бар болса, онда
бiрiншi кезең орындалмайды. Айта кететiн жайт, Delphi-мен қоса жобаның
көптеген мысалдары, сонымен қатар МБ-ның жобасы да берiледi. Осы жобаға
арналған кестелердiң файлдары С:Program
FilesCommonFilesBorlandSharedDat a каталогында орналасқан.
Мәліметтердің ұйымдастыру - түріне байланысты мәліметтер базасындағы
деректердің негізгі модульдері келесі түрде болады:
- иерархиялық
- желілік
- реляциялық
- объектілі–бағытталған
Иерархиялық модельде деректер ағаштәріздес (иерархиялық) құрылым түрінде
беріледі. Деректердің осындай ұйымы иерархиялық реттелген ақпараттармен
жұмыс жасағанда ыңғайлы, бірақ қиын логикалық байланыстармен жұмыс
жасағанда иерархиялық модель әлсіз.
Желілік модельде деректер ерікті граф түрінде ұйымдастырылады. Желілік
модельдің кемшілігі болып, құрылымының қаттылығы және оны ұйымдастырудың
қиындылығы болып табылады. Сонымен қатар, иерархиялық және желілік
модельдерінің кемшіліктерінің бірі болып, деректер құрылымының деректер
базасын жобалау кезінде берілуі және деректерге қатынау барысында өзгертуге
келмейді.
Объектілі–бағытталған модельде мәліметтер базасының жазбасы объект түріне
беріледі. Объектілі–бағытталған модель желілік және реляциялық модель
ерекшеліктерін қамтып, күрделі мәліметтер базасын құруда пайдаланылады.
Реляциялық модельде деректер кесте түрінде беріледі. Деректердің мұндай
түрінде ақпараттармен жұмыс жасау ыңғайлы және ұйымдастыруға оңай.

Database Desktop көмегiмен кесте құру
Database Desktop-ты жүктейік. File New командасын таңдау арқылы бiз
келесi қосымша менюдi көре аламыз:
QBE Query Визуальды сұраныстарды құру және оларды файлға жазу
SQL File SQL-де сұраныстар жасау және оларды файлға жазу
Table Жаңа кесте құру

Table - командасын таңдап алыңыз. Төмендегi суретте көрсетiлгендей
сұхбат терезесi ашылады. Сырғымалы тiзiмнен МББЖ таңдап алуға болады.
Қалыпты жағдайда Paradox 7-нi таңдап алып ОК түймесін басыңыз.

Төменгi суретте көрсетiлгендей кестенiң құрлымын құрушы терезе ашылады.

Деректер базасын құрайтын кестелер қатты дискідегі каталогта тұрады.
Кестелер файлдарда сақталып, бөлек құжаттарға немесе электрондық кестелерге
ұқсас. Кестелерді көшіруге, орнын ауыстыруға болады. Бірақ, құжаттарға
қарағанда, деректер базасының кестелері көп қолданбалы қатынау режимін
қолдайды, яғни бірнеше қолданбалармен бір мезгілде қолданылуына болады. Бір
кесте үшін (деректер, кілттер, индекстер т.б. құрайтын) бірнеше файлдар
жасалады. Осылардың ішінде негізгісі болып кестенің атымен аталатын
деректер файлы болып есептеледі. Кестені таңдағанда, әсіресе оның негізгі
файлы таңдалады. Мысалы: dBase кестесі үшін кеңейтіндісі DBF болатын файл,
ал Paradox кестесі үшін DB кеңейтіндісі болып табылады. Деректер базасының
әрбір кестесі жолдан және бағаннан тұрады, бір типті объектілердің
ақпараттық жүйелер деректерін сақтауға негізделген.
Өріс мүмкін болатын типтің деректерін қамтиды. Кестенің негізін оның
өрісінің сипаты құрайды. Әрбір кестенің кем дегенде бір өрісі болуы тиіс.
Кестенің құрылымдық түсінігі өте кең және оның құрамына:
- өріс сипаты
- кілт
- индекс
- өрістің мәтініне шек қою
- кестелер арсындағы біртұтастықты сақтау
- парольдер
кіреді. Кестені құрғанда кестенің аты және құрылымы беріледі. Кестенің атын
өзгерткенде кесте және оның файлдары жаңа атқа ие болады. Бұл үшін деректер
базасының кестелерімен жұмыс істейтін арнайы программалар қолданылады.
Мысалы: DataBase немесе Data Pump. Дискіден кестені жойғанда, оның барлық
файлдары да жойылады.
Ал енді мәліметтер базасымен жұмыс жасамас бұрын, біз оның каталогын құрып
алайық. Ол каталог бізде D:\POS. Деректер базасын құру DataBase Desktop
(DBD) утилит көмегімен іске асырылады. DBD утилит көмегімен кестені құруға
және оның құрылымын өзгертуге, оның біріншілік кілттерін және индекстерін,
жазбалар құру және өзгертулер жасауға болады.
Жаңа кестені құру келесі команда бойынша іске асады:
Пуск\Программы\Borland Delphi7\Database Desktop. DBD кірген мезетте жұмыс
істейтін каталогты таңдап алу керек. Ол үшін DBD менюінде File\Working
Directory және көрсетілген терезеден D:\POS каталогына сілтеме жасаймыз.
Менің жағдайымда кестені құру үшін File\New\Table. DBD Creat Table
терезесін шығарады, оның форматын таңдап алу керек.
Құрылып жатқан кестенің әрбір өрісіне бір жазба сәйкес келеді. Field Name
бағанына өріс атын, Type – символ, өрісте сақталынатын мәліметтердің типін
анықтайды. Size бағанына – сан қойылады, өрістің ұзындығын анықтайды, Key-
* символы, егер бұл өріс бойынша біріншілік кілт қою керек болса.

Кiру құжаты
Кiру құжаты – бұл ақпаратты жүйелер функциясының орындалуына қажет,
клавиатурадан терiлген, құжат, мәлiмет, сигнал түрiнде берiлетiн ақпарат.
Жоба екі кестеден тұрады. Ол кестенің жалпы құрылымы төменде анықталған.
Кестелер валюта туралы жалпы ақпаратты жинақтайды.

Реттік Кесте өрісінің аты Кесте өрісінің шамасы
нөмері
1. KodBa (валютаның коды) Alpha (мәтіндік шама)
2. Name (валютаның аты) Alpha (мәтіндік шама)

Реттік Кесте өрісінің аты Кесте өрісінің аты
нөмері
1. Key (Реттік номер. Кілттік өріс) AutoIncrement (сандық
шама)
2. KodBa (валютаның коды) Alpha (мәтіндік шама)
3. Data (енгізілген дата) Date (датаны көрсетеді)
4. InBal (шетелдік валюта) $-money (ақша бірлігі)
5. LocBal (жергілікті валюта) $-money (ақша бірлігі)

Кесте қасиетiн анықтау
Ендi төменгi суреттегi терезенiң оң жағына назар аударыңыздар. Ол жерде
кесте қасиетi берiледi (Table properties). Жоғарғыдағы сырғымалы тiзiм.

Validity Checks – бұл қасиет кестенің мәндерінің дұрыстығын тексереді.
Оң жақтағы бөлiкте өрiстердiң мынандай характеристикаларын бере аласыз:
Required Field Бұл индекатор арқылы әр жазбада мiндеттi түрде болу
керек өрiстер белгiленедi. Бiздiң мысалда бұндай өрiстер
Fam, Nam, Par.
Minimum Ең кiшi мән. Бұл қасиеттi сандық өрiстерге берген
пайдалы. Мысалы Year_b өрiсi үшiн.
Maximum Ең үлкен мән. Бұл қасиеттi сандық өрiстерге берген
пайдалы. Мысалы Year_b өрiсi үшiн.
Default Қалыпты жағдайдағы мән. Бұл қасиеттi сандық, логикалық
және кейбiр символдық өрiстерге берген пайдалы. Мысалы
Year_b және Sex өрiстерi үшiн.
Picture Мәлiметтердi енгiзу шаблоны берiледi. Мысалы телефон
номерi берiлген өрiске беруге болады. (# # # - # # - #
#)
Assist Picture шаблонын беру үшiн сұхбат терезесiн шақырады.

Table Lookup – бұл бөлім берілген кестенің өрісін басқа көрсетіліп отырған
кестенің өрісімен байланысын көрсетеді. Table Lookup-ті таңдағанннан кейін
Define – аңықтау батырмасы шығады. Бұл терезеде драйверлер мен
псевдонимдерді қолдана аламыз. Келесi бөлiм кестедегi бiр өрiстi келесi бiр
кестедегi екiншi өрiспен байланыстырады. Table Lookup таңдап алғанда
терезеде Define – анықтау кнопкасы ғана көрiнiп тұрады.

Secondary Indexes – бұл бөлім ары қарай жұмыс барысына керекті екінші
индекс құруға мүмкіндік береді. Жаңа индекс құру үшін Define – анықтау
батырмасын басу керек. Бұл батырманы басқанда көру диалогтық терезесі
ашылады. Сырғымалы тiзiмдегi кестенiң келесi қасиетi – екiншi индекс құруға
негiзделген. Сол жақ терезеде Fields мүмкiн өрiстер тiзiмi берiлген.
Indexed fields екiншi индекске керек деген өрiстер тiзiмiн реттеп
орналастырса болады. Сол жақ терезеден оң жақ терезеге өрiстi өткiзу үшiн
оны белгiлеп алып стрелкасы бар кнопканы басу керек. Change order
стрелкаларымен оң жақтағы терезедегi өрiстердiң орналасу ретiн өзгертуге
болады. Index options радиокнопкалар панелi келесi характеристикаларды
орнатуға мүмкiндiк бередi:
Unique Мысалы fio индексi үшiн кестеде бiрдей атпен, фамилиямен
қызметшiлердiң болмауын қамтамасыз етедi.
Descending Кесте кему ретiмен реттеледi (қалыпты жағдайда өсу
ретiмен орналасады).
Case Sensitive Символдардың енгiзiлу регистiрi есепке алынады.
Maintained Бұл опция белгiленулi тұрған кезде кесте өзгерген сайын
индекс жаңарып отырады.

Referential Integrity – бұл бөлім әр түрлі кестелердің арасында бүтін
сілтеме байланыстарды қамтамасыз ету үшін қолданылады. ала-алатын өрiс
көрсетiледi. Сiлтеме денгейiндегi бүтiндiлiк бөлек кестелердегi
мәлiметтердiң өзара тұрақты байланысын қамтамасыз етедi. Егер екi кесте
арасында осындай байланыс орнатылса, олардың бiрi - негiзгi (аналық),
екiншiсi - қосымша (көмекшi), қосымша кестеде негiзгi кестедегi кiлттiк
өрiстен ғана мәндердi ала-алатын өрiс көрсетiледi. Сонымен қатар, бас
кестедегі кілттік өрістің өзгерістеріне қосымша кестенің өзгеруін
қамтамасыз ететін операция көрсетуге болады. Бұндай бүтін сілтеме деңгейі
барлық кестелерге тән емес, бірақ Paradox 7 – де барлығы қарастырылған.
Осындай байланысты орнату үшiн ең алдымен екi кесте де орналасқан жұмысшы
каталогты баптау керек. Ол File Working Directory командасы арқылы
орындалады.

Password Security - бұл қасиет арқылы кестеге пароль беруге және әр
өрiске немесе жалпы кестеге белгiлi бiр операцияларды жүргiзуге болатынын
анықтауға болады. Define кнопкасын басу арқылы төмендегi суреттегi Password
Security терезеciн ашуға болады. Ол жерде негiзгi парольдi - Master
Passwords беруге болады және оны нақтылауға Verify masterpassword болады.
Осыдан кейiн Auxiliary Passwords қосымша парольдар кнопкасын басу арқылы
екiншi терезенi ашу керек. Current Password терезесiнде парольдi беру керек
(ол алдыңғы берiлген парольдермен бiрдей болуы мiндеттi емес). Table Rights
(кестеге кiру мүкiндiгi) кестеге кiру мүмкiндiгiнiң жалпы денгейiн
анықтауға болды.

All Кез келген операцияларды жүргiзуге болады. Кесте
құрлымын, парольдi өзгерту немесе кестенi, парольдi жою.
Insert & DeleteЖазбалар үшiн кез келген операцияларды жүргiзуге болады
(өзгерту, жою, енгiзу). Бiрақ кесте құрлымын өзгертуге
болмайды.
Data Entry Мәлiметтердi енгiзуге, жазбаларды қоюға болады, бiрақ
жазбаларды, өрiстердi жоюға және кесте құрлымын өзгертуге
болмайды.
Update Кестелердi көруге болады және кiлттiк емес өрiстердi
өзгертуге болады.
Read Only Кестенi тек көруге болады.

Field Rights кнопкасымен әр өрiстiң қосымша мүмкiндiгiн анықтай аламыз.

All Өрiске барлық рұхсат берiледi.
Read Only Өрiстегi мәлiметтердi тек оқуға рұхсат берiлген.
None Өрiстi көруге, редакциялауға болмайды.

Update Rule – радиобатырмалар тобы егер бас кестеде кілттік өрісті
өшіргенде қосымша кестеде болатын өзгерістерді анықтайды. Егер Prohibit –
ті таңдасақ, онда Database Desktop бұндай операцияны болдыртпайды. Егерде
Cascade опциясы тұрса, онда кілттік өрісі бар бас кестеде өзгеріс болса,
онда қосымша кестеде де өзгеріс болады. Ал егер сіз бас ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Валюта айырбастау пункті
Мектептің меңгерушісінің ажо жасау
Валюта қатынастары және валюта жүйесі
Валюта бағамымен валюта нарығының түсінігі
Валюта
Қаржы және валюта нарығы
Семей каласынын диагностикалык орталығынын АЖО жасау
Валюта саясаты
В. Вильсонның «14 пункті»
Микрокредит мекемесіндегі кредит менеджерінің ажо жетілдіру
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь