Балқаш көлі

Балқаш көлі – Қазақстандағы Каспий мен Аралдан кейінгі үшінші ағынсыз үлкен ірі айдың болып табылады. Балқаш-Алакөл ойпатының терең шараларының бірінде. Теңіз деңгейінен 342 метр биіктікте жатыр. Ұзындығы 614 километр, ең енді жері 74 километр, жағасының ұзындығы 2383 километр, орташа тереңдігі 6 метр. Ең терең жері 26 метр. Айна көлдің беті 18 мың шаршы километрді алып жатыр. Жиналған су көлемі 413 мың куб шаршы километр. Оңтүстік-батысында судың түсі сұрғылт-сарғыштау, шығысында - көгілдір. Балқаш көліне Іле, Қаратал, Лепсі, Ақсу, Аягөз, Бақанас, Тоқырау, Мойынты өзендері құяды. Барлық осында құятың өзендердің су көлемінің 70 пайызын Іле береді. Балқашта көптеген ірі шығанақтар, мүйістер, түбектер бар. Ірі шығанақтары: Алакөл, Қарақамыс, Қашқантеңіз, Сарышаған, Бертіс, Балықтыкөл, Қарашаған; түбектері: Қоржынтүбек, Қараағаш, Байғабыл, Кеңтүбек; ірі аралдары: Басарал және Тасарал.
Балқашта балықтың 20-дан астам түрі бар, мұның 6 түрі көлдің өзінде өскен балықтар (Іле,Балқаш көкбасы, балқаш алабұғасы). Кәсіптік маңызы бар балықтар: сазан, көксерке, балқаш алабұғасы, шармай, аққайран. Жағалауда қабан, қасқыр, түлкі, қоян; құстардан қаз, үйрек, қырғауыл, шағала, аққу, т.б. мекендейді. Кеме қатынастары үзілмейді. Басты пристаньдары - Бурылбайтал, Бөрілтөбе. Көлдің суы Балқаш кен-металлургия комбинатының өндірістік қажетіне кеңінен пайдаланылады.
Атырабының климаты континенттік. Шілде айының орташа температурасы 240С-қа жуық, қаңтарда -80С-қа жуық. Жауын-шашынның орташа мөлшері 120 мм. Ауаның ылғалдылығы 55-60%. Желдің орташа жылдық жылдамдығы 4,5-4,8 м/с. Жел солтүстік және солтүстік-батыс бағытында басым соғады. Балқаш қарашаның аяқ кезінде қатады, сәуір айында мұзы түседі. Іле өзенінде Қапшағай СЭС-нің салынуына байланысты көлдің гидрологиялық режимі өзгерді: деңгейі төмендеді, тұздылығы артты, су қабаттарының өзара араласуы баяулады, т.б.
        
        Балқаш көлі – Қазақстандағы Каспий мен Аралдан кейінгі  үшінші  ағынсыз
үлкен ірі айдың болып табылады. ... ... ... ... ... ... 342 метр биіктікте жатыр. Ұзындығы 614 километр,
ең енді жері 74 ... ... ... 2383 ... ... 6 метр. Ең терең жері 26 метр. Айна ... беті 18 мың ... алып ... Жиналған су көлемі 413 мың куб шаршы километр.
Оңтүстік-батысында судың түсі ... ... - ... ... Іле, Қаратал, Лепсі, Ақсу, Аягөз, Бақанас, Тоқырау, Мойынты
өзендері құяды. Барлық осында ... ... су ... 70 ... ... ... көптеген ірі шығанақтар, мүйістер, түбектер бар. Ірі
шығанақтары: Алакөл, Қарақамыс, ... ... ... ... ... ... Қараағаш, Байғабыл, Кеңтүбек; ірі
аралдары: Басарал және Тасарал.
Балқашта балықтың 20-дан астам түрі бар, мұның 6 түрі ... ... ... ... көкбасы, балқаш алабұғасы). Кәсіптік маңызы бар
балықтар: сазан, көксерке, балқаш алабұғасы, шармай, аққайран. ... ... ... ... ... қаз, ... ... шағала, аққу,
т.б. мекендейді. Кеме қатынастары үзілмейді. ... ... ... ... ... суы Балқаш кен-металлургия комбинатының
өндірістік қажетіне кеңінен пайдаланылады.
Атырабының климаты континенттік. Шілде айының орташа температурасы 240С-
қа жуық, ... ... ... ... ... ... 120 мм.
Ауаның ылғалдылығы 55-60%. Желдің орташа ... ... 4,5-4,8 м/с. ... және ... ... басым соғады. Балқаш қарашаның
аяқ кезінде қатады, сәуір айында мұзы ... Іле ... ... ... ... ... гидрологиялық режимі өзгерді: ... ... ... су ... ... ... ... т.б.
Балқаш туралы алғашқы деректерді саяхатшылар В.Рубрук пен ... ... Одан ... ... ... ... геолог И.В.Мушкетовтың, зоолог-ихтиолог Г.В.Никольскийдің,
географ-биолог Л.СБергтің, геолог Н.М.Страховтың, ботаник В.В.Сапожниковтың
еңбектерін ... ... 1850-60 ... Балқаш ойысы мен Іле алабын
қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов ... Ол ... ... ... Іле және ... ... табиғатына ғылыми сипаттама жасады,
бұларды биік таулық белдеулерге ... ... пен ... ... пайда
болуы мен қалыптасу тарихының өте ұқсастығын алғаш дәлелдеді, сөйтіп Балқаш
табиғатының ... ... ... ... бастамасын жасады.
Осындай байлығы бар, Балқаштың қазіргі жағдайы ауыр. Ол Арал ... ... көне көл ... ... (2003 ... ең ... ... – көлдің суы аумағының кішірейіп бара
жатқандығы. Іле өзенінің ... ... су ... қуыс ... оған қоса ... ... құм арасында жоғалады. Егер су ... ... су мен ... ... ... ... кетсе, онда балық
қорыда сирейді. Сонымен қатар Қапшағай ГРЭС-ң салынуы және Іле, ... және ... ... суын ... су ... салу себеп болған.
“Қазақстан бойынша аса сирек және құрып бара жатқан құстардың 87 түрі
“Қызыл кітапқа” жазылған ... оның ... 47 түрі ... жағалауында”2.
сол сияқты құрғақтағы жан-жануарларға да ... ... ... Бір
кезде көлдің бетін жауып жататын құс базары сиреген. ... ... ... ... ... ... бәрі адамды жаәй қалдырмайды.
Жағалаудың өзі көзге қораш, қараған кезде көңіл ... ... ... ... оның жалғыз проблемасы емес. Оның тағы
бір проблемасы алабы. Балқаштың жағасындағы мыс ... көп ... ... қамтамасыз етіп, оның дамуына жағдай жасап ... Ол ... осы ... ... комбинаттың айналадағы ортаны ластандырып келе
жатқандығы жанға батады. БКМК-ң зияны кейінгі кезде ... ... ... ... ... ... байланысты жас нәрестелердің өлі
тууы жиілеп кетті. Қала тұрғындары анкологиялық және дауна ... ... ... ... тууы және сиам егіздерінің тууы ... ... 2001 ... ... ғана 865 ... ... тіркелген
болса, оның ішінде 8 адам ... бұл ... ... - күнге
өсуде.
Біздің мемлекетіміздің ең басты мақсаты адам ... оның ... ... ... ... айтылған мәселелерге назар аударылып,
тиісті шаралар қолданылуы қажет.
Комбинат экологияға ерекше назар аударуы ... ... ... ... ... аса ...... 5000 тонна. Сондықтан да ... ... ... ... ... ... іске қосуды қолға
алатын уақыт жетті.
2001 жылы наурыздың аяғына қарай Балқашта өлген құстар көбейіп ... олар ... ... ... еді, кейіннен аулалардан, қоқыс
салынған ... ... ... Осыған байланысты ... ... ... ... анықтау мақсатында Балқашта
қалалық ... ... ... ... ... ... ... қырылғаның зерттей келе, құстар белгісіз ... ... ... ... ... ... шығарылды.
Облыстық СЭС-ң құстар аштықтан қырылған деген уәжі көңілге қонымсыз. ... ... ... ... ... ... жинайтың маңында
аса көп болған. Құстар БКМК шығарып тастаған ... ... ... ... ... ... бәрі де ... деді.
“Бірақ БКМК-ға” өндірістік тергеу жүргізген қалалық ... ... ... ... ... ... атқарған жұмыстары туралы ресми актіде:
“Атмосфераға авариялық және жаппай зиянды заттардың, Балқаш көліне ... ... ... қалдықтарды сақтаудың фактілері анықталған жоқ” деп
жазылған”1.
Осының өзіне қарап біз ... ... ... өз ... ... аңғарамыз. Зиянды қалдықтардың құйылуына
байланысты балқашта тұзды су ... арта ... ... ... ... ... ... көлі тартылып қалған Арал көлінің тағдырын
бастан кешуі мүмкін. Егер Арал тағдыры ... ... онда ... ... өз бетімен шеше алмайды. Балқаштың тұшы суының көлемі
азаюда. Осыған орай ауыз су ... ... ... 74,6 мың ... ... тұрғындарының суды сатып алуға көбісінің жағдайы келмейді. ... шешу үшін ... ... ... салу ... болатын.
Бірақ ол тек жартылай ғана пайдалы болып шықты.
Осыған қоса Балқаштың проблемалары аз болғандай , онда АЭС салу туралы
ұсыныс ... АЭС салу ... үшін ... үшін ... болар еді. Бірақ
бұған парламент депутаттары мен ... ... ... ... ... АЭС салу
туралы мәселе дүдәмәл күйге ... ... ... ... қуатын алудың тиімді
жолдары қарастырылды. Зерттеулер нәтижесінде АЭС-тің орнына басқа қуат
көздерін салу ... ... ... ... ... АЭС салу тек
экологиялық тұрғыдан ғана ... ... ... ... мына мәліметтер дәлел бола алады:
- АЭС-те өндірілетін 1 кВт электр қуатының құны – ... ... жылу ... ...... ... жел электр станциясінікі – 800-1000 доллар.
Қайсысы тиімді? Сонда “Қазақстанға балқаш АЭС-ін салу ... пе, ... ... ... ... да өзінен-өзі-ақ табылар1.
Балқаштың экологиялық ... ... ... ... ... ... бейтараптандыратын кешеннің құрылысын
салуды бастады. Объектінің сметалық құны 4 ... мың ... ... зиянды заттарды шығаруды 595 мың тоннадан 35 мың ... ... ... ... ... ... 2 жыл ішінде 1,5 млрд
теңгеге жуық игерілді1.
Қазіргі танда экологияның, қоршаған ... ... оң ... ... Бұл заңды да. Ал табиғат пен адам егіз десек оған қаталдық емес,
мейірімділік ... Біз ... ... ... ... 2030
жолдауында айтқандай жасыл орман, құнарлы алқап, ... де таза ... ... ... ірі ... бірі.
2. Балқаш көлі үшін кәсіптік маңызы бар балықтың бірі.
3. Балқашты зерттеген қазақтың ұлы ғалымы.
4. Ірі аралының бірі.
5. Басты пристаньі.
6. Солтүстік-батыс желі ... қай ... ... | | | | |1 | | | | | | | | | | | | | | |2 | | | | | | | | | | | | |3 | |
| | | | | | | | | | | | | | |4 | | | | | | | | |5 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | |6 | | | | | | | | ... ... | | | | |1 |Б |Е |Р |Т |І |С | | | | | | | | |2 |А |Л |А |Б |Ұ |Ғ |А | |
| | | |3 |У |Ә |Л |И |Х |А |Н |О |В | | | | | | | |4 |Қ |А |Р |А |Т |А |Л |
|5 |Б |У |Р |Ы |Л |Б |А |Й |Т |А |Л | | | | | | | | | |6 |Ш |Ы |Ғ |Ы |С | |
| |
1 ... ... ... ... алқасындай” / Орталық Қазақстан 14
тамыз 2003ж.
2 Сүйіндік Жаныспай “Арқаның омырауында алқасындай” / Орталық Қазақстан 14
тамыз ... ... ... ... омырауында алқасындай” / Орталық Қазақстан 14
тамыз 2003ж.
1 Сүйіндік Жаныспай “Арқаның омырауында алқасындай” ... ... /
14 ... ... Әділ ... ... АЭС салу қажет пе?” / Жас Алаш
Әділ Бек-Қаба “Балқашта АЭС салу ... пе?” / Жас ... ... ... және ... ... ... _________________
___________________________

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
Балқаш көлі туралы4 бет
Балқаш көлі. Климаты3 бет
Балқаш көлінің бассейініне физикалық-географиялық сипатама33 бет
Балқаш көлінің геоэкологиялық проблемалары66 бет
Балқаш көлінің су деңгейі33 бет
Балқаш көлінің толық сипаттамасы6 бет
Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы15 бет
Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы жайлы18 бет
Балқаш көлінің физикалық географиялық сипаттамасы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь