Қызылорда облыстық мемлекеттік мұрағатының құрылуы мен қызметі (1938-2008 ж.ж.)

Бір орталыққа бағынған тоталитарлық мемлекетте тарихымыздың көп мәселелері коммунистік идеологияның қағидаларына сәйкес біржақты бағаланып келді. Құжаттарға деген тиісті талдау мен шығармашылық көзқарас болмай, көптеген қорлар негізді-негізсіз жабық тәртіпке көшті. Олардың құжаттарын пайдалануға тиым салу тарихи зерттеулердің ауқымын тарылтпай қойған жоқ. Тарихтағы «ақтаңдақтардың» жиналып қалуы да сондықтан болатын.
Қазақ елінің егемендігін жариялап, тәуелсіз мемлекет болып қалыптасуы тарихымызды ұлттық мүдде тұрғысынан зерттеуге кеңінен жол ашты. Қазіргі таңда тарихымыздың ақтаңдақтарын ашуда мұрағаттың алатын орны ерекше. Сондықтан да мұрағаттардың даму барысын саралап зерттеу, құжаттарының құрамы мен мазмұнын баяндау, тарих ғылымының негізгі бағыттары қатарына жатады. «Құжатсыз тарих жоқ, өткенсіз бүгін жоқ, бүгінсіз болашақ жоқ» деген танымал нақыл сөз өте көлемді тарихи құжаттарды сақтайтын мұрағаттардың мақсат - міндеттері мен маңызын айтарлықтай дәл білдіреді.
Мұрағат құжаттарын пайдаланудың түбірлі өзгерістерге ұшырауы, мемлекеттік-салалық және жеке адамдар мұрағаттарын қалыптастыру қызметі ауқымының кеңейе түсуі, тарихи мұралардың мемлекеттік істерді жүргізуде, идеологияда, әлеуметтік басқару мүддесіне қолданылуы, ғылыми және шығармашылық жұмыста алатын орнының барған сайын артуы мұрағаттардың аясын кеңейте түсумен қатар оның маңызын да өсірді.
ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаев Мәдени мұра мен оның негізгі құрамдас бөлігі болып келетін Ұлттық мұрағат қорының сақталуы мен ұлғайтылуына жоғары қызығушылық танытып және тұрақты түрде қамқорлығын көрсетіп келеді. Көп ұлтты Қазақстан халқының рухани байлығын пайдалану мен сақтау жөніндегі жұмыс біздің еліміздің мемлекеттік және мәдени құрылысының маңызды бөлігі ретінде қарастырылады. Ұлттық мұрағат қорының құжаттарында мемлекет пен қоғамның саяси, әлеуметтік-экономикалық, ғылыми, мәдени қызметінің жан-жақты қырлары көрініс табады. Елімізде мұрағат ісі Қазақстан Республикасының «Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы» Заңымен, мұрағат және іс жүргізу туралы нормативтік - құқықтық актілермен, Үкіметтің «Мұрағат ісі мен құжаттама жүйелерін дамытудың 2007-2009 жылдарға арналған бағдарламасында» негізделген. Қазақстан Республикасының мұрағаттар туралы Заңында Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағат қоры - Қазақстан халқының тарихи - мәдени мұрасының ажырамас бөлігі» деп көрсетілген. [1]
Қазіргі таңда технократиялық ойлау жүйесі қалыптасып, үлкен қарқын алуда. Осы тұста мемлекеттің және қоғамның саналы өкілдері өткен тарихи кезеңдердегі деректерді болашақ ұрпаққа жеткізу мақсатында сақтап қалдыру жауапкершілігіне ерекше мән беріп, біршама іс-шаралар жасауда. Қоғамдық қатынастардың дамуы ақпараттық ресурстарға деген сұраныстарды арттырып отыр. Ақпараттық ресурстардың қоғам өміріндегі шынайы мәні, зор ақпараты бар құжаттардың үлкен жиынтығын сақтайтын мұрағат мекемелері екені рас.
Республикамыздың мұрағат құжаттары - баға жетпес байлық, халықтың асыл қазынасы. Бүгін де, ертең де, келер ғасырларда да толыға беретін,
Пайдаланылған деректер тізімі:
1. Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы. //Егемен Қазақстан.-1998.-29 желтоқсан.
2. В.В.Максаков «Архивное дело в первые годы Советской власти».- М,1959-176с, «История и организация архивного дела в СССР (1917-1945г.г)».-Москва, 1969-196 с.
3. В.В.Крайская.В.Челлини.Архивоведение. –Москва,1986-240 с, Е.М.Бурова. История и современные тенденции развития экспертизы ценности документов: Учебное пособие. –Москва,1985-143с, Е.В.Алексеева. Л.П.Афанасьева. Е.М.Бурова. Архивоведение. –Москва, 2002-272 с.
4. Основные положения развития системы научно-справочного аппарата к документам государственных архивов.-Москва,1981-135с; Основные правила работы государственных архивов СССР. –Москва, 1984-165 с; Основные декреты и постанавления Советского правительства по архивному делу. 1918-1919 г.г.- Москва,1985-220с.
5. Перечень типовых документов, образующихся в деятельности госкомитетов, министерств, ведомств и других учреждений, организаций, предприятий с указанием сроков хранения.-Москва,1989-230 с, Подготовка межархивных справочников: Метод. Рекомендации.-Москва,1991-144 с, Создание и ведение системы каталогов государственных архивов СССР.-Москва, 1989-146 с, Издание документов в научно-популярных целях. –Москва, 1976-245 с, Теория и практика архивного дела в СССР.-Москва, 1980-205 с, Методические рекомендации по работе с особо ценными документами в государственных архивах.-Москва, 1983-203 с, Организация использования документов ГАФ СССР: Пособие для архивистов.-Москва, 1991-173 с.
6. Архивное стройтельство в Казахской ССР (1918-1980 г.г.)./Сборник законодательных и руководящих документов.- Алматы, 1980-353 с.
7. Абилова Т.Е. Личные фонды в государственных архивах КазССР конец 50-х-начало 80-х г.г./проблемы комплектования и научной организации. // Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата исторических наук.- Москва, 1986-30 с.
8. С.Байжанов. Архив-айғақ.- Алматы, 1980-240 б.
9. Т.Медеуов. Мұрағаттардағы жеке қор. //Қазақ тарихы, 2002-№2-25 б.
10. М.Дакенов, Б.И.Нурпеисова, М.Ж.Хасанаев. Архивоведение. –Алматы, 2003-144 с.
11. Р.Сариева. Мұрағат және тарих.- Алматы, 2004-292 б.
12. Ж.Нұрқұлов. Т.Мәмиев. Архив-халық қазынасы.// Ленин жолы-1981-17 апрель, Б.Бөлегенова. Сыр елінің архив шежіресін жасайық. //Коммунизм шамшырағы, 1981-19 февраль, Т.Мәмиев. Архив шежіресіне қамқорлық керек. //Ленин жолы, 1982- 20 октябрь, Д.Исахаев.Халық қазынасына жаңашылдық керек. //Өскен өңір, 1987-4 июль, Ы.Ысқақов Қамқорлық. Облыстық мемлекеттік архив туралы. //Ленин жолы, 1990-2 сәуір,
13. Қызылорда облыстық мемлекеттік мұрағаты (ҚОММ) 148-қор,1л-тізбе, 1-іс.
14.Е.В.Алексеева.Л.П.Афанасьева.Е.М.Бурова.Архивоведение.Москва,2002-272
15. ҚОММ. 148-қор, 1-тізбе, 60- іс.
16. ҚОММ. 148-қор, 1-тізбе, 498- іс.
17. Ғасырлармен тілдескен мұрағат.-Астана, 2009-136 б.
18. Б.Бөлегенова. Архивке-айрықша қамқорлық.// Сыр бойы, 1999-12 қаңтар.
19. ҚОММ. 148-қор, 1-тізбе, 37-іс.
20. ҚОММ. 148-қор, 2-тізбе, 835- іс.
21. Б.Бөлегенова. Архив-өткеніміздің шежіресі, болашағымыздың болжамы.
// Ақмешіт апталығы, 1998-15 мамыр.
        
        Қазақстан  Республикасы  Білім  және  Ғылым  ... Ата ... ... мемлекеттік университеті
Қызылорда облыстық мемлекеттік мұрағатының құрылуы мен қызметі (1938-
2008 ж.ж.)
Қызылорда, 2010 ж
Бір орталыққа бағынған ... ... ... көп
мәселелері коммунистік идеологияның қағидаларына сәйкес біржақты бағаланып
келді. Құжаттарға деген ... ... мен ... ... болмай,
көптеген қорлар негізді-негізсіз жабық тәртіпке көшті. Олардың ... тиым салу ... ... ... ... қойған жоқ.
Тарихтағы «ақтаңдақтардың» жиналып қалуы да сондықтан болатын.
Қазақ елінің егемендігін жариялап, тәуелсіз мемлекет болып ... ... ... ... ... кеңінен жол ашты. Қазіргі
таңда тарихымыздың ақтаңдақтарын ашуда мұрағаттың ... орны ... да ... даму ... ... зерттеу, құжаттарының
құрамы мен мазмұнын баяндау, тарих ... ... ... ... ... ... жоқ, өткенсіз бүгін жоқ, ... ... ... танымал нақыл сөз өте ... ... ... сақтайтын
мұрағаттардың мақсат - міндеттері мен ... ... дәл ... ... пайдаланудың түбірлі өзгерістерге ұшырауы,
мемлекеттік-салалық және жеке ... ... ... ... ... ... ... мұралардың мемлекеттік істерді жүргізуде,
идеологияда, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... алатын орнының барған сайын артуы мұрағаттардың аясын
кеңейте түсумен қатар оның маңызын да өсірді.
ҚР ... ... ... мұра мен оның ... ... болып келетін Ұлттық мұрағат қорының сақталуы мен ұлғайтылуына
жоғары ... ... және ... ... ... ... келеді.
Көп ұлтты Қазақстан халқының рухани байлығын ... мен ... ... ... еліміздің мемлекеттік және мәдени құрылысының
маңызды ... ... ... ... ... ... ... пен қоғамның саяси, әлеуметтік-экономикалық, ... ... ... ... ... ... ... мұрағат ісі Қазақстан
Республикасының «Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы» ... және іс ... ... нормативтік - құқықтық актілермен, Үкіметтің
«Мұрағат ісі мен құжаттама жүйелерін дамытудың 2007-2009 жылдарға арналған
бағдарламасында» негізделген. ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ұлттық мұрағат қоры - Қазақстан халқының
тарихи - мәдени мұрасының ажырамас ... деп ... ... ... ... ойлау жүйесі қалыптасып, үлкен қарқын
алуда. Осы тұста мемлекеттің және қоғамның ... ... ... ... ... ... ұрпаққа жеткізу мақсатында сақтап қалдыру
жауапкершілігіне ерекше мән беріп, біршама іс-шаралар ... ... ... ақпараттық ресурстарға деген сұраныстарды арттырып
отыр. Ақпараттық ресурстардың қоғам өміріндегі шынайы мәні, зор ... ... ... жиынтығын сақтайтын мұрағат мекемелері екені рас.
Республикамыздың мұрағат құжаттары - баға жетпес байлық, халықтың ... ... де, ... де, ... ғасырларда да толыға беретін, жазыла
беретін тарихтың қайнар көзі. Мұрағат құжатынсыз тарихтың ... ... ... - ... таусылмас, қоймасы ортаймас, тарих көшімен баяғы
заманнан бүгінге дейінгі өмірдің қатпар-қатпар ... ... ... ... - ... кең ... айқындайтын,
тарихи, мәдени ескерткіштерін, жеке тұлғалардың өмірін мәңгі жасататын
ұлттық тарихи мұраның ... ... ... ... ... ... мұрағаттар үлкен рөл атқарады.
Облыстық мемлекеттік мұрағат 80 жылдан аса тарихында дамудың ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
мен дамытудың социалистік практикасында сорақылықтар, бұрмалаулар ... жоқ. Оған ... ... ... жойылуы дәлел. Қандай да
болсын мұрағаттар бір күнде құрылған жоқ. Оның ... мен ... ... өткен тарихымен тығыз үндесіп
Республиканың даму тарихымен бірге Қазақстан мұрағаты да ... ... ... 1928 ... ... ... Қызылорда аймақтық
мұрағат бюросы құрылып, қазіргі ... ... ... ... ... Осы ... ... облыстық мұрағат
жүйесі құрылымының қалыптасу кезеңі ... ... ... атқару комитетінің іс басқарушысына берілді. Аймақтық ... ... ... ... Исаұлы тағайындалды [13-
12,19п.п.]. Қызылорда аймақтық мұрағат бюросы алғаш рет ... ... ... ... ... 17 қор 3813 құжат қабылдады.
Елде жинақталған мұрағат ... ... үшін ... ... ... сай ... ... облыстарға тән болды. Мұрағат
ережесіне сай ... орын ... ... ... ... Оны ... ... да айғақтайды. Мәселен, мұрағат құжаттарына
зер салатын болсақ, Қызылорда қаласында құрылған мұрағаттың ... ... ... ... ... ... ... органдарында шала сауатты,
тәжірибесіз адамдардың жұмыс жасауының нәтижесінде мұрағат ... ... қалу ... ... ... ... ... біліктілігін жетілдіруге зор көңіл бөлініп, мұрағат мамандарын
дайындаудың негізгі базасы Москвадағы мемлекеттік ... ... ... Облыстық мұрағатта тек 1976 жылдан бастап аталған оқу ... ... ... ... ете ... және ... мұрағат
қызметкерлері жыл сайын осы институт жанындағы бір жылдық курстарға жолдама
алып, өз ... ... ... мұрағат құрылымында бірнеше рет өзгеріс болды. 1928 -
1930 жылдары Қызылорда аймақтық мұрағаты, 1931 - 35 ... - ... ... ... ... ... ... 1935 - 38 жылдары
Қызылорда аудандық мұрағаты, 1938 - 60 ... Ішкі ... ... ... ... ... Қызылорда облыстық
мемлекеттік мұрағаты, 1960 - 92 ... ... КСР ... ... Бас ... Басқармасының Қызылорда облыстық мемлекеттік
мұрағаты болып өзгерген.
1938 жылы КСРО ... ... ... ... КСРО ... ... КСРО Ішкі ... Халық Комиссариаты қарауына берілді.
Мұнан былай мұрағат басқармасы КСРО Ішкі ... ... ... ... ... деп ... ... [14-29б]. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі
Президиумының 1938 ... 14 ... ... ... ... және оның ... ... Қазақ КСР Ішкі Істер Халық
Комиссариатының ... ... 1960 ... 17 ... ... осы
мекеменің басшылығында болды. Облыстық мұрағат ... ... ... ... Комиссариаты Басқармасының бөлімшелері болып табылды.
Қызылорда облыстық мемлекеттік ... 1938 ... 20 ... [15-4п] 1938 жылы ... ... мұрағатта 23 қор болды,
оның ішінде 10 қор, 2725 ... ... ... ... ... 1938 ... аудандық мұрағаттар Арал, ... ... және ... ... ... Кеңесінің №409 «Қазақ КСР өлкелік, облыстық ... ... құру және ... ... мұрағаттарды тарату
туралы» қаулысына сәйкес 1963 жылдың 1 ... ... ... ... Арал ... және ... ... мұрағаты
құрылды. Облыстық мемлекеттік мұрағаттың Арал филиалына Арал, Қазалы,
Қармақшы аудандарының ... ... Ал ... ... ... құрамына Қызылорда қаласы, Сырдария, Жалағаш,
Тереңөзек, Шиелі, ... ... ... ... ... ... мұрағат социализмді дәріптеудің идеологиялық құралы
болды. Республикадағы ... ... ... 10 ... ... ... ... мұқият сұрыпталып, мемлекеттік сақтауға
мұрағатқа жинақталды. Құжаттардың біржақты іріктелуі ... ... ... бейнелейтін аса бағалы деректер мұрағатқа
түспей, біржола жойылып ... ... ... ... басым бөлігі
түрлі жасанды шектеулер қою арқылы ... ... ... ... ... Ішкі Істер Халық комиссариатының қарамағында
болуының өзі ... ... ... ... ... ұстауына
мүмкіндік берді. Мұндай құжаттар Ішкі Істер Халық ... ... ... шілде айынан бастап Қазақстан Ішкі Істер Халық Комиссариаты
(кейін Ішкі Істер Министрлігі) өз билігіндегі мұрағаттарды саяси ... ... ... ... ... 27 ... бойынша
азаматтарға карточка-анықтама толтырды. Көптеген ... ... ... ... сай ... ... құжаттарын ғана
жариялау және пайдалануға рұқсат берілді. Зерттеушілердің қолына ... ... ... ... 1941 жылы ... ... мен
мемлекеттік мұрағаттардың барлық іс ... ... ... материалдарды ретке келтіру жұмысын аяқтауға және оларды
социалистік құрылыс, ... ... ... сәйкес және Ішкі Істер Халық
Комиссариаты ... ... ... үшін ... тиіс болды. Мемлекеттік мұрағаттар жұмысындағы басты ... Ішкі ... ... ... ... ... чекистік
жұмыстарда пайдалану туралы» 23 қазан 1940 жылғы №001345 ... ... ... ... аударылды [19-60,61п.п].
Көптеген құнды құжаттар ... ... ... деп ... «аса ... ... белгілермен сақталды. Оларды
ғылыми айналымға ... ... тиым ... Тек ... ... ... империя құлап, Қазақстан ... ... ... ... және «аса ... деген белгілер алынып тасталып, олар ғылыми
айналымға енгізіле бастады.
Кеңестік кезеңде идеологиялық ... ету ... ... ... ... мен ... ... кеңес азаматының тікелей ... және ... іс ... өзегіне айналды. Бұқаралық сананы,
қоғамдық психологияны қалыптастыратын идеологиялық қызметтің ... ... ... ... ... үшін ... ауыр қателікке
апарып соқтырды.
Мұрағат науқаншылдық істерге кеңінен тартылып отырды. Мәселен, КСРО-ның
құрылуының 40, 50 т.б. жылдығы, қазан ... ... ... ... күндерге сәйкес мұрағат құжаттарынан көрме, радиодан лекция ... ... ... ... ... және насихаттық
мақсатта пайдаланудың барысында көрмелер ұйымдастырылып, теле ... ... ... мен ... ... және мерзімді
басылымдарда мақалалар жарияланды. Қызылорда облыстық мұрағатында ... ... ... 1957 ... ... алды. Сонымен,
кеңестік кезеңде Қызылорда облыстық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... сатылардан өткендігін көреміз.
Еліміздің кең байтақ атырабында мемлекеттік мұрағат ... ... ... ... ... ... біртұтас тарих шежіресі болып қалады.
1992-1997 жылдары - ... ... ... ... ... мен құжаттама Бас Басқармасының Қызылорда облыстық
мемлекеттік ... ... ... - ҚР ... мемлекеттік
мұрағатының Қызылорда облыстық мемлекеттік мұрағаты, 2000 ... - ... ... және ... ... ... мұрағаттар мен
құжаттаманы басқару жөніндегі ... ... ... мемлекеттік
мұрағаты деп аталып, бірнеше рет өзгергендігін көреміз. Қазіргі уақытта
мұрағат жүйесін облыстық ... мен ... ... ... мұрағаты, облыс мемлекеттік мұрағатының филиалы (бұрынғы партия
мұрағаты), қалалық және 7 аудандық мұрағаттар құрайды.
Тәуелсіздік жолындағы біздің жаңсақтарымыз бен ... ... ... мен ... ... әсер ... еді. КСРО ... кейін
бұрын бір орталықтан Мәскеуден басқарылып келген ... ... ... ... елдегі экономикалық жағдай да мұрағат қызметіне әсерін
тигізбей қоймады. Бұл кезде ... ... саны ... жинау, қабылдау және сақтауды ... ... ... ... ... ... ... орындары тоқырап, кәсіпорындар
тарап жатқан жағдайда кәсіпорындар мұрағаттары иесіз қалдырылып, есеп-қисап
құжаттары өртелді. ... ... орын ... ... ... ... жол ... 1992 жылдың 30 маусымында Қазақстан
Республикасы Министрлер ... ... ... барлық
бірлестіктерде, мекемелерде, ұйымдарда, барлық ұйымдық-құқықтық формаларда
құжаттарды игеру мен құжаттардың негізгі ережелерін“ бекітті. Бұл ... рет ... ... іс құжаттарын реттеу мен қазақ тілінде
жүргізу туралы дайындалған аса маңызды құжаттардың бірі болып табылады.
1998 ... ... Заңы ... 1999 ... ... ... ... басқару органы –Қазақстан Республикасының Мәдениет, ... ... ... Министрлігінің Мұрағаттар мен құжаттаманы басқару
жөніндегі ... ... ... ... ... ... алатын бірнеше ереже, жарғы, ... ... ... ... ... мұрағатшыларының республикалық қоғамын ұйымдастырды.
1999 жылы мұрағат мекемелерінің жұмысы негізінен «Ұлттық мұрағат қоры және
мұрағаттар туралы» Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... ... ... қоры» туралы ережеге
сәйкес жүргізілді.
Мемлекетіміздің егемендікке ие ... ... ... сөз ... ... ашық ... оған ... тәртібін қайта қарауға
мәжбүр етті. 2002 жылы Қызылорда облыстық прокуратурасының, облыстық атқару
комитетінің, азаматтық қорғаныс штабы ... ... ... 384 құжат
құпиясыздандырылды. Автоматтандырылған мұрағаттық технологияны ... ... ... ... кешенді бағдарламасына сәйкес 30 мұрағат
деректері компьютерге енгізілді. 2003 жылы ... және ... ... ... енетін құжаттарды айқындау және 30 жыл сақталу
мерзімі ... ... ... құпиясыздандыру жұмысы жүргізілу
нәтижесінде облыс мемлекеттік мұрағаты бойынша 474 ... ... ... ... ... ... құжаттарды құпиясыздандыру нәтижесінде 1937-1978 жылдар
аралығындағы облыстық атқару комитеті мен оның ... ... ... ... ... прокуратура, дін істері жөніндегі
өкілеттік ... ... ... саяси бөлімі, статистика
басқармасы, большевиктік партия, Аламесек болыстық ... ... қолы ... ... ... шаруашылық істерге жұмылдыру
жайлы жоғары ұйымдардың циркулярлары, директивтік бағыттағы ... ... ... ... ... тізімі, оларды ақтау
туралы шыққан жарлықтар қалың жұртшылыққа ұсынылды.
Қазіргі уақытта облыстық мемлекеттік ... 883 қор, 154905 ... ... 140498 басқару, 11093 жеке құрам, 596 жеке тектік, 2180 ғылыми-
техникалық, 538 құпия, 3360 фото, 135 үнтаспа, 75 бейнеқұжаттар ... ... ... ... ... мұрағатының толықтыру көздері
және оны толықтырудың ... ... ... ... ... ... мұрағаттардың саны-103-ке жеткен. [17-103,104б.б].
Облыстық мұрағатта сақталатын 600 мыңнан аса құжаттарда ... ... ... ... ... мәдениеті, тұрмысы
туралы құнды баға жетпес деректер жинақталған. Өткенге шолу жасап, мұрағат
құжаттарының ... ... ... ... ... ... ... 1917 жылғы уездік, қалалық атқару комитетінің, 1918-1920
жылдардағы ... ... ... революция комитетінің, облыста құрылған
бастауыш партия, комсомол, пионер ұйымдарының, кеңестік ... ... ... ... ... ... ... күрес, мұғалім мамандарын даярлау курстарын ашу, әйелдерді
жұмысқа тарту, мемлекеттік және кооперативтік сауданың ... ... ... ... 1938 жылы ... ... Ұлы Отан ... одан кейінгі кезең-кезеңмен дамуы туралы құжаттар ... ... ... құрылысын зерттеп, оқып үйренуде жеке
адамдардың құжаттар қорлары өзінің құндылығы жағынан дерек ... ... Бұл ... адамдардың ғылыми, әдеби, көркемдік, т.б. шығармашылық
қызметтерін дәлелдейтін маңызды ... бірі ... ... ... ... деректер қатарына жеке адамдардың құжаттары да ... ... ... облыстық мұрағат қорына сурет, таспа және азаматтардың
іс-құжаттары, 1985 жылдан бастап ғылыми-техникалық ... ... ... Облыстың тарихына, мәдениетіне, экономикасына үлес қосып, өзіндік
қолтаңбаларын ... ... ... толы өмір ... ... Жеке ... қорлардағы құжаттар сол қор иелерінің
ғана емес, сонымен бірге облысымыздың да ... ... ... тектік қорларда Ғ Муратбаев туралы құжаттар ... ... ... ... ... ... ... Батырлары- Қызылордалықтар», «Социалистік Еңбек Ерлері-
Қызылордалықтар», «Ауған ... ... ... ... ... ... ... «Мәдени мұра» бағдарламасын іске асыруда іргелі жұмыстар
жасалуда. Шетел мұрағаттарынан еліміздің тарихы мен ... ... ... ... ... алу тың ... жүргізілуде.
Осы атқарылып жатқан ізгі шаралардың нәтижесінде Ұлттық мұрағат қоры ... ... ... ... ... ... қатысты
бірқатар бағалы мәліметтер Ресей мен ... ... ... Елдің өркениеттілік даму деңгейі оның мәдени және
тарихи ескерткіштерімен, құнды ... ... Сыр ... ... ... қатысты рухани мұраларымызды жинақтап, ел ... ... ... облысының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... іздестіру және
көшірмелерін иелікке алуда біршама ... ... ... ... ... ... ... құнды құжаттармен толықтырылды.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі жылдары құжаттарды кеңінен жариялауға
мүмкіндік ... ... ... ... ... пайдаланушылар саны
артты. Облыс тарихы бойынша мұрағат құжаттарынан құнды еңбектер дүниеге
келді. Елбасы жарлығымен 1997 ... ... ... ... пен саяси қуғын-
сүргін құрбандарын еске алу жылы», 1998 жылдың «Халықтардың бірлігі ... ... ... деп ... қазақ тарихының зерттелмей келген
қырларын ашуға, ақтаңдақтарды ашуға, ... ... ... ... ... Мұрағатта сақталған, құрамы жағынан алуан түрлі және
жан-жақты ... ... ... ... зерттеумен айналысып жүрген
ізденушілердің қызығушылығын туғызады. Сонымен қатар мұрағат ... мен жеке ... ... және ... ... да ... етеді. Онда ата-бабамыздың әулеттік
шежіресі сақталып, өткен өмірдің айнасына айналуда. Мұрағат құжаттары бес
мақсатта: халық шаруашылығында, ... ... және ... және оқу мақсатында пайдаланылады. Құжаттарды пайдалануды
ұйымдастыруда мынадай түрлері ... ... ... ... ... ... беру, құжаттарды жариялау, көрмелер ұйымдастыру, мақалалар
жариялау, құжаттық ... ... ... және ... ... лекция мен баяндамалар дайындау, ... ... ... ... ету, Сыр ... ... жинақтап, оның мұрасын
қалыптастыру сала қызметкерлеріне үлкен жауапкершілік жүктегені анық. ... әр ... ... ... ... ... үдесінен шыққан
ардагерлеріміз Д.И.Шейна, Ж.Оралов, Т.М.Папкова, ... ... ... Ш.Даутов, Н.Тасболатова, Ә.Байшуақов, А.Айдосов,
Ә.Нұртілесов, Т.И.Негодаева, Б.Бөлегенова, ... ... ... ... ... ... «Қызылорда облыстық мемлекеттік
мұрағатының құрылуы мен ... ... ... ... ... ... студенттерге мұрағаттану сабағын оқытудың маңыздылығы ашып
көрсетіледі.
Қорытынды
-Кеңестік ... ... ... ... ... ісін ... ... барлық облыстарға тән болғандығы,
аудандық мұрағаттардың көп жағдайда формальды түрде өмір сүргендігі
айқындалды.
-Мұрағат ... ... ... ... ... ... жоқтығы,
жоғары білімділерді қойғанда, тіпті орта білімді мамандардың жетіспеуі, ел
арасында мұрағат, әртүрлі жазбалар мен ... ... ... ... мұрағат құжаттары негізінде дәлелденді.
-Мұрағаттардағы еліміздің тарихына қатысты ... ... ... ... ... ... ... беттердің» қалыптасқандығы, 1939 жылдан бастап Ішкі Істер Халық
Комиссариатының ... ... ... ... «құпия қорлар»
бөлімінің жұмыстары ... ашып ... ... ... ... ... ... қиыншылықтарға
қарамастан ғылыми-зерттеу жұмыстары қатар жүргізілуімен ерекшеленгендігі
талданды.
-Облыстық ... ... ... ел мен ... ... ... ... өміріміздегі құбылыстарды, әлеуметтік, саяси-қоғамдық,
экономикалық өмірдің сан алуан құбылыстарын зерттеп - ... ... ... ... көрсетілді.
-Тарихи деректердің негізгі бөлігі коммунистік идеология үстемдігі
жағдайында өмірге келгендіктен сын ... ... ... ... және ... баға ... жаңа ... принциптерді
басшылыққа алуды қажет ететіндігі баяндалды.
-Туған өлке тарихын танытуда мұрағат ... ... ... ... ... ... жаңа ... тұрғысынан зерттеп
саралау бүгінгі таңдағы маңызды міндеттердің бірі екендігі ... ... ... ... ... ... ... әрі қарай жалғастыру, ... ... әлі ... тың тақырыптарды анықтау алда тұрған міндеттердің бірі болып
табылатындығы, облыстық мұрағат материалдарын игеру кезегін ... ... бірі ... ... деректер тізімі:
1. Ұлттық мұрағат қоры және мұрағаттар туралы. //Егемен Қазақстан.-1998.-29
желтоқсан.
2. В.В.Максаков «Архивное дело в ... годы ... ... ... ... и ... архивного дела в СССР (1917-1945г.г)».-
Москва, 1969-196 с.
3. ... ... с, ... и ... ... ... ... ценности документов:
Учебное пособие. –Москва,1985-143с, Е.В.Алексеева. ... ... ... 2002-272 ... ... ... развития системы научно-справочного аппарата к
документам государственных архивов.-Москва,1981-135с; ... ... ... ... ... –Москва, 1984-165 с; Основные декреты
и постанавления Советского правительства по архивному ... ... ... ... ... ... образующихся в деятельности госкомитетов,
министерств, ведомств и ... ... ... ... ... ... ... с, Подготовка межархивных
справочников: Метод. Рекомендации.-Москва,1991-144 с, Создание и ... ... ... ... ... 1989-146 ... ... в научно-популярных целях. –Москва, 1976-245 с, Теория ... ... дела в ... 1980-205 с, ... по ... с ... ... документами в государственных
архивах.-Москва, 1983-203 с, Организация использования документов ГАФ СССР:
Пособие для архивистов.-Москва, 1991-173 ... ... ... в ... ССР (1918-1980 г.г.)./Сборник
законодательных и руководящих ... ... 1980-353 ... Абилова Т.Е. Личные фонды в государственных архивах КазССР ... ... 80-х ... ... и научной организации. //
Автореферат ... на ... ... ... ... исторических
наук.- Москва, 1986-30 с.
8. С.Байжанов. Архив-айғақ.- Алматы, 1980-240 б.
9. Т.Медеуов. Мұрағаттардағы жеке қор. //Қазақ тарихы, 2002-№2-25 б.
10. ... ... ... ... ... ... ... Р.Сариева. Мұрағат және тарих.- Алматы, 2004-292 б.
12. Ж.Нұрқұлов. Т.Мәмиев. Архив-халық қазынасы.// Ленин ... ... Сыр ... ... ... ... ... 1981-19 февраль, Т.Мәмиев. Архив шежіресіне қамқорлық керек.
//Ленин жолы, 1982- 20 ... ... ... жаңашылдық
керек. //Өскен өңір, 1987-4 июль, Ы.Ысқақов Қамқорлық. Облыстық ... ... ... ... 1990-2 ... ... облыстық мемлекеттік мұрағаты (ҚОММ) 148-қор,1л-тізбе, 1-іс.
14.Е.В.Алексеева.Л.П.Афанасьева.Е.М.Бурова.Архивоведение.Москва,2002-272
15. ҚОММ. 148-қор, 1-тізбе, 60- іс.
16. ҚОММ. 148-қор, ... 498- ... ... ... ... 2009-136 ... Б.Бөлегенова. Архивке-айрықша қамқорлық.// Сыр бойы, 1999-12 қаңтар.
19. ҚОММ. 148-қор, 1-тізбе, 37-іс.
20. ҚОММ. 148-қор, 2-тізбе, 835- іс.
21. Б.Бөлегенова. Архив-өткеніміздің ... ... ... Ақмешіт апталығы, 1998-15 мамыр.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облыстық мемлекеттік соттар мұрағаты27 бет
Мұрағат ісін ұйымдастыруда іс –шараларды жүргізу70 бет
Арал қаласы13 бет
"Қазақ хандығының құрылуы және нығаюы."14 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
VII-XI ғ Оңтүстік және Батыс славяндар.Ежелгі орыстар мемлекетінің құрылуы. Киевская Русь. Крест жорықтары. Қалалардың дамуы.Крестшілердің мемлекеті8 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет
«Алтын Орда» мемлекетінің құрылуы7 бет
«Алтын орда» мемлекетінің құрылуы туралы13 бет
«Қазпочта» Акционерлік Қоғамының Батыс Қазақстан Облыстық филиалына жалпы сипаттама25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь