Ақуыз молекуласының құрамына кіретін аминқышқылдар

Я. Беккори 1736 жылы тұңғыш рет бидай ұнынан желімтіктелген ақуыз алды. Бірақ ақуыздың құрамы тек жүз жылдан кейін ғана басқа ғалымдардың тәжірибелері негізінде анықталды. Оны анықтау үшін жасалған алғашқы қадам ақуызды ыдырату анықталды. Егер ақуызды күшті қышқылмен (тұз қышқылымен) араластыра отырып қыздырса, ол өте кішкене бөлшектерге ыдырайды. Бұл бөлшектерді мұқият зерттегенде олардың құрамында карбоксил (СООН) тобының қышқылдық және амин (NH2) тобының негіздік қасиет көрсететіндігі дәлелденді. Кейіннен осы топтарды аминқышқылдары деп атады. Ақуыз молекуласының құрамына кіретін аминқышқылдарының саны – 20, олар молекуласының құрылымы жөнінен әр текті болып келеді. Осы 20 түрлі аминқышқылын ашуда қажымас қайрат, көп уақыт қажет болды. Мәселен, 1806 жылы Р. Воклен мен К. Робике ақуыздың ыдырауынан пайда болған аминқышқылын аспарагус өсімдігінің сөлінен бөліп алып, аспарагин деген ат берді.
1820 жылы француз ғалымы А. Браконно ақуызды ыдырату арқылы аминқышқылы – глицинді алды, осыдан кейін аминқышқылдарын жүйелі түрде зерттеу басталды. Ең соңғы жиырмасыншы аминқышқылы – треонин 1935 жылы фибрин ақуызының құрамынан алынған болатын. Сөйтіп, ақуыз құрамына кіретін 20 түрлі аминқышқылын ашуға 130 жыл уақыт кетті.
Биополимерлердің ішіндегі мөлшері мен маңызы жөнінен ерекше орын алатыны ақуыз молекуласы. Ақуыз макромолекулаға жатады.
Ақуыз молекуласы органикалық заттардың ішіндегі алыбы екенін мына сандардан көруге болады. Мысалы, органикалық зат этил спиртінің молекулалық массасы – 60, ал жұмыртқа ақуызы – альбуминдікі – 36000, гемоглобиндікі (қанның қызыл түйіршіктері) – 152000. Ақуыз молекуласының алып болуы заңды да, себебі оны құруға мыңдаған атомдардан тұратын мономерлер қатысады. Ақуыз полимері
        
        Я. Беккори  1736  жылы  тұңғыш  рет  бидай  ұнынан желімтіктелген ақуыз
алды. ... ... ... тек жүз ... ... ғана ... тәжірибелері негізінде анықталды. Оны ... ... ... ... ... ... анықталды. Егер ақуызды
күшті қышқылмен (тұз қышқылымен) араластыра отырып қыздырса, ол ... ... ... Бұл ... мұқият зерттегенде
олардың құрамында карбоксил (СООН) тобының қышқылдық және ... ... ... қасиет көрсететіндігі дәлелденді. Кейіннен
осы топтарды ... деп ... ... ... ... ... саны – 20, олар ... құрылымы
жөнінен әр текті болып келеді. Осы 20 түрлі аминқышқылын ... ... көп ... ... ... ... 1806 жылы Р.
Воклен мен К. Робике ақуыздың ыдырауынан ... ... ... ... сөлінен бөліп алып, аспарагин деген ат ... жылы ... ... А. ... ... ыдырату арқылы
аминқышқылы – глицинді ... ... ... ... жүйелі
түрде зерттеу басталды. Ең соңғы жиырмасыншы ...... жылы ... ... ... ... болатын. Сөйтіп, ақуыз
құрамына кіретін 20 ... ... ... 130 жыл ... кетті.
Биополимерлердің ішіндегі мөлшері мен ... ... ... ... ... молекуласы. Ақуыз макромолекулаға ... ... ... заттардың ішіндегі алыбы екенін
мына сандардан ... ... ... ... зат ... ... массасы – 60, ал жұмыртқа ...... 36000, ... (қанның қызыл түйіршіктері) – 152000. ... алып ... ... да, ... оны құруға мыңдаған
атомдардан тұратын мономерлер қатысады. Ақуыз ... ... ... ... ... құрамы жөнінен гетерополимерлерге ... - әр ... ... 200-ден астам аминқышқылдарының түрлері бар. ... ... ... зат ... нәтижесінде
реакция аралық ... ... ... ... кейбір ерекше
бактериялар үшін ... зат ... ... ... ... ... Басқа ... ... ... ... ... деген заңды сұрақ еріксіз туады. ... ... ... мағлұматтар негізінде түсіндіріледі.
Жоғарыда айтып кеткендей, табиғатта 200-ден астам ... ... ... ... құрамына соның 20 ... ғана ... ... бұл аминқышқылдарының амин тобы да,
карбоксил тобы да бір ... ... ... және ... ... ... молекуласындағы бірінші тұрған
көміртегі болып саналады. Ол ... ... α- ... ... ... молекуласындағы тізбектің ... ... ... – β, ... – γ, ... – δ, т.б болып
белгіленеді..
Ақуыз молекуласының құрамына тек α – ... ... ал ... ... ... қызметтері үшін жұмсалады. α
- ... ... ... ... ... ... үшін, α – көміртегі аминқышқылының «иіні» делік те, ... ... ... амин және ... ... ... және сол ... делік. Міне, осы қолдарымен аминқышқылдары
бір – бірімен ... ... ... ... ... байланыстан көруге болады. Сонда аминқышқылының иінін ... ... ал ... рөлін барлығында бірдей NH2 мен ... ... ... ... бір – ... айырмашылығы
неде?
Мұнда «иін» қызметін атқаратын α –көміртегі ... ... ... да, ... ... ... келеді.
Молекуласының құрамы жөнінен сәйкес ... ... R – ... Мұны ... үшін
төменде үш амин қышқылы берілді.
Ақуыз молекуласы аминқышқылдарынан тұратыны дәлелденгеннен ... ... бір – ... ... ... ... ... ХХ ғасырдың басында ақуыз құрылысын ... ... - Э. ... ... Э. Фишер сол кездегі белгілі пенсин
мен ... ... ... ... ... алмайтынын,
ал қышқылмен қосып қыздырғанда ... жеке ... ... ... ... ... талдай білді. ... ... ... және амидтік байланысқа түседі деген
пікірдің ... ... Э. ... ... байланыс түрін
пептидтік ... деп, ал ... ең кіші ... ... ... Екі ... байланысса «дипептид», үш пептид ... ал ... ... деп ... ... пептид
молекуласы полимерлі молекулаға жатады, ал оның мономерлерінің ... ... ... ... Э. Фишер ақуыз құрамындағы
аминқышқылдары бір – бірімен аминдік немесе пептидтік байланыс ... ... ... бас ... ... ... ... тұрғыдан
зерттеле бастады. Нобель сыйлығының лауреаты, швед ... ... ... тартылыс күшінен 250 мың есе күшті үдеу ... ... ... Қою ... ... ... ... центрифугада айналдырғанда, ақуыз молекулалары ыдыстың түбіне
қарай ығысқан. ... ... қою ... ... аралығын
есептеп, осы әдіспен оның молекулалық ... ... ... центрифугада айналдыру кезінде шар тәрізді ... ... ... ең ... ... ... шар тәрізді
екенін анықтады.
Полипептидтердің құрылымын ... ... ... ... ... ... Л. Полинг 1951 жылы зор ... ... ... пішінді жасушалық анемия» дейтін ауру белгілі. Бұл ... ... ... ... орақ ... болады. Орақ
пішінді эритроциттер оттегін тасу қасиетінен ... ... ... ... Л. ... ауру жасуша мен сау ... ... ... ... ... ... тап болған. Ауру гемоглобиннің аминқышқылдары ... ... ... ... қышқылының орнында валин тұрғанын
анықтады:
Вал–Гис –Лей – Тре – Про – Глу – Глу – Лиз ... ... ... – Тре – Про ... Глу – Лиз ... гемоглобин, міне,
бұл аурудың болу ... бір ғана ... орын ... ... ... тізбектен көрініп тұр. Осымен қатар Л.
Полинг пептид молекуласы берік болу үшін оның ... ... азот ... ... ... байланыспен байланысады ... ... ... ақуыз молекуласы әр түрлі аминқышқылдарының
белгілі бір сандарынан тұрады және олар ... тек ... ... ... ... тізбектегі әр ... ... бір – ... ... ... ретін
ақуыздың бірінші реттік құрылымы деп ... 5 – ... ... ... ... бейнеленген, ол аминқышқылдарының байланысы
жоғарыда көрсетілгендей.
Полипептидтік тiзбектерi түзу ... ... ... аз. ... ... ... мысал бола алады. ... ... ... ... ... ... ... келедi. Ақуыз молекулалары
полипептидтік ... ... ... ... болып келген
пiшінін ақуыздың екiншi реттiк құрылымы деп атайды.
Ақуыздың екiншi ... ... ... көршi орамдарындағы — NH
—және— СО — ... ... ... ... ... ... байланыстар
арқылы қамтамасыз етiлдi.
Полипептидтік байланыс оралмаға айналғанда радикалдар сырттап қалады.
Бұл радикалдардың ақуыз ... ... ... ... ... ... ... оралманың (екiншi реттік құрылымының) тағы да бүктелуi
нәтижесінде ақуыздың үшінші реттiк құрылымы ... ... ... ... ... онан әрi қомақтана
шоғырланып, ерекше ... ... ... ... (Сведберг еңбегiн
қара). Бұлар — әр ... үшiн ... ... кескiн үйлесiмi болып
табылатын үшінші және ... ... ... ... ... ... ақуыз молекулаларының қосындысы. Неғұрлым полимерлi молекула ... ... оның ... маңыздылыңғ арта ... ... ... төрт ... молекуласының жиынтығынан тұрады да,
ұлпаларға ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақуыздың дәстүрлі емес өнімдерге қажеттілігі. Сүт және сүт өнімдерінің оргонолептикалық көрсеткіштері4 бет
Ақуыз10 бет
Ақуыз, май, көмірсулар мен минералды тұздардың ағза үшін маңызы7 бет
Ақуыздардың жіктелуі11 бет
Дәрілік зат11 бет
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы туралы7 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет
Азықтық - ақуыз алудың технологиясы33 бет
Азықтық ақуыз алу8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь