Сыныптан тыс жұмыстарда оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту жолдары

Кіріспе 3 . 4
1.тарау. Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамытудың теориялық негіздері 4 . 5
1.1 Қабілет түсінігі 6 . 12
1.2 Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту жолдары 12. 23
2.тарау. Сыныптан тыс жұмыстарда оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту жолдары 24
2.1 Информатика сабағынан ұйымдастырылатын сыныптан тыс жұмыстардың түрлері 24 . 27
2.2 Информатикадан ұйымдастырылатын «Ойлайық та, шешейік!» факультативтік курсының жоспары 28 . 53
Қорытынды 53
Пайдаланылған әдебиеттер 54
Қосымша 55 . 62
Президент Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында, Қазақстан Республикасындағы жалпы білім беретін орта мектептердің даму тұжырымдамасында, “Қазақстан Республикасында 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында” “Білім берудің басты мақсаты – оқушының білім алуына, өзгермелі дүние жағдайында өздігінен әрекет ету, өзін таныту, әлеуметтік дағдыларды меңгеру қызметтерін орындауына қажетті іскерліктерді қалыптастыра отырып дара тұлғаның қабілеттерін дамыту”,- деп көрсетілді. Мұндай өмірлік дағдылар информатика пәнінде оқушыға логикалық ойлау дағдыларын логикалық есептерді шығару негізінде білім мен біліктерді меңгерту нәтижесінде ғана қалыптасары сөзсіз. Бүгінгі таңда білім беру жүйесін жаңалауды іске асырудың қажеттігі күн санап арта түсуде. Бұл мақсатты іске асырудағы өзекті мәселелердің бірі – оқушылардың ой-өрісін дамыту мәселесі болып табылады. Оқушылардың ойлау қабілетін тереңдету, пәнге қызығушылығын арттыру бағытында информатиканы жаңа технологиялар негізінде оқытумен қатар, пәндер бағдарламасында жоқ мәліметтерді пайдаланудың, логикалық есептер құру және оларды шешудің жолдарын үйретудің де пайдасы бар.
Ел егемендігін алып, демократия кең өрістей бастаған қоғамда, әлемдік қауымдастыққа ұмтылып, бәсекелестік өмір сүрудің басты шартына айналған бүгінгі өзгермелі дүние жағдайында адамның мәні мен әлеуметтік рөлі жаңа сипатқа ие болып отыр. Соған сай рухани құндылықтар әлемі де түбегейлі жаңарып, адамның ақыл-ой қуаты мен интеллектуалдық әлеуетін қалыптастырудағы білімнің маңызы туралы қағидалар түбірімен өзгерді. ХХІ ғасырдың оқыту жүйесінде меңгерілетін білімнің түпкі нәтижесі ең тұғырлы мәселеге айналды. Сондықтан жалпы білім беретін мектеп қабырғасында әрбір пән оқушыны дара тұлға ретінде жетілдіру, оның шығармашылық қабілеттерін дамыту, логикалық ойлау қабілетін дамыту мәселесіне көп көңіл бөлуді қажет етеді.
Бұл «Сыныптан тыс жұмыстарда оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту жолдары» тақырыбының көкейкестілігін көрсетеді.
Түлектің жұмыстың мақсаты - орта мектептегі информатика пәнінде оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту мәселесін шешуге арналған факультативтік курсты ұйымдастырып өткізу әдістемесін жасау.
Бұл мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттер қойылады: Оқушыларға логикалық ойлау қабілеттерін дамытуға арналған «ОШ» факультативтік курсының жоспарын жасау, жоспар бойынша есептер мен тапсырмалар дайындау.
Логикалық тапсырмалар сан жағынан бай бола отырып, ойлау және ақыл жүгіртуді көп талап етеді. Түрлі типтегі тапсырмалар орындату арқылы оқушылардың қызығушылығын оятып, жалықтырмайды.
1. http://34.astana-mektep.kz/
2. http://www.stud.kz/load/3-1-0-98
3. Ж.И.Намазбаева Психология, Алматы, 2005ж
4. Педагогика Абай атындағы ҚазҰПУ, Алматы, 2005ж
5. Қазақ энциклопедиясы, № 7, 108 бет, Логика, 2006ж
6. К.З,Халықова, Информатиканы оқыту әдістемесі, Алматы, 2000ж
7. Жалпы білім беретін мектептің 7 – сыныбына арналған оқулық, Атамұра, Алматы, 2007ж
8. Олимпиады по базовому курсу информатики, методическое пособие, Москва, БИНОМ, 2009г.
9. «Бастауыш мектеп» журналдары.
10. .«Қосымша есептер» Сәрсекеев А.С. Көкшетау 2001 ж
11. А.Е.Әбілқасымова, С.А. Джанабердиева, Қызықты математика,Алматы «Мектеп» 2007ж
12. Я.И.Перельман, Жанды математика, «Мектеп баспасы» Алматы – 1978ж
13. Информатика и образование, журнал, №8, 2008г, Витухновская А.А
14. Информатика негіздері, журнал, №4, 2008ж
15. Мемлкеттік білім беру стандарты,2008
16. Тұрғынбаев Ә.Х. Философия. Жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу құралы.-Алматы: «Білім», 2001. - 328 б.
17. Философский энциклопедический словарь. 2-е изд.- М.: Советская энциклопедия, 1989. - 815 с.
18. Коменский Я.А. Ұлы дидактика. – Алматы: Педагогика, 1981. - 27б.
19. Рубинштейн С.Л. Принцип творческой самодеятельности: К философским основам современной педагогики // Вопросы философии. -1989, №4. – С.101-109.
20. Теплов Б.М. Проблемы индивидуальных различий. - М.: Издательство, 1961. – 536 с.
21. Ананьев Б.Г. Человек как предмет познания. – Л.: Изд-во ЛГУ, 1968. - 111с
22. Крутецкий В.А. Психология: Учебник для учащихся. - М.: Просвещение, 1986. – 336 с.
        
        |Мазмұны                                                |             |
| | ... |3 - 4 ... ... ... ойлау қабілетін |4 - 5 ... ... ... | |
| ... ... |6 - 12 ... ... ойлау қабілетін дамыту жолдары |12- 23 |
|2-тарау. Сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... ... | ... Информатика сабағынан ұйымдастырылатын сыныптан тыс|24 – 27 ... ... | ... ... ұйымдастырылатын «Ойлайық та, |28 – 53 ... ... ... ... | ... |53 ... ... |54 ... |55 - 62 |
| | ... ... Қазақстан халқына жолдауында, Қазақстан
Республикасындағы жалпы білім ... орта ... ... ... ... 2015 ... дейінгі білім
беруді дамыту тұжырымдамасында” “Білім берудің басты ...... ... ... ... жағдайында өздігінен әрекет ету, өзін таныту,
әлеуметтік дағдыларды меңгеру қызметтерін орындауына қажетті іскерліктерді
қалыптастыра отырып дара тұлғаның ... ... деп ... ... ... ... пәнінде оқушыға логикалық ойлау
дағдыларын логикалық есептерді шығару негізінде ... мен ... ... ғана ... ... ... таңда білім беру
жүйесін жаңалауды іске ... ... күн ... арта ... ... іске асырудағы өзекті мәселелердің бірі – оқушылардың ой-өрісін
дамыту мәселесі ... ... ... ойлау қабілетін тереңдету,
пәнге қызығушылығын арттыру бағытында информатиканы жаңа ... ... ... ... ... жоқ ... ... есептер құру және оларды шешудің жолдарын үйретудің
де пайдасы бар.
Ел егемендігін алып, демократия кең өрістей ... ... ... ... ... өмір сүрудің басты шартына айналған
бүгінгі өзгермелі дүние жағдайында адамның мәні мен ... ... ие ... отыр. Соған сай рухани құндылықтар ... де ... ... ... ... мен ... ... білімнің маңызы туралы қағидалар түбірімен өзгерді. ХХІ
ғасырдың оқыту жүйесінде меңгерілетін білімнің ... ... ең ... ... ... ... ... беретін мектеп қабырғасында әрбір
пән оқушыны дара тұлға ретінде жетілдіру, оның шығармашылық қабілеттерін
дамыту, ... ... ... дамыту мәселесіне көп көңіл бөлуді қажет
етеді.
Бұл «Сыныптан тыс жұмыстарда оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты - орта мектептегі информатика пәнінде
оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін дамыту ... ... ... ... ... өткізу әдістемесін жасау.
Бұл мақсатқа жету үшін төмендегідей ... ... ... ... қабілеттерін дамытуға арналған «ОШ» ... ... ... ... бойынша есептер мен тапсырмалар дайындау.
Логикалық тапсырмалар сан жағынан бай бола ... ... және ... көп ... ... ... ... тапсырмалар орындату арқылы
оқушылардың қызығушылығын оятып, ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге, оқушылар өздері де әр түрлі
типтегі тапсырмаларды құрастыруға қызығады.
1-тарау. Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамытудың ... ... ... ... ... жедел ақпараттандыру білім
саласындағы өзгерістер адамзат қоғамы алдында білім сапасын ... ... ... XXI - ... ... ... тұлғаның ой-
өрісінің даму тенденциясын заман талабына сай дамыту ... ... ... оқушының саналы әрекетін дамытатын, өмірлік
қажеттілігін ақтайтын ... ... ... үшін сол білімнің
өзегінде, біріншіден, ... ... ... мен ... ... ... тез ... жаңа ақпаратты түсіну,
қабылдау, өзгелермен қарым-қатынас жасай алу ... ... ... ... ... аударыла бастады. Сондықтан
тәуелсіздік алған алғашқы жылдардан бастап-ақ Қазақстанның білім ... ... дара ... ... ... проблемасы күн
тәртібіне қойылды. Бұл информатика пәнін оқытуда оқушының логикалық ойлауын
қалыптастыруға басымдылық беруді талап етеді.
Білімнің нәтижеге айналуы – ... ... ... өркениетті елдер
ұмтылып жатқан меже. Сол себепті нәтижеге бағдарланған білімді ендіру басты
міндет етіп қойылды. Білім алу, ... мәні ... өмір ... деп ... Бұл ... ... да ... мәдениеті мектеп
түлегі міндетті түрде меңгеруі тиіс білім мен ... ... ... ... ... мектепте оқушының информатикадан меңгеретін білімдері
логикалық ойлау ... ... ... ... ... ... пән оның ... қажетті дағдыларды дамытудың құралына айналады. Бұл
дара тұлғаның логикалық тапсырмаларды шеше білуі - ... ... ... зерттеудің көкейкестілігін бекіте түседі.
Білім беруді жетілдірудің басты ... бірі – пән ... ... ... ... даму ... ... Ғылымдағы
осындай жаңа бағыттарды оқыту үрдісіне енгізу тұрғысынан қарағанда ... ... ... ... ... ... ... тұтқасы
ретінде ұстану, оны білім мазмұнында қамту ... ... жаңа ... ... сай ... Сондықтан логикалық ойлау
дағдыларын логикалық тапсырмаларды шешу жолдарын қарастыру негізінде дамыта
меңгертуді, мектептегі информатикалық ... ... ... ... жетілдірудің маңызды факторы ретінде зерттеу де күн
тәртібіндегі ... ... ... ... ... ... ... информатиканы оқыту барысында адамның рухани жетілуі мен
көп қырлылығының белгісі ... адам ... мен ... ... шығаруда логикалық ойлауды дамыту ... ... ... бастап баулу – бүгінгі уақыт сұранысынан туып ... ... Оған қоса ... ... өріс алып ... дара тұлға дамуына
мүмкіндік жасауды талап ететін мемлекеттік стратегиялық ... пен ... ... ... арасындағы, қоғамдық-әлеуметтік сұраным мен
оқыту нәтижесі арасындағы ... да ... әр ... ... ... ғылыми-әдістемелік негіздерін айқындаудың
көкейкестілігін бекіте түседі.
Логикалық ... шешу ... ... логикалық ойлау
қабілеттерін дамыту; Логикалық ойлау қабілетін дамытуға ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды әр түрлі
тәсілдермен шығару және салыстыру; Логикалық ... ... ... тапсырмалардың орнын анықтау;
Бұл мақсатқа жету үшін келесі негізгі мәселелерді шешу керек:
-Оқушылардың жеке мүмкіндігін көрсетіп, өзінше ізденімпаздыққа баулу;
- Логикалық тапсырмаларды шешу барысында ... ... ... ... логикалық ойлау қабілеттеріне әсер етуші логикалық
тапсырмалар жүйесін ... ... ... орта ... ... ... ойлау
дағдыларын логикалық тапсырмалар негізінде оқытудың ғылыми-әдістемелік
негізін тұжырымдау.
Егер логикалық ойлау ... ... ... ... ... ... ... логикалық есеп шығару дағдылары белгілі
бір жүйемен үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... мен есептерді шығару негізінде төселдіру
арнаулы ... ... ... ... ... мен жаттығулар
негізінде жүргізілсе; оқытудың жаңа технологияларын ... ... ... ... ... ... ізденістеріне басымдылық
берілсе, күтілетін білім нәтижелері ... ... ... ... тапсырмалар мен есептерді шығару негізінде негізделсе, онда дара
тұлға қабілеттерін дамытудың мүмкіндігі кеңейіп, оқытудың нәтижелілігі ... арта ... ... ... ... дағдыларын мәтіндік
есептерді шығару негізінде өзгермелі дүние ... өмір ... ... қабілетті тұлғаларды қалыптастыруға, оқушының ... ... жол ... .1 Қабілет түсінігі
Адамның қабілеті жайлы сөз болғанда оның іс-әрекеттің белгілі ... ... алу ... есте болады. Мұндай мүмкіндіктер іс-
әрекеттерді меңгеруде айтарлықтай ... ... ... ... ... тең жағдайларда (дайындық деңгейі, білім, дағды, білік,
жұмсалған уақыт, ақыл-ой, дене ... ... кісі ... төмендеу
адамға қарағанда істе мейлінше жақсы нәтиже көрсетеді.
Қабілетті адамның ... — оның ... ... ... іс-әрекет талаптарымен сәйкес келуінің ... ... Кез ... іс-әрекет күрделі де сан ... ... ... Ол
адамның психикалық және физикалық қуатына әр түрлі ... ... Егер ... бар қасиеттер жүйесі осы талаптарға сай болса, онда ... әрі ... ... ... ... Егер ... сәйкестік болмаса,
онда индивидте қабілет болмағаны.
Міне, сондықтан қабілетті адамнын басқа бір ... ... ... ... пропорцня сезімі, музыкалық есту т. б.) шатастыруға болмайды.
Қабілет әр кезде де және адам ... ... ... ... ... сай және онда ... көрсеткішке
жетуді қамтамасыз ететін жеке адам қасиеттерінің ... деп ... ... және жеке ... зор ... ие. ... мен ... дамуында әлеуметтік объективтік жағдайлармен қатар адамдардың
қабілеттері де маңызды орын алады. Осы ... ... ... ... ... еңбекте шағырмашылық табысқа жеткізеді, оған
материалдық және рухани ләззат береді.
Қабілеттің құрылымы. Қабілеттің әрқайсысының құрылымы бар, ... және ... ... ... болады. Мәселен, сурет өнерінің
тірек қасиеті әрекет ... ... ... көру ... ... бояуды, жарық пен көлеңкені, форманы, пропорцияны,
сызықтарды (линияларды) жоғары ... ... ... ... қолының сенсомоторлық сапалары да, сондай-ақ дамыған бейнелік ес те
жатады. Жетекші қасиеттерге ... ... ... ... ... ... өмір ... негізгі, елеулі нәрселер көзге
түседі, жалпылау және типтендіру жүзеге асады, тың ... ... бір ... күй және қабылданатын, суреттелетін құбылысқа деген
эмоциялық қатынас осындай ... ... фон ... ... ... Қабілеттердің құрылымы – жеке адамның дамуына
тәуелді. Қабілеттердің дамуы репродуктивтік және шығармашылық деп ... ... ... ... ... бірінші деңгейіндегі адам – білім
игеруде, іс - әрекетті меңгеруде, оны белгілі үлгіде жүзеге ... ... ... ... ... екінші деңгейінде – адам жаңа
туынды жасай алады.
Әрине, бұл деңгейлерді ... ... ... ... ... ... ... қандай түрінде де шығарманың элементі
болады, ал шығармашылық әрекетке репродуктивтік енеді, ... ... ... қабілет дамуының аталмыш деңгейлері өзгермейтін қатып
қалған нәрсе емес. Білімді және іскерлікті ... ... іс - ... ... ... екіншісіне «ауысып» отырады, осыған
орай оның қабілетінің құрылымы да ... ... ... өте дарынды
адамдардың өздері де өмір ... ... ... ... тек
тәжірибеге ие болғаннан кейін ғана шығармашылыққа ауысқаны белгілі.
Қабілеттің дамуы мен көрінісінің ең жоғары деңгейі – «талант», «дана»
деген терминдермен ... ... және дана ... ... ... зор
қоғамдық мәні бар нәтижеге жетеді. Дана адам әдебиет, өнер, өндіріс, ... ... ... ... соңғы жаңалықтар ашады. Талантты адам да
жасампаз, бірақ өзіндік жаңалықты белгілі идеялар, ... ... ... ...... ... аса қолайлы жағдайлар, жеке
адамның жан – ... ... ... ... ... Леонардо да Винчи,
Гете, Ломоносовтар шығармашылық ... ... және ... жан ... ... ... ... табылады.
Қабілеттің түрлері. Қабілетті деңгейлермен қоса оның бағыт –
бағдарына, ... ... ... ... бөлу ... Әдетте,
психологияда осы бағытта жалпы және арнаулы қабілеттерді зерттейді.
Жалпы қабілет ретінде жеке ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін интеллектуалды қасиеттер
жүйесі ұғынылады. Шетел психологиясында қабілеттің бұл түрін intelligens
деп атайды, бұл «ақыл – ой ... ... ... мағынасын береді.
Арнаулы қабілет – іс-әрекеттің, мәселен, әдебиет, ... ... ... ... т.б. ... салаларда, жоғары нәтижеге ... жеке адам ... ... ... осы екі ... ... ... іс - әрекетке
қабілеттілік дейтін үшінші түрін де ... ... ... ... ... ... кіреді.
Қабілеттердің осындай жіктелуінің негізінде іс – әрекеттің ... ( ... ... ... ... қоятын өзіндік талап, тілектерін
ажырата білушілік жатады.
Өмір шындығының көрсетуі басқаша.
Біріншіден, арнаулы қабілеттер жалпы, ақыл – ой ... ... ... ... қабілетінің жақсы жетілуі – оның ... ... ішкі ... ... Арнаулы қабілеттер өз
тарапынан белгілі жағдайларда ақыл – ... ... ... ... әсерін
тигізеді.
Екіншіден, әр түрлі: әдеби, математикалық, ... ... ... ... ... жеке адамдар аз кездеспейді. Бұл жайт
қабілет түрлерін бір – ... ... ... ... ... ... ... қабілеттер шығармашылық әрекетте ... ... ... дамымайды және іс жүзңнде аспайды. Мәселен,
адамның конструктивтік – техникалық ... ... ... ... дарынмен
байланысты, дарынды өнертапқыш жиі – жиі өндіріске ғана ... ... ... ... ... ғалымда конструкторлық қабілетте болуы мүмкін
(Жуковский, ... ... ... т.б.).
Сөйтіп іс – әрекеттің қай – ... да ... ... ... да ... бір ... қояды. Адамда тар өрісті мамандыққа
баулудың, қабілет аясында тарылтудың дұрыс емес ... ... ... ... ... жан – ... дамуы ғана жалпы және арнаулы қабілеттің көрініс
беруіне, қалыптасуына көмегін тигізеді. Бұдан, әрине, адам ... ... ... ... ... ... деген қорытынды шықпайды.
Демек нұсқалып отырған жіктеудің ақиқатты негізі бола тұрса да
қабілеттердің нақты ... ... жеке ... ... ... ... компоненттері ескерілуі тиіс.
Ағылшын биохимигі С. Роус адам ... ... ... гөрі ... ... жеке ... ... ақыл – ой,
мамандық жағынан дамуына кедергі жасайды. Осындай пікірге ағылшын психологы
Д.Киджен де ... ол ...... дамуында шешуші орын алады дейді.
Қабілет деп – адамының білімді, ептілікті, ... ... ... және ... да бір іс – ... ойдағыдай айналысуына
көмектесетін психикалық қасиеттерді айтамыз.
Қабілет проблемасы - адамның жеке ерекшелік проблемасы. Егер ... жан ... ... және ... ... ... бірдей болса, қабілет туралы мәселе қозғалмас еді. Әрбір
адамның ... ... ... Егер адам ... бір ... ... сызба өнерінде ғана емес математикада да)
қабілеті ... оны ... ... деп ... ... ... туа ... Қабілет адам белгілі бір іс -әрекетпен шұғылдану
барысында бірте - бірте дамиды.
Белгілі ғалым психологтар, дені сау, ... ... ... ... ... ... бар, әр оқушы орта білім алуға қабілетті, ал
мұғалім оларды мектеп бағдарламасы көлемінде ... ... ... ... деп ... Бүл мақсатқа жету жеңіл емес. Оқу ... ... ... ... барлық сабақты бірдей меңгере алмайды. Бүл
оқушының жеке мүмкіндіктеріне және қабілеттеріне байланысты.
Сонымен оқушының білімі, ... ... ... әдістемесін
жетілдіруге, мүғалімнің шеберлігіне ғана байланысты емес, ол оқушылардың
жеке психологиялық ерекшеліктеріне де байланысты болып ... ... ... ... қарастырсақ, «Информатикалық
қабілет» дегеніміз адамның информатиканы саналы және ... ... ... ... жеке психологиялық ерекшеліктері».
Оқушының информатикалық іс әрекеті табысты болу ... ... ... оқып ... керек;
ә) информатикамен айналысуға бейімділігі оны бар ынтасымен беріліп
оқуға жалғасу керек;
б) информатикамен айналысуға ... ... ... ... болу ... ... отырған іс-әрекетіне сәйкес ақыл-ойының ерекшеліктері
болу керек.
Информатикалық дарындылық информатикалық қабілеттің жоғары ... ... бар ... ... ... да ... болуы
мүмкін. Информатикалық таланты жоқ адамның басқа ғылым саласына ... ... ... ... ... ... болмауы мүмкін.
Д.И.Менделеев математикадан, физикадаи өте жақсы баға алғанмен, ... ... баға ... А.С.Пушкин лицейде оқып жүргенде ... де ... ... жете алмаған».
Г.Ревеш «магематикалық таланттың озіне тән ерекше ... бар ... ... ... - деген пікір айтты. Неміс психологы
К.Струн математикалық ... ... ... ... ... ... ... дарындылық кез келген адамға берілмейді,
ешқандай қажымас еңбек табиғи ... тең ... ... ... ... ... ғана зор ... береді, ал табиғи
дарындылық қажырлы және табанды шексіз нәтиже ... - ... ... ... ... ... ... адамның қабілеттері
айқындалады.
Информатикалық қабілеттердің негізгі комноненттері мектеп ... ... ... қабілеттерін атақты ғалым
психологтар И.Вердслин, Э.Торндайк, ... ... ... ... ... зерттеді. Э.Торндайктың ... ... ... пен ... ... Ол ... ... әсер ететін адамның жеке психологиялық ... ... ... алмады.
“қабілет” – жеке тұлғаның белгілі бір ... ... ... жеке ... дей ... олар қоғамдық-тарихи іс-әрекеттердің
нәтижесінде қалыптасып әрі қарай ... ... деп ... ... Уарте адам қабілеттерінің шектеулі екенін, сол себепті ол әртүрлі
әрекеттерді бірдей нәтижелі орындауы мүмкін ... ... ... ... оқыту арқылы балада әртүрлі шығармашылық
қабілеттерді қалыптастыруға болады деген идеяны ұсынады. ... ... ... ... ... бар. Ең ... ... көтерген С.Л.Рубинштейн іс-әрекеттің қабілетті дамытудағы ролін
нақтылап, қабілеттердің ... ... ... ... ... салды.[18]
С.Л.Рубинштейн: «Қабілет әрекеттің талаптарын қанағаттандырады және
үлкен жетістіктерге ... Ол ... ... дейді [19]
Б.М.Теплов және оның шәкірттері қабілетті жеке адамның психологиялық
ерекшелігі деп қарастырып, оның дамуындағы нышанның ... ... ... Олар ... туа пайда болмайды, туа ... тек ... яғни ... ... ... ой-пікірлерді әрі қарай өрбіте отырып, Б.Г.Ананьев
қабілет тек білім, ... ... ғана ... оларды қолдана білудегі
дербестік, саналылық, шығармашылық деген пікір айтады. Ол ... ... ... ... және ... деп ... ... Б.Г.Ананьевтің пікірі бойынша, нышан қабілеттердің
алғышарты және олар тек іс-әрекетте ғана қабілетке айналады.[21]
В.А.Крутецкий математикалық қабілетке байланысты ... ... ... деп ... ... және ол ... белгілі бір түрін
ойдағыдай орындауда көрінетін қасиет деп ... ... және ... ... ... саласына қатыстырмай, аналитикалық (логикалық) және интуитивтік
ойлау тәсілдеріне жатқызып, аналитикалық ойлау қабілеті де интуитивті ойлау
қабілеті де ... есеп ... ... мағлұматтарын бағалау қорытындылап
отырған жагдайда олар ... ... ... яғни ... ... ... деп
түсінеміз. Мектеп курсындағы математикада жаңа сабақты терең түсінуге ... ... ... ... білім мен біліктілікке
жеткілікті есептер мен ... ... ... және ... ... ... ... тәрбиелейтін оқушылардың информатиканы өз бетімен оқып
үйренулерін қалыптастыратын және ... ... ... ... ... Мүндай есептер талдауды, мәліметтер мен
ізделетін шамаларды салыстыруды, ... ... ... ... ... ... қарапайым түрін жасауды, тапсырманың
мәліметтерін синтездеуді және ... ... ... сондай-ақ
информатикалық сөйлем түрінде өрнектеуді, табылған нәтижелерді нақтылауды,
зерттеуді талап етеді. ... ... ... шешу ... ... белсенділігіне байланысты. Сондықтан, логикалық тапсырмалардың
басты ... бірі ... ... ... ... ... ... қабілетін дамыту арқылы әр алуан салуларды,
түрлендірулерді, ... ... ... ... ... бірге, ойланып талдауға, информатикалық фактілерді
салыстыруға, ортақ немесе айрықша қасиеттерді ... ... ... ... ... өрістету үшін оқушыларды қызықтыратын, ынтасын
арттыратын тапсырмаларды қарастыру дұрыс. Ондай тапсырмаларға ... бар ... ... ... ойын ... ... т.б. ... Бұған беріліген тапсырмаларды шыгарғанда
кеткен ... ... ... ... ... шығару, өздігінен тапсырмалар
құрастыру және т. с. с. кіреді. Тапсырманы шешу ... ... ... ... берсе, соғұрлым пайдалы болмақ.
1.2 Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін дамыту жолдары
Ғылыми болжам cүйенсек: ... ... ... қабілетті артыру негізгі
субъект дамуына қандай әсер әкелетіндігіне ... және ... ... кезеңдегі оқушылардың білім, білік, дағдыларын дамытудың ... ... ... жаңа ... мен әдістерін, тиімді
пайдаланған жағдайда оқушылардың логикалық ойлау қабілеттерін арттырады.
В. Давыдовтың ... ... ... ... ... «Оқыту үрдісіндегі оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... емес, ол – белсенді ... ... ... ... ... ... мен ... бағынады. Көптеген
адамдар логикалық түрде ойлайды, бірақ ... ... ... ... формалары арқылы болып жатқанын білмейді» - дейді В. Кириллова.
Оқушылардың шығармашылық ... ... ... ... ... зор. ... ... оқушыларды белсенділікке
тәрбиелеу, өз бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру, ... ... пен ... ... мақсатында пайдаланылады.
Логикалық тапсырмалар арқылы оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту
үш негізгі бағытта іске ... ... ... ... және ... ... ... Шығармашылық ізденісін дамыту.
Логикалық тапсырмалар арқылы оқушылардың шығармашылық қабілеттерін
арттыру мақсатына негізделген факультативтік курстар құрастыруға болады.
Мұндай ... ... ... ... ... оқушылар үшін
негізінен 4 кезеңнен тұрғандығы тиімді:
1. Машық. Сергіту;
2. Оқушылардың ... ... ... ... психологиялық
механизмдерінің дамуы (ес, зейін, қабылдау, ойлау);
3. Іздену тапсырмаларын орындату;
4. Оқушыларға белгілі түсінікпен жаңалықты көруге ... ... ... қабілетін дамыту мақсатында логикалық тапсырмаларды
орындату.
Осы кезеңдегі берілетін тапсырмалар түрлері:
1. Көру қабілетін дамытатын тапсырмалар (ребус, ... ... ... геометриялық фигуралар);
2. Есту қабілетін дамытатын тапсырмалар (математикалық ... ... ... ... ... логикалық ойлау қабілеттерін дамытуда ... ... ... Сабаққа оқушыларды түгелдей қамту; Жеке дара
қасиеттерін ескере білу; Іс-әрекетке қызықтыра білу.
Білім беру мазмұны кейбір ... ... ... ... ... да оқушы логикалық ойлауға бағыттайды. Оқушы психикасы, таным,
ерік-жігері, сезім ... ... ... байланыста. Оқушының логикалық
ойлауы мынандай жолдармен дамиды: Ақыл-ой әрекеті үстінде; Білімді ... ... ... ... ... ... ... 1 .Ұғым; 2. Индуктивті ой
қорытындысы; 3. ... 4. ... ой ... ... ... байланысты психологияда кең тараған
бағыттарының бірі: Затты әрекеттік; Көрнекі-бейнелі; Сөздік логикалы;
Ендігі кезекте негізгі ойды ... ... ... ... ...... өте бір қиын терең іс. Жас ... ... ... ... ... ... өркендеткенде, сақтықпен басқыштап
істеу керек» деген. Логикалық ойлау оқушының тапқырлыққа, тез есептеуге,
өздігінен шешім қабылдауға, салыстыруға әсер ... және ... ... оның ... жолдары.
Ойлау процесі объект пен субъектінің өзара әрекеті ... ... ... ... зерттеу дегеніміз-оның ішкі, танымдық
құпия мәнін және жемісті болуының себебін ашып көрсету, яғни ... ... ... ... ... ашып көрсету,яғни ойлаудың мәнін зерттейді,
әрбір адамның өзіндік ойлау ерекшеліктерін дамытып отыруға баса мән ... ... ... ... әр ... түсінік беріледі, ойлау
дегеніміз - әлеуметтік жағдаймен ұштасқан, тілмен тығыз ... ... сол ... ... ... ... ... және
жанама бейнеленуі. Бұл бейнелену адам ... ... және ... арқылы танылады. Ойлау – сыртқы дүниедегі болмыстың жалпы жанама
жолмен біздің санамыздағы ең биік сатыдағы ... ... ... ... мен ... ... нәтижесінде пайда болып, тікелей
сезім процесінің шеңберінен әлдеқайда асып түседі.
Ойлау – объективті шындықты белсенді ... ... ... тану мен ... жоғарғы сатысы. Ойлау формасы болып табылатын
ұғымдар, категориялар, идеялар мен ... ... ... ... ... ... тұрған қоғамдық – тарихи процесте
қалыптасып дамиды және заттар мен нәрселердің ... ... ... ... ... ... мәнді байланыстары мен қатынастарын
өрнектейді. Осының ... адам ... ... мен ... ... мүмкіндік алады, алдын – артын болжап, болашағын айқындап, алдына
саналы мақсаттар қойып, ... жету ... ... ... Адам өмірінде, тәжірибелік және танымдық қызметінде шешуді қажет
ететін ... ... ... қою және шешу ... ... қабілеті де
түрленіп, шығармашылықпен дамытып отырады. Ойлау тарихы адамның ... ... ... ... ...... тарихи қалыптасқан
адам миы қызметінің жемісі. ... ... мен ... ... ... және тарихы әлеуметтік тәжірибесі, материалдық және рухани
мәдениеті дамуының басты нәтижелері қорытылып, бекемделген. ... мен ... ... байланыста, тіл адам ойының құралы. Адам ойы сөз арқылы
өрнектеледі, сөздің ар ... ой ... ... ойды ... болмайды,
алайда сөзсіз ойлау іске аспайды, ой айтылмай, үнсіз тұншығады. Ойды ... сөз деп, ... ... ой ... болады. Ойлау тек табиғи тіл
арқылы емес, жасанды тілдер (мысалы, ... ... тілі ... ... ... ... ) ... да іске асады. Ойлау күрделі тарихи
әлеуметтік ... ... оны ... ... ... ... логика, таным теориясы, лингвистика, кибернетика, физиология,
т.б. ... ... да ... белсенділігі, логикасы туралы
мәселелер қарастырылып, оның ақиқаттылығының ... ... ... ... ... ... тұрғыда (материалистік және
идеалистік, рационалистік және ... ... ... ... ... орын ... ... тек адамға ғана тән қабілет ретінде оның
шынайы адами ... ... көзі әрі ... құралының бірі. Адам
еркіндігінің мүмкіндігі мен шындығының кепілі болып табылады.
Ойлау – адам соның арқасында заттар мен ... ... ... ... ... бейнелендіретін және олардың ішінде сондай-ақ
арасында болатын әр түрлі байланыстарды ашатын ... ... – аса ... ... ... Оны зерттеумен бірнеше ғылым
айналысады. Бұлардың ішінде логика мен психологияның орны ... ... жас ... адам ... ... ... дамуы, қалыптасуы
жолдарын, яғни жеке адамның ойлау ерекшеліктерінің ... ...... ... ... ой ... ... мен
формаларын айқындайды, адам ойының нақты нәтижесі болып табылатын ұғым,
пікір, ... ой ... ... ... ... ... мен ой процесінің сатысы ретінде зерттеу, ойлаудың білім мен тікелей
байланысты екендігін көрсетеді.
Ойлауды дамыту – оның ... мен ... ... ... ... ... үш түрі ... іс-әрекеттілік.
2. Көрнекі-бейнелік
3.Сөздік – логикалық.
Ойлауды дамыту процесі төмендегілерді қамтиды.
1/ Ойлаудың барлық ... мен ... ... /практикалық іс-
әрекеттік,көрнекі-бейнелік, сөздік-логикалық/
2/ Ойлау амалдарын қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... белгілерін ажырата білуін дамыту.
4/ Қоршаған орта құбылыстары мен заттары, ... мен ... ... Өз ... ... ... Өз ойын анық, жүйелі, ... және ... ... ... ... мен ... бір саладан екіншіге көшіре білу.
8/ Құбылыстың дамуын көре ... ... ... ... ... ... ... ойлаудан, диалектикалық логикаға
негізделген ойлауға көшу процесін стимулдау.
10/ Оқушылардың оқу және ... тыс ... ... ... ... заңдары мен талаптарын қолдану дағдылары мен
біліктіліктерін жетілдіру.
Сын есімді ... ... ... ... дамыту дегенде
ойлаудың барлық түрлері, ... мен ... ... ... ... және оқу ... тәсілдерінің білімінің бір
облысынан екіншісіне көшіруді жүзеге асыра білуді түсінеміз.
Ойлау амалдарын қалыптастыру және жетілдіру ... біз ... ... ... ... ... ... ойлауын
дамытудың қандай да бір деңгейінің жетістігін көрсететін көрсеткішті
түсіндіреді.
Деңгей-ойлауды дамытудың дәрежесі, критерий – ... ... ... ... ... анықтау үшін, психологтар
ойлауды дамытудың сегіз шартын тұжырымдайды:
-ойлау операцияларын түсіну дәрежесі – ... ... ... ... ... ... жалпылау,
нақтылау, классификациялау және т.б./ оларды барлық танымдық ... білу /оқу, ... ... ... және ... ... ... жағдайларға және
басқа нәрселерге ауыстыруды жүзеге асыра білу дәрежесі.
-ойлаудың әртүрлі түрлерінің қалыптасу дәрежесі.
-білім қорының, олардың жүйелілігінің, ... ... ... білу ... әртүрлі сапаларының динамикалық дәрежесі /тереңдігі,
икемділігі, тізбектілігі, шапшаңдылығы және ... ... ... ... жұмыс,жаңа
жағдайларға бейімделе білу.
-оқушылардың логикалық ой қорытуларды меңгеру, ... ... білу ... ... оқушылардың ақыл-ойын дамыту мен оқыту өзара
байланысты екенін атап көрсетті.
Оқыту арқылы ойлаудың ... ... ... ықпал етуге
болады:
1.Ойлаудың икемділігі.
2.Ойлаудың тереңділігі мен кеңділігі.
3.Ойлаудың сынилығы.
4.Ойлаудың ... ... өз ... тән осы ... ... ... мәдениетін көтеруге,
олардың интеллектуалдық потенциалын дамытуға көмектеседі.
Ойлаудың жүйелі түрде қалыптасуы тек оқу процесінде ғана ... ... ... ... да ... ... Ойлау мәдениеті жеке
тұлғаның туа біткен қасиеті болып табылмайды, ол ... ... ... Ойлау аппаратының дамуы арқылы адамның танып-білу мүмкіндігі
ұлғаяды, қарастырылып ... ... түп ... ... ... ... ... еңбегі мәдениеті - ойлау мәдениеті - сыншыл ойлау
мәдениеті.
Осылайша, оқу бағдарламаларына сәйкес ... ... ... ... еңбегін, жақсы есті дамыған қиялды және оқуға шығармашылық
тұрғыдан келуді талап ... ... ... ... ... ойлау қабілеті
дамуының белгілі бір дәрежесі ретінде түсінеді, яғни тар мағынасында ол
“Ойлаудың қағидалық әдісі ... ... ... ойлау өнері”. Бұл бәрін
терең, әрі ... ... ... сол арқылы мәңгі даму
үстіндегі әлемді дұрыс қабылдайтын ... ... мен ... ... қол ... ... бір ... ғана өз бетінше еңбек ету және еңбек
ету мәдениеті дағдыларын меңгереді. Бұл ... ... ... ... ... ... дәл және дұрыс ақыл-ой, сонымен бірге практикалық
әрекет дағдыларына дейін ... ... ... Олар ... бірқатар қорын жинақтайды. Олардың таным әрекеті жоғарғы
дәрежелі ойлау ... ... ... ... ... ... ... жаңа, тың тапсырмаларға өзінің
білімін, интеллектуалдық біліктілігі мен дағдыларын өз ... ... ... ... Оқу ... ... ... оқушылар
өз жұмысын жоспарлап, уақытты дұрыс, тиімді пайдалана алмайды.
Бұл жерде сөз ақыл-ой процестерінің сырттан ... ... ... оқулықтарымен, оқытатын құралдар, ... ... ғана ... оқу әрекеті барысында саналы түрде өзін-
өзі басқару және өзін өзі ... ... де ... ... Ал бұл үшін ... жеке-психологиялық ерекшеліктерін, оның оқу және практикалық әрекетке
қатынасын ескере отырып ықпал ету керек және ... ... ... ... меңгеруін ... етуі ... ... ... бір-бірімен тығыз байланысты
болатын төрт мәселені қамтиды: ойлау әрекетінің ... ... ... ... ету бойынша жалпы ережелерді білу, бұл әрекеттерді
тәжірибе жүзінде тексеру және ... ... ... ... ... үшін ... ойлау процесінің өзін
саналандыруға ... ... ... ... оны ... ... кең мәселеге өсетін белгілі бір нақты әдіс қолданылады. Зерттеулер
көрсеткендей, бұл қажеттілік оқыту барысында ... ... ... ... ... ... пайда болады. Ойлауды саналандыруға
қажеттілік ойлау мәдениеті әдістерін тиімді меңгерудегі ... ... бірі ... ... ... ... есіне үлкен көлемдегі ақпараттарды сақтай алады,
бірақ оны пайдалана алмауы да, құрғақ жаттап алған ... ... ... де ... Міне осы жерде ойлау мәдениетіне ... ... ... ... ... ... ... ойлау әрекетінің белгілі бір
тәсілдері мен әдістерін ... ... ... ... ... екендігі анық. Бұл мәселені қалай шешуде педагог психологтардың
көзқарастары әртүрлі, біреулері оқытуды өз бетінше ... ... ... керек деп есептейді,егер соңғы нәтижесінде оқушылар дұрыс
ойлау мәдениетіне үйренетін болса, бұл ... ... ... ... ... және ... ... әдістердің қалыптасуына
әкелетін ақыл-ой дамуының аса маңызды жағын құрайды. Бірақ бұл ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдері сан алуан, әр текті
болып келеді. Бұл жерде біз ойлау ... ... ... ... ізденістерде ақыл-ой біліктерінің
мақсатты түрде дамуына ойлау әрекетінің арнайы қалыптасуына ерекше назар
аударылуда, яғни ойлау ... ... ... ізденіс процестеріне
ден қойылуда. Бұл ізденіс басталғаннан бері ... ... оқу ... ... ... ... ... енгізуге
ұмтылыс жаппай сипат алды. Мамандар мен ... ... ... ... ойлаудың білік-дағдыларының ортақ көрініс көрсету үшін ... ... ... ... тиіс осы ... ... ... жасалды. Ақыл-ой/интеллектуалдық/ дағдыларының орталық
тірегі, діңгегі болып ойлау белгіленеді.
Ойлау мәдениеті үшін төмендегідей сапалар тән ... ... ... бірізділік, негізділік, дәйектілік, яғни ойлау тәртібін
құрайтын заңдылықтар басшылыққа алынады.
Ойлау мәдениетін тек қана ... мен ... ... ... дәлелдігі айқындамайды, ол үшін мінез-құлықтың да белгілі
бір сапалары қажет: “оқушының ақыл-ойын басынан-ақ ... ... ... өз ... ... ... қарсы пікірлерге жауап
табуға үйрету керек” екендігін И.Кант дәлелдеген болатын .
Ақылдың сыншылдығы, сонымен бірге, жеке тұлғаның мінез-құлық
ерекшелігіне ... ... ... ... әсер ... Ол, ... ... ақиқат жағдайлары мен шарттарына сәйкес келмейтін
сәтсіз ұқсату –сәйкестендірілуі шығарып ... ... және ... ... ... баға беріп отырады, олардың
күшті және әлсіз жақтарын көре біледі, кез-келген ... ... ... ... оның ... ... ... Адамның ойлау
сыншылдығы өзі қалыптасқан көзқарастарын, қағидаларын қайта қарап, егер ... мен ... ... тың мәліметтеріне,деректеріне қайшы ... ... ... ... ... даму ... әр ... білімнің қажеттілігі
мен адам әрекетінің сан алуан түрлерінің бөлініп шығу үрдісі, сонымен бірге
әртүрлі мамандыққа ортақ болатын ... ... ... ... ... ... үрдістері үнемі жүріп жатады, бұл адам еңбегінің неғұрлым
түсуінің нәтижесі болып ... ... ... ... кезінде жеке
тұлғалық сапалардың нақты дағдылары мен біліктерінің, қатаң анықталған
білім жүйесінің ... ... ету ... болады. Бұның бәрі
оқушының оқу процесі кезіндегі ақыл-ой әрекетін ... ... ... мәселеге айналдырды.
Оқушыларды ой еңбегіне тәрбиелеу түгелдей оқыту-тәрбие жұмыстарының
кезінде үздіксіз жүріп отырады. ... ... ... ... ... оқу материалдарының мазмұны, оқыту әдістері
және оқушының сол арықылы реттеле ұмтылдырған, қоршаған ... ... ... ... ... бекітілген танымдық әрекеті, сыныптағы және
сыныптан тыс ... ... және ... оқушылары оқып білім алатын,
өмір сүретін жалпы ақыл-ой ортасының дәрежесі болып табылады.
Жалпы ... ... ... тоқталып өтсек:
Логика дегеніміз – Интеллектуалды танымдық әрекеттің заңдылықтары ... және оның ... ... ... ... ... тіл ... ғылым. Алынатын білім көмегімен тану процессінің айқындылығы
туралы ғылым, бұл білім сезу ... ... сана ... ... ... ... ... басты міндеттерінің бірі: анықтау, яғни, жағдайдан шешімге
қалай келу ... ... ... ... ... жүйелеу, талқыланып
отырған тақырып туралы толық ақпарат алу, ойдағының ... ... ... ... ... ... алу ... табылады. Логика кез ... ... ... ... ... ... грек ... енген сөз,
грекше logos – сөз, талқылау, түсінік, сана деген мағына береді. Бұл ғылым
танымдық әрекетінің формалары, ... мен ... ... ... ойлау қабілеті.
Логика дәлелдеу мен теріске шығарудың белгілі әдіс ... ... ... ... ... Оның негізгі мақсаты мен зерттеу пәні –
танымның ақиқаттылығы, танымдық тәсілдер мен ... ... ... ... ... объективті дүниенің шындықтың даму заңдылықтарын
бейнелеу мағынасында да қолданылады. Кең мағынада логика ... ... ... да ... ... бұл ... ол онтологимен
сабақтас. Ойлау мен таным қатар жүргендіктен логика ... ... ... ... философияның негізгі бөлігі ... ... ... ... оймен жалғасады, сондықтан оны
кейде «ойлау туралы ойлау» деп анықтайды. Логика тарихи философия тарихымен
тығыз байланысты, логиканың ... ... ... ... ... 4 ... ежелгі грек философы Аристотель жазған. Ол дедуктивтік ой
қорытулар теориясын, яғни силогистиканы қалыптастырып, логикалық қателердің
алғашқы жіктелімін ... ... және ... ... ... ілімнің
негізін қалады. Дәстүр бойынша Аристотельдің логикасы – аподейктика – ... ... ... ... ол ... аналитикасында
баяндалған.Аристотель дедуктивтік – силогиятикалық ілімді дамытса, Эпикур
мен оның із ... ... ... бастауын ашып, индуктивтік
жалпылаудың бір қатар идеяларын тұжырымдаған.
Қазіргі кезде логика ... үш ... ... теориясы,
математика және логикалық методология) тұратын, жан жақты ... ... ... алғанда мұндағы зерттеулер тіл мен ... ... қай ... келетініне байланыста логикалық семиотика мен
логикалық семантика тұрғысынан ... ... ... тіл
байламдары таңбалық объектілер ретінде қарастырылса, логикалық семантикада
тіл мен логикалық теориялар олардың мазмұны жағынан ... ... ... (интерпретация) ұғымы маңызды рөл атқарады. Үйткені
бұл ғылым арқылы логикалық заң және логикалық жалғасу ... ... ... логикалық зерттеулерде математикалық аппарат котегориялар
теориясының тілі кеңінен қолданылуда. ... ... ... ... ... ... түптеп келгенде заттар
қатынастарының түріне орай классикалық және ... ... ... ... ... тұжырымдау бұл біздің санамызды байытушы қимыл. Күнделікті
өмірімізде көбінесе бізді ... ... ... ... жетіспей
жатады. Сол кезде біз кітаптарға, анықтамаларға, энциклопедияларға ... ... ... Міне ... біз басқа ғалымдардың зерттеліп,
дәлелденіп, кітапқа жазылған ақпараттарды немесе басқа адамдардан ауыз ... ... ... ... ... ... ... Кей кездері
бізге керек ақпараттарды өздігімізден, басқа адамның білімдерін қолданбай
іздеп табуға да ... Кей ... біз ... ... кей ... ... ... қолданар мүмкіндік жоқ болған жағдайда біз бұған
дейінгі уақыттарда ... ... ... еске ... Егер де ... ... жадымыз көмектесе алмай жатқан жағдайда,
онда бізге біздің құзырымызда бар мәліметті қолдануымызға тура келеді. ... біз ... ... ... ... мен іс – тәжірибелердің
көмегімен келуімізге болады, немесе ойша дұрыс ... ... де ... Осы екі ... ... ... жаңа ... нәтижелерге
келген болатын және де осындай тәсілдермен өз өзімізге күнделікті ... ... ... егер біз ... үй жағдайында дайындау
мүмкіндігіміз болған жағдайда және оның ... ... ... ... ... ... ... ма, соны тексереміз. Ол үшін: сабынды дайындау
барысында қолданылатын каустикалық содасы бар ыстық, мықты ерітіндіні ... ... ... бір ... ... және оны бақыласақ, бұл кесектің
үстінде коррозия немесе тот басу ... ... соны ... Бұл ... біз ... сода ерітіндісінде еритіндігін көреміз және ... ... үшін ... ... ыдыстың қажет екендігіне ... ... ... іс – ... ... шеше ... егер біз ауылда тұрып, Варшаваға ұшуға болатын жақын ауылға баратын
болсақ және бұл ауылда авиациялық ақпарат ... бар ... ... сол ... самолет қай уақытта, қай күні ұшатындығын білу үшін әуежайға
барып білудің орнына, біз сараптама жасауды бастаймыз. Сараптамамызда түнде
ұшқаннан қарағанда ... ... ... болады, түнде ұшқан қауіпсіз,
күндіз көрініс анығырақ екендігі туралы тоқтамға ... ... ... уақыты бір сағатқа ғана созылатындығы белгілі. Варшаваға түнде келген
жолаушыға ... ... және іс ... ... ... дейінгі уақытты
күтуге тура келеді. Сондықтан, жолаушыға түнгі ұшу түнгі ... ... ... болады. Себебі, ол үшін келе салысымен іс шараларын
бітіріп, кешкі ... ... ... ... ... ... ... транспорт жолаушылар үшін қауіпсіздікті қамтамасыз ететіндей
және ыңғайлы болу үшін жасалған, бірақ, ... ... ... ерте немесе
күндіз ұшқаны абзал емес па.
Біз нақты бір түрдің ойшы пайымдауының ... ... ... бұл ... ... анық бір ... бермейді, бірақ, бұл
шындыққа жанасатын мүмкіндікке нұсқаушы болып табылады. Пайымдау біздің
білімімізді тереңдетті, ... ... ... көбейтті. Біздің
пайымдауымызды өткізгенге деін, біз ұшақпен ұшу үшін қалаға қай ... ... ... ... ... ... ... біз қалаға бара
жатқанда қай уақытта оқыс оқиғаға тап болу ... бар ... ... бұл ... өз қызметін атқарды. Ұқсас ... ... ... ... қай уақытта шыққанымыз дұрыс екендігін көрсетеді.
Сондықтанда, пайымдау біздің білімімізді дамытатан қызметтердің бірі ... ... ... қалыптасуы ойша пайымдаумен салыстырғанда
өзіндік үлкен қызметін атқарды. Біздің біліміміздің ... ... ... ... ... әр ... ... түсіндіріледі.
Тұжырымдау бұл хабарламадан нәтижеге өтуі. Біз ойтүйін деп атаған
қимылға ... Біз ... ... ... ... ... қарастырылатын «түнде көрініс нашар» деген мысалды келтіре отырып,
көптеген мәндерді нақтылаймыз. Сонымен қатар, ... ... ... ... мәлімет бар және оларға тұжырымдаудың арқасында қол
жеткіздік, мысалы, егер ұшақ ... ... ... онда ... аса көп ... еді. Бұл ... екінші топтың мәліметі, бірінші
топтың мәліметіне жүгіне отырып пайда болады. Сондықтан ойтүйін ... ... біз ... ... екі тобымен жұмыс
атқарамыз:
1. Пайымдауды бастамас бұрын болған ақпарат;
2. ... ... ... нәтижесінде пайда болатын ақпарат;
Бірінші типті ақпараты жағдай деп, ал ... ... ... деп ... ... кей ... алдымен қорытынды шығарып
алып, содан кейін ... ... ... барып оның қай жағдайдан туындағанын
анықтаймыз. Келтірілген пайымдауда ... ... ... ... түнде ұшуы, күндізгіге қарағанда қиынырақ», міне осы пайымдаудан
барып мынадай қорытындыға тоқталамыз: ... ... ... бастапқыда қорытынды айтылып, содан кейін барып жағдай айтылса,
онда ... ... ... ... ... ... қосымшалар
тіркеледі. Мысалы, «күндізгіге қарағанда түнде ұшақтың ұшу, қаупі зор,
себебі түнде көрініс ... ... біз ... ... ... ... ... Варшаваға түнде келетін жолаушы өзіне түнейтін жер
іздеуі қажет. Біз бұл ... ... ... ... ... үшін ... ... екендігін көрсеттік. Бұл ... оның ... ... ... ... оған аса көп ... бөле бермейміз.
Күнделікті өмірде де көп үшін мәлім жағдайларды да айта ... ... ... әрі ... деп ... ... ... тұжырымдаулар
айтылмаған болса да, пайымдау біздің білімімізді толықтырады. Жоғарыда
көрсетілген жағдайлардан біз ... ... ... тек пайымдаудың
арқасында алдық және бұл жағдайда біз басқа ... ... ... еш ... ... ... «қабілет, ой және ойлау, логика»
анықтамаларына жүгіне ... ... ... ... ... сөзге
анықтама берсек.
Логикалық ойлау қабілеті дегеніміз бұл ... ... ... өсе келе ... ... ... ... тұжарамдалатын, ойлау
арқылы сараланатын ойдың тынымсыз жұмыс атқаратын маңызды аспектісі ретінде
де қарастыруға ... ... ... ... ойлау қабілеті» ұғымына нақты
анықтама берген.
«Логикалық ойлау қабілеті» дегеніміз – логика заңдылықтарын ... ... ... ... табылатын – қабілет көмегімен ой-пікірлерді
тұжырымдарды қолдануға негізделген ойлаудың бір түрі.
2 – ... ... тыс ... оқушылардың логикалық ойлау
қабілетін дамыту әдістемесі
2.1 Информатика сабағынан ұйымдастырылатын сыныптан тыс ... тыс ... ... ... мен ... ... оқу
үрдісінің сабақтан тыс уақыттағы жалғасы бола отырып, онымен ... ... ... ... бола бермейді.
Оны жоспарлау мен ұйымдастырудағы анықтаушы рөл педагогтың үлесіне
тиеді. Оған пән ... мен ... ... мен ... ... ... көтеру мен тереңдету үшін, сонымен бідге артта қалушылар
мен білімдерін толықтыру үшін жүргізетін жұмыс мысал бола алады.
Оқудан тыс жұмыс – бұл ... ... ... ... ... жетекшілерінің бағдар беруімен оқушылардың өзін өзі ... ... ... сыныптан тыс шаралар.
Сыныптан тыс жұмыс әртүрлі әрекет түрлерінің жиынтығы. Оқушылар оң
ықпал етуінің кең ... ие және ... ... ... ... ... мұғалімнің оқу тәрбие жұмысының жеке дара аясы
болып табылады. Осыған байланысты сыныптан тыс іс ... ... ... ... ... мектепте негізінен 8 сыныптан
бастап ... ... ... басты мақсаты білімді
кеңейту, оқушылардың пәнге қызығушылықтарын дамыту, олардың ... ... ... ... қалыптастыру, олардың
шығармашылығы мен ... ... ... ... ... ... қазіргі уақыттағы басты түрлері берілген факультативтік
курстың түйіндік сұрақтарын мұғалімнің ... ... ... ... ... ... шығару, оқушылардың
рефераттары (теориялық сұрақтар бойыншада, есептер циклін шешу бойынша да),
оқушылардың баяндамалары, т.б.болып табылады.
Информатикадан ... ... ... ... ... бірі әрбір сабақты екі бөлімге бөлу болып табылады. ... жаңа ... оқу мен ... және ... ... ... ... өз бетімен жұмысына айналады. Сабақтың бұл
бөлімі ... соң ... ... оның ... оқу ... үй
тапсырмасы беріледі. Әрбір сабақтың екінші бөлімі жоғары ... ... және ... қиын ... ... ... шешу ... арналады. Факультативтік сабақтарды ... бұл ... ... түрлері мен тәсілдерінен жоғары оқу орындарында
оқытудың түрлері мен тәсілдеріне ойдағыдай ... ... ... Ең ... ... анықтау, оларды бойында алға
қойған мақсатқа жетудегі табандылықты, өз ... ... ... ... ... олимпиадалар өткізіледі. Информатикадан
олимпиадалар сыныптан тыс ... ... бір ... ... ... ... т.б) қорытынды кезеңі болғанда көп пайда әкеледі.
Олимпиада тек жыл ... ... тыс ... ... ғана ... білге сыныптан тыс жұмысты кең жолға қоюдың тамаша ынталандырмасы.
Олимпиада – оқушыларды білім жағынан өсуге ынталандыратын, олардың ... ... ... ... ... ... ... Оқушылардың информатиканың өмірімен,
олардың болашақ мамандықтарымен тікелей байланысты ... ... ... ... ... ... қатысудың
алғышарттарын анықтайды, ал кейбіреулердің бойында ізденушілік әс ... ...... тыс жұмыстардың ең тиімді де әсершіл түрлерінің
бірі. Үйірме ... ... ... принціпі жатыр. Әдетте үйірмелік
жұмыстар үлгерімі жақсы оқушылар үшін ұйымдастырылады. Бірақ, ... ... ... да ... ... ... ... Ең бастысы
мұндай оқушыларғы ерекше көңіл бөліп, ... ... ... ... ... ... олар үшін ... алмайтындай
болмағанын қадағалап отыру керек. Әрине, үйірме мүшелерінің ... ... ... болуы мұғалімнің жұмысын күрделендіреді, бірақ
үйіпме жетекшілері ... ... ... ... ... ... ... Ең бастысы – үйірме сабақтарына барлық тілек
білдірушілердің қатысуы ... ... ... информатикадан үйірме
сабақтарының бұқаралығын сақтап қалу.
Үйірмені ұйымдастыру кезеңінен бастап оқушыларды қызықтырып, оларға
үйірмедегі жұмыс сынып ... ... ... ... ... мен ашық ... ... тұжырымдау керек. Үйірме
сабақтарын әрбір сабаққа бір сабақтан бөліп, аптасына бір рет өткізген жөн.
Үйірме жұмысын ... ... ... ... ... (оларға
оқылатын тақырып бойынша шағын баяндамаларды дайындауды, нақты бір тақырып
бойынша есептер мен жаттығулар ... ... ... ... ... бағдарламалық құралдарды дайындауды т.б тапсыру).
Үйірме ... ... ... ... мен ... ... талас
атмосферасын құруы керек. Информатикадан үйірме сабақтарының тақырыптарында
осы ... ... әр ... Үйірме жұмыстарының ... ... ... ... ... ... ... негіздерімен байланысты мәселелер орын табады.
Пәндік апталар, онкүндіктер, айлықтар пәнге қызықтыру мен пән аралық
байланыстарды ... үшін өте ... ... бір пән ... да, не ... бір ... ... білімдік сыбайлас пәндер (математика, ... ... ... болады. Оқушылар жаңа материалды ойындық
түрде білу мүмкіндігін ғана ... ... ... ... әдебиет пен
интернет комьютерлік желісін пайдаланып зерттеу жұмысын жүргізу ұсынылатын
тақырыптар бойынша жобалық ... ... ... ... ... мен шаралаадың барлығы оқушылардың әртүрлі жастағы топтарын
қамтиды және оған әркім қатыса алады. Мүмкін тақырыптар: ... ... ... «Информатика және менің мамандығым», «Информатика
әскери техникада» және т.б. Таңдалынған тақырып бойынша ... ... ... ... ... ... айлық) аясында жоғарғы оқу орындарының
ғалымдарымен, ... ... орын ... ... аяқталатын викториналар, әңгімелесулер, ең ... ... т.б ... кеші – бұл ... ... үйірменің жыл бойғы жұмысының
қорытындыларын жасаудың ... ... ... ... бірігіп, іс
шаралармен көңіл күй көтерудің түрлерін мұқият ... ... ... ... ... ... ... мағлұматтар, сөзжұмбақтар,
викторина сұрақтары; Қажет модельдерді, плакаттарды, ұрандарды дайындайды,
сыныпты ... Іс ... ... ... мәні бар: біріншіден,
оқушылар өз сыныбының намысы үшін ... ... ... бұл ... ... ... жетуге деген табандылықты, сабырлықта
қалыптастырады.
Информатика пәні бойынша ... – бұл ... ойын ... үйірме сабақтарында немесе жеке сыныптар арасындағы жарыс
түрінде ... ... ... тыс уақытта) викторинаға ... ... тез ... ... ... ... ... ойша
шешіле алатындай болуы тиіс. Әдете сабақтарда шешілетін типтік есептер
викторина үшін ... ... ... ... ... ... сұрақтарды қосуға болады. Сонымен ... ... ... ... ... толығымен қандайда бір тақырыпқа арнауға
болады, бірақ ... ... ... өтеді.
Сөзжұмбақтар. Практикада мұғаліммен оқушылардың әріптестіктері мен
шығармашылық ... өз ... ... алу мен өзін өзі ... ... ... ... танымдық белсенділігін асырып, нәтижелі
оқытуға жетелейтіндігін көрсетеді. Сыныптан тыс жұмыстыңда, сабақта білімді
тексерудің де қалыптан тыс ... бірі – ... құру және ...... ... ... өнердің, спорттың қандай да бір
облысына қызығушылықтырын арттырып, үздіктерін анықт ау болып ... ... ... жеке дара ... ... Бұл ... жеке үлгі ... мектеп мейрамының, кештің, үйірме жұмысының шығармашылық ... және есеп ... ... бола ... Сайыстарға орай
оқушылардың компьютерлік шығармашылығы көрмелерін ұйымдастыруға болады.
Клубтық іс - әрекет барлық жастағы оқушыларды белсенді шығармашылық ... ... ... ... ... мен білікті дамытуға мәдени құндылықтарды
игеруге бағытталған. ... ... ... ... , ... ... немесе жеке бас қызығушылықтарымен ... ... ... ... ... ... ... компьютерлік клуб
баспалық немесе электорнды түрдегі сынып (мектеп) ... ... ... ... ... көрсетумен, информатика бойынша желілік
жобаларға, сайыстар мен олимпиадаларға қатысумен айныласы алады.
Іскерлік ...... ... шешім қабылдаушы адамның
бойында іс әрекеттің мүмкіндігінше ... ... ... үшін ... отырған нысанның немесе жағдайға ұқсас ... ... ... ... пәні ... ... – бұл сыныпта ара арасында сұрақтар
мен жауаптар алмасатын өзіндік ойын.
2. Информатикадан ұйымдастырылатын факультативтік «Ойлайықта,
шешейік!» курсының жоспары
Мектеп ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына байланысты информатиканың
факультативтік сабақтарын өткізу әдісі мен ... ... ... ... ... Алғашқы кездері ЭЕМ – нің құрылымымен, алгоритмдеумен және
программалау ... ... ... ... ... ... ... сай, мектептің информатика курсында ақпарат
құралдарының дамуына байланысты оқушылардың логикалық ... ... ... ... белсенділігін дамыту, оның ... ... ... ... бой ... курстың мақсаты:
Информатика курсымен тікелей байланысты пәндер бойынша алынған
теориялық білім, ... пен ... ... ... ... ... ... практикалық дайындықты қамтуы тиіс;
Факультативтік курсқа: ЭЕТ-ны кеңінен қолданатын, барлық уақыттың 75%
-ін компьютермен ... ... ... ... ... ... ... танымдық іс - әрекетін өзінің басқаруы және оқушы
санының аз болуы тән.
Түсініктеме. «Ойлайық та, ... ... ... орта ... ... оқушыларына жасалынған. Курстың ... ... ... ... қабілеттерін дамытуға арналған. Факультативтік курс
аптасына 1 ... ... 34 ... ... 7 ... информатика
пәні оқулығын негізге ала отырып, өткен тақырыптар ... ... да ... ... Сол ... олардың сабақта алған білімдерін
толықтыруға, танымдық қабілеттерін және ... ... ... ... ... ... ... Қосымша факультативтік курс
ретінде алынған курс құрылымында оқушылардың даму ... ... ... қабілеттерін дамытып пәнге ... ... ... бір жолы - ... ... мен ... ... логикалық ойлау қабілетін ... ... ... ... ... ... дамытуға
тәрбиелейді.
Информатикадан викториналар, ребустар, логикалық ... ... ... ... ... тапсырмалар
құрастыру баланың ойын ұштай ... ... ... ... ... қиялын дамытып, өз бетімен жұмыс істеуге икемдейді.
Өтілетін жұмыстар мен тапсырмалар оқушылардың жас ... ... ... ... ... ... ... және оның өлшем бірліктері. Сыныпта өтілетін «Адам,
ақпарат, компьютер» тарауы ... ... ... ... олардың
сабаққа өздігінен ізденіп, жұмыс белсенділігін арттыру. Сабаққа деген
қызығушылығын арттыру.
Мәтіндік және графикалық ақпаратты компьютер жадысында сақтау. Сыныпта
өтілетін мәтіндік редакторынан оқушылардың алған ... ... ... тиімді пайдаланып, сауатты болуға, тез шешім
қабылдауға, топтық жұмыстар атқаруға бейімдеу. Оқушылардың ақпаратың өлшем
бірліктерін, олардың сақталу түрлерін, ... ... ... ... ... ... ойлау қабілетін дамыту.
Логика негіздері. Оқушының логикасын дамытуға арналған есептерді тез,
нәтижелі шығаруға баулу. Олардың талдау, ... ... ... ... Оқушылардың оқу деңгейін анықтау.
Санау жүйесі мен мәліметтердің ішкі жиындары. Оқушыларға санау жүйесі
туралы жалпы, нақты мәліметтер беріліп, олардың логикалық ... ... әсер ... ... ... ... ... – те ізденіс жасау. Оқушыға ізденіс сайттарын тиімді,
нәтижелі қолдануды үйрету. Іздеген ақпаратына тез, нақты жауап табуды
үйрету. Ғаламтор туралы қосымша ақпарат ... ... Internet ... ... ... ... ... Өздік жұмыстар әр бөлімді аяқтаған
кезде, олардың логикалық ойлау қабілетінің даму деңгейін ... ... ... ... ... жылдықта логикалық ойлау
қабілетінің қаншалықты дамығандығын тексеруге мүмкіндік береді.
Олимпиадалар. Оқушылар арасында белсенді, дарынды оқушыларды анықтауға
мүмкіндік береді.
Орта мектептің 7сыныбының ... ... ... шешейік»
факультативтік курсының күнтізбелік жоспары
|қ/с |Тақырыбы ... ... |
|1 ... ... және оның ... ... |3 ... | |
|2 ... ... |3 ... | |
|3 ... ... |3 ... | |
|4 |Логика ... |4 ... | |
|5 ... ... |4 ... | |
|6 ... ішкі ... |3 ... | |
|7 ... – те ... ... |2 ... | |
|8 ... ... |3 ... | |
|9 ... ... жұмыстары. |5 ... | ... ... ... |2 ... | ... ... |2 ... | ... ... және оның өлшем бірліктері.
Бұл жердегі барлық тапсыриалар Хартли формуласының ... 2i=N. Бұл ... і – ... бит ... және N – ... ... мәліметі бар белгі. Егер оқиғалар шындыққа жанаспайтын
болса, онда мына ... ... ... ... 2i=1/P; мұндағы Р ... болу ... әдіс ... ... ... көлемін анықтауға
мүмкіндік береді. Алфавиттік сәйкестікке байланысты ақпарат ... ... ... және ақпарат қуаттылығына, алфавиттегі белгілер
санына байланысты. Ақпарат саны, мәтіндегі бір ақпаратты ...... ... қуаттылығы – N 2i=N мына ... ... ... ... ... – N және m - ... ... саны және ол осы алфавиттің
көмегімен ... ... онда ... ... саны ... ... ... мына формуланың көмегімен есептеледі: L = Nm;
1. тапсырма.
Әрқайсысында бір жалған тиыны бар екі ... бар. ... ... ... ... ... осы мөшекті 6 рет қайтарып өлшеуге тура келді,
ал екінші мөшекті 4 рет ... тура ... ... екі ... ... ... (Жауабы: Екі мөшекте 80 тиын бар).
Түсініктеме. Тиындарды әрбір өлшеген сайын біз ... екі ... ... бір бит ... ... Бірінші мөшекті өлшеу барысында
біз 6 бит ақпарат алдық, ал ... ... 4 бит ... ... ... ... бірінші мөшекте 26=64 тиын бар ... ... ... 24=16 тиын бар екендігін анықтаймыз. [8 19]
2. тапсырма.
Асан мен Үсен 0 және 1 өз ... ... ... ... кодтауда. Асан 512 белгіні кодтауы мүмкін және оның ... ... ... ... ... ... құзырындағы шақпақтар саны
қанша? (Жауабы: 7 ұяшық ). [8 ... ... ... тек 100 – ге ... ғана санай алады. Тайпада есептеулер
жүргізу калькулятор ... ... ... үшін ... ... жады ұяшығының ең минимал ұзындығын көрсет? (Жауабы: 7)
Түсініктеме: Берілгендердің диапазоны жады ұяшығының көлеміне байланысты.
k – ... ... ... 2k ... ... сақталуы мүмкін.
Егер компьютер толық сандар міндерімен ғана жұмыс істесе, онда [0; 2k – ... ... ... ... ... [0; 127], яғни, k = 7. [8 34]
4. тапсырма.
Олимпиада қатысушыларына ... ... ... ... ... ... құралған: ТЕВИРП!КИ! Осы
салемдеме қанша ақпаратты береді? (Жауабы: 30 бит)
Түсініктеме: алфавит ... 8 – ге тең. Бір ... ... ... 2i
=N, i=3 бит. Бұл сәлемдеме 10 белгіден тұрғандықтан, ол көлемі 30 ... ... [8 ... ... байт ... сәйкес келетін ақпараттың ... ... ... ... ... [8 ... ... мемлекеттің алфавитінде барлығы екі «А» және «Б»
әріптері ... ... ... ... осы ... ... және олар 11
әріптен тұрады. Осы ... ... ... ... ... қанша? (Жауабы:
2048 сөз) .[8 23]
Мәтіндік және графикалық ақпаратты компьютер жадысында сақтау.
Компьютердегі мәтіндік (символдық) ақпаратты беру үшін ... ... ... ... қолданылады. Осы алфавиттегі бір ... 8 бит ... ... береді және компьютер жадысында ... ... ... барлық символдар 0 –ден  256 – ға ... Әр ... ... 00000000 – дан 11111111 – ге ... ... берілген мәтіндік ақпарат сәйкес келеді, сонымен ... ... ... ... екілік түрде сақталады. Символдар
арасындағы сәйкестік пен олардың реттік ... ... ... кодтау
кестесі деп аталады. Кестенің әртүрлі түрлері қолданылады, бірақ тиімді,
әрі көп ... ие ... ASCII ... кестесі болып табылады. Бұл
кестедегі стандартты символдар бастапқы 128 ... ... Олар ... ... ... ... ... және тағы сол сияқты
белгілерден тұрады. Ал ... ... ... үшін ... 128 ... ... ... екі түсінік бар: векторлық және
расторлық. Расторлық графика ... ... ... ... ... ... береді, Ал векторлық графикаға ... ... ... ... ... ... Бейне
туралы ақпарат компьютердің видеожадысында сақталады.
1. тапсырма.
Paint ... ... ... берілген мультсериал
кейіпкерінің суретін айнытпай сал.
[8 59]
2. тапсырма.
Графикалық редактор ... ... ... ... ... ... 61]
3. тапсырма.
Заңдылықты тауып, жетіспейтін фигураны толтыр
[8 63]
4. тапсырма.
Әріптерді кодтау үшін екі таңбалы сандар қажет. «Марс», «пирс», «барс»
және ... ... мына ... кодталады екендігі белгілі:
87 62 90 93; 10 05 90 93; 80 84 90 93; 80 05 90 93; ... ... ... ... ... ( ... 93 62 90 84 87) ... тапсырма.
«Ақпараттарды кодтау» есептері
Кодтау кестесі максималды түрде барлығы қанша белгіден тұра ... ... бір ... 10 бит ... ... ... 1024) [8 25]
6. тапсырма.
ASCII кодтар кестесіндегі ең көп белгілерден тұратын ... ... ... ... ең аз ... ... сөзді табыңыз?
8. тапсырма.
Видиожадының 125 Кбайт өлшемімен сәйкес келетін көк түс 0011 кодымен
кодталады. Графикалық ... ... ... ... 640 * 400
пиусель) [8 ... ... ... ... ... барысында оның көлемі 1,5
есеге ... ... ... тура ... ... 256 түстік
политрадан тұратын расторлық сурет пайда болды. Политрада ... ... бар еді? ... 4096) [8 ... ... ... бір ... 320*640 нүктелік форматтан және
оналтылық политрадан тұратын түрлі түсті ... ... ... ... 64 ... ал бір жол 48 ... ... Егер түрлі түсті
суреттері бар беттер жай текстерден ғана тұратын беттерге қарағанда ... ... ... онда ... ... бетін көлемі 40 Мбайт болатын қатқыл
магниттік дискіге сақтауға болады? (Жауабы: 720 ... [8 ... ... ... Көшіру (Копировать) немесе Қию (Вырезать)
командасын қандай қимылды орындағаннан кейін ғана ... ... ... ... кейін ғана (Копировать) немесе ... ... ... болады.)
[8 28]
12. тапсырма.
111012; 1234; 348; 2016 сандары берілген. Төменгі ... ... ... берілген. Сандарды өсу ретімен орналастырыңыз. (Жауабы:
1234; 348; 111012; 2016).
Түсініктеме: Барлық ... ... екі ... ... ... ... негізі екінің дәрежесі болып табылады. Бұл 2k ... бар ... k ... санына сәйкес келеді: 1234=011011, ... ... ... 11011, 11100, 11101, 100000. [8 ... ... ... ойыны.
Ойын шарты: Сан есімдері бар сөздерді тауып, сол сөз арасындағы санды
көрсетуі қажет. Табылған санды АSCII ... ... ... ... жазуы
қажет. Мысалы: 2+бастұз, к+3+ік, тағы басқа.
14. тапсырма.
Модем өлшемі 256 түстер ... 480*512 ... ... графикалық бейнені бір минут ішінде жібере алады. Мәліметтерді
беру(жіберу) жылдамдығын ... ... 4 ... [8 ... ... ... тақырыбы бойынша берілетін тапсырмалар әр түрлі.
Бұл логикалық тапсырмалар кесте көмегімен, графтар көмегімен, ... ... ... ... ... ... тапсырмалардың негізгі
міндеті оқушыларлдың логикалық пайымдауларды өздігінен құрастыра ала ма,
түрлендіре ала ма, ... таба ала ма, соны ... үшін ... ... ... индекспен есептеу жүйесінің негізі берілген) санын
256 есе көбейту үшін оған ... 0 қосу ... ... ... 410 = 104 және 44 = 256 ... ... [8 35]
2. тапсырма.
Мадияр, Санат, Таңатар, Қайрат және Айдын бесеуі мұражай ашылғанға
дейін ... ... ... ... ... ... кеш келді, ал Таңатар
Қайратқа қарағанда ертерек келді. Мадияр Таңатарға қарағанда ерте келді, ал
Айдын болса Қайратқа ... ... ... Балалар кезекте қандай ретпен
тұрды? (Жауабы: Санат, Мадияр, Таңатар, Қайрат, Айдын) [8 117]
3. тапсырма.
Сыныптағы ... ... ... ... ... ... (3) ... Лаура, (4) Бахтыбаева Салтанат, (5)
Абишева Мадина. Осы берілген тізімдегі аты мен жөндерін өсу реті ... (5), (3), (2), (1), (4); ... ... ... 32 ... көк, ақ, жасыл шарлар жатыр. Көк шарды
алғандығымыз ... ... 2бит ... береді, ал көк ... ... екі есе аз ... Ақ шарлар мен жасыл шарлар саны
жағынан ірдей болатын. ... ... ... ... ... болған?
(Жауабы: Себетте: 8 - көк шар, 16 - қызыл шар, 4 - ақ және жасыл шар ... ... ... ... ... ... ... және Алуаны жастары
бойынша жіктейтін болсақ, онда көршілер арасындағы жас ... 1 ... жасы – 10-да, ... ... ... ... ал ... үлкен. Сәуле
мен Алуаның арасындағы жас айырмашылық 1 ... көп. ... мен ... ... мен ... ... ... мен Сәуленің арасындағы
да жас айырмашылығы 1 жастан үлкен. Сонда ... жасы ... Алуа -9, ... - 12, Дидар - 11 және Қайрат - 13). [8 30]
6. тапсырма.
Квадрат, дөңгелек, ромб және ... ақ, көк, ... және ... ... ... ақ және ... емес ... анық; көк фигура
ромб пен қызыл фигураның ортасында ... ... көк те, ... да ... ... пен ақ ... арасында жатыр. Қай фигура жасыл қағаздан
қиылған. (Жауабы: Квадрат) [8 31]
7. тапсырма.
Төменде көрсетілген фигураларды біріктіріп, бір ортақ фигура шығар:
8. ... ... ... жеті ... ... жікте.
9. тапсырма.
Төменде көрсетілген мысалдағыдай кубиктардың сәйкесін тап.
Санау жүйесі мен мәліметтердің ішкі ... ... ... ... ... ... ... екілік арифметика – бұл ... ... ... ... ішкі ... ... мәселелерін қамтиды.
1. тапсырма.
Арифметикалық есептің 2/3 ^2 – (13 - 6)/2/4 электронды түрі берілген.
Осы есептің математикалық түрін ... [8 ... ... ... ... қоры 4 әріптен тұратын 256 сөзден тұрады.
Осы тілдің алфавитінде ... ... әріп бар? ... 4). [8 ... ... және 3 ... ... бес таңбалы қанша сан ... ... 32) [8 ... ... ... ... тізбегін жалғастыр: 15, 13, 16, 12, ... 18). ... 1421 ... ... жүйеге көшіру үшін келесі әдісті пайдалану
тиімді: 142110=x8; Есептеңдер.
6. 23401 санын ... 5 саны ... ... ... ... ... ... санау жүйесіне көшіріңіз. (Жауабы: ... ... ... – те ... жасау
Компьютер желілерінің көмегімен тек бір қала аумағында ғпнп ... жүзі ... де ... ... және ... ... Ақпарат хат,
есеп беру, құжат, баяндама, электрондық кесте және т.б. боулы мүмкін.
1. ... ... ... қосу үшін ... ... ... ... (1)модем; (2)желілік карта; (3) жұмыс станциялары; (4)
компьютер – сервер; (5) ... ... (6) ... ... ... 2,3,5,6) [8 ... ... жәшік серверінің (binary-digit) аты белгілі және жәшік аты
(Alex) белгілі. Электронды адресті анықтаңыз. (Жауабы: ... ... [8 ... тапсырма.
Мектеп AND (спорттық OR музыкалық) ізденіс серверінің нәтижесі қандай
болады?
4. тапсырма.
Көрсетілген кестедегі сұрақтардың жауаптарын интернеттен табыңдар.
|№ ... ... ... ... беттің|
| | | ... |
|1 ... ... және | | |
| ... ... Бэкон | | |
| ... ... төрт | | |
| ... атап ... ... ... ... |http://archive. |
| |идолдары, ... ... ... |
| ... ... және | ... |
| ... | | |
| ... тағы ... қате | | |
| ... ... | | |
|2 |Қай жылы ... |1869 ... | |
| ... заңдылықты |«Атомтық салмағы| |
| ... Оның ... |мен ... | |
| ... ... рет ... ... |
| ... ... құжат |негізделген |19309 – show.asp |
| ... ... ... |элементтер | |
| | ... | |
| | ... | |
|3 |ХХ ... ... Райт |17.12.1903ж. |http://www.2day.ru/ |
| ... ... бар ... рет ...... |
| ... 59 ... ғана | | |
| ... бір іс ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... елестету мүмкін | | |
| ... Райт ... | | |
| ... іс ... Осы | | |
| ... болған күннің | | |
| ... ... ... | |
|4 ... ... |1971 ... ... |қашан жасалды және оның |жиілігі 104 кГц,|/ referat1/ |
| ... ... ... разрядты |historyc.htm |
| ... | | |
[8 ... ... Internet ... ... ... ... жеке ..........
болуы тиіс. (Жауабы: IP - адрес) [8 120]
6. тапсырма.
Локальді желідегі әрбір компьютер ... ... ... ... ... [8 120]
7. тапсырма.
WWW бүкіләлемдік ғаламторы ақпаратты берудің ... ... ... гипермәтіндік) [8 120]
Оқушылардың өздігінен орындауға арналған тапсырмалар.
1 – нұсқа.
1. ... ... ... ... ... ... уақыттан екі есе көп болса,
қазір сағат қанша болғаны? (Жауабы: 8 сағат)
2. тапсырма.
Оқушылардың арасынан сайланған мектеп директоры өз ... ... ... ... ... кірген әрбір оқушы іштегі адамдардың
бәрімен қол алып ... Егер ... қол ... саны 78 болса,
жиналысқа қанша оқушы қатысқан?
(Жауабы: 13 ... ... ... 3 – тен артыққа бөлмей, 5 алманы 6 ... тең ... ... ... ... 3 – уін 2 – ге, ... ін, 3 – ке бөлу керек)
4. Жарысқа қатысушы оқушылар фотосуреттерімен алмасты. ... ... 870 ... ... ... онда ... оқушы қатысқан? (Жауабы: 30)
5. Франциядағы Гавр қаласынан АҚШ – тағы Нью – Йорк ... ... кеме ... ... және тура сол күні осы
уақытта Нью – ... ... сол ... ... ... ... Осы кемелердің әрқайсысы жолда дәл 7 ... ... Нью – Йорк ... ... кеме ... ... неше кемесін кездестіреді? (Жауабы: 15)
6. Көне грек мифтерінің кейіпкері тез жүретін Ахилесс пен
тасбақаның ... көз ... ... ... ... арақашықтығы 1 км болсын және олар бір
бағытта түзу бойымен, яғни ... ... куып ... бағытта орын ауыстырады делік. Ахиллес еш ... жете ... ... себебі Ахиллес 1 км
жүгіргенде, тасбақа алдыға 100м ... Ал, ... осы ... ... өткенде, тасбақа алдыға 10 м-ге жылжиды.
Ахиллес осы 10 м-ді жүріп өткенде, тасбақа алдыға 1 ... ... ... ... ... ... ... Ахиллес тасбақаны қуып жетуі үшін қанша
жол жүруі керек? (Жауабы: 10/9 км)
7. 1 + 3 + 5 + 7 + 9 +11 + 13 +15 + 17 + 19 ... ... ... ... ... ... Төменде көрсетілген шаршыға ұқсас барлық бағандары мен
жолдарының қосындысы тек 34 ... ... ... |3 |2 |13 |
|5 |10 |11 |8 |
|9 |6 |7 |12 |
|4 |15 |14 |1 |
9. ... сіріңке шиінің көмегімен жасалған қалақтың кескіні
берілген. Қағаз қиқымы ... ... етіп екі ғана ... ... көрсетілген бейнені айнытай қайта салып шық.
2 – нұсқа.
1. тапсырма. Қалжың есеп.
Қысқартылатын жай бөлшекті қандай кезде қысқартуға болмайды?
2. тапсырма.
Алдар көсе ... келе ... ... ол байды және оның үш нөкерін
кездестірді. Осы ауылға қаншама адам бара жатты?
3. ... ... АВС ... тік ... С ... Пифагор
фигурасын салайық. Гипотенузаға салынған квадраттың қабырғасын созайық.
Түзу кіші катетке ... ... екі ... ... Енді ... салынған квадраттың төбесі арқылы өтетін гипотенузаға параллель
түзу ... де, ... осы ... ... ... ... ... Д деп белгілейміз. Д арқылы алғашқы түзуге параллель тағы
бір түзу жүргіземіз. Енді үлкен катетке ... ... үш ... ... ... және бір ... тікбұрышқа бөлінеді. Катеттер салынған
квадраттарды қиып ... да, ... ... квадратқа
орналастырыңыз. Осы есептің нәтижесін компьютерде орындап, не шыққандығын
көрсетіңіз.
4. ... Өлең ... ... ... ... ... лотос гүлдің табағы.
Жылжыпты екі қарыс жел күшімен,
Орнынан өсіп тұрған сол баяғы.
Үзілмей тамырынан қалқып жүрген,
Табасыз гүлдер толы көл тереңінен.
Көне үнді есебін ... ... ... ... ... оңай ... ... қосындыны орындаңыз
(1/1*10)+(1/11*12)+….+(1/99*100)
6. тапсырма.
2; 7; 30; 153;? Сандары белгілі бір ережеге сәйкес орналастырылған.
Сол ... ... ... ... ... қай сан ... ... тапсырма
Әрбір алманы 4-тен артыққа бөлмей, 12 адамға ... ... ... ... тапсырма.
Анау мен мынау және анау мен мынаудың жартысы – анау мен ... ... ... ... тапсырма
12жастағы оқушы 10 жастағы қарындасы мен өзі ... ... ... «Менің жасым 30-да, ал қарындасымдікі 22-де». Бұл қалай болғаны?
10. тапсырма
Әрбір алманы 4 ... ... ... ... 12 адамға 8 алманы
қалай үлестіріп беруге болады?
3 – ... ... ... алдымен 10% артты, содан кейін 10% кеміді. Осы
мүліктің бағасы қанша пайызға ... ... ... ... ... ... 28 сүйегін, ойын ережесін
сақтай отырып, ... ... етіп ... ... ... тапсырма
Тізбек басы мен ұшы. Доминоның 28 сүйегін тізгенде, оның бір ұшында ... ... ... басында ұпай саны нешеу?
4. тапсырма
Шар мен бағанша. Крокет бағаншасының төменгі тұсындағы ... ... ... 10см. ... ... ... қарағанда, сондай
қашықтықтан шарға тигізу мүмкіндігі неше есе артық болады?
5. тапсырма
Қақпадан өткізу мен ... ... ... ... ... ... түріндегі қақпаның енінен екі есе кем, бағаншаның жуандығынан екі
есе артық. Осы жағдайда: ... ең ... ... ұрғанда қақпадан еркін
өтіп кетуі оңай ма әлде ... ... ... оңай ... тапсырма
Шатырмен өте ме, әлде крокирлей ме? Тік төртбұрыш түріндегі қақпаның
ені шардың диаметрінен үш есе ... Осы ... ең ... ... ... шатырманнан еркін өтіп кетуі оңай ма әлде ... ... ... ... ... оңай ... тапсырма
Өтуге болмайтын тышқан қақпаны. Тік төртбұрыш түріндегі қақпаның ені
мен шар ... ... ара ... қандай болғанда тышқан қақпанын
өтіп кетуі мүмкіндігі жойылады.
8. тапсырма
Мың саны. Сіздер 1000 санын бір ... ... цифр ... ... ... ... ... 8 цифрын үш рет пайдаланып, 24 санын өрнектеу өте оңай:
8+8+8. Ал сіздер 8 орнына басқа цифр алып, оны үш рет ... 24 ... ... ... ... ... 5 цифрын үш рет пайдаланып, 30 санын өрнектеу оңай: 5*5+5.
Басқа цифрлардың ... үш рет ... ... ... ... Басқа
тағы қандай шешім табуға болады?
4 – ... ... ... әр үзіндісі 3 буыннан тұратын 5 үзік шынжыр ... бір ... ... ... тапсырады. Ұста барлығы қанша шығыршықты
ашып, қайта соғуы қажет?
2. тапсырма
Өрмекшілер мен қоңыздар. Бала ... ... 8 ... мен ... Егер ... барлық аяқтарды санаса, онда 54 аяқ болады. Қорапта
қанша өрмекші және ... ... ... тапсырма
Бір адам 20 сомға плащ, қалпақ және галош сатып алды. Плащ ... 9 сом ... ал ... пен плащ екеуі галошпен салыстырғанда
16 сом артық тұрады. Әр ... жеке ... ... ... ... жұмыртқалар салынған. Кейбір себетте тек қана тауықтың, ... тек қана ... ... бар. ... саны 5, 6, ... 23 және 29. Егер ... ... ... онда ... екі есе ... қалады. Сатушы қай себеттерді меңзеп тұр?
5. тапсырма
Ұшақ А қаласынан В ... ... ... 1 ... 20 ... ұшады.
Алайда,ол кері қайтқанда 80 минутта ұшып келеді. Осыны сіз ... ... ... әкесі ұлына 150 теңге ақша, ал екіншісі 100 теңге ақша
берді. Дегенмен, екі ұл ... ... ... тек 150 ... анықталды. Мұны қалай түсіндіруге болады?
7. тапсырма
Бос тұрған дойбы ... әр ... екі ... ... ... ... олар ... әр түрлі жағдайда орналаса алады?
8. тапсырма
Екі цифрмен сіз қандай бүтін оң санды жаза аласыз?
9. тапсырма
Барлық оң цифрларды ... ... ... тоғыздық арқылы 10 жазыңыз. Кем дегенде екі әдәсән көрсетіңіз.
5 – нұсқа
1. тапсырма
Сыныптағы оқушылар тізімі ... ... ... ... (3) ... Лаура, (4) Бахтыбаева Салтанат, (5)
Абишева Мадина. Осы берілген тізімдегі аты мен ... өсу реті ... (5), (3), (2), (1), (4); ... ... локальді желіні қосу үшін есептеуіш желінінің қандай
компоненттері қажет: (1)модем; ... ... (3) ... ... (4)
компьютер – сервер; (5) байланыс желісі; (6) желілік ... ... 2,3,5,6) [8 ... тапсырма.
Оқушылардың арасынан сайланған мектеп директоры өз кабинетіне бірнеше
оқушыны жиналысқа шақырды. Кабинетке кірген әрбір оқушы іштегі адамдардың
бәрімен қол алып ... Егер ... қол ... саны 78 ... ... ... ... 13 адам).
4. тапсырма.
Төменде көрсетілген шаршыға ұқсас барлық бағандары мен жолдарының
қосындысы тек 34 ... ... ... |3 |2 |13 |
|5 |10 |11 |8 |
|9 |6 |7 |12 |
|4 |15 |14 |1 |
5. ... мен ... және анау мен ... жартысы – анау мен мынаудың
төрттен ... ... ... тапсырма
Шатырмен өте ме, әлде крокирлей ме? Тік төртбұрыш түріндегі қақпаның
ені шардың диаметрінен үш есе ... Осы ... ең ... жерден ұрғанда
шардың шатырманнан еркін өтіп кетуі оңай ма әлде сондай ... ... ... крокирлеуі оңай ма?
7. тапсырма
Отыз саны. 5 цифрын үш рет пайдаланып, 30 санын ... ... ... ... ... үш рет пайдаланып, бұлай өрнектеу қиынырақ. Басқа
тағы қандай шешім табуға ... ... адам 20 ... ... ... және ... ... алды. Плащ қалпаққа
қарағанда 9 сом қыбат, ал қалпақ пен плащ екеуі ... ... сом ... тұрады. Әр бұйым жеке алғанда қанша тұрады?
9. ... А ... В ... ... қашықтыққа 1 сағат 20 минут ұшады.
Алайда,ол кері қайтқанда 80 минутта ұшып ... ... сіз ... ... ... сіз ... бүтін оң санды жаза аласыз?
Бақылау жұмысы№1
1. есеп
Себетте барлығы 32 қызыл, көк, ақ, жасыл шарлар ... Көк ... ... ... 2бит ... ... ал көк шарлар
қызылдарға қарағанда екі есе аз болған. Ақ ... мен ... ... ... ... ... ... шарлар түстері бойынша қаншадан болған?
(Жауабы: Себетте: 8 - көк шар, 16 - қызыл шар, 4 - ақ және ... шар ... ... есеп
Егер Барысты, Қайратты, Сәулені, Дидарды және ... ... ... ... онда көршілер арасындағы жас айырмашылығы 1 жас.
Барыстың жасы – 10-да, бірақ Барыс Қайраттан кіші, ал Алуадан үлкен. ... ... ... жас ... 1 ... көп. ... мен ... Дидар мен Барыстың арасындағы, Дидар мен Сәуленің арасындағы
да жас айырмашылығы 1 ... ... ... ... жасы ... Алуа -9, Сәуле - 12, Дидар - 11 және Қайрат - 13). [8 30]
3. есеп
Квадрат, ... ромб және ... ақ, көк, ... және ... ... Дөңгелектің ақ және жасыл емес екендігі анық; көк фигура
ромб пен қызыл ... ... ... үшбұрыш көк те, жасыл да ... ... пен ақ ... ... ... Қай ... ... қағаздан
қиылған. (Жауабы: Квадрат) [8 31]
4. есеп
111012; 1234; 348; 2016 сандары берілген. Төменгі ... ... ... ... ... өсу ... орналастырыңыз. (Жауабы:
1234; 348; 111012; 2016).
5. есеп
Төменде көрсетілген шаршыға ұқсас барлық бағандары мен ... тек 34 ... ... ... |3 |2 |13 |
|5 |10 |11 |8 |
|9 |6 |7 |12 |
|4 |15 |14 |1 ... ... ... 125 ... ... сәйкес келетін көк түс 0011 кодымен
кодталады. ... ... ... ... (Жауабы: 640 * 400
пиусель) [8 ... ... ... бір ... 320*640 нүктелік форматтан және оналтылық
политрадан тұратын түрлі түсті ... ... ... ... беттер
64 жолдан, ал бір жол 48 белгіден тұрады. Егер ... ... ... ... жай ... ғана тұратын беттерге қарағанда 80 бетке артық болса,
онда кітаптың қанша бетін көлемі 40 Мбайт болатын қатқыл магниттік ... ... ... 720 парақ) [8 27]
3. есеп
Модем өлшемі 256 түстер политрасында 480*512 пиксельден тұратын расторлық
графикалық бейнені бір минут ... ... ... ... ... ... (Жауабы: 4 Кбайт/с) [8 32]
4. есеп
324 (төменгі индекспен есептеу жүйесінің негізі берілген) ... есе ... үшін оған ... 0 қосу ... ... ... 410 = 104 және 44 = 256 ... ... [8 ... ... грек ... ... тез ... Ахилесс пен тасбақаның
жүрісін көз алдымызға елестетейік. ... ... ... ... ... ... және олар бір ... түзу бойымен, яғни Ахиллес тасбақаны куып
келе жатқандай бағытта орын ... ... ... еш ... ... алмайтын сияқты, себебі Ахиллес 1 км жүгіргенде, ... ... ... Ал, Ахиллес осы 100 метрді жүгіріп өткенде, тасбақа алдыға 10 ... ... осы 10 м-ді ... ... ... ... 1 м-ге ... тасбақаның Ахиллестің алдында жүруі қайталанып отырады. Ахиллес
тасбақаны қуып жетуі үшін қанша жол ... ... ... 10/9 ... ... ... |Ақпараттың максимал саны алынатын толық сандар диапозонын таңдап |
| |ал: [8] |
| |2001 – 2016 |
| |-32 – 95 |
| |-256 – 200 |
| |1983 – 2003 |
| |200 – 256 |
|2 |4 ... ... 32 ... ... көмегімен жазылған |
| ... табу ... Бір ... үшін ... немес «жоқ» деген жауап |
| |алуға болады. Ойынның оптималды стратегиясының көмегімен қанша |
| ... ... ... табуға болады?[8] |
| |32 |
| |128 |
| |4 |
| |20 |
| |160 |
|3 |32 ... ... ... 8 ... ... ... баға алды, |
| |Иванов деген оқушы жақсы баға алды деген хабарлама қанша |
| ... ... [8] |
| |2 бит |
| |4 бит |
| |2 байт |
| |4 бит |
| |3 бит |
|4 ... тілдің алфавитінде барлығы екі әріп қана бар. «А»және «Б».|
| |Осы ... ... ... ... ... ... Осы |
| ... сөздік қоры қандай? [8] |
| |22 |
| |11 |
| |2048 |
| |1024 |
| |44 |
|5 |ASCII ... ... ... ... ... ететін мәтін |
| |фрагментін ... [8] |
| |Stop2 |
| |Sport |
| |Post9 |
| |Port7 |
| |Sort3 |
|6 ... ... ... алу/ беру ... 12 ... |
| ... желісі арқылы ақпаратты беру жылдамдығы 23 Кбит/с. |
| ... ... ... қандай? [8] |
| |23 ... |
| |12 ... |
| |35 ... |
| |11 ... |
| |12 ... аз ... |
|7 ... ... ... ... біррангілі локальді желінің |
| |қолданушыларына таныстыра алады? [8] |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... жады мен ... ... |
| ... |
|8 ... ... абоненттерінің орналасуы мен оларды өзара |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
|9 ... ... арасында қолданатын байланыс желісінің қай түрі|
| |тиімді? [8] |
| ... ... |
| ... ... желілері |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |Web ... ... түрі ... анықталады? [8] |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... және ... ... |
| ... ... ... |
| |HTML ... ... ... |Rambler.ru бұл [8] |
| |Web ... |
| ... |
| ... – ке кіру ... қамтамасыз ететін программа; |
| |Ізденіс сервері; |
| |HTML ... ... ... ... WWW торы ... ... ... түрін пайдаланады?|
| |[8] |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... – аналогтық; |
| ... ... |URL ... ... ... алу үшін қолданылады? [8] |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... ... үшін екі ... ... ... «Марс», «пирс», |
| |«барс» және ... ... мына ... ... ... белгілі:|
| | |
| |87 62 90 93; 10 05 90 93; 80 84 90 93; 80 05 90 ... ... ... кодталуы қандай түрде болады? [8] |
| |93 62 90 84 87 |
| |62 93 90 84 87 |
| |62 90 93 84 87 |
| |93 62 90 8784 |
| |93 62 87 90 84 |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |Д |А |С |В |
|6 |7 |8 |9 |10 ... |С |С |Е |Е ... |12 |13 |14 |15 ... |С |А |А |А ... ... ... бейнені симметрия көмегімен салыңыз
Олимпиада №2
Практикалық бөлім
|1 |Кейбір елдің тілінің ... қоры 256 сөз және ... тек 4|
| ... ... Осы елдің алфавитінде қанша әріп бар? [8] |
| |8 |
| |4 |
| |64 |
| |1024 |
| |256 |
|2 ... ... ... ... сан ... ... |
| ... кездейсоқ таңдалуы туралы хабарлама қандай мөлшердегі |
| ... ... [8] |
| ... 75-ке ... |
| ... 133-ке ... |
| ... 25-ке дейін |
| ... 0-ге ... |
| ... 34-ке дейін |
|3 |5 ... 3 ... ... ... бес ... ... жазуға|
| |болады? [8] |
| |15 |
| |25 |
| |75 |
| |32 |
| |64 |
|4 ... 220 ... ... берілген ақпарат өлшем |
| |бірлігін атаңыз: [8] |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... мұндай түрі жоқ; |
|5 ... ... ... ... ... ... |
| ... [8] |
| ... ... ... |
| ... жою; |
| ... қою; |
| ... ... орнату; |
| ... ... ... |
|6 ... ... ... файл ... ... [8] |
| |rar; |
| |arj; |
| |bmp; |
| |xls; |
| |mdb’ |
|7 | 324 ... ... есептеу жүйесінің негізі берілген) |
| ... 256 есе ... үшін оған ... 0 қосу ... [8] |
| |7 |
| |6 |
| |5 |
| |4 |
| |3 |
|8 ... ... ... ... барлығы қанша белгіден тұра |
| ... егер ... бір ... 10 бит жадыны алса? [8] |
| |1224 |
| |1124 |
| |1024 |
| |924 |
| |824 |
|9 ... ... ... ... тобы ... |
| |аталады? [8] |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... |Меңзерлер қатарының әмбебаб топтарының арасында (URL-адрес) |
| ... ... атын |
| ... [8] |
| |Public |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |ftp://ftp.psu.ru/public/mail/bat.exe [8] |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... |
| ... ... ... қатысушыларына марсиандықтардың салем жолдауы |
| |марсиандықтардың алфабитіндегі барлық ... ... |
| ... Осы ... ... ... ... [8] |
| |30 бит; |
| |10 бит; |
| |80 бит; |
| |10 ... |
| |30 ... ... |Кодтау кестесі максималды түрде барлығы қанша белгіден тұра |
| ... егер ... бір ... 10 бит ... ... [8] |
| |800 |
| |80 |
| |1024 |
| |512 |
| |256 ... ... ... ... ... мен ... ... |
| |байланыстыру тәсілі ... ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... |ASCII ... ... максимал кодтты талап ететін мәтін |
| |фрагментін табыңыз: [8] |
| |Stop2 |
| |Sport |
| |Post9 |
| |Port7 |
| |Sort3 |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |А |Д |В |Д |
|6 |7 |8 |9 |10 ... |Д |С |В |С ... |12 |13 |14 |15 ... |А |С |С |А ... ... ... бейнені симметрия көмегімен сал:
Қорытынды
Ғылыми болжамға cүйенсек: жалпы логикалық ойлау қабілетті арттыру
негізгі ... ... ... әсер әкелетіндігіне тоқталсақ және қазіргі
қарқынды даму кезеңдегі оқушылардың білім, ... ... ... ... Қазіргі таңда ақпараттық технологиялырдаң ... ... ... ... күн санап артуда.
Кіріспеде дипломдық жұмыстың тақырыбының өзектілігі, ... ... ... ... ... ойлау қабілетін
дамытудың теориялық негіздері, қабілет түсінігіне жалпы шолу жасалынып,
сыныптан тыс жұмыстарда ... ... ... қабілетін дамытудың
жолдары талданды. Оқушылардың логикалық ... ... ... айтылған. 2-тарауда информатика пәнінен ұйымдастырылатын
сыныптан тыс жұмыс ... ... ... та, ... ... ... жолдары қарастырылған. Бұл курстың
мақсаты – оқушылардың логикалық ойлау қабілетін ... ... ... пәнінен ұйымдастырылатын факультативтік
курсында оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытуға арналған құрал ретінде
оқушылардың сабақтан тыс кездегі бос уақыттарын ұйымдастыру, логикалық
ойлау қабілеттерін ... ... ... ... ... арттыру
үшін қолданылды.
Әдебиеттер тізімі:
1. http://34.astana-mektep.kz/
2. http://www.refkaz.com/load/3-1-0-98
3. Ж.И.Намазбаева Психология, Алматы, 2005ж
4. ... Абай ... ... Алматы, 2005ж
5. Қазақ энциклопедиясы, № 7, 108 бет, Логика, 2006ж
6. К.З,Халықова, Информатиканы оқыту әдістемесі, Алматы, 2000ж
7. ... ... ... ... 7 – ... ... ... Атамұра,
Алматы, 2007ж
8. Олимпиады по базовому курсу информатики, методическое пособие, ... ... ... ... журналдары.
10. .«Қосымша есептер» Сәрсекеев А.С. Көкшетау 2001 ж
11. А.Е.Әбілқасымова, С.А. Джанабердиева, ... ... ... ... ... ... «Мектеп баспасы» Алматы – 1978ж
13. Информатика и образование, журнал, №8, 2008г, ... ... ... ... ... №4, ... Мемлкеттік білім беру стандарты,2008
16. Тұрғынбаев Ә.Х. Философия. Жоғары оқу орындарының ... оқу ... ... 2001. - 328 б.
17. Философский энциклопедический словарь. 2-е изд.- М.: ... 1989. - 815 ... ... Я.А. Ұлы дидактика. – Алматы: Педагогика, 1981. - 27б.
19. Рубинштейн С.Л. Принцип ... ... К ... ... педагогики // Вопросы философии. -1989, №4. – С.101-
109.
20. Теплов Б.М. Проблемы индивидуальных различий. - М.: Издательство, ... 536 ... ... Б.Г. Человек как предмет познания. – Л.: ... ЛГУ, 1968. ... ... В.А. ... ... для ... - М.: Просвещение,
1986. – 336 с.
Қосымша
Бір немесе бірнеше ... ... ... арналған
тапсырмалар.
Бұл тапсырмалардың мақсаты – оқушылардың назарын ... осы ... ... ... ... ... - тапсырма
Берілген тапсырма бойынша суреттерді бояңыз:
2 – тапсырма. Ұқсас фигураларды бір түспен ... - ... ... ... ... белгілерін жаз.
4 - тапсырма. Келесі тапсырмада оқушыға фигураларды ауыстырып, ... ... ... ... ... ... ауыстырып болған соң ... ... ... ... қажет.
5 - тапсырма
Роботтың не ауыстырып жатқанын ойлап тап. Фигураларды салып, оларды ... ...... ... ... ... ... Төменде тоғыз клеткалы
кестеде сегіз түрлі шардың түрлері берілген. Ал ... ... ... ... алда ... ... сал. Тек асықпа. Бірінші
сұрақтарға ... бер, ал ... ... ... сал.
| | | |
| | | |
| | | |
| |
| |
| ... ... ... ... ... түсі қандай болу керек?
Шарларға байланатын жіп қандай болуы керек?
7 – ... ... ... ... ... ... ... ортақ
белгілерін жаз.
8 – тапсырма.
«Адасқан әріптер» ойыны.
Ойын шарты: Берілген әріптердің ... ... ... сөз ... - оқушы
Т,п,і,к,а-.......................
І,і,б,л,м-........................
М,м,ғ,ұ,а,л,і-.................
9 – тапсырма.
«Шашылған дыбыстар» ойыны.
Ойын шарты: Шашылған дыбыстардан ... ... ... ... ... ... сөздер құрауға болады: ай, күн, үй,
т.б.
• с, ы, а, й, н, р, ... қ, ш, ы, л, ... н, а, е, к, л, г, ы, ... – тапсырма.
«Қалалар» ойыны.
Ойын шарты: Тор көздің ішіндегі шашыраңқы әріптердің басын қоса отырып,
тор көздердің ... 5 қала ... ... |З |Ы |Л |О |
| | | | | |
13 – ... көп ... ... ... Берілген сөздердің мағынасын ажырату.
Мысалы:
Сайман өсімдік мүшесі
Ара
Сабақ
Жәндік
..............
..............
..............
Алма
Қал
..............
..............
..............
..............
Қыс
Жаз
..............
..............
14 – тапсырма.
«Қ» ойыны.
Ойын шарты: ... ... ... ... да, ... оңға қарай оқылса
да өзгермейтін «Қ» әріпінен басталып, «Қ» әріпінен аяқталатын бес әріптен
тұратын жеті сөз ойлап жазу.
|Қ | | | |Қ ... | | | |Қ ... | | | |Қ ... | | | |Қ ... | | | |Қ ... | | | |Қ ... | | | |Қ |
15 – ... ... ...... ... Бір сөз ... берілген сөздің мағыналас ... ... ... Мысалы, компьютер, ЭЕҚ, лэптоп;
Пернетақта, экран, екілік санау жүйесі, ... ... ... ... ... – тапсырма.
«Күрделі сөздер» ойыны.
Ойын шарты: Екі бөліктегі сөздерді қосу арқылы, күрделі сөз ... ... ... ... қазық
Темір
қосақ
Тас
бақа
17 – тапсырма.
«Қызық ... ... ... Мына ... ... ... оңға ... оқығанда жаңа сөз
шығатын сөздердің теріп жазу. Сөз ... ... ... ... ... ... Ішік – ...... – не?» ... ... ... көрсетілген сұрақтарға тез, әрі нақты жауап жазу
арқылы алғашқы шыңға шығу;
Кім?
| | |
| | | |
| | | | |
| | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | |
| | | |
| | | | |
| | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | | ... ... - орта ... информатика пәнінен
ұйымдастырылатын факультативтік ... ... ... ... ... ... қарастырылды. Дипломдық жұмысты орындау
барысында оқушылардың логикалық ойлау ... ... ... ... жұмыстары, олимпиадалық есептер дайындалды және
көмекші электронды құрал жасалынды.
Аннотация
В этой ... ... ... ... ... ... ... логического мышления ученика в информатике средней
школы. Во время ... ... ... были ... ... работы, олимпиские задачи и электронные средства.
-----------------------
Жылан
Төсек
Авиажіктеуіш
қабырға
Мысал

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әдебиетті оқытудың инновациялық әдістемесі, технологиясы230 бет
Оқушыларға экологиялық білім мен тәрбие беру56 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға тәрбие берудің ғылыми -теориялық негіздері59 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
2-сынып оқушыларының математикадан шығармашылық қабілетін дамыту70 бет
C++ Builder бағдарламалау тілінде логикалық желіде виртуалдық қарым қатынас жасау10 бет
Pseudomonas туысы өкілдерінің фенолды ыдырату қабілетін зерттеу22 бет
Spirulina platensis клеткасының тіршілік ету қабілетіне сақтау ұзақтылығының әсері35 бет
Visual Basic-те компьютерлік логикалық ойын26 бет
«Ойлау» фразеосемантикалық өрісіндегі тіларалық фразеологиялық баламалар типологиясы62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь