Excel программасы

ЖОСПАР

Кіріспе

1. Excel программасы жөніндегі жалпы мағлұматтар
2. Excel.де функциялар мәнін кесте түрінде алу
3. Кесте текстерін көркейту
4. Сан форматтары, информацияны қорғау, excel.де мәліметтерді баспаға шығару
5. Excel.дің графиктік мүмкіндіктері

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

Microsoft фирмасының Excel программасы — кестелік процессорлар немесе электрондық кестелер тобына жататын ең кең тараған прогрммалық дестелердің бірі. Бірақ Excel жәй программа емес, ол көптеген математикалық амалдарды, күрделі есептеулерді көрнекті етіп әр адамға түсінікті түрде жүргізе алады. Ал кестедегі мәліметтерді пайдаланып, түрлі-түрлі диаграммалар тұрғызып, мәліметтер қоймасын жасап, олармен жұмыс істеуді, сандық эксперимент еткізуді жене т. б. қамтамасыз ете алады.
Excel мүмкіндіктерінің көпжақтылығы оны тек экономика саласында ғана емес, оқып-үйренуде, ғылыми-зерттеу істерінде, әкімшілік және жәй шаруашылық жұмыстарында да кеңінен қолдануға мұрсат береді.
Бұл программамен жұмыс істеуді үйрену алдында бірнеше жаңа түсініктер бере кетейік.
Электрондық кестенің жұмыс аймағы қатарлар мен бағаналардан (тік жөне жатық жолдар) тұрады. Қатарлардың максималдық саны 16384, ал бағаналар саны — 256. Кез келген бағана мен қатардың қиылысу нүктесінде түрған тор ұя (ұяшық) деп аталады, ол ұяға мәліметтер (текст, сан, формула) енгізуге болады.

1. Excel программасы жөніндегі жалпы мағлұматтар

Бұл сабақта Microsoft Excel электрондық кестесімен танысамыз. "Электрондық кесте" деген термин кесте түрінде берілген мәліметтерді компьютерде өңдеу деген ұғымды білдіреді. Кестелерді өңдеу мыналардан тұрады:
1. Функциялар мен формулаларды пайдалана отырып әртүрлі есептеулер жүргізу.
2. Түрлі-түрлі факторлардың мәліметтерге тигізетін әсерін зерттеу.
3. Оптимизация (тиімді ету) есептерін шығару.
4. Белгілі бір критерийлерді қанағаттандыратын мәліметтер жиынын алу (табу).
5. Графиктер мен диаграммаларды тұрғызу.
6. Мәліметтерді статистикалық талдау.
Электрондық кестелердің ерекшелігі болып олардағы мәлімет өңдеу жолдарының түсінікті әрі қарапайым болуы есептеледі.
Microsoft фирмасының Excel программасы — кестелік процессорлар немесе электрондық кестелер тобына жататын ең кең тараған прогрммалық дестелердің бірі. Бірақ Excel жәй программа емес, ол көптеген математикалық амалдарды, күрделі есептеулерді көрнекті етіп әр адамға түсінікті түрде жүргізе алады. Ал кестедегі мәліметтерді пайдаланып, түрлі-түрлі диаграммалар тұрғызып, мәліметтер қоймасын жасап, олармен жұмыс істеуді, сандық эксперимент еткізуді жене т. б. қамтамасыз ете алады.
Excel мүмкіндіктерінің көпжақтылығы оны тек экономика саласында ғана емес, оқып-үйренуде, ғылыми-зерттеу істерінде, әкімшілік және жәй шаруашылық жұмыстарында да кеңінен қолдануға мұрсат береді.
Бұл программамен жұмыс істеуді үйрену алдында бірнеше жаңа түсініктер бере кетейік.
Электрондық кестенің жұмыс аймағы қатарлар мен бағаналардан (тік жөне жатық жолдар) тұрады. Қатарлардың максималдық саны 16384, ал
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Камардинов О. «Информатика». Оқу құралы. Алматы: «Ғылым» ғылыми баспа орталығы. 2004. -360б.
2. Жапарова Г.Ә. «Информатика негіздері». Оқу құралы. Алматы: «Экономика». 2006. -296б.
3. Байжұманов М.Қ., Жапсарбаева Л.Қ. «Информатика». Оқу құралы. –Астана. 2004. -232б.
4. Байдыбекова Е.І., Исатаева Ұ.Б., Әбішева Л.П. «Есептеуіш техника және информатика». Шымкент. 2000. -42б.
5. Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б. «Жаңа информациялық технологиялар: информатикадан 30 сабақ». Жалпы білім беретін мектептің жоғарғы сыныптарына, техникумдарға, колледждерге және өздігінен оқып үйренушілерге арналған тәжірибелік оқулық. –Алматы: 2001. -403б.
6. Камардинов О. «Информатика». Оқу құралы. Алматы: «Қарасай» баспасы. 2006. -360б.
7. Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б. «Информатикадан 30 сабақ». Жалпы білім беретін мектептің жоғарғы сыныптарына арналған тәжірибелік оқулық. –Алматы: 1999. -436б.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Excel программасы жөніндегі жалпы мағлұматтар
2. Excel-де функциялар мәнін кесте түрінде алу
3. Кесте текстерін көркейту
4. Сан ... ... ... ... ... баспаға
шығару
5. Excel-дің графиктік мүмкіндіктері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Microsoft фирмасының Excel программасы — кестелік процессорлар ... ... ... ... ең кең ... ... дестелердің
бірі. Бірақ Excel жәй программа емес, ол көптеген математикалық амалдарды,
күрделі ... ... етіп әр ... ... түрде жүргізе алады.
Ал кестедегі мәліметтерді ... ... ... ... қоймасын жасап, олармен жұмыс істеуді, ... ... жене т. б. ... ете ... ... көпжақтылығы оны тек экономика саласында ғана
емес, оқып-үйренуде, ... ... ... және ... жұмыстарында да кеңінен қолдануға мұрсат береді.
Бұл программамен жұмыс істеуді үйрену алдында бірнеше жаңа ... ... ... ... ... ... мен бағаналардан (тік жөне
жатық жолдар) тұрады. Қатарлардың максималдық саны 16384, ал ... ... 256. Кез ... бағана мен қатардың қиылысу нүктесінде түрған тор ... деп ... ол ұяға ... ... сан, формула) енгізуге
болады.
1. Excel программасы жөніндегі жалпы мағлұматтар
Бұл сабақта Microsoft Excel ... ... ... ... ... термин кесте түрінде берілген мәліметтерді
компьютерде өңдеу деген ұғымды ... ... ... мыналардан
тұрады:
1. Функциялар мен формулаларды пайдалана отырып әртүрлі есептеулер
жүргізу.
2. Түрлі-түрлі факторлардың мәліметтерге ... ... ... ... (тиімді ету) есептерін шығару.
4. Белгілі бір критерийлерді қанағаттандыратын мәліметтер жиынын алу
(табу).
5. Графиктер мен диаграммаларды тұрғызу.
6. ... ... ... ... ... болып олардағы мәлімет өңдеу
жолдарының түсінікті әрі қарапайым болуы есептеледі.
Microsoft фирмасының Excel программасы — ... ... ... кестелер тобына жататын ең кең тараған прогрммалық дестелердің
бірі. Бірақ Excel жәй программа емес, ол көптеген математикалық ... ... ... етіп әр ... ... ... жүргізе алады.
Ал кестедегі мәліметтерді пайдаланып, түрлі-түрлі диаграммалар тұрғызып,
мәліметтер қоймасын ... ... ... ... ... эксперимент
еткізуді жене т. б. қамтамасыз ете алады.
Excel мүмкіндіктерінің көпжақтылығы оны тек ... ... ... ... ... істерінде, әкімшілік және жәй
шаруашылық жұмыстарында да кеңінен қолдануға ... ... ... ... ... ... алдында бірнеше жаңа түсініктер
бере кетейік.
Электрондық кестенің ... ... ... мен ... (тік ... ... тұрады. Қатарлардың максималдық саны 16384, ал бағаналар саны
— 256. Кез ... ... мен ... ... ... түрған тор ұя
(ұяшық) деп аталады, ол ұяға ... ... сан, ... ... ... іске қосу
• Excel-ді іске қосу үшін ... ... ... ... ... екі рет сырт еткізу қажеті Ол іске
кіріскенде ... ... ... ... ... ... орнату
параметрлеріне байланысты аздап басқаша болуы ықтимал).
Енді осы стандартты терезе элементтерін ... ... ... ... ... ... қатар - басқару батырмалары орналасқан терезе тақырыбы.
Екінші қатар — Excel меню қатары.
Үшінші және төртінші ...... және ... ... ... ... терезесінің алғашқы көрінісі
Бесінші қатар — енгізу-түзету қатары немесе формулалар ... ... ... ... ... электрондық кестенің жұмыс парағы (беті)
орналасады. Жұмыс парағындағы қатарлар мен бағаналар белгілі бір тәртіппен
белгіленеді.
Терезенің ең ... ... - ... ... ... ... сол жақ ... Excel жұмыс режимдерінің индикаторы (көрсеткіші)
орналасқан. Мысалы, Excel мәлімет ... ... ... ол Дайындық
режимінде болып, индикатор "Дайын" (Готов) деген ... ... ... ... ... ... ... екпінді етіп іске қосуда әдеттегідей стандартты тәсіл
қолданылады, ол үшін Word-тағы сияқты Alt не F10 пернесің басу ... ... меню ... бір сез ... ... түске боялады. Керекті
меню пункті басқару пернелері ... ... Enter ... сол ... алған менюдің ішкі командалары ашылады, олардың да
бірін, пернелерімен белгілеп алып орындау үшін Enter ... басу ... ... орындамай, іс-әрекеттер жұмысын доғару үшін Esc пернесі
басылады.
Excel менюімен пернеден гөрі ... ... ... істеу өте ыңғайлы,
керекті меню пунктіне тышқан курсорын жеткізіп, оны бір рет сырт ... Осы ... ... меню командаларын да белгілеп, оның қатардағы
өрістерін, жалаушаларын тандау жеңіл іске асырылады.
Word редакторындағыдай мұнда да ... ... ... ... ... ... ... жүйе бар. Әрбір істеп жатқан
жұмысымызға байланысты әрқашанда көмек ала аламыз.
Енді злектрондық кестенің негізгі ... ... ...... ... ... орналасқан қатарларының
(жоддарының) сол жақ шетінде жазылған ... әрпі — ... ... ... (тік ... ... ... аймағының жоғарғы жағында жазылып тұрады.
Бағаналар A — Z, содан соң АА — AZ, одан ... ВА — BZ және т. с. ... ... (тор) — ... ... ... енгізілетін ең кіші элементі.
Әрбір ұя немесе тор бағана әрпі мен ... ... ... адреспен
анықталады. Мысалы, ВЗ — В бағанасы мен 3-қатардың қиылысындағы ұя ... ... ...... ... тиіс екпінді күйдегі
үстіміздегі немесе ағымдағы ұяны көрсетіп тұрған тіктөртбұрышты теңбілтор
таңба. Теңбілтор пернелер ... ... ... ... ... ... ұяға ... отырады.
Ағымдағы ұя (немесе үстіміздегі ұя, екпінді ұя) — ... ... ұя. Ол ... бір торын ғана белгілеп, келісім бойынша,
мәлімет енгізу операциясы немесе басқа бір іс-әрекет осы ... ... ... ... ... ...... түрдегі қатарласа
орналасқан ұялар жиыны. Ол бірнеше ұядан, толық қатардан, бағанадан немесе
тіктөртбұрыш түріндегі бір топ ... тұра ... ... B13:D19 ... бұл ... ... ... шектелген ұялар жиыны, ... AL2:D27 ... D:F — D, E, F ... ... ... т. с. ... формулалар енгізу кезінде немесе командаларды ... ... ... ... ... ... ... адрестерімен немесе экран
бетінде тышқанмен (пернелермен) белгілей отырып енгізуге болады.
Жұмыс парағымен және кітаппен жұмыс істеу. Excel электрондық кестесі ... ... ... яғни ол ... ... (16 ... ... тәрізді. Экранда тек бір парақ — кітаптың ең үстіңгі ашық тұрған беті
көрініп тұрады. Парақтың төменгі ... ... ... ... ... ... ... Тышқан курсорымен сол көрініп тұрған
жарлықтардың нөмірлерін тандау ... кез ... ... ашып көру ... блоктарды, қатарларды және бағаналарды белгілеу. Кестенің осы
объектілері олармен белгілі бір жұмыс атқару үшін ... ... ...... ... сәйкес әріпті тышқанмен таңдап алып,
оны бір рет сырт еткізу;
бірнеше ... ...... сырт ... ... ... күйінде ұстап курсорды оңға не солға жылжыту;
қатарды белгілеу — ... ... ... ... ... белгілеп алып,
оны бір рет сырт еткізу;
бірнеше қатарды белгілеу — алдыңғы сырт еткізілген тышқан батырмасын
басулы күйінде ұстап курсорды ... не ... ... ...... ... блоктың алғашқы ұясында басамыз да,
оны сол басулы күйінде ұстап курсорды блоктың ең соңғы ... ... ... толық белгілеу — тышқан курсорын бағана аттары мен қатар
нөмірлерінің қиылысу ... яғни ... сол жақ ... ... алып
барып, оны бір рет сырт еткізу арқылы орындалады.
Пернелер көмегімен блокты белгілеу үшін Shift ... ... ... ... ... блоктың бір бұрышынан оған қарсы ... ... ... Әйтпесе Ғ8 пернесін басып ... ... де, ... ... пайдаланамыз. Esc пернесі
белгілеуді тоқтату үшін қолданылады.
Бір-бірімен қатар орналаспаған бөлек ... ... ... ... ... істеу қажет:
— алғашқы ұяны немесе қатар орналасқан ұялардан тұратын бір блокты
белгілеп алу керек;
— Ctrl ... ... ... ... ... ... ... орналасқан ұяны немесе блокты белгілеу, т. с. с;
— Ctrl пернесін қоя беру қажет.
Белгілеуді алып тастау үшін тышқан курсорын ... кез ... ... оны бір рет сырт еткізсе болғаны. Торларды жаңаша белгілеу
де ... ... ... ... ... кестелерінде кез келген ұяға мәліметтердің үш түрін енгізуге
болады, олар: текст, сан және формула. Ұяға ... ... үшін ... ұяға алып ... ... ... ... (240 таңбаға дейін)
теріп, соңынан Enter пернесін немесе бағыттауыш тілсызық пернелердің ... ... Excel ... ... ... сан ... текст
екенін оның бірінші таңбасына қарап анықтайды. Егер ... ...... '"" ... ... онда ұяға текст енгізіледі деп есептеледі.
Егерде бірінші ... цифр ... "=" ... онда ол ұяға формула немесе
сан енгізілетінін білдіреді.
Енгізілген мәліметтер ұя ... ... ... ... ... ... енгізу Enter пернесін немесе бағыттауыш ... ... ... ... ... енгізу
Текст — кез келген символдар тізбегі, егер текст ... ... онда оны '"" ... ... ... Егер ... ені ... енінен
артық болса және оң жақтағы ұялар бос болса, экрандағы элемент солардың ... ... ... Ал, егер оң ... ұяға ... ... ... оның алдындағы көрінген мәлімет тек өз ұясында ғана ... ... ... ЭЕМ ... ол толық сақталып тұрады)
Қателесуден қорықпаңыздар! Орындалған әрбір әрекет әсерін ... алып ... ... Егер жұмыс барысынды сіздің жоспарыңызда жоқ
амалды байқамай ... ... оның ... ... ... ... арқылы (қажет болса, бірнеше рет
орындау керек) алып тастауға мүмкіндік бар ... одан да ... ... саймандар панелінің оралмалы бағыттауыш тәрізді батырмасын ... Бұл ... бір рет басу ең ... ... бір ... ... жоқ қылады, біртіндеп соңғы орындалған бірнеше амал ... алып ... ... ... ... ... ... енгізу =, +, — таңбаларынан немесе ... ... Егер ... ... ені ... енінен артық болса,
онда сан экспоненциал түрде бейнеленеді немесе ол ... ... # ... таңбалар шығады (бірақ ЭЕМ жадында ол санның барлық ... ... ... санның ең үлкен және ең кіші шамалары экспоненциал түрде
бейнеленеді. Мысалы, 501 000 000 саны ЭЕМ-де 5.O1E+O8 болып ... ... 5,01 108 деп ... баламасы. Ал 0,000 000 005 саны 5Е-9 ... (5109). ... ... ... мен ... ... не ... жазылады, қай айыру таңбасын қолдану Excel программасын орнату
кезінде бекітілген келісімге байланысты болады.
Формулалар енгізу
Excel-де кез ... ... ... ... ... ... Ол ... мен сандардың, функциялардың арифметикалық амалдар таңбасы ... ... ... EXCEL-ДЕ ФУНКЦИЯЛАР МӘНІН КЕСТЕ ТҮРІНДЕ АЛУ
Функция мәндерін кесте түрінде алу ... ... ... +1) функцияның мәндерін х е [-2; 2] интервалы
ішінде оның қадамы 0,2 ... ... ... табу ... ... ... ... нәтижесі
N х к у\=х2-1 y2=x2+l y=k*yl/y2
Ұялар мен блоктардың адрестерін абсолютті, салыстырмалы және аралас
түрде жазу
Ұялар адрестерін ВЗ, A1:G9 тәрізді ... ... ... және т. ... ... болады. Бұлай бейнелеу адресті салыстырмалы түрде
жазудеп аталады, мұнда адрестер ағымдағы ұяға салыстырмалы ... ... В4 ... =В1+В2 ... ... Excel мұны үш қатар жоғары
орналасқан ұядағы санды бұдан екі қатар жоғары орналасқан ұядағы ... ... ... =В1+В2 ... В4 ... С4 ... көшіріп жазсақ, онда
Excel ол формуланы тағы үш қатар жоғары орналасқан ұядағы санды екі ... ... ... қосу деп түсінеді де, С4 ұясына =С1+С2 деген
салыстырмалы ... ... ... ... де ... көшіру кезінде біз бір ұяның адресін салыстырмалы емес
нақты күйде бергіміз ... онда ... ... ... ... тиіспіз.
Ол үшін сол адрестің бағана атына сәйкес әріпінің екі жағына да $ ... тура ... ... $В$4 ... $С$2: $С$48 жөне т. с. ... ... адрес. $ символы өзгермейтін адреске сәйкес бағана
әрпінің алдында ғана жазылады. Егер ... аты ... ... ... ... болса, онда В$4, ал бағана өзгермейтін түрде, қатар
өзгеретін болса, онда $С2 болып жазылады.
Сонымен ... ... ... оның ... элементтерін сапыстырмалы,
ал кейбірін абсолютті түрде жазуға болады, мұндай ... ... ... ... ... адрес деп аталады.
Енді негізгі және қосалқы кестелер толтыра бастаймыз.
1. A1 ұясынан ... ... ... ... жаза ... ... ... түрде толтырамыз.
— А1 ұясына N әрпін;
— В1 ұясына х әрпін;
— С1 ұясына к әрпін т.с.с.
Бағаналар енін де ... ... ... ... ... ... ... Қосалқы кестені бастапқы берілген ... ... HI ... ... 0 step k
-2 0.2 ... х0 — ... ... мәні; step — х- тің өзгеру қадамы; к —
коэффицент ... ... ... ... ... А ... А2 ... 1 мен 21 аралығындағы сандармен толтырамыз, сонда А2:А22 блогына
мәліметтер енгізіледі.
4. В ... х ... яғни В2 ... =$Н$2 ... ... В2 ... Н2 ұясындағы (бастапқы мән) сан көшіріледі, бірақ оның адресі
өзгермейді деген ұғымды білдіреді. ВЗ ... ... ... жазамыз,
яғни х мәні 12 ұясындағы қадамға өсіп отырады. Енді ВЗ ұясындағы формуланы
В4:В22 блогына көшіреміз. Сонда бұл ... ... 0,2 ... келген +2-ге
дейінгі мәндермен толады.
5. С бағанасына к коэфицентінің мәндерін жазамыз:
- С2 ұясына =$J$2;
— СЗ ... ... ... неге осындай болып жазылады? Соны түсінуге тырысайық.
СЗ ұясындағы ... С4:С22 ... ... ... ... ... ... D бағанасын у1 =х2-1 функциясының мәндерімен толтырамыз, ол үшін:
- D2 ұясына ... ... D3:D22 ... D2 ұясындағы формуланы көшіреміз.
Бұл бағана оң және теріс у1 функциясы мәндерімен ... ... ... ... 3-ке ... Осы ... етіп Е ... у2=х2+1функциясының мәндерімен
толтырамыз.
Барлық мәндер оң сан ... түр, ... және ... ... 5-ке тең
екеніне көңіл бөлініздер.
8. F бағанасынан ... х2-\) ... ... F2 ... ... ... ... F2 ұясындағы формуланы F3: F22 блогына көшіреміз.
Бұл функция мәндері оң да, теріс те бола береді, ... және ... 6-ға тең ... ... ... кестедегі бастапқы мөндерді өзгерткенде, негізгі кесте мәндері
қалай өзгеретінін байқаңыздар:
1. Қосалқы кестедегі х мөнін өзгертіп, Н2 ұясына —5 енгізейік.
2. Қадамды да ... 12 ... 2-ні ... ... менін де өзгертіп, J2-re 1-ді енгізейік. Қосалқы ... ... ... ... ... ... түрде қайталап ... ісі ... ... Ары ... ... ... үшін, бүрынғы сандық мөндерді өз
қалпына келтірейік: хО = -2; step = 0,2; к = ... ... және ... ... аздап түрлендірейік.
1. Жоғарыдан тақырыптар енгізілетін екі қатарды босатамыз:
— курсорды 1-қатарға орналастырамыз;
— Енгізу=>Қатарлар (Вставка=>Строки) командасын орындайық (2 рет).
2. Тақырыптар жасайық, ол ... А1 ... ... ... А2 ... ... сөзін;
— Н2 ұясына "қосалқы" сөзін енгіземіз.
3. А1:Л ұяларын біріктіріп "Кесте" ... ... ... А1:Л ... белгілеп аламыз;
— Форматтау саймандар панелінің батырмасы арқылы бағаналардағы
мәліметті ... ... ... Сол ... етіп ... жөне ... сөздерін де бағана ортасына
жылжытамыз.
5. Тақырыптарды шрифтің басқа түрлерімен жазамыз.
3. Кесте текстерін көркейту
Текстің шрифтерін өзгерту
Кез келген ұядағы текст ... ... ... Ол үшін ұяны ... ... ... ... кейін Форматтау ... ... ... ... командасын орындаса болғаны. Команда
орындау барысында мынадай сұхбат терезесі шығады (1-сурет).
1-сурет. Шрифт түрлерін таңдау
"Кестелер" деген тақырып үшін Courier New Суг ... ... ... 14 ... өзін қарайтылған түрде жазып шығайық.
Форматтау саймандар панелінің батырмасы арқылы "негізі" және "қосалқы"
сөздері үшін Times Kazakh ... 12 ... ... оны ... ... ... шығайық.
Формат=>Ұя=>Шрифт (Формат=>Ячейка=>Шрифт) меню командасы арқылы кесте
тақырыптарын Times Kasakh шрифтеріне ... ... 12 ... (курсив) түрде жазамыз.
Бағаналар енін жаңа шрифтермен жазылған текст толық ... ... ... ... ... ... ... келген ұядағы мәліметтерді сол жақ, оң жақ ... ... ... ... тік ... және де тексті тіке орналастыру
тізбегін де ... ... ... ... ... ... бағыттап
өзгертуге болады.
Текстің тіке орналастыру тізбегін ... ... үшін ... панелін немесе Формат=>¥я=>Туралау меню командасын орындау керек.
Форматтау саймандар панелінің батырмалары арқылы негізгі және қосалқы
кестелер үшін оларды ... ... ... ... (рамка) сызып
шығайық.
Жақтаулар сызықтарын сызу үшін саймандар панелі батырмасын немесе
Формат=>¥я=>Жақтау (Формат=>Ячейки=>Рамка) меню ... да ... қоса ... ішін бір түспен (мысалы, сары) және кесте тақырыптарын
екінші түспен (мысалы, қызғылт) бояп ... да ... ... ... ... ұя ... блок ... мәліметтер айналасындағы фонтүсін де
(штрих сызықтар, олардың сызығының немесе фонның түсін) өзгертуге ... ... ... ... ... панелінің батырмасын немесе
Формат=>Ұя=>Сыртқы түр меню командасын пайдаланса болады.
Осы ... ... ... соң, ... ... 2-суреттегідей
болуы тиіс.
Бұл кестені дискщегі жұмыс каталогының ex21.xls ... ... ... Жұмыстарды орьшдағаннан кейінгі экран бейнесі
4. САН ФОРМАТТАРЫ, ИНФОРМАЦИЯНЫ ҚОРҒАУ, EXCEL-ДЕ МӘЛІМЕТТЕРДІ БАСПАҒА
ШЫҒАРУ
Бұл сабақта Excel-дегі ... сан ... ... ... жене ... ... басып шығару жолдарымен танысамыз.
Информацияны қорғау мәселесін қарастыру ... Ex21.xls ... ... ... ... жұмыс кітабын, кез келген парақты немесе кейбір ұяларды
өзгертуден қорғап қоюға болады. Информацияны қорғап қою оны ... ... алып ... ... ... ... жиі ... (есептеу формулаларды, кесте тақырыптары) ғана өзгертуден
қорғалуға тиіс.
Мәліметтерді қорғау екі бөліктен ... ... тиіс ... ... қорғалу қасиеттері алынады;
2) ағымдағы параққа немесе оның кейбір блоктарына қорғалу қасиеті
енгізіледі.
Бұдан кейін тек ... ... ... ... мен ... ... ... қорғалу қасиетін енгізу (алу)
Белгілі тәсілдердің бірімен ... ... ... ... ... ... орындап, шыққан сұхбат терезесіндегі Бекіту
(Заблокировать) параметрін іске ... ... алып ... ... ... кітабын толық қорғау үшін:
Сервис=>Қорғау=>Парақты (кітапты) қорғау (Сервис=> Защита=> Защитить
лист) командасын орындау ... Ал, ... ... ... алып ... Сервис=>Қорғау=> Парақты (кітапты) қорғауды алу (Сервис=>Защита=>Снять
защиту листа) командасы ... ... H4:J4 ... ... оның қорғау қасиетін алып тастайық. Ол үшін
Формат=>¥я=> Қорғау ... ... ... ... ... ... [х] ... алып тастаймыз.
2. Жұмыс парағын өзгертуден ... ... ... ... командасын орындаймыз.
Осылардың нетижесінде негізгі кестеміз (Ex21.xls) толық күйде және
қосалқы ... ... ... ... А4 ... 1-ді 10-ға ... келсе, ол әрекетіміз
орындалмайды. Бірақ қосалқы ... 0,2-ні 0,5-ке ... ... ... ... да, ... кестеде де есептеулер нәтижесінде жаңа мәндер
пайда болады.
Қадам мәнінің алғашқы санын 0,2-ні қайта жазайық та, ... ... ... ... Ол үшін ... саймандар панелінің Сақтау
батырмасын басу қажет.
Функцияларды пайдалану
Функциялар есептеулерді жеңілдетеді, олар y=f(x) ... ... у — ... тиіс ... ... х — аргумент, f(x)— функция.
Функция енгізілген ұя ... ... ... формуласын келтіруге
болады, мұндағы А5 — ұя адресі, sin() — функция аты, жақша ... ... ... С7 ... (сан, ... және т. Б.), бұл ... С7 ұясында
сан болуы тиіс.
Excel программасының кейбір фунциялары:
— SQRT(x) — х санының оң мәнді ... ... ... мысалы,
sqrt(25)=5.
— SIN(x) — радианмен берілген х бұрышының ... ... ... ... — көрсетілген тізім ішінен ең ... ... ... ... ... БиМ(тізім) — көрсетілген тізімнің (блоктың) қосындысын анықтайды.
Мысалы: sum(Al:A300) — ... ... 300 ... сандардың қосындысын
табады.
Функция аттары орыс тіліне аударылған Excel ... ... ... ... ... ... ... табу функциясы үшін саймандар панелінде арнайы
батырма бар.
Функция атын формулаға енгізу үшін Функция шеберін пайдалануға болады,
ол Енгізу=>Функция (Вставка=>Функция) ... ... fx ... ... іске ... ... ... экранға функциялар
бейнеленген сұхбат терезесі шығады. Соның ішінен керектісін таңдап алып
Қадам (Шаг) ... басу ... ... ... ... екінші терезесі
экранга шығады, одан аргументті таңдап алуға болады.
23.1-сурет. Функция шеберінің сұхбат терезесі, ... ... ... ... ... терезесі, екінші қадам
Енді Excel функцияларымен танысайық. ... ... fx ... та, Бәрі (Bсe) ... ... ... Х7, шаг, ... (Шаг)
функциялары қалай белгіленетінін көрейік.
Есеіптелген у мәндерінің қосындысын тауып, оны F25 ... ... ... үшін стандартты саймандар панелінің батырмасы басылады. Оған қоса Е25
ұясына түсінік ... ... ...... ... жазайық.
Есептелген у мәндеріиің арифметикалық ортасын (қосындысы тәрізді етіл)
да анықтайық, ол үшін Е26 ... ... ... ... ал F26 торына ... орта ... ... функциясының ең кіші және ең үлкен (min, max) мәндерін тауып, оларды
F27 мен F28 торларына орналастырамыз да, оған ... ... ... Е27, Е28 ... жазамыз. Арифметикалық ортаны табу үшін Функция
шеберін пайдаланайық, ол үшін: Енгізу=> ... Бәрі ... МАКС ... ... ... ... ... қажет.
Е25:Ғ28 блогын былай пайдаланамыз:
1. Е25: Ғ28 блогын тіктөртбұрышты жақтаулармен ... Бұл ... ... ... тәрізді фонмен толтырамыз;
3. Е25:Е28 блогындағы түсінік беретін тексті Times/Kazakh қарайтылған
шрифтпен жазып, оны оң жақ ... ... ... ... ... болуы тиіс, оны Ex22.xls файлына сақтап
жазып қоямыз.
23.3-сурет. Жұмыс нәтижесінің кестедегі бейнесі
Сандар туралы
Ұядағы сандарды әртурлі форматтарда бейнелеуге ... ... ... былай жазуға болады: 100,00 тенге — ақша түріндегі форматта; 10000% -
проценттік түрде; ...... ... ... (басқа мәліметтерді де) көркейтіп жазу мақсатында түрлендіру
әрекетін орындау үшн Форматтау панелінің ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Бұл команданы орындауда:
- түрлендіретін ұяны не блокты белгілеу;
- Формат=>Ұя (Ячейка)=>Сан (Число) ... ... алып ... ... шыққан сұхбат терезесінен керекті сандық форматты таңдап ... ... ... ... ... ... форматты енгізу кезінде ұядағы санның тек ... ... ал ... мәні ... ... ... орнына #### таңбалары шықса, ол санның ені ұя енінен
артық екенін көрсетеді. ... ... енін ... ... мына ... орындайық:
1. Масштабты 75% етіп бекітейік.
2. У мәндерін Ғ бағанасынан K,L,M,N бағаналарына көшірейік. Ол үшін
тышқанның оң батырмасын ... ... ... ... меню ... ... Мәндерді көшіру (Копировать значения) пунктін таңдап аламыз.
3. К бағанасына ... ... соң, екі ... ... ... ... L ... үшін Ғылыми сандар (экспоненциалдық) форматын таңдаймыз
5. М бағанаснна Проценттік формат енгіземіз.
6. N бағанасы үшін өзіміздің жеке ... ... үшін ... ... оны ... кейін төрттаңба бейнелейтін етіп
былайша енгіземіз:
Формат=>Ұя=>Сан=>Код: 0,0000, ОК
23.5-сурет. Жұмыс нәтижесінің кестедегі бейнесі
7. K2:N24 ... ... және ... кестелер сияқты етіп
түрлеңдіреміз (тақырып, жақтау, толтыру, шрифт). ... ... ... ... ... ... экранға және принтерге шығару
Excel-де кестені қағазға ... ... ... ала оның ... тексеретін мүмкіндік бар. Ол үшін Файл=>Көру (Файл=>Просмотр) меню
командасын орындау немесе Стандартты ... ... ... ала ... ... батырмасын басу керек. Алдын ала көру функциясы
кестені экранға шығарады, бірақ оны ... ... ... ... үшін ... ... ... тәртібіне көшу керек. Бірақ көру
режимінде мынадай ... ... ... ... ... ... бос ... анықтап, кестені беттерге бөлу және қағазға басу
істерін орындай ... ала көру ... ... ... ... ... әрі
қағазды тиімді пайдалануға мұрсат береді.
Сонымен, бұл режимде жұмыс атқару үшін:
8. Стандартты саймандар панелінің Алдын ала көру батырмасы ... ... көру ... ... ... ... батырмасын басып, параметрлер терезесінде кестені
қағазға көлденең (альбом түрінде – альбомная ) ... тік ... ...
книжная) басатынымызды анықтап аламыз.
10. Параметрлер терезесіндегі ... ... ... ... экраннан
қағаз шетіндегі сызықпен белінген бос орындар көлемін ... ... тік ... сол ... екінші квадратқа жеткізіп, оның
батырмасын басулы күйінде ұстап, төменнен 2,50 деген ... ... Бұл ... ... бос ... өрісінің мөлшері. Оны 3,00 санына өзгертейік.
Осы тәсіл арқылы алдын ала көру ... ... төрт ... де ... өрісінің мөлшерін анықтап аламыз. Сол жақ шеттегі шеттегі ... ... де 1,00 –ге ... бос ... ... ... толық көрінетіндей етіп орнатып аламыз.
11. Принтердің ... ... оның ... жеке ток ... да ... шығу керек.
12.Баспаға шығару (Печать) батырмасын басу ... ... ... сеансын аяқтаймыз.
5. EXCEL-ДІҢ ГРАФИКТІК МҮМКІНДІКТЕРІ
Диаграммалар тұрғызу
Excel-дің ең көзге түсер ерекшіеліктерінің бірі оның сандар қатары ... ... ... ... ... ... алатын графиктер мен
диаграммаларға айналдыруы болып саналады.
Диаграммалар — мәліметтерді графиктік түрде кескіндеудің , ыңғайлы
түрі. Олар ... ... ... ... үңіліп қарағаннан гөрі
салыстырмалы түрде ... ... ... ... бір ... ... де тез ... алады.
Ехсе1-де 14 түрлі екі және үш өлшемді ... ... бар. ... ... кезінде Дәулетқұлов Әлем деген оқушының өз ... бойы ... ... ... ... ... ... мәліметтер (сағаттар өлшемімен):
А1:Н6 бен 11:12 блоктарындағы мәліметтер онша қызықты емес, ... ... ... ... ... ... 13 ... басталатын
кесте бөлігін шығарайық.
Диаграмма немесе график тұрғызу үшін Диаграмма шебері деген функцияны
қолданған жөн.
Excel-дің бұл функциясы бес сұхбат терезесі ... ... ... және оны ... парағына салып шығуға керекті мәліметтерді сұрап
алады.
Стандартты саймандар панеліндегі Диаграмма шебері ... ... ... ... қай ... ... ... сұрайды. Біз,
мысалға, A18 ұясын курсормен көрсетіп, тышқан батырмасын басулы күйде ұстап
тұрып A18:G35 блогын белгілеп шығайық та, ... қоя ... Excel ... ... "5-тен 1-қадам" (Шаг 1 из 5) деген
сұхбат терезесін ... ... Осы ... ... ... болып
тұрғызылатын мәліметтер орналасқан ұялар ... Егер ... ... ... тұрса, оны белгілі тәсіл бойынша басқа ... ... 13:16 ... ... алып, Диаграмма шеберінің
Келесі> (Далее>) сөзі тұрған батырмасын ... Егер ... ... онда осы ... ... оны қайта белгілеп аламыз.
24.1-сурет. Диаграмма шебері терезесінің сұхбаттасу экраны
2-қадам
Келесі сұхбат терезесінде Excel тұрғыза алатын диаграмма түрлерінің
ішінен ... ... тек ... таңдап алуымыз керек (24.2-сурет).
Гистрограмма деген диаграмма түрін тышқанды сырт еткізу арқылы таңдап алып,
Келесі> ... ... ... ... ... ... ... сұхбат терезесі қандай диаграмма түрін таңдауымызға байланысты
болады. Біз ... ... ... ... ... ... ... болады. Ол терезеден 7-формат түрін белгілеп алып, Келесі>
батырмасын тағы да басу ... ... ... 3-қадамдағы сұхбат терезесі
4-қадам
Бұл Excel-дің бұрын белгілеп алған мәліметтерді қалай пайдалана
алатынын ... ... ... ... ...... ма, бағанада ма
— көрсетіп, олардың ... ... ...... ... ... да ... керек. Түсініктеме диаграммадағы
мәліметтердің аттарын және оң жақта орналасатын нұсқауыштарын — маркерлерін
бейнелейді (24.4-сурет).
Егер ... ... ... толмаса, қайтадан алдыңғы терезеге
"" батырмасын тағы
24.4-сурет. Диаграмма шеберінің 5-қадамдағы сұхбат ...... ... ... ... Мұнда түсініктемеге (легенда)
қосымша атаулар, нұсқауыштар қажет болса соларды және диаграмма атын, X пен
У осьтері ... ... тиіс ... енгізу талап етіледі.
Түсініктеме қосу (Добавить легенду) ... ... ... беретін
мәлімет қосқымыз келсе, Иә батырмасын, әйтпесе Жоқ ... ... ... береміз.
Диаграмма аты деген өріске "Компьютерді пайдалану (сағат)" деген ... де, ... ... ... ... ... ... диаграмма алдық. Егер бұл ... жері ... оны ... болады.
Диаграмма көлемін өзгерту
Көбінесе алдын ала диаграмманың қажетті көлемін дәл табу ... оны ... ... ... ғана ... болады. Сондықтан салынған
диаграмманың көлемін, пропорциясын өзгерте отырып, оны ойдағыдай ... тура ... ... оны белгілеуден басталады, ол үшін оның көлемінде
тышқанды бір рет сырт еткізейік. Диаграмма жақтауларының ... ... ... ортасында белгілеу маркерлері пайда болады.
Тышқан курсорын пайдаланып, диаграмманың оң жақ шетін I бағанасына
дейін жылжытайық, ол үшін ... ... оң ... ортасындағы маркерге
жеткізіп (тышқан сілтемесі екі жаққа бағытталған тілсызыққа ... ... ... ... ... ... ... маркерді жылжыту оның ұзындығы мен
енін өзгертуге ... ... Ал оның ... ... жылжыту
диаграммасының ұзындығы мен енін бірдей өзгертеді.
Диаграмма типін өзгерту
Диаграмма шебері арқылы диаграмма типі ... ... ... ... оның ішкі ... өзгерту мүмкіндіктерін береді.
Диаграмманы түзету үшін оны тышқанды екі рет сырт ... ... ... ... ... ... сүр ... жақтаулар
пайда болады. Мұнан кейін Диаграмма саймандар панелі көмегімен диаграмма
типін өзгертуге болады:
— экранға ... ... ... ... ол ... ... ... инструментов=> Диаграмма)
командасы орындалады, сонда экранға бөлек батырмалар панелі шығады;
... ... ... типі ... ... сырт ... түрлерін шығарамыз (24.5-сурет).
Диаграмма түрлері мен аттары 3-қадамда көрсетілген сияқты ... ... үшін жаңа ... ... үшін диаграмма типін қайта
таңдаймыз. Көлемдік гистограмма батырмасын басамыз, ... ... ... ... ... ... (24.6-сурет).
Айта кететін бір жайт: белгіленген мәліметтерді бейнелеу үшін кез
келген диаграмманы таңдап ... ... ... ... мәліметіміз
бойынша Х-У-нүктелік диаграмма салуға болмайды.
Диаграмма тұрғызу кезінде олардың ... ... ... ... ... көрнекті деген біреуін таңдап алу керек.
Егерде диаграмманы түзету кезінде бұзып алсаңыз, оны ... ... ... ... ... үшін, курсор диаграммада тұрғанда тышқанды
бір сырт өткізіп, Del пернесін басу жеткілікті.
Артынан дайындалған диаграмманы жаңа атпен файлға ... ... ... ... түзету кезіндегі экран бейнесі
24.4. Кеңістікте (көлемді) дөңгелек диаграмма салу және оны түзету
Дөңгелек диаграммалар — жиі ... ... ... Олар бір ... ... ... проценттерін бейнелеуге өте ыңғайлы. Енді дөңгелек
диаграмма салу жолдарын қарастырайық.
1. Жаңа файл ашамыз.
2. 24.6-суреттегідей етіп тақырып ... оған ... ... ... ... шебері батырмасын басып, диаграмма салу үшін ... 13:16 ... ... ... ... қадам арқылы былай етіп тұрғызамыз: — 1-қадамда
13:16 және АЗ.А6 блоктарын таңдаймыз;
— 2-қадамда Кеңістіктік дөңгелек ... ... ... ... ... ... ... 4-қадамда ешнәрсені өзгертпейміз.
Excel бәрін өзі дұрыс таңдап алады.
5. 5-қадамда түсініктеме мәліметтерді (легенда) қосамыз.
Аттарын бұл қадамда енгізбей тұра тұрамыз, сонда ... ... ... Енді ... ... ... енгізу үшін, оны
түзету режиміне көшеміз.
24.6-сурет. Дөңгелек диаграммалар
Диаграммаларды түзету
Диаграмманы ... ... ... оны екі рет сырт еткізу арқылы
таңдап алу ... оның ... деп ... ... ... ... ... салу аймағы;
— диаграмма өз аймағы;
— түсініктеме мәлімет ... ... ... ... мәліметтер қатарлары.
Белгілі бір элементті толықтыру оны таңдап алып ... ... ... ... ... ... басқару пернелері
көмеггімен жүзеге асырамыз. Белгіленген элемент кішкене қара квадраттармен
қаршалып тұрады. Сонан соң ... оң ... ... ... ... жеке өзінің контексті-тәуелді менюі шығады. Сол меню ... ... ... ... ... ... және оларды жылжыту
Диаграмма жеке элементтерінің көлемдерін диаграмманың көлемі сияқты
етіп өзгертуге ... және ол ... ... алып ... ... өз орнынан жылжытуға да болады. Оған қоса ... ... ... бір сырт ... арқылы белгілеп алып, оны да парақ
бетінде жылжытуға ... ... ... ... ... ... баса отырып, диаграмма элементтерін
тандап аламыз да, ... оң жақ ... ... ... сол ... ғана контекстік-тәуелді меню шығатынына көңіл бөліңіз.
2. Диаграмма элементтерімен және Excel программасының ... ... ... танысайық. Диаграмманы түзету кезінде меню басқаша болады.
3. Диаграмма ... өз ... ... ... ... ... қиып ... ол үшін:
— диаграмма аумағын белгілейміз;
— кез келген сектор ішінде тышқанды сырт еткіземіз. Сектор айналасында
кішкене қара ... ... ... оның ... ... сол жақ ... ... күйінде ұстап, бір секторды 1 см
қашықтыққа ... ... Тағы екі ... қиып ... ... ... ондық беліктерін жазып қоялық.
Біздің кестеміздегі ... ... ... бір ... ... ал диаграммада, алдын ала келісім бойынша, олар көрсетілмеген.
Оның форматтарын өзгертуге болады, ол үшін:
— 0 ... ... ... ... 1 ... ... Мәліметтер белгілеулерін форматтау
(Форматировать метки данных) деген қатардағы ... 0,00% ... ... тақырып енгіземіз. Егер бірден диаграмманы салу кезінде
тақырып көрсетілмесе, оны артынан жазуға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Камардинов О. «Информатика». Оқу ... ... ... ... орталығы. 2004. -360б.
2. Жапарова Г.Ә. «Информатика негіздері». Оқу ... ... 2006. ... ... М.Қ., ... Л.Қ. ... Оқу құралы.
–Астана. 2004. -232б.
4. Байдыбекова Е.І., Исатаева Ұ.Б., Әбішева Л.П. ... ... ... ... 2000. ... ... Е.Қ., ... Б. «Жаңа информациялық технологиялар:
информатикадан 30 сабақ». Жалпы ... ... ... ... ... ... және өздігінен оқып
үйренушілерге арналған тәжірибелік оқулық. –Алматы: 2001. -403б.
6. Камардинов О. ... Оқу ... ... ... ... -360б.
7. Балапанов Е.Қ., Бөрібаев Б. «Информатикадан 30 сабақ». Жалпы білім
беретін мектептің жоғарғы сыныптарына арналған тәжірибелік оқулық.
–Алматы: 1999. -436б.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Excel программасы9 бет
Excel программасы жайлы16 бет
Excel программасы туралы16 бет
Excel программасы туралы жалпы мағлұматтар10 бет
Excel программасы туралы мағлұматтар7 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет
Excell кестелік программасы.Деректер Базасы (Access)11 бет
Microsoft excel программасы4 бет
Microsoft Excel программасы жайлы15 бет
Windows жүйесіндегі excel программасы6 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь