Кристализация


МАЗМҰНЫ
1. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
2. ҚАЙТА КРИСТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
3. МЕТАЛДАР МЕН ҚОРЫТПАЛАРДЫ КРИСТАЛДАУ ... ... ... ... .8
4. КРИСТАЛДАРДАҒЫ АҚАУЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
5. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
6. ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
КІРІСПЕ
Кристалдар адам өмірінде ертеден белгілі. Кристалдар- қатты және өте әдемі денелер, көп жақ симметриялық форма. Қазiргi уақытта кристаллография ғылым алуан түрлі кристалдарды зерттеуiмен айналысады. Ол атомды-молекулалық құрлысын, симетриясын, физикалық және химиялық қасиеттерін, кристалдардың өсу құлысын және агрегатын зертейді. Кристалография ғылымы ертеден белгілі және оның дауы минералогия ғылымы мен тығыз байланысты,заңды орнатушы (Р. Ж. Гаюи, 1784). Ары қарай кристалдардың сыртқы симетриялық фомаларын, және ішкі құрлысындамытқан (А. В. Гадолин, 1867 г.) (Е. С. Федоров (1890 г.) және А. Шенфлис (1891 г.) бір мезгілде 230 топ кеңесіке симетриялы формасын және 230 топ геометриялы заңды, кристаталдардың құрласы бөлшектерден тұрғандықтан олар бөлшектік орналасуына бағынады.
Ерте кезде кристалдарды сирек кездесетін және жұмбақ қатты заттар деп түсінген. Шынындада, табиғатта біртекті ірі кристалдар сирек кездеседі. Бірақ ұсақ кристалды затар көп кездеседі. Мысалы, тау-кен қазбаларын алсақ: гранит, әктас осының барлығы кристалды заттар. Сонымен қатар бәріміз білетіндей, тірі ағзалық бөлшектерде кристалдарн тұрады, мысалы, көздің шыныйналары.
Қазіргі уақытта кристалдар кең қолданыста ғылымда да және техникада да, өйткені ол әр түрлі қасиеттерге ие. Кристалдар жартылай өткізгіштік және аса өткізгіштік, квантты электронда қолданылады және т.б.
Қазіргі уақытта кристалдарды жасанды жолмен өсіріледі. Үй жағдайында да өсіруге болады ( тасты тұз = галит). Кристалды өсіру қарапайым стаканда да өсіруге болады, ол үшін белгілі ерітіндіні қажет және ұқыпты болу, өсіп жатқан кристалға күтім қажет.
Кристалдар табиғатта кең таралған, сонымен қатар олардың пішімдеріде әр түрлі. Барлық кристалдар элементарлы бөлшектерден тұрады, кристалды денелер белгілі ішкі тәртіппен орналасқан. Барлық кристалдардың құрлымы ешқандай ерекшеліксіз орналасқан, барлығыда бірдей атомдардан тұрады, бралығыда кеңестіктік тор тақташаларынан тұрады.
Сонымен тұжырымдай келе, кристалдар – қатты, біртекті,анизотропиялық заттар, белгілі бір жағдайда өзіндік шарттары бар.
Химиялық технологияда кристализация процесі кең қолданылады, заттарды таза күйінде алу үшін. Кристалдарды балқытпаларды мұздату (суыты) арқалы алынады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Козлова О.Г. /РОСТ КРИСТАЛЛОВ/ — Москва, Ленинские горы, Типография Изд-ва МГУ, 1967.
2. Арзамасов Б.Н., Сидорин И. И., Косолапое Г. Ф. и др. Под общ.ред. Б. Н. Арзамасова /Материаловедение: Учебник для высших технических учебных заведений;—2-е изд., испр. и доп./— М.: Машиностроение, 1986.—384 с.
3. А.Г Касаткин. Основные Процесы и Аппараты химической технологии/ — Москва 2004
4. Чернов А.А., Гиваргизов/ Образование кристаллов, издательство«Наука», Москва, 1980 год, с.-407
5. http://slovari.yandex.ru/~книги/БСЭ/Монокристалл/
6. htt://himikitus.ru

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




МАЗМҰНЫ
1. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2. ҚАЙТА КРИСТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
3. МЕТАЛДАР МЕН ҚОРЫТПАЛАРДЫ КРИСТАЛДАУ ... ... ... ... .8
4. КРИСТАЛДАРДАҒЫ АҚАУЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
5. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
6. ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

КІРІСПЕ
Кристалдар адам өмірінде ертеден белгілі. Кристалдар- қатты және өте әдемі денелер, көп жақ симметриялық форма. Қазiргi уақытта кристаллография ғылым алуан түрлі кристалдарды зерттеуiмен айналысады. Ол атомды-молекулалық құрлысын, симетриясын, физикалық және химиялық қасиеттерін, кристалдардың өсу құлысын және агрегатын зертейді. Кристалография ғылымы ертеден белгілі және оның дауы минералогия ғылымы мен тығыз байланысты,заңды орнатушы (Р. Ж. Гаюи, 1784). Ары қарай кристалдардың сыртқы симетриялық фомаларын, және ішкі құрлысындамытқан (А. В. Гадолин, 1867 г.) (Е. С. Федоров (1890 г.) және А. Шенфлис (1891 г.) бір мезгілде 230 топ кеңесіке симетриялы формасын және 230 топ геометриялы заңды, кристаталдардың құрласы бөлшектерден тұрғандықтан олар бөлшектік орналасуына бағынады.
Ерте кезде кристалдарды сирек кездесетін және жұмбақ қатты заттар деп түсінген. Шынындада, табиғатта біртекті ірі кристалдар сирек кездеседі. Бірақ ұсақ кристалды затар көп кездеседі. Мысалы, тау-кен қазбаларын алсақ: гранит, әктас осының барлығы кристалды заттар. Сонымен қатар бәріміз білетіндей, тірі ағзалық бөлшектерде кристалдарн тұрады, мысалы, көздің шыныйналары.
Қазіргі уақытта кристалдар кең қолданыста ғылымда да және техникада да, өйткені ол әр түрлі қасиеттерге ие. Кристалдар жартылай өткізгіштік және аса өткізгіштік, квантты электронда қолданылады және т.б.
Қазіргі уақытта кристалдарды жасанды жолмен өсіріледі. Үй жағдайында да өсіруге болады ( тасты тұз = галит). Кристалды өсіру қарапайым стаканда да өсіруге болады, ол үшін белгілі ерітіндіні қажет және ұқыпты болу, өсіп жатқан кристалға күтім қажет.
Кристалдар табиғатта кең таралған, сонымен қатар олардың пішімдеріде әр түрлі. Барлық кристалдар элементарлы бөлшектерден тұрады, кристалды денелер белгілі ішкі тәртіппен орналасқан. Барлық кристалдардың құрлымы ешқандай ерекшеліксіз орналасқан, барлығыда бірдей атомдардан тұрады, бралығыда кеңестіктік тор тақташаларынан тұрады.
Сонымен тұжырымдай келе, кристалдар - қатты, біртекті,анизотропиялық заттар, белгілі бір жағдайда өзіндік шарттары бар.
Химиялық технологияда кристализация процесі кең қолданылады, заттарды таза күйінде алу үшін. Кристалдарды балқытпаларды мұздату (суыты) арқалы алынады.

Қайта кристалдану әдісі
Қатты заттарды бір-бірінен ажыратып алуда және олардың құрамдарын бөгде заттардан тазарту кезінде қолданылады. Бұл әдіс арқылы заттарды тазартқанда мына төмендегідей үш мәселеге көңіл бөлінуі қажет.
а) органикалық заттың ерігіштігі температураға тікелей байланысты болуы шарт;
ә) берілген бір еріткіште тазартылуға тиісті зат бөгде заттарға қарағанда өте жақсы еруге тиіс;
б) еріткіш тазартылатын затпен реакцияға түспеуі қажет.
Қайта кристалдану әдісінің мәні мынада:
құрамында бөгде нәрселері көп, ластанған органикалық қатты заттар белгілі бір ыңғайлы еріткіште кыздырылып ерітіледі. Бұдан әрі қызған ерітінді фильтр арқылы сүзіледі, ал сүзгіден өткен ерітінді суылтылады. Сол кезде суыған ерітіндіде зат қайтадан кристалданады. Бұл түзілген таза кристалдарды екінші рет фильтрлі сүзгіден өткізсек, таза зат ала аламыз.
Бірден булану (сублимация) әдісі де органикалық заттарды тазартудың тиімді түрлерінің бірі. Сублимациялау дегеніміз қатты заттарды қоспадан қыздыру арқылы бірден буға айналдырып содан сон, ол буды суытып, қайтадан қатты зат алу. Бұлай тазартудың қолданылатын жері аз. Оған себеп, сублимацияға ұшырайтын органикалық қатты заттар санаулы ғана.
Сублимацияның екі түрі болады:
а) қарапайым сублимация
ә) вакуумде өтетін сублимация .

Қарапайым сублимацияны кәрден тостағанында жүргізуге болады. Кәрден тостағанына заттар қоспасы салынады да, оның бетіне воронка төңкеріледі. Тостағаншаны қыздырғанда сублимацияға ұшырайтын зат буға айналып воронканың ішкі бетіне келіп соқтығады және сол бетте ол бу қатты заттың кристалына айналып, воронка қабырғасына жабысады. Одан затты қырып жинап алуға болады. Кейбір заттарды вакуумде кыздырып сублимациялап алу ыңғайлы болады.
Экстракция (немесе шаймалау). Экстракциялау дегеніміз қатты, немесе сұйық заттарды қоспалардан басқа бір еріткіштер арқылы бөліп алу. Мұның мәні мынада: суда немесе су мен қышқыл қоспасында еріп тұрған затты бұл ортаға органикалық еріткіштер кұю арқылы ерітіп, бетіне қалқытып шығарады да, судан бөліп ағызып алады. Экстракциялауды көп жағдайда бөлгіш воронкаларда жүргізеді .
Экстракциялау үшін органикалық еріткіштер: диэтил зфирі, бензол, толуол, хлороформ, дихлороэтан, төртхлорлы көміртегі ,петролейн эфирі, этилацетат және т. б. жиі қолданылады.
Экстракция жүргізудің әртүрлі жолы бар. Олар мына төмендегі әдістер:
мацерация -- қалыпты жағдайда немесе бөлме температурасында қатты затты бірнеше қабат аздаған мөлшерлі еріткіште ерітіп экстракциялау;
д и г е р л е у -- қатты затты еріткіштің порцияларымен қыздырып экстракциялау;
перколяция -- қатты заттың үстінен еріткішті үнемі ағызып өткізу арқылы экстракциялау;
перфорация -- заттың ерітіндісінің ішінен еріткішті үнемі айналдыра өткізіп отыру арқылы (циркуляциялау арқылы) экстракциялау;
қ а р а м а - к а р с ы а ғ ы н д а б ө л у -- затты және еріткішті бір-біріне қарама-қарсы ағызып, екі түрлі сұйықтық фазаның арасында экстракциялау.

Xр о м а т о г р а ф и я. Қазіргі уакытта органикалық заттарды бір-бірінен бөліп шығаруда, тазалау және жекелеп алуда көп қолданылып жүрген әдістердің бірі. Хроматографияның негізі -- заттардың ерітінділерінің сорғыш материалдардың бойымен жылжып өтуі кезіндегі жылдамдығының әртүрлі болатындығы. Басқаша айтсақ, әрбір заттың ерітіндісі сорбенттің (сорғыштық қасиетібар заттар) бойымен өткенде әртүрлі жылдамдықпен жылжиды және сол сорбенттің бойында белгілі бір уақыт сақталып тұра алады
Заттарды хроматографиялық жолмен, тазалаудың төрт түрі бар:
а) адсорбациялық хроматография;
ә) бөліну хроматографиясы;
б) ион алмасу хроматографнясы.
в) газды хроматография
Әр түрлі әдктер арқылы тазартылып алынған органикалык заттарды әр алуан жолдармен құрғатып, одан әрі олардың тұрақты физикалық константаларын анықтайды (балқу немесе қайнау температурасы, тығыздығы, жарық сәулесін сындыру қасиеті.
Нағыз таза заттар үшін оның барлық физикалық константалары тұрақты, аз ғана интервалды өлшемдер болып келеді.Бұдан арғы жерде заттың құрамын анықтау жұмыстары жүргізіледі.

Металдар мен қорытпалардың кристалдануы.
Д.К. Чернов тұңғыш рет болаттың кристалдануын зертеуді бастады. Зерттеуінде ол бұл процесті тұздардың кристалдануы тәрізді болатынын, кристалдану орталықтарының пайда болатынын және осы орталықтардан кристалдар өсетінін атап көрсетті. Оның болаттың кристалдануы және қайта кристалдануы туралы жұмыстары бұл бағыттағы басқа зерттеулерге негіз болды. Одан әрі қарай кристалдану процессін зерттеумен Г. Тамман айналысты. Ол кристалдану орталықтарының санының сызықты тәуелділігі және салқындау дәрежесінен кристалдану жылдамдылығының тәуелділігі деген түсініктерді енгізді. Совет ғалымдары Б. О. Гаген-Торн, В. И. Данилов және т.б. еңбектерінде кристалдың пайда болуына туындылардың өзі түзілуі емес, ұсақ ерімейтін қоспалардың болуы әсер ететіндігі анықталды.
3.3 - сурет. Кристалдың сұлбалық көрінісі (Д. К. Чернов)
Қолайлы жағдайлар кезінде кристалдану орталықтарынан әр түрлі жылдамдықпен үш бағыт бойынша кристалдар өсуін бастайды және олардың тармақтары кездеспегенге дейін өседі. Қатаю нәтижесінде ағаш тәрізді пішінге ие болатын үлкен кристал түзіледі. Бұл кристалдар дендрит деген атауға ие болды. Дендрит ағаш пішінді көлемге ие болады (3.3 - суретке сәйкес), ол ағаш тәрізді негізгі өзектен (а) және кесе - көлденең қырлық тармақтарға (б) ие болады. Дендрит деген атаудың өзі гректің дендрон ағаш тәрізді деген сөзінен алынған.

3.4 - суретте Д.К. Черновтың атақты кристалы көрсетілген. Бұл кристалл мартен болатының 100 тонналық құймасының шөгу қаяуында оның қызметкерімен байқалған.
Ұзындығы 39 см болатын кристалда дұрыс орналасқан осьтер жақсы көрсетілген. Соңғы кездері салмағы 1 кг жететін кристалдарды алудың жасанды әдістері жасалған. Мысалы, егер ұзың диаметрі өте үлкен емес балқытылған жеңіл металы бар шыны құтыны, металдың балқу температурасынан бірнеше градусқа жоғары қыздырылған пештен өте баяу жылжытатын болсақ, онда бір жақты салқындату әсерінен бір үлкен және бірнеше ұсақ кристалдардың түзілуімен металдың қатаюы жүреді. Салқындату жылдамдығын сәтті таңдау арқылы ұсақ кристалдардың санын азайтуға және барлық құйма бір ғана кристалдан құралуына қол жеткізуге болады. Бір кристалдан тұратын көлемдер монокристалдар деп аталады. Монокристалдарды алу теориялық және практикалық мәнге ие. Бірнеше кристалдардан тұратын кристал денелер поликристалдар деп аталады. Кристалл денелердің ерекшелігіне олардың анизотроптылығы жатады. Ол дененің қасиеті біз анықтайтын бағыттарға тәуелді болады: бір бағыт бойынша олар - көп, басқалары бойынша аз болады. Мысалы, мырыш жоғары созымдылықпен ерекшеленбейді, бірақ белгілі бір бағытта 200 ºС температура кезінде 1700 % дейін созуға болады.

Дұрысқұралғанкристалдарсұйықерітінд іңнің аз мөлшердеқанығуыжәне аз мөлшердеқаттысалқындаудапайдаболады . ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ақпараттық технологиялар мен қызметтер сферасындағы маркетингтің дамуы
Бензин және олардың маркаларының сараптамасы
Нуклеопротеидтер алмасуының бұзылыстары
Бүйректас ауруы
Титан тетрахлоридін тазарту үшін арналған технология және аппаратура
Жанар-жағармай шикізаттары
Гендік инженерия туралы мәлімет
Таблеткалар туралы
Эпитаксиалды процестің динамикасын математикалық пішіндеу
Ti түpлeндipiлгeн Ge-Sb-Te жұқa қaбықшaлapын aлy технологиясы және электрлік қасиеттері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь