Жалақының мәні мен түрлері, формалары

Ілияс Жансүгіров атындағы Жетісу Мемлекеттік Университеті
_____________Тобы
СӨЖ №3
1.Жалақының мәні мен түрлері, формалары.
Жалақы — еңбек құнының (бағасының) ақшалай елшемі. Қазақстан Республикасының аралас әлеуметтік бағытталған нарыктық экономикаға көшу кезіңде минимальды деңгейдегі еңбек ақыны мемлекет кепілдендіреді және жоғарғы деңгейдегі еңбек акыға шек қойылмайды. Бұл еңбекті материалды ынталандырудың және еңбек өнімділігін арттырудың басты құралы болып, қоғамдық өндірісті тиімді дамытуға ықпал етеді.
Жалақыны дифференциялау және оның принциптері. Еңбек ақы деңгейі халык шаруашылығы саласына қарай өзіндік ерекшілігімен айқындалып, ол бес принципке негізделген.
Бірінші принцип — еңбектің күрделігі. Күрделі, біліктілікті (квалификацияланған) еңбек жай еңбекке қарағаңда моддау құнды құрайды және оған еңбек ақы жоғары болуы тиіс.
Екінші принцип, еңбек жағдайына карай жіктеу. Еңбек жағдайы женіл және ауыр; калыпты және зиянды болуы мүмкін. Сондыктан калыпты жағдайда еңбек еткендерге қарағанда, ауыр әрі зиянды жұмыс істейтіндер жалақыны көп алуы кажет.
Үшінші принцип, еліміздің дамуын байқататын экономиканың ең қажетті салаларында басқаларына қарағанда өсім мен ақы төлеу жоғары болады.
Төртінші принцип, экономикалық аудан мен аймақтың табиғи -климаттық жағдайының өзгешелігімен байланысты. Еңбек ақыға әртүрлі экономикалык аймақтарда аудандык коэффициент белгіленіп, жалақыға қосымша түрінде қосылады. Қазақстан Республикасында бұл коэффициент 1,15-ті құрайды. Демек, елімізде барлық салаларда жұмыс істейтіндер жалақысына 15% қосымша ақша алады.
Қазақстан Республикасы 1996 жылғы 9-шы қаңтардағы «Қазақстан Республикасы экономика саласыңдағы жұмысшыларға еңбек ақы төлеу туралы» қаулысына сай, жалақыны есептегенде қолданып жүрген салалық, аудандык коэффициенттер размері сақталады. Таулы, құмды және сусыз жерлердегі жұмыс үшін, экономикалық келеңсіз аймақта тұратындарға коэффициенттер сакталады.
Бесінші принцип, жұмыскер өзі еңбек ететін жердегі және жалпы ұжымның еңбек нәтижесімен байланысты.
Жалақыны ұйымдастырудың негізгі принциптері тарифтік жүйеде бейнеленген. Еңбек сыйпатынын сандық және сапалығын есепке ала отырып, тарифтік жүйе жалақыны ұйымдастырады және реттейді. Тарифтік жүйеге тарифтік-квалификациялык анықтама, тарифтік сетка және тарифтік өсім енеді.
Тарифтік-квалификациялык анықтамаға шаруашылык саласының көптеген жұмыс түрлерінің сипаттамасы мен тізімі кіреді. Жұмыстың барлык түрі күрделілігіне қарай разрядқа бөлінеді және жұмыс аткарушының білімі мен орындау іскерлігіне талаптар көрсетіледі.
Тарифтік сетка кез келген саладағы маман еңбегінің біліктілігі мен біліксіздігінің арасын айқындауға қызмет етеді. Сетка белгілі сандық разрядтардан тұрады және оған сай келетін коэффициенттер болуы керек.
Тарифтік ставка жұмыскердің разрядка байланысты уақыт өлшемінде (сағат, күн) енбекақы размерін айқындауға қызмет
жасайды.
        
        Ілияс Жансүгіров атындағы Жетісу Мемлекеттік Университеті
_____________Тобы
СӨЖ №3
1.Жалақының мәні мен түрлері, формалары.
Жалақы -- ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аралас әлеуметтік бағытталған нарыктық экономикаға көшу кезіңде минимальды деңгейдегі еңбек ақыны ... ... және ... ... ... ... шек ... Бұл еңбекті материалды ынталандырудың және еңбек өнімділігін арттырудың басты құралы болып, қоғамдық өндірісті тиімді дамытуға ықпал етеді.
Жалақыны дифференциялау және оның ... ... ақы ... ... ... ... қарай өзіндік ерекшілігімен айқындалып, ол бес принципке негізделген.
Бірінші принцип -- еңбектің күрделігі. Күрделі, біліктілікті (квалификацияланған) еңбек жай еңбекке ... ... ... ... және оған ... ақы ... ... тиіс.
Екінші принцип, еңбек жағдайына карай жіктеу. Еңбек жағдайы женіл және ауыр; калыпты және зиянды ... ... ... калыпты жағдайда еңбек еткендерге қарағанда, ауыр әрі зиянды жұмыс істейтіндер жалақыны көп алуы кажет.
Үшінші принцип, еліміздің дамуын ... ... ең ... ... ... қарағанда өсім мен ақы төлеу жоғары болады.
Төртінші принцип, экономикалық аудан мен аймақтың табиғи -климаттық жағдайының өзгешелігімен байланысты. Еңбек ақыға әртүрлі ... ... ... ... белгіленіп, жалақыға қосымша түрінде қосылады. Қазақстан Республикасында бұл коэффициент 1,15-ті құрайды. Демек, елімізде барлық салаларда жұмыс істейтіндер жалақысына 15% ... ақша ... ... 1996 жылғы 9-шы қаңтардағы қаулысына сай, жалақыны есептегенде қолданып жүрген салалық, аудандык коэффициенттер размері сақталады. Таулы, құмды және ... ... ... ... ... келеңсіз аймақта тұратындарға коэффициенттер сакталады.
Бесінші принцип, жұмыскер өзі еңбек ететін жердегі және жалпы ұжымның еңбек ... ... ... негізгі принциптері тарифтік жүйеде бейнеленген. Еңбек сыйпатынын сандық және сапалығын есепке ала отырып, тарифтік жүйе жалақыны ұйымдастырады және реттейді. Тарифтік ... ... ... ... сетка және тарифтік өсім енеді.
Тарифтік-квалификациялык анықтамаға шаруашылык саласының көптеген жұмыс түрлерінің сипаттамасы мен тізімі кіреді. Жұмыстың барлык түрі күрделілігіне ... ... ... және ... ... білімі мен орындау іскерлігіне талаптар көрсетіледі.
Тарифтік сетка кез ... ... ... ... біліктілігі мен біліксіздігінің арасын айқындауға қызмет етеді. Сетка белгілі сандық разрядтардан тұрады және оған сай келетін коэффициенттер ... ... ... ... ... байланысты уақыт өлшемінде (сағат, күн) енбекақы размерін айқындауға қызмет
жасайды.
Тарифтік коэффициент әртүрлі разрядтың ставкасы қанша ретке өскендігін 1-ші разряд ставкасымен ... ... ... ... диапазоны 1-ден 8-ші разряд арасында;
б) мұғалімдерге 6-дан 13-ші ... ... ... оқу ... ... 1 l-ден 21-ші ... ... 1996 жылғы 9-шы қаңтардағы Қаулысында 1996 жылы қаңтардан ... ... ... ... (БТС) ... шаруашылығындағы жұмысшы және қызметкерлерге кәсіптік-біліктілік топтар (разрядтар) бойынша ... ... ... ... еңбек ақыньщ минималды мөлшері көрсетілген. Жұмыс беруші жұмыскерге одан төмен төлемеуі керек. Біркелкі ... ... (БТЖ) ... ... ставкасы осы минимумды керсетеді.
Жалақының 1997-ші жылғы минимальды мөлшері мынандай:
1-ші ... -- 2030 ... ... -- 2060 ... шілдеден -- 2085 теңге
1-ші ... -- 2340 ... 18-ші ... ... ... ... есептеп көрейік. Айталык, 1997 жылдын каңтарынан 18-ші разрядпен республикадағы жалакы мынаған тең: 2030 х ... ... 30 ... оған 15% ... (қазақстандық) қосымшаны қосыңыз 6922 х 1.15 = 7960 ... 64 ... ... ақы ... ... жұмыскерлерге (жоғарғы оқу орны, мектеп, аурухана) төленеді. Кәсіпорындағы жұмысшыларға 2-ші мен 8-ші ... ... ... емес ... тарифтік ставканы, тарифтік коэффициентті және лауазымды қызметкердің айлығын ... өз ... ... Мемлекеттік тарифтік жүйе жұмысты тарификациялау процесінде жай бағыт сілтеу үшін керек. Және әртүрлі біліктіліктегі (квалификациядағы) жұмыскердің минимадды жалақысын белгілеуге ... ... ... ... ... ... жалақының негізінен екі түрі колданылады: мерзімді және кесімді. Біздің елдін жағдайында олардьың әркайсысы жүйелерге жіктеледі.
Мерзімді ... ... ... ... ... шамасына байланысты төленеді.
Кесімді жалақы қажетті сапада шығарылған өнімнің мөлшеріне қарай төленеді. Жұмыскерлердің еңбегін нормалау мен есептеу қиынға түскенде ... ... ... ... жеке өнім ... ... өзіне ғана емес бүкіл технологиялык процеспен (мысалы, химиялық тұтқаның операторы, ашытқыдағы шығаратын оператор т.б.) байланысты ... ... ... ... ... жалақы инженер-техник жұмыскерлерге, қызметкер, краншы, электрик, наладчиктер т.б. ... ... ... ендірістік бөлімше мен операцияларда ұлғайту қажет болғанда ... ... ... ... -- ... ... енбегіне алатьш ақшалай сомасы.
Жұмыскер өзінің номиналды жалақысына бүгін және ертең кандай тауарды, қызмет ... ... ... жасай алуын нақты жалақыға жатқызамыз. Осы құбылыс нарыққа өту ... және ... ... қатты сезіледі. Егер ақшалай (номиналды) жалақы-өспесе, баға өссе, онда ол жалақыны ... ... ... ... ... қызметіне, байланысқа, тұрғын үй-тұрмыс қызметіне баға өскенде және салық өскенде болады.
Кесте 1.
Жалақының түрі мен ... ... ... Мерзімді түрі:
а) жай мерзімді
ИТЖ-ның (ИТР) жұмыс істеген уақыты үшін, жұмысшыларға тарифтік ставка бойынша төленетін ... ... ... ... ал ... ... ставкадан басқа сыйлықтар беріледі
2. Кесімді (жеке және ... ... ... ... өнім ... бірдей бағамен төленеді.
ә) кесімді-сыйлык
Сапа, үнемдегені үшін және (жұмысты) өнімді артық орындағаны үшін ... ... ... ... ... ... норманы артық орындағаны үшін ақы прогрессивті өсім бағамен төленеді.
в) ұжымдық-кесімді
Металлургия, өндірісінде, автомобиль жасауда ... ... ... ... ... желі ... жалақысы барлык ұжым өндірген өнім көлеміне байланысты.
г) аккордық жүйе ... -- ... ... ... түрі болып табылады.
Бұл жүйе бойынша ақы төлеу жұмысшылардын бір немесе топтарына әуелден жалақының жалпы сомасы объект, агрегат, жүмыс көлеміне байланысты ... ... ... ... ... оларды әлеуметтік қорғау қажеттілігі туады. Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, 1991 жылы 1-ші ... ... ... территориясында әрбір квартал сайын олардың ақшалай табысы индексациялануы қажет.
Кәсіпорында техникалық, жабдықтау өскенде және дамыған технологияны колданғанда жалакының калыптасқан (қалыпты) ... ... азая ... жұмысшының еңбегі кесімді немесе мерзімді ставка бойынша төленеді. Жалакының бұл түрлері жеке жалақы вариантының әр түрімен ауыстырылады. Жеке ... да әр ... ... ... ... оның ... үлесіне, атқарған жұмысына үлкен жауапкершілікпен карауы ескеріледі. Мұнда жеке ... ақы ... кең етек ... Онын ... ... ... орындаушы қанағаттану үшін, әртүрлі жұмыс пен талаптардың ... ... ... көрсеткіш шкаласының негізінде сандық, балл бойынша бағаланады. негізінде жалақының көптеген жеке ... ... ... ... ... ... 5 мың жұмысшы бар, онда жалақының 1000-нан астам жеке ставкасы ендірілген.
Жапонияда ірі кәсіпорындар жалақының жасқа әрі ... ... ... ... ... 70-ші жыддардың аяғыңда жұмыс стажына қосымша мөлшерді жыл сайын ... ... ... ... 35 жасқа жеткенде, ол қосымша мөлшерді тоқтатып тастады. Жоғарыдағы аталған түрлердің орнына еңбек ақы ... ... түрі ... Өзінің қаржы мүмкіндігіне қарай еңбектің нәтижесі үшін, жұмыс стажы мен жасы үшін еңбек ақы төлеу.
Көптеген өндірісі дамыған елдерде ... , ... ... қатысу кезінде еңбек ақы екіге бөлінеді. Бірінші бөлімі ұжымдык келісіммен белгіленеді, екіншісі -- қосымша бөлім, кәсіпорын жұмыскерлері мен ... ... ... ... арқылы анықталып жылдың аяғында кәсіпорынның ретінде ... оның ... боуы және ... ... бүгінгі күнгі ресурстарға иелік ету жеке адамның тұтыну таңдауын ұлғайтып қана қоймайды, сонымен қатар болашақта ... ... ... ... ету үшін ... ... ... мүмкіндігін де береді. Сондықтан, ағымдағы ресурстарға иелік етуден бас тартып оны қарызға беріп, оның орныны толтыруға есеп ... ... ... ... ... ... яғни осы ... табыс әкелгенге дейін, сатып алғаны үшін төлем төлейді. Демек, шешім қабылдау мен табыс алу арасында белгілі бір уақыт ... Осы ... ... ... ... Осы ... де ... қарыз капиталының бағасы.Процентінің нарықтық экномикада атқаратын қызметі үлкен. Жаңа классиктердің пікірінше: -- ... ... ... әрқилы варианттарын таңдап алудың маңызды құралы; -- процент ставкаларын салыстыру, ... ... ... ... ең пайдалы жобаларды жүзеге асыруға мүмкіншілік жасайды. -- процент ставкасы ұзақ мерзімді жоспарда тұтынуға деген бейімділікті ... ... ... ынталандырады. Осылардың салдарынан капиталдың қорлануына қолайлы жағдай жасайды.Нарықтық қатынаста ... тез ... ... ... ... ... сомасы бүгін және бір жылдан кейін әрқилы бағада, сондықтан осы ақшаны банкке салуға болады, ол бір жылдан кейін салынған сома ... ... ... мөлшеріне ұлғаяды.Дамыған несие жүйесінде банктер ақшаны көбейту қабілетіне ие болады. Осыған мысал келтірейік
Халық өз ақшаларын банктерде сақтайды, ... басы ... ... ұстамайды, бірақ банктің резерв нормасы 1/10 қатынасына тең делік. Егер де халық табысы 100 ... ... ... онда ... ... салымдары қалай және қаншаға өседі ? Бұл жағдайда банк салымдарының өсімі 10-ға тең (100-дің 1/10). ... банк 90 ... ... қаржыны халыққа бере алады. Халыққа берілетін банктің ... ... ... ... бірліктік қаржыға тең, оның 9 шартты бірлігі 900 шартты ... ... ... ал ... ... ... 1000 бірлікте қаржыға жетеді.Банктің айналымындағы ақша массасының көлемін неше рет көбейетіндігін есептеп шығару үшін депозиттік мультипликатор (m) пайдаланлады; яғни, ол: m -1/r; ... r - ... ... резерві және мұнда ол 10-ға тең.Ақша ұсынымы (Мs) мен ақша ... (В) ... ... мына теңдеу арқылы көрсетіледі. Мs mBМұнда: Мs -- ақша ... ... - ақша ... өсіміКоммерциялық банктердің қызмет ету мақсаты пайданы иемдену болып табылады.Банк пайдасы табыстар мен шығындардың ара қатынасымен анықталады.Банк пайдасының ... мына ... ... анықталады:Банк пайдасы Банктің жалпы пайдасы банк ісін жүрізуге байланысты шығыннормасы -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- х ... ... ... ... - ... капиталы иесінің иемденетін табысы.Жылдық процентпен өрнектелген, қарыз капиталынан түсетін табыс - проценттік ставка деп аталады. Ол ұзақ ... ... ... оташа проценттік ставкасына және әр күн сайын қалыптасатын нарықтық ... ... ... Оған әсер ... ... ... ... капиталдың өнімділігі;в) капиталға сұраным мен ұсынымының қатынасыСонымен бірге, ол өз кезегінде тағы да номинал проценттік ставкасына және ... ... ... ... ... ... белгілі бір ақша бірлігінің (мысалы, теңге немесе доллар) бағамы бойынша белгіленетін ставканы айтады. Нақты проценттік ставка деп инфляциямен өзара ... ... ... ... ... ... төмендегі факторларға байланысты өзгеріп (мысалы, 7%-тең 20%-ке дейін) отыруы мүмкін.1. Тәуекелдік. Егер борышқордың қарызды қайтара аламайтын қаупі ... ... ... ... ... ... ... көтере түседі.2. Мезгілдік. Ұзақ мерзімге арналған қарыздар қысқа мерзімге берілетін қарызбен салыстырғанда жоғары проценттік ставкамен ... ... ұзақ ... несие берушілер өз ақшаларын баламалық пайдаланудан бас тартуына байланысты қаржылай залалдарға ... ... ... ... Әдетте, азғантай мөлшердегі қарызға проценттік ставка жоғары болады. ... көп және аз ... ... ... ... Басқа да жағдайлар - бәсеке салық салу деңгейі және т.б. факторлар әсер етеді.Проценттік ставканың атқаратын қызметі зор, ... ол ... ... мен оның ... ықпалын тигізеді, яғни:1. Төменгі проценттік ставка инвестициялардың өсуіне және өндірістің ұлғаюына мүмкіндік жасайды. Жоғары проценттік ставка инвестицияны және ... ... ... ставка капиталдың орнығуына да әсер етеді.Ол ақшаларды ең табысты салаларға шоғырландырады.
3. Дисконттау дегеніміз не?
Дисконттау - ... ... ... ... ... ... ... салғастырылатын түрге келтіру; дисконттау коэффициентін (дисконтты, дисконттаушы көбейткішті) -- ... ... мәні ... уакытқа келтірілетін пайыздық мөлшерлемені пайдалану жолымен шығын сомасының немесе ақырғы нәтижелердің бастапқы сомасын анықтау әдісі. Банк операциялары мен сгратегиялық ... ... -- ... жөнінен шашыратылған төлемдерді мәміленің басталуына келтіру кезінде, көп жақты есеп айырысуларда, несиелендіруде, төлемге жатпайтын ... ... ... ... да ... сондай-ақ стратегиялық есеп айырысулар мен талдаулар кезінде, инвестициялардың экономикалық тиімділігін анықтау кезінде, экономикалық-математикалық әдістерді ... ... ... ... ... ... ... факторлық табысы ретінде сипаттама
Пайда - тауарлар мен көрсетілетін қызметтерді сатудан ... ... осы ... ... мен ... ... қызмет көрсетуге жұмсалған шығыннан асып түсуі. Пайда - ... мен ... ... ... ... ... аса маңызды көрсеткіштерінің бірі. Ол шаруашылық қызметтің өнімін сатудан түскен ақшалай ... мен ... ... осы ... ... ... ... сомасы.Пайданың алынуын немесе оның алынбауын екі нәрсе алдын-ала айқындайды, ... ... ... мен ... ... ... және ... көрсетуге) жұмсалған жалпы шығын және негізгі қызметтен тыс жұмсалған шығын. Әдетте, табыс негізгі қызметтен алынған ... пен ... ... тыс ... ... ... ... болып бөлінеді. Кәсіпорынның негізгі қызметінен алынған табыс өнімді өткізуден (жұмыстарды орындаудан, қызмет көрсетуден) түскен табыстарды, сыйақыны, дивидендті, роялтиді, жалгерлік ... ... ... т.б. ... ... ... ... қызметтен алынған табыстарда, мысалы, негізгі құрал-жабдықты сатудан алынған табыс, бағалы қағаздарды ... ... ... ұзақ ... активтердың баланстық құнын көбейтуден алынған табыс, т.б. қамтылады. Шығыстар (шығындар) - ... ... ... ... ... не меншікті капиталды азайтатын, оны меншік иелері арасында бөлісумен байланысты емес ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділіктердің азаюы. Шығыстар негізгі қызмет пен негізгі емес қызмет үдерісінде пайда болған шығыстарға бөлінеді. Негізгі қызмет шығыстары өнімнің ... ... ... ... ... ... ... ал негізгі қызметке жатпайтын қызмет шығыстарына, мысалы, негізгі құрал-жабдықты өткізу нәтижесінде пайда болған шығасы, төтенше жағдайдан келтірілген ... т.б. ... ... бірқатар түрлерге бөлінеді:жалпы (баланстық) Пайда деп аталатын толық Пайда, ол өнімді өткізуден, жұмыстарды орындаудан, қызмет көрсетуден, өткізуден тыс ... ... ... (алынған және төленген айыппұлдар, өсімпұлдар, тұрақсыздық айыптары арасындағы айырма, жалға ... ... ... ... ақы, т.б.) және ... мен аударымдар төлегеннен кейін қалған таза Пайданы қамтиды.
* ... ... ... ... ... пен бухгалтерлік шығындар арасындағы айырма ретінде есептеледі. Экономикалық Пайдада баламалы шығындар ескеріледі. Әдетте, эконмикалық Пайда бухгалтерлік Пайдадан кәсіпорынның өзіндік ... ... ... ... ... ... қамтитын өтелмеген меншікті шығындарының шамасынан кем болып ... ... ... қызметтің экономиканы ілгері бастырушы, ұдайы дамытушы ретінде ... ... ... ... ... ... ... алу мақсатымен кәсіпкер өндірісті шығынды азайтатындай, ресурстарды тиімді пайдаланатындай етіп ұйымдастырады, ... орай ол ... пен ... ұйымдастырудың жетілдірілген нысандарын, өнімділігі жоғары техниканы, прогресті ... ... ... ... ... ... тәсілдері арасында олардың тиімді бөлінуіне септігін тигізетін тұтқаға айналады. Пайда алушы кәсіпкердің ... ... ... ... жұмсауға мүмкіндігі болады. Қазақстанда экономикалық реформа қағидаттарының ойдағыдай енгізілуі арқасында кәсіпорындар жұмысының нәтижелілігі үздіксіз арта түсуде. Мәселен, Қазақстан ... ... мен ... ... ... 1999 ж. 101508 млн. теңгеден 2002 ж. 512044 млн. теңгеге көбейді. Табыстылық, әсіресе, ... арта ... ... мұнда салық салынбай тұрғандағы жиынтық табыс тиісінше 89568 млн. және 401087 млн. ... ... 2002 ж. ... ... ... мен ... ... жиынтық Пайдасының 86,1%-ы жекеше сектордың үлесіне тиді.
Пайданы бөлу тәсілі ... ... ... ... ажыратылады. Мысалы, акционерлік қоғамның Пайдасын пайдалану жалпы ... ... ... ... ... нақ осы жалпы жиналысы есепті қаржы жылындағы Пайданы бөлу тәртібін бекітеді, жай акциялар бойынша дивидендтер төлеу ... ... ... ... бір жай ... шаққанда жыл қорытындысы бойынша төленетін дивидендтің мөлшерін бекітеді. Қоғам Пайдасының бір бөлігі ғана дивидендтер түрінде бөлінеді, әдетте, оның бір ... ... ... ... ... үшін және ... ұлғайтуға), басқа да әлеуметтік мақсаттарға жұмсалады.
+ Капитал мәні және капитал нарығына сипаттама.
Капитал нарығы орташа және ұзақ ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Капитал нарығының ақша нарығынан айырмашылығы мерзіміне байланысты. Оны түсіндіру үшін капитал нарығының негізгі құралдарына ... ... ... - бұл ... жеке тұлға мен заңды тұлғалардың ақша қаражаттарын жинастыра отырып акциялық қоғам ашып, сол қоғамға ... ету. өз ... ... акционар түскен табыстан өз үлесін алуға және акционерлік ... ... ... ... ... болады.
* Корпарациялық облигациялар - бұл корпарацияның, акционерлік қоғамның қарыз жөніндегі міндеттемелерін растайтын құнды қағаздардың бір түрі.
* ... ұзақ ... ... ... - бұл ... тарапынан шығын әртүрлі құнды қағаздаар. Ол мемлекеттің қарыздарын облигацияла, ... ... ... қағаздар.
* Жергілікті әкімшіліктердің құнды қағаздары - бұл обылыс, ауданн, район ... ... ... және ... ... ... жүретін құнды қағаздар.
* Банктердің коммерциялық несиелері - бұл екінші деңгей банктер арасында жүзеге асырылады. Яғни коммерциялық банктер жеке және ... ... ұзақ және орта ... аралығындағы әртүрлі несиелермен қамтамасыз етуді айтамыз.
* Ұзақ мерзімді тұрғын ұй ... - бұл ... ... үшін жеке ... ... жаңа үйлермен жанұялар үшін ұзақ мерзімді несиелермен қамтамасыз ету. Яғни бұл ... 20-25 ... ... ... Дұған мысал ретінде ҚР ипатека және ипатка лайт несиелері көрсетілген.
* Ұзақ мерзімді несие және тұтыну ... - ... бұл ... ... өз ... қанағаттандыру мақсатында немесе өндіріс процестері банкрод болған жағдайда өз ісін ары қарай жалғастыру үшін осы ұзақ ... ... ... ... ... ... ренталардың мәні неде?
Рента - жерді‚ мүлікті‚ мәміледен түскен капиталды меншіктенуші алатын‚ иеленушіден қосымша шығын мен күш-жігерді талап етпейтін табыс. Жерді ... ... ... ... -- жер ... ... қарыздан алынған табыс -- капиталдан ... ... т.б. ... ... бұл ретте рантъе деп аталады.
Жер рентасы -- жерден түсетін ... ... ... ... көзі ... ... және ... жақын жерлерде өндірілетін ауыл шаруашылығы өнімдерінің жеке өндіріс шығындары қоғамдық өндіріс шығындарынан әлдеқайда кем болады да, сондай жерлерді ... ... ... пайдасы болып табылады.
Абсолюттік рента - ... мен ... да ... байланыссыз жалға берілген барлық жерлерден алынады
Монопольді рента - ауылшаруашылық өнімне қойылған монопольді баға негізінде ... ... ... ... ... Макроэкономика зерттейтін өзекті мәселелерді атап айтыңыз.
Макроэкономика - тұтастай экономиканың немесе оның ірі жиынтықтарының (агрегаттарының) тәртібін ... ... ... ... ... ... өсу және оның ... экономикалық цикл және оның себептері; жұмыстылық деңгейі мен жұмыссыздық мәселесі; бағалардың жалпы ... мен ... ... пайыз мөлшерінің деңгейі мен ақша айналымының мәселелері; ... ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттік қарыз мәселесі; төлем балансының жағдайы мен валюталық бағам ... ... ... ... осы ... ... ... тұрғыларынан, яғни жеке тұтынушы, жеке фирма, тіпті жеке сала деңгейінде шешілмейді. Осындай бірқатар жалпы - ... ... ... болуына байланысты экономика теориясының жеке бөлімі, жеке пәні - макроэкономиканың пайда болу қажеттілігі туды
8. ЖҰӨ-нің ЖІӨ-нен айырмашылығы ... ... ... - белгілі уақыт кезеңінде қоғамның ... ... ... ... ... ... ... мен қызмет түрінде анықталады. Басқаша айтқанда жалпы ұлттық өнім(ЖҰӨ) - бұл ұлттық тауарлар мен ... ... бір ... нарықтық құны.
Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) - белгілі бір мерзімде ел шеңберінде өндірілген барлық ... мен ... ... ... ... ... ... осы елдің территориясындағы барлық экономикалық субъектілер қызметтерінің нәтижесі ... бұл ... ... ... ... ... ... ЖҰӨ қай жерде өндірілмесін белгілі бір елдің тауары болса, содан өндірілген қаржы ойлап тапқан елдің ... ... ал ЖІӨ ол тек ... бір ... ... ... бюджет қорына тиесілі болады.
*
* Шығындар, табыстар және өндіріс бойынша ЖІӨ немесе ЖҰӨ қалай есептеледі?
ЖҰӨ шығындар бойынша осы ... ... мен ... ... сатып алу шығындары көлемі ретілде анықтайды. ЖҰӨ ... ... ... тең:
GNP = C + I + G + ... GNP - ... ... ... С -- ... ... G -- тауар мен қызмет көрсетуді мемлекетгік сатыл алуы, I - жатпы инвестициялар, X - тауар мен шзмет ... таза ... ... ... осы ... ... тауардын ақшалай табысы және қызмет көрсетуді ұсыну ретінде анықталады. ЖҰӨ ... ... ... ... = W + R + I + P
мұндағы GNP -- ... ... ... W -- ... ... жалақасы, Р - фирма мен корпорацияның пайдасы, R -- ренталық төлемдер, I - ... ... ... (%).
10Тұтыну бейімділігі және жинақтаудың бейімділігі
Орташа тұтынуға бейімділікті (-арқылы белгіленеді) экономикалық ғылымда ретінде түсіндіреді, ceбeбi адамның ... ... ... алу ... ... ... ... ұлттық табыстың тұтыну бөлігінің (С) барлық ұлттық табысқа қатынасы (Y) және (МРС) ... ... ... ... ... өзгepyiнe қатынасын көpceтeдi, яғни бұдан басқа да,
Дж. Кейнс жинақтау мөлшері мен сол кезден табыс деңгейі арасындағы тәуелділікті eнгізді -- ... ... ... және ... ... ... ... бірден-бір психологиялық фактор ретінде көрсетеді.
Шектеулі жинақтауға бейімділік (MPS) ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді, яғни жинақтаудағы өзгеру AS жинақтаудағы табыс А у
11. Мультипликатор - ... ... ... неде?
Мультипликатор - көбейткіш, ал акселератор - ... ... ... ... - бұл ... ... ... табыс өзгерісі арасындағы байланысты көрсететін коэффициент, басқаша айтқанда, қолда бар күрделі қаржының өсуі ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Акселератор - ұлттық табыстың өсуі инвестицияның өсуіне әкеледі.
Акселератор қағидасы мультипликация теориясымен тікелей байланысты.Егер мультипликатор теориясы ... ... ... инвестициялар ұлттық табыстың өсуіне әсерін зерттесе, онда акселерация қағидасы кері құбылыс ... ... ... ... өсу ... ... құбылыс ұдайы өндіріс процесі жәнеэкономиканы көтерудің бірден бір ... ... ... ... ... ... инвестициялар нәтижесінде алынған,өскен табыс,тұтыну тауарларын өндіруді ұлғайтумен байланысты сұраныстың өсуін туғызады, бұл жайлар өз ... ... ... ... ... ... яғни екі ... бөлімдері үшін машиналарға, жабдықтарға,шикізаттарға сұраныстың қсе түсуіне әкеледі.Бұл, бірінші құрылымдық бөлім үшін , ұзақ уақыт бойы ірі ... ... ... ... ... ... микроэкономикадан айырмашылығы сонда, ол оқытады (яғни төмендегі мәселелердің қайсысын микроэкономика, қайсысын ... ... ... көрсет):
Макроэкономика :
Салалық нарықтардағы тепе- теңдік теориясын.
Экономиканың дамуының ұзақ мерзімді тенденцияларын.
Жалпы экономикалық тепе- ... ... ... тапшылығын қаржыландыру мәселесін.
Валюталық бағам мәселесін.
Мемлекеттік қарыз теориясын.
Инвестиция теориясын.
Микроэкономика:
Экономиканың ... ... ... және ұзақ ... ... ... іс- әрекетін.
Тұтынушы іс-әрекетін.
Ақша теориясын.
Өндіруші іс-әрекетін.
Жұмыссыздық теориясын.
3 есеп. Төмендегі шығындар мен табыстардың қай түрі осы ... ... ... ... және енбейді?
Енеді:
Бағалы қағаздарды сатудан тапқан делдалдың табысы.
Мемлекеттік қызметкердің жалақысы.
Мемлекеттік облигациялар ... ... ... көбеюі.
Сақтандыру полисін сатып алу.
Мемлекеттік емханада істейтін дәрігердің жалақысы.
Мемлекеттің қорғаныс шығындары.
Мемлекеттік жұмыспен ... ... ... ... ... ... саябақ салған құрылысшының жұмысының құны.
Өз пәтерін жалға бергеннен алған жалгерлік төлемақы.
Үй иесі ... ... ... ... фирмалардың облигациялары бойынша пайыздар.
Жаңа цех құрылысына кеткен ... ... ... сатып алуға кеткен фирманың шығындары.
Өз үйін сырлаған бояушының жұмысы.
Есірткі ... ... ... ... алған үй шаруашылығының табысы.
Полиция зейнеткерінің зейнет ақысы.
Көңіл көтерудің құны.
Ескі үлкен үйді ... ... ... ... ... еңбек ақысы.
Ескірген құрал-жабдықты айырбастау үшін жаңасын сатып алуға кеткен ... ... ... ... да ... ... ... алуы.
Үй иелерінің жаңа үйден пәтер сатып алу шығындары.
Адамның өз ... ... ... ... ... ... ай ... ақшалай аударымы.
4 есеп. Экономика келесі мәліметтермен берілген:
Есеп шот
Млрд.теңге
1.
Жалпы жеке инвестициялар
75
2.
Несиенің пайызы
15
3.
Жалақы
315
4.
Корпорация пайдасы
225
5.
Жанама салықтар
45
6.
Ренталық төлемдер
40
7.
Корпорация пайдасына салық
60
8.
Таза экспорт
15
9.
Тауар мен қызметтерді мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... ... ... таза субсидиялар
4
13.
Халыққа төленетін трансферттік төлемдер
33
14.
Тұтыну шығындары
498
15.
Әлеуметтік сақтандыру жарналары
15
16.
Жеке табыс салығы
10
Кестеде берілген мәлімет ... ... ... Табыстар ағыны бойынша ЖҰӨ көлемін;
GNP = W + R + I + P=315 + 225 + 40 + ... ... ... бойынша ЖҰӨ көлемін;
GNP = C + I + G + X=498 + 75 + 80 + 15 = ... ТҰӨ; ҰТ; ЖТ; ЖҚТ ... ... = 668 - 15 = ... = 653 - 45 = 608
ЖТ = 608 - 60 +33 = ... = 581 - 498 = 83

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
Бөлу теориясы: өткен мен бүгінгі8 бет
Екібастұз қаласындағы жылу электр орталығының 500 мвт блоктарын жобалау56 бет
Еңбек ақының экономикалық табиғаты туралы теориялық және әдістемелік аспектілерді жалпылау негізінде жұмыскерлердің еңбек ақысын басқару ерекшеліктерін зерттеу және энергетикалық кәсіпорын "Западнефтегаз" кәсіпорнының қызметі мен еңбек ақы жүйесін талдау32 бет
Еңбек жалақысы22 бет
Еңбек нарығы туралы ақпарат28 бет
Еңбек нарығы. Жалақының мәні, түрлері мен жүйесі37 бет
Еңбек нарығының компоненттері, қызмет ету механизімі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь