Бастауыш сыныпта үлгермейтін оқушыларды оқытудың әдістемелік негіздері

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ..3 І тарау. Бастауыш сынып оқушыларының психологиялық.педагогикалық дамуының ерекшеліктері.

1.1. Бастауыш сынып оқушыларымен жүргізілетін педагогикалық қызметтің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2. Бастауыш сынып оқушыларының оқуға үлгермеуінің педагогикалық талдаулары мен себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІ тарау. Бастауыш сыныпта үлгермейтін оқушыларды оқытудың әдістемелік негіздері.
2.1. Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері ... ... ... ... 25
2.2. Оқыту процесінде үлгермейтін оқушылармен жүргізілетін іс.әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
Қорытынды ... ... ... 50
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... 52
Қосымша ... ... ... 53
КІРІСПЕ.
Көкейкестілігі: Қазақстан Республикасы білім беру жүйесі қазіргі таңда өзгермелі және өскелең талаптар мен қажеттіліктерді қанағаттандыра отырып, отандық білім саласын әлемдік білім кеңістігіне кіріктіруге бетбұрыс жасауда. Өйткені, ҚР Білім туралы Заңында « …ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау» - деп көрсетілген. Бұл білім жүйесін жетілдіру және оны сапалы деңгейге көтеруді алға тартады. Осыған орай, ғылыми зерттеу барысында әлемдік озық тәжірибелер мен отандық білім жүйесіндегі ерекшеліктер зерделенуде. Халықаралық практикада білім стандарты күтілетін нәтижелер (білім нәтижелері) түрінде берілген білім мақсаттарының жүйесі деп қарастырылып, «Нәтижеге бағдарланған білім моделіне» көшуге басым бағыт беріледі. Онда білім компоненттілігі оқушының жеке пәндер бойынша бір-бірінен алшақтықта емес, кешенді түрде жеке тұлғаға бағдарланған (білім, білік, дағдыны) іс-әрекет білім компоненттілігін қабылдауды қамтамасыз етеді. Бұл жағдайда білім компетентілігі көп жақты қызмет атқарып, білім «объекті» болудан «тірі» білімге айналатынын байқадық. Оқытудағы оқушының сапалық сипаттамасының құрамдас бөлігі ретіндегі базалық компетенцияларының кең ауқымды сипаты түрінде нақтылынған мақсат оқытудың күтілетін нәтижелерін береді. Осыған орай жеке тұлғаның сұраныстары мен мүмкіндіктерін ескере отырып, нәтижеге бағдарланған білім жүйесін қалыптастыру қолға алынуда. Атап айтқанда, жаңа мазмұнға сай білім беруді демократияландыру негіздері мен жалпы ұлттық базалық компетенциялары анықталып, білім аймақтары нақтыланып, түйінді және пәндік компетенциялар айқындалуда. Жалпы орта білім жүйесіне құрылымдық және білім
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. ҚР Ата Заңы. – Алматы, 1995. Толықтырулар мен 21.05.2007ж.
2. ҚР-ның Президенті Н.Назарбаевтың жыл сайынғы дәстүрлі Қазақстан халқына жолдаулары;
3. ҚР Білім туралы заңы 07.06.1999ж.
4. ҚР Білім туралы заңы. (толықтыру, өзгерту енгізілген) 15.08.2007ж.
5. ҚР МЖМБС Жоғарғы кәсіптік білім беру. Негізгі ережелер. 25.08.2005ж. №857 бұйрық
6. ҚР-ның 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы 09.01.2004ж.
7. ҚР-дағы мемлекеттік жастар саясаты туралы. 14.05.2004ж.
8. ҚР-ның Жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы. Астана, 2005ж.
9. ҚР-ның жаңа формация педагогының үздіксіз педагогикалық білім беру тұжырымдамасы. Астана, 2005ж.
10. Елбасы Н.Назарбаевтың Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-нің студенттеріне арнап оқыған лекциясы: Инновациялар мен оқу-білімді жетілдіру арқылы білім экономикасына. Астана, 27 мамыр, 2006ж.
11. Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті 12 жылдық білім беру стандарты, Астана-2006.
12. Қазақстан Республикасының 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасы, Астана.
13. Қазақстан Республикасы бастауыш білімінің мемлекеттік стандарты.- Алматы, 1998.
14. Қоянбаев Р.М. Білім беру және оқыту теориясы. – Алматы, 1990.
15. Қоянбаев Р.М. Тәрбие теориясы. – Алматы, 1991.
18. Қожабаева Б.Е., Төлеубекова Р.К. Педагогика. – Алматы, 2003.
19.Қоянбаев Р.М., Ыбыраимжанов Қ.Т. Жалпы бастауыш білім беру педагогикасы.- Түркістан, 2005.
20. Тұрғынбаева Б.А. Дамыта оқыту технологиялары. – Алматы, 2000.
21. Педагогикалық және жас ерекшелік психология./ Редакцияны басқарған А.В. Петровский.- Алматы, 1987.
22. Бабаев С. Бастауыш мектеп педагогикасы.- Алматы, 2007.
23.Мұсаева С.А.,Бегалиев Т.Б. Жас ерекшелік педагогикасы. – Астана, 2006.
24.Құрманалина Ш.Х., Мұқанова Б.Ж., Ғалымова Ә.У., Ильясова Р.К. Педагогика.- Астана, 2007.
25.Жарықбаев Қ.Жалпы психология.- Алматы, 2004.
27.Нұрғалиева Г.Қ., Құсайынов А.Қ., Мусин Қ.С. Салыстырмалы педагогика.- Алматы, 1999.
30.Мирозова А.Т. Оқушының шығармашылық қабілетін дамытудағы мұғалімнің кәсіптік шеберлігі. // Ұлағат. 2/ 2000, 3-8 бет.
31.Қалиев С. Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық негіздері. А., 2001.
32.Кішібаева Д.Ж. Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық тұлғасын пәнаралық байланыс негізінде қалыптастыу. А., 2004.
33. Аймағанбетова Қ. Бастауыш сыныптарда дүниетануды оқытудың теориялық негізі. - А., 2003.
34. Сабақ беру тиімділігін арттыру. / Құрастырған Б.Сманов. - А., 1989.
35. С.Н. Жиенбаева. Бастауыш сыныпта технологиялық білім беру мәселелері. / Бастауыш мектеп, №2, 2007.
37. Оқыту мен тәрбиелеудің негізгі формасы. А. Айнақұлова. / Бастауыш мектеп, №1, 2007.
        
        ШЖН-ОБ-001/13-2005
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.А.Яссауи атындағы ... ... және ... ... И П Л О М Д Ы Қ Ж Ұ М Ы ... Бастауыш сыныпта үлгермейтін оқушыларды оқытудың ... 45-14 ... ... ... жетекшісі: ф.ғ.к., аға оқытушы
Леубаева А.П.
Шымкент-2008
МАЗМҰНЫ
Кіріспе ……....3 І тарау. Бастауыш сынып ... ... ... ... ... сынып оқушыларымен жүргізілетін педагогикалық қызметтің
негізгі
бағыттары...................................................................
..............................6
1.2. Бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... ... сыныпта үлгермейтін оқушыларды оқытудың әдістемелік
негіздері.
2.1. Оқуға үлгерімі төмен ... ... ... түрлері
……….......25
2.2. Оқыту процесінде үлгермейтін оқушылармен ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы білім беру жүйесі қазіргі таңда
өзгермелі және өскелең талаптар мен қажеттіліктерді ... ... ... саласын әлемдік білім кеңістігіне кіріктіруге бетбұрыс
жасауда. Өйткені, ҚР Білім ... ... « ... мен ... ... жеке ... ... дамытуға және шыңдауға
бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау» - деп көрсетілген. ... ... ... және оны сапалы деңгейге көтеруді алға тартады.
Осыған орай, ғылыми зерттеу барысында әлемдік озық ... мен ... ... ... ... Халықаралық практикада білім
стандарты күтілетін нәтижелер (білім нәтижелері) ... ... ... ... деп ... ... ... білім
моделіне» көшуге басым бағыт беріледі. Онда білім ... ... ... бойынша бір-бірінен алшақтықта емес, кешенді түрде жеке тұлғаға
бағдарланған (білім, білік, дағдыны) іс-әрекет ... ... ... ... Бұл жағдайда білім компетентілігі көп жақты
қызмет атқарып, білім ... ... ... ... ... ... ... сапалық сипаттамасының ... ... ... компетенцияларының кең ауқымды сипаты түрінде нақтылынған
мақсат оқытудың күтілетін ... ... ... орай жеке ... мен мүмкіндіктерін ескере отырып, нәтижеге бағдарланған білім
жүйесін ... ... ... Атап ... жаңа ... сай ... ... негіздері мен жалпы ұлттық базалық компетенциялары
анықталып, білім аймақтары ... ... және ... ... Жалпы орта білім жүйесіне құрылымдық және білім ... ... Оқу ... жетілдіруде білім мақсатарының күтілетін
нәтижеге бағдарлануы жан-жақты білімді, өз ... ... ... түсе ... жеке ... бастауыш сатыдан бастап дайындауға
бағыттайды. Мектептің бастауыш ... ... ... және ... ... ... ... оқу сапасын жетілдіруге мүмкіндік туады.
Мектептегі ... ... даму ... және оқу барысында алған білім
нәтижесінің сапасын жан-жақты және әділ бағалауға қол ... ... ... ... ... оқыту мазмұнын жаңалау және
технологияларды пайдалануға байланысты жетілдіру жұмыстары жүргізілуде.
Педагогиканың негізін ... ... ... ... ... ... К.Д.Ушинский, Ы.Алтынсарин, М.Жұмабаев т.б.
берік білім беру пікірлерін білдірген.
Қазіргі ... бұл ... ... және ТМД ... ... ... Г.К.Шолпанқұлова, ал
бастауыш сынып оқушыларының оқу ... ... ... ... ... озық ... педагогтар айналысуда.
Оқытудың, тәрбиелеудің, білім берудің түрлі мүмкіндіктерінің алдын
ала болуын ... ... ... сапалы деңгейін көрсететін білік пен
дағдыларды қалыптастыру, қазіргі мұғалімдердің ең ... ... ... ... үлгеретін және үлгермейтін оқушылардың білім мен ... ... және ... ... ... ... іс-әрекетін талдай отырып, дипломдық жұмысымыздың тақырыбын
“Бастауыш сынып оқушыларының оқу үлгермеушілігін болдырмаудың жолдары” ... ... ... ... ... негізінде оқушылармен
жеке жұмыстың түрлі формасын, мұғалімнің оқушылармен жеке жұмыс ... ... ... мектеп оқушыларының оқуға үлгермеуін
анықтау және оны болдырмаудың педагогикалық шарттарын ... ... ... ... ... мен ... көрсету.
Зерттеу обьектісі: Бастауыш мектептің оқу-тәрбие үрдісі.
Зерттеу пәні: Бастауыш сыныпта үлгермеушілікті болдырмау жолдары.
Зерттеу міндеттері:
1) Бастауыш ... ... ... ... ... ... Бастауыш сыныпта оқу үлгермеушілігін болдырмаудың педагогикалық
негіздерін айқындау.
3) ... ... ... ... ... оқытудың
ерекшеліктерін талдау.
4) Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлерін талдау
және оның тиімділігін эксперименттік-тәжірибе жүзінде ... ... ... ... ... Ордабасы ауданы, Ш.
Уәлиханов атындағы гимназия мектебінде ... ... ... Кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан,
пайдаланылған әдебиеттер тізімі және қосымшадан тұрады.
І тарау. ... ... ... психологиялық-
педагогикалық дамуының ерекшелігі.
1.1. Бастауыш сынып оқушыларымен жүргізілетін педагогикалық қызметтің
негізгі бағыттары.
Бастауыш сынып оқушылары дегеніміз 6-10 жас аралығындағы ... ... ... жеке ... ... ... қасиеттері қалыптасады
және оларға тән өзгешеліктер де пайда болады. Мәселен, біріншіден, олардың
материалдық, қарым-қатынастық, ... ... ... ... Олар ... ... Екіншіден, олардың әлеуметтік-
танымдық қызығушылық ... ... ... дамытады.
Үшіншіден, ата-ана, мектепке арқа сүйей отырып, сыртқы жағымсыз нәрселерден
бастауыш сынып оқушыларын қорғай ... ... ... ... ... ... сынып жасындағы баланың әлеуметтік мәртебесінің өзгеруі.
Кешегі ... ... ... ... ... ... оқушысы. Мектеп
жасына дейінгі бала мектепке келгеннен кейін бұрынғы еркіндіктен ... ... ... шақырады. Сондықтан бостандықта болып қалған бала
тәртіпке көне алмайды. ... ... ... ... түсінішпеушілік
пайда болады.
Бастауыш сынып жасындағы баланың өзінің іс-әрекетін психологиялық
тұрғыдан қайта құруы. Бастауыш ... ... бала ... ... енді оқумен айналысуына тура келеді. Оқу-ойынға қарағанда өте
күрделі ... ... ... ... қасиеттер күрделене түседі.
Сондықтан да ... ... ... ... ... мына
төмендегідей кезеңдерден өтеді:
Біріншіден, мектеп өміріне кірігу.
Екіншіден, мектеп, сынып ұжымдары ... ... ... ... қарым-қатынасты орнату.
Үшіншіден, мектептің ішкі тәртібіне бағыну, қабылдау.
Осы үш кезеңнен сүрінбей өту, ішкі тәртіпті дұрыс қабылдау ... ... ... мүше ... ... ... ... береді.
Қысқасы, бастауыш мектеп оқушылары мектеп өміріне үйренуі тиіс.
Дегенмен, мектеп өміріне үйренудің өзіндік қиыншылықтары да бар.
1. Бірінші қиындық. ... ... ... ояна ... ... оқу ... мезгілінде жинай алмауы, сабақта тәртіп сақтап тыныш
отыру, мұғалімнің айтқанын бұлжытпай орындау, үй тапсырмасын, ... ... т.б. ... ... ... ... ... Бастауыш
сынып оқушылары алғашқы күндері осыған ... ... Ол ... ... ... дайын емес. Күн тәртібінде көне алмай
шатақ шығарып, мектепке барғысы да ... ... ... ... ... ұстазымен қарым-қатынасты
үйлестіру. Бастауыш сынып оқушысы үшін ... ... ... ... ... ... бірінші, екінші сынып оқушылары үшін
ұстаз бәрін білетін адам. Ол бәрінен ақылды, данышпан, тек соған ғана ... ... ... ... ... ... оқушыға мұғалім ұрысқақ,
зәлім, тажал болып көрінуі мүмкін. Сондықтан ... ... ... ұрысқаннан гөрі мейірімді, қамқоршы адам болып көрінгені жөн.
Сонымен ... ... ... кей ... ... екі ... Мүмкіндік болғанша мұғалім жағымды жағынан көрінгені абзал. Бала
мұғаліммнен қорықпауы керек.
Бастауыш сынып оқушыларының тағы бір мәселесі- ол балалардың сыныптағы
өзара ... Бұл ... де ... рөлі ... Себебі бастауыш
сыныптағы балалар қатынасын үйлестіретін ... Бала ... ... ... қарайды. Мұндай дав балалар ұжымы жағдайы жақсылар,
жағдайы нашарлар болып ... ... ... Бұл антогонистік қайшылықтарды
мұғалім шешуі тиіс. Ондай болмаған жағдайда жақсы ұжым ... ... ... ... ... ... жіберіп, балалрды жастайынан
жаман жолға итермелейміз.
Бірінші ... ... ... ... не ... ... түсіндіре алмау. Балада адамгершіліктің бастауы
қалыптаспаған, соған жастайынан үйренбеген.
Екінші кемшілік- ақыл ойдың ... ... ... ... ... оқуға деген жалқаулық, оқығысы, үйренгісі, білгісі келмеуі
туындайды.
Үшінші кемшілік- адами-әсемдік, сұлулық дегенді білмей, түсінбей өсуі.
Әсемдік, көркемдік, ... ... ... жүрегінің жылуы болмайды.
Төртінші кемшілік- медициналық-педагогикалық. Баланың денсаулығының,
ақыл-ойының кемістігі, патологиялық ... ... бала ... ... ... өтуі ... кемшілік-баланың еңбекке деген адами құлшынысының жоқ болуы.
Мұндай жағдайда «жатып ішер ас болса» ... адам ... ... ... ... ... адам ... бес кемшілікті жою- балаларды ... ... ... ... ... ... ... Үшінші қиындық. Балалардың отбасымен қатынасы. Мектепке барғаннан
кейін бала бұрынғы балалық дәрежесімнен айырылып, жауапты адамдар ... ... ол ... жағдайға ұшырауы мүмкін.
Біріншіден, балаға мектепке ... ... ... ... ... Оның ... балаға бақылау күшейеді. Себебі сабаққа
дайындық керек. Осының барлығы балаға ұнамайды. Бала тәртіп ... ... ... Бала мен ... арасында кикілжің пайда
болады.
Екіншіден, керісінше, ... жаңа рөл ... ... қарайды. Көп нәрсені өзі тындырады. Бірақ бұған ... мән ... де, ол ... баланың ойыны ретінде қарайды.Бала осыны
түсініп, біртіндеп сабаққа деген ықыласы төмендей береді.
Үшіншіден, бала ата-ананың өзінің оқуға ... ... көп ... ... ... ... ... сезіп, ол да өз шартын алға тартады.
Кей жағдайда әрбір жақсы бағаға ақша талап етеді.
4. Төртінші қиындық. ... ... ... үй жұмысын, үйге
берген тапсыпмасын орындауда қиналуы.
Зерттеуші ғалым-педагогтардың ... ... ... оқушыларын үй
жұмысын орындауда бірнеше топқа, кезеңдерге бөлуге болады.
Бірінші топ оқушылары үй ... ... ... ... ... ... тобын романтиктер дейміз. Олардың оқуға деген
қызығушылығы бар. Өздерін ересектер санатында ұстайды. Бірақ уақыт ... сол ... ... ... ... ... басылады,
үлгерімі төмендей береді. Бірақ сабақты орындау міндет екенін ғана ... ... ... тек ... айналады.
Екінші топ оқуды, үй жұмысын орындауды салт деп ... ... ... ... ... ... оларды үш топқа бөлуге болады.
Бірінші – ынтамен оқитындар.
Екінші- жалпы үрдіспен оқу керек, ата-ананы, ... ... ... оқу, яғни өзі үшін ... ... ... – сабақтан үлгере алмай, артта қалып қойғандар тобы.
Осы үш топтың ... ... ... ... ... ... мен ... міндеті. Бірінші топтағы оқушыларды ... ... ... ... ал ... топтағыны бірде міндеттеп,
бірде мақтап, барлық ... ... ... көмектесіп оқыту керектігін
ұстаздар мен ата-аналардың естеріне саламыз.
Бастауыш сыныптың өзінде балаға ұнайтын, ұнамайтын, жақсы көретін,
жақсы ... ... бар. Осы ... ... ... ... ... бірдей ұнай бермейді. Қандай бір үздік оқушы болмасын, оның өте
жақсы ... пәні ... ... ... Соны ары ... ... жөн.
Оқуда зорлық болмау керек. Оқуда қажеттілік, білім алуға міндеттілік
болуы керек. Бастауыш сынып жасындағы баланың әлеуметтік ... ... ... ... психологиялық тұрғыдан қайта құрады. Осы орайда ... ... тап ... Сол ... ... ... ата-
ана болып бірлесіп еңбектеніп, балаға көмектескені абзал. Осы орайда,
бастауыш сыныпта жүргізілетін ... ... ... бағыттары
мынадай:
Бірінші бағыт- бастауыш сынып оқушыларының алғашқы ... ... ... Ол – ... ... ... ... жиынтығы. Оны бастауыш сыныпта толық қалыптастыру мүмкін ... ... ... ... ... Оны отбасынан бастаған жөн. Мәселен,
ата-ананың өзіне деген сүйіспеншілігі мен өзіне ... ... ... ... ... қалыптастыру керек. Бірақ бүгінгі өмірде жағдайдың қиындығына
байланысты ересектердің өмірден түңілу, пессимизмге берілуі бастауыш ... ... ... үлгі бола ... Осы ... мектеп
ұстаздарының көмегі қажет.
Бастауыш мектеп балаларының алғашқы сенімін қалыптастыру үшін оларды
жеке адам ретінде, ... ... ... ... қарастыра
білгеніміз жөн. Бұл жерде мына екі түсінікке зер салайық. Баланы жеке ... те, ... деп те ... ... Сонымен жеке бала-тұлға. Сонда ғана
біз оларды түсінеміз. Жекелеп қарағанда біз олардың жеке ... ... Ал ... деп ... оның даму ... деп ... ... бен
ата-ана, жолдас-жора, қоршаған ортадан не алды, қалай ... не ... ... ... ... жауап аламыз.
Баланы жеке тұлға деп танитын болсақ, онда біз ... ... ... ... жеке ... ... қасиеттеріне жүгініп, оның
перспективтік дамуына, оптимистік, болашаққа сенімділік көзқарасын ... ... ... ... ... оқушысы ретінде танып, елдің азаматы ретінде
қарап, осы ... ... ... ... мектеп баласы болғанымен бұл қайталанбас тұлға екеніне көз
жеткізу, соған талпыныс жасату.
Төртіншіден, ... ... ... ... қарап, тең құқықты
азамат ретінде танып, осы тұрғыда ... ... ... ... ... берік ұстау, олардың
жас және дербес ерекшеліктерін ескеру.
Екінші ... ... ... ... ... ... жол ... ойды тарқату үшін мынадай мысалды алайық. Мектепте екі қатар сынып
бар дейік. Соның бірінде өте ... ... ... өзі де ... ... ... ... жұмыс істейді. Оның оқушылары да
тәртіпті, ұқыпты мектептегі үлгілі сыныптың қатарына ... Ал ... ... ... өзі де ... ... ... жұмысты орындайтын
мұғалім сабақ береді. Оның оқушылары да тәртіп жағынан онша ... ... ... ... Сол екі ... ... бесінші сыныпта күрт
өзгеруі мүмкін. Тәртіпке үйренген, мұғалімнің айтқанын бұлжытпай орындайтын
балалар көп пәндік ... тап ... ... сол ... ... ... топтағы балалар жаңа жағдайға тез үйреніп
кетеді. Біздің мұндағы ... ... ... ... бесінші сыныпта басқа өзгеріске ұшырайды. Бастауыш ... ... ... ... бастауыш сынып оқушылары өктемдікке
үйреніп жалтақ болып қалады. Ал, екінші топтағылар сол ... ... ... ... қателіктерден аулақ болу үшін біз мына жағдайларды ... ... ... ... ... ... ... апталық жоспарды
бірігіп құру.
Екіншіден, осы құрылған жоспарды орындау.
Үшіншіден, Атқарылған істің нәтижесін талдау.
Төртіншіден, ... ... соны ... ... баға ... орындап тұрса мұғалім өктемдікке бармайды, осы ескетілген
жағдайлар ... ... ... болады.
Бірақ бастауыш сынып оқушылары демократияның не екенін түсінбейді.
Сондықтан да демократияға да шектеу қою керек.
Бастауыш сынып ... ... мен ... ... ... Себебі оларға мұғалімнің айтқаны заң. Сондықтан да мұғалімнің
жақсы көрмеген оқушысын олар да ... ... оған күн ... ... ... ... ... оқушыларға және кінәлі оқушыға да
түсінікті болатындай етіп ескертіп ... ... ... ... және ... ... ... бағыт- әдептің алғашқы қадамын қалыптастыру, адами қатынастағы
бірсөзділік. Мектептің өзінің ішкі заңы, тәртібі бар. Ол ... ... ... балабақша қатынасынан бөлек. Бұл- әлеуметтік, ересектіктің
заңы, тәртібі. Алғаш бала мектепке келгенде осы заң, тәртіппен танысады.
Оны ... ... ... ... Ал ... ... оқушысы осы заң-
тәртіпті бұлжытпай орындауға тырысады, ересектермен қарым-қатынаста
болғанын ... ... Оның ... ұстазының айтқанын орындау- үлкен
шаруаны тындырғанымен бірдей.
Бірақ бастауыш ... ... 3-4 ... ... ... ой ... өткізе бастап, оның іс-әрекетін, айтқанын мұқият
қадағалай бастайды. Егер де ... ... ... ... қадағалай
бастайды. Егер де мұғалім өзінің айтқанын өзі ... екі ... ... ... ... ... мұғалім абыройынан айырылады. Мұндай
жағдайда айтқан өсиет, ақыл, тәрбиелік іс-әрекеттің бәрі зая ... ... ... оқу, ... жетістігі, соған жетуге жағдай
жасау. Байқап қарасақ, оқудағы жетістік бар және сол ... ... ... бар. Бұл екі ұғым ... ... да және екі ... ... жетістік- соған жағдай жасаудан басталады. Жетістік –
нәтиже, ал жағдай жасау-соған жетудің жолы.
Бала оқуда жақсы ... ... ие ... оның ... шегі ... осы сезімді пайдалана білуі керек, оқушының жетістіктен жетістікке
жете беруіне ат салысуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... көп ... ұзақ болуы мүмкін. Ал оның өміршің болуы да ... ... дер ... байқап бекіту қажет.
Оқудағы жетістіктің қуанышқа айналуы, жетістіктің бекітілуі баланың
өзіндік және жас ... де ... мен ... ... сынып оқушысы мен жасөспірімдердің оқудағы
жетістікке қуануы әр түрлі. Оны өмірден алған мысалдармен ... ... ... сынып оқушысы жетістікке қуанғанымен ... ... ... алмайды. Жасөспірімдер жетістікке қуана да алады,
түсінеді, мән береді, ... ... ... жете ... Ал жоғары
сынып оқушылары жетістікке қуанады, бағалайды, түп нәтижесіне үңіледі.
Қыздардың ... мен ... ... ... ... ... ... ал ұлдар іштей қуанады, сыртқа білдірткісі келмейді.
Ата-ана, мұғалім балалардың оқудағы, т.б. жағдайдағы ... ... күні ... ... ... назар аударуы тиіс. Жетістікке жағдай
жасау-дәрігердің науқасты ... ... ... ... тиіс. Дәрігердің
науқасқа дәрінің қалай әсер ететінін күні бұрын болжағанындай ересектер де
баланың жетістігіне жағдай жасағанда, ... ... ... болатынын
болжағаны жөн.
Жетістіктің нәтижесін тек қана бала көрмейді. Оны жақын қоршаған
ортасы- ата-ана, ... ... ... ... қуанышқа ортақтасады.
Осы жерде бала өзінің пір тұтатын адамының ерекше ... ... ... өте ... болғанын сезеді.
Жетістікке жетуге жағдай жасау мұғалімнің шеберлігіне байланысты. Бұл
арнайы ұйымдастырылған, мақсат ... ... ... ... ... ... ... Жетістік кейде ойламаған жерде
пайда болуы мүмкін. Бірақ ұстаз сол ... ... ... әрі ... ... ... үш түрі ... бұрын болжауға болмайтын жетістік.
Мұнда жеңіс те, жеңіліс те болуы мүмкін. Себебі бала жетістікке жету
үшін талпыныс ... ... ... ... осыған көмектесуі, қол ұшын
беруі тиіс. ... ... ... ... ал жете алмаса көңілін аулап,
көтермелеп, болашағының алда екеніне көзін ... ... ... бала
жолдан таюы мүмкін.
Осындай жағдай ересектерде де болуы мүмкін. Бірақ ересектер ... ... ... жасай біледі. Ал бала оны жасай алмайды.
Екіншісі- күні ... ... ... ... ... ... ... да бір жақсы жетістіктері болмасын, ол оған қуанады. «Мен
осылай болады деп ойлап едім, дегеніме, мақсатыма ... ... ... алға ... Жетістікті қандай бір болжап, осылай болады дегенмен
жетістіктің аты ... ол ... ... ... құттықтау керек.
«Осылай боларына сенгенмін»,-деп ұстаз демеу берсе бала ... ... Бала ... ... жеткен сайын
оның жетістікке жетудің жолын біледі, соған дағдыланады. Бірақ бұл ... де бар. ... ... кейбір балалар дандайсып ... басы ... ... қолы жеткен жетістіктен айырылады.
Жетістікке жетуде мынаны есте ұстаған жөн. Жетістікте ... ... ұтыс пен ... ... мен білмеу қатар жүреді. Жеңіліс, ұтылыс,
білмеу ... ... ... бала ... ... бәлу ... ... «Ренжи білмеген адам қуана да білмейді»,- дегені сияқты. Осыған
баланы мектеп қабырғасында үйретіп қалыптастыру керек.
Жетістікке жету жолындағы ... бала ... ... ... ... ... ... » деп ойлауы тиіс. Онсыз жеңіс келмейді. Жеңіліс
баланы қатайтып жеңіске итермелеуі керек.
Осы жерде баланың жеңісі мен ... ... ... ... ... ... ... жеңілісіне ортақ ренжіп, керек болса
қайғырып, баланы қайраттандыруы тиіс. Міне осындай ұжымда бала ... ... ... қарастырады.
Ересек адам өз қуанышымен бөліспеуі де мүмкін. Ал бастауыш мектеп
оқушысы ... ... ... өз қуанышын бөліседі. Қазақтың «балалы
үйдің ұрлығы жатпайды» дегеніндей, балалар өз қуаныштарымен өзара бөлісуге
әр уақытта дайын болады.
Қысқасы, баланың ... оның ... ... ... ал қиындық
мұңайтпасын. Екеуінде де жолдастарының қолдауы қажет. Педагогикалық
қызметтің негізгі ... ... ... ... ... ... ... жол бермеу, адами қатынасты орнату,
жетістіктерге қол жеткізу. Осы бағыттарды іске ... ... ... ... Бастауыш сынып оқушыларының оқуға үлгермеуінің педпгогикалық
талдаулары мен себептері.
Бастауыш сынып ... ... ... болдырмаудың бір жолы –
қызметтестік қағидасы. Қызметтестік дегеніміз- ұстаз бен шәкірттің ортақ
жүйемен жұмыс істеуі, ... ... ... ... Осы ... ... мынаны ескеру керек:
Біріншіден, ортақ мақсатқа екі жақтың да көзінің жетуі.
Екіншіден, ұстаз бен шәкірттің әрқайсысы өздеріне тиісті ... ... арқа ... үйлесімді орындауы.
Үшіншіден, керек жерінде бір-біріне көмегін беру, масыл болмау.
Бірақ ... ... ... балалардың жас
ерекшелігіне байланысты. Ол әр кезеңде әр түрлі қатынас, қызметтестік болуы
мүмкін.
Мектеп жасына дейінгі балаға қамқорлық керек. ... ... ... ... ... ... балалар шамасына қарай
тәрбиешіге ... ... ... бұл ... ... ... ... сынып оқушыларымен қызметтестік айшықталып көріне бастайды.
Дегенмен осы жаста да ... ... ... ... ... ... ... дейміз. Бірақ бұл ... ... ... ... ... бір ... Оны бастауыш сынып оқушылары мен
жасөспірімдердің 5-6 сыныбында байқауға болады. Серіктестік қызметтестікке
бір табан ... ... ... да ... ... ... ... ең жоғарғы түрі – достық. Қызметтестік қатынас достық
қатынасқа ұласуы мүмкін. Бұл негізінде жасөспірімдіктен ... ... ... Мұғалімнің оқушылармен тек қызметтес болмай, осы қатынас
достыққа өссе, бұл ұстаздың ең үлкен жеңісі, ұстаздық қызметтің ... ... ... ... тең ... болмайды және
жіберілмейді де. ... әр ... ... Ол ... арақашықтықты
сақтай білуі тиіс.
Біз осы арақатынасты мысал-жағдайлар арқылы талдай отырып, ... ... ... қарайың.
Мәселен, мұғалім мен оқушылардың бірігіп ... ... ... жағдайын жасау жолында "Үміттің ақталуына байланысты қуанышқа"
бөленген ... тобы ... ... ... ... ... Оның орындалуына бала, ата-ана, мұғалім де ат ... ... ... ... ... ... орындауға жұмсалған күш-жігері
және жұмыстың нәтижесі ... ... Бұл ... ... ... ... ортаң тең қуаныш. Сонымен осы "Үміттің ақталуына байланысты
қуаныш иелерін" топтарға жіктеп ... топ ... ... "Өз ... ... деп ... топ оқушылардың кез келген жас кезеңдерінде кездеседі. Мұндайларға
жауапкершілігі бар, оқуға ... ... ... үй ... ... қоғам жұмысына берілген, өз ісіне берік, абыройы жоғары, өзіне-
өзі сенген ... ... Бұл ... ... ... ... деген қамқоры педагогикалың тұрғыдан дұрыс қатынас жасай алатын
отбасынан шығады. Бұл ... ... ... ... бала ... ... мұндай оқушылар да сүрінуі мүмкін. Оған көңіл ... ... ... өзі ... ... шамасы келеді. Ондай оқушылар ... өзі ... шыға ... ... сенімділер.
"Батылдар" тобына жататын оқушылардың оқуға деген қабілеті
"сенімділерден" көп ... ... оқу ... ... ... ... Мұндай оқушылар бір кезде жетістікке жетсе, бір кезде төмендеп
кетуі мүмкін. Батылдықта тұрақтылың жоқ. ... ... ... ... ... ... қамқорлығы жоғары отбасынан шығады. ... ... ... тым ... ... тым еті ... жеңіліс, қолайсыз жағдайды көтере алмайтын болып келеді. Мұндай
оқушыларды ... ... ... ... сезімін оятып, ұятқа шаңырып,
керекті көңіл басуын жасаған жөн.
"Күмәнділер" тобы. Мұндай оқушылар да балалардың әр жас ... Бұл ... да ... ... ... ... ... жақсы, жақсы оқитындар. Біраң олар өз ісіне күмәнді, өзіне деген
сенімі ның ... ... ... ... болуы мүмкін.
Біріншіден, өзін-өзі дүрыс бағалай алмау.
Екіншіден, жүйкесі жұқарған, ... ... ... бара ... ... ... болуы мүмкін.
Төртіншіден, өмірдегі, оқудағы жеңіліс баланы жал-таң етуі, т.б.
Мұндай оқушылармен мұғалім ерекше әдіс-тәсілдермен жұмыс ... ... ... мақтап, алда болатын жұмыстарды айтып, дайындап ... ... ... ... ... топ - ... немесе өмірден түңілгендер. ... ... ... ... ... ... ... қара жаяу емес.
Кезінде жақсы оқыған оқушылар. Бірақ бір кезде оқуда жеңіліс тауып, ... ... ... ... ... ... ... осындай
оқушылардың үмітін ояту жолын іздестіруі тиіс.
"Күтпеген қуанышқа бөленген" ... ... ... қуаныш" деп
отырғанымыз - оқу-тәрбие саласындағы ... ... ... ... ... ... қуанышы. Әрине, мұндай баланың күтпеген жетістігі
ұстаздың ұйымдастырумен ... ... ... ... ... үшін ол ... ... оны ұстаз балаға күні ... ... ... ... күтпеген қуанышқа бөленгендей болып бірге қуанады. Бірақ бұл
- ұстаздың ... ... ... ... де ... ... ... жоспарды орындай алатыны және орындай алуына күмәнді оқушылар бар.
Әсіресе, сол ... ... ... ... ... ... да
күтпеген қуаныш.Осы күтпеген қуанышты жасаудағы ұстаздық әдіс-тәсілдердің
түрлері бар.
Қуануға сатылап немесе біртіндеп ... ... ... шабуыл
жасау. Баланың тапсырманы орындаудағы жүрексінуін жеңу, соған психологиялық
жағдай жасау, баланың осы тапсырманы орындай алуынаэмоционалдың әсер ету.
Екіншіден, эмоционалдық ... ... және ... қиын істі ... үшін ... Мұғалім баланың жүрексінуін жеңуге көмектеседі.
"Оқудағы нәтижесіздік - уақытша, кездейсоқтықтан ... ... ... ... ... - деп ... сендіру керек.
Үшіншіден, негізгі бағытты таңдап алу. Мұғалім баланы сендіргеннен
кейін, сол ... ... ... ... Оқу ... ... ... алдын алады.
Төртіншіден, оқуда кездесетін қиындықты ... ... ... ... тапсырманы басқа балалармен бірдей бере береді. Бірақ
күмәнді баланың жұмысында кездесетін қиындықтың алдын ... ... ... ... ... ... баланың қиындықты
жеңе білгенін атаған жөн. Бірақ келесі жолдары ... бала ... ... ... ... ... де дұрыс.
Алтыншыдан, күмәнді баланың күмәні сейілгеннен кейін ... ... ... болады.
Қысқасы, баланың күмәнін сейілту үшін педагогикалық алты кезектен
сатылап өтіп, жүрексінетін ... ... ... ... ... ... ... кенелудің тағы бір жолы - ол балаға үміт арту.
Үміт арту екі жаққа да бірдей. Мұғалім балаға үміт ... өзі де ... ... ... өз ... қосады, үміттендіреді, үміттенеді.
Үміт ақталғанда екі жақ та күтпеген қуанышқа кенеледі.
"Жалпы қуаныш-мақтаныш" жағдайы. Бала ... ... ... ... пір ... ... мұғалімдердің оқу-
тәрбиедегі жетістігіне қуанғанда кенеледі.
Жалпы қуаныш-мақтанышты да мұғалім ұйымдастырады. Жалпы қуаныш - ... бір ... ... ... ... ... іштей қуану, т.б. болып
бөлінеді. Жалпы ортақ қуаныш - мақтанышқа балаға, ... ... бар ... ... ... ... - ... Ол - мектептің, ұжымның,
жолдастарының қуанышы. "Онымен мектепте бірге өсіп едік немесе бір ... едік ", - ... ... болады.
Дегенмен өмірде көре алмаушылық та болуы мүмкін. Қуаныш-мақтаныш
ортақ, бірақ бәрі бірдей қуанып ... ... ... ... қуаныш-
мақтаныш еш уақытта өз қасиетін, мазмұнын жоғалтпайды. Кейде ортақ қуаныш-
мақтаныш баланың басын айналдыруы да ... ... ... ... ... жөн. ... ... үш топқа
бөлуге болады.
Бірінші топ — санаткерлік қабілеті нашар, жалқаулығы басым. ... ... орта ... ... қоғамдық жұмыстарды орындап, жолдастарымен жақсы
қатынаста болып, мұғалімнен ескерту алмай оқитын балалар осы ... ... ... ... ... дұрыс болып келеді. Мұндай оқушыларды қуаныш-
мақтанышқа кенелту үшін, оларға өр уақытта жол салып беріп тұру ... ... ... ... ... қабілетіне жеткенде мұғалім ондай балаларды
жетектегенді доғарады.
Осындай топтағы оқушыларға қолданатын тәсілдің бірі "Менің ... ... ... ... мақсаты – алға озып кеткен ... ... ... ... ... дайындау, баланың сана-сезімін ояту. Осы
алгоритмнің бірінші жолында сыныптағы оқушылардың, ... ... ... ... яғни ... ... ... кімді қуып жету
керек? Егер де сынып ұжымының көпшілігі ұйқылы-ояу болса, онда ондай ұжымда
бұл алгоритмді пайдалануға ... ... ... ... ... ... топтағы оқушыға
интеллектуалды демеуші табу керек. Ондай демеуші жоғары сынып ... ... ... өз еркімен көмек беруге даяр, ағалық қамқорлық жасай
білетін адам болғаны дұрыс. Демеушілік ... ... ... ... ... ерікті қызмет. Ондай көмекті төменгі сынып оқушысы да арланбай қабылдай
алады. Демеушілік қызметте бірге сабаққа дайындалу, іс-шараларға, ... бос ... ... пайдалануға болады.
Алгоритмнің үшінші кезегінде мұғалім атқарылған істің нәтижесін
қорытындылайды, қолдау көрсетеді. Осы істі ... ... да ... ... іс жеке ... да, сынып ұжымын да, демеушіні де, мұғалімді
де ... ... ... топ — ... кемшілігі жоқ, оқуға деген қабілеті бар,
жолдастарымен, мұғалімдерімен дұрыс қатынастағы, ... бір ... ... ... ... ... Бұл ... қоғамдық жұмыста да
белсенділік танытады. Осы ... ... бір ... - ... ... ... ... өрмен қарай төмендеп кетуі мүмкін.
Мұндай оқушылар өте эмоционалды болуы мүмкін. Оларды қолдау ... ... ... ... жөн. Осы ... ... ... әдіс-тәсілдерді
жөнімен қолдануына болады.
Шынайы налу немесе шынайы ренжу тәсілі. Мәселен, мұғалім оқушыны
өзінің шын ... ... ... ... ... ... немесе
сәтсіздікке шын жүрегімен налыса, ондай тәсілден оқушы қорытынды шығарады.
Бұл қасиет көрінген мұғалімнің қолынан келе ... Және бұл ... ... тиіс. Жасанды тәсілді оқушы тез сезіп қояды.
Орын немесе рөлдерді алмастыру ... Бұл ... ... ... Оны оқушылардың мектепті, оқу-тәрбие жұмысын басқару
күндерінде пайдаланады. Аптасына бір күн ... ... ... ... ... ... Біз мұны "Оқушылардың өзін-өзі
басқару күні" деп те атаймыз. Бұл күні ... ... ... ... төсіл оқушылардың басқару мүмкіншілігін ашумен қатар, олардың оқуға,
мектеп тәртібін сақтауға деген құлшынысын туғызады, ... ... Бұл ... тағы бір ... - ол ... ... оңуға,
тәртіп сақтауға деген ниетін ашып, ойын арқылы ... ... ... ... ... ... ... ашылады. Бірақ бұл
жұмысты өз бетінше жіберуге болмайды. Мұны ... ... ... ... ... Кей ... рөлмен алмасуда сәтсіздік болуы
да мүмкін. Кейбір оқушылар ұжымды ... не ... ... ... ... ... мүмкін. Мұғалім мұндайға жол бермеуі тиіс.
Осындай қателікке жол бермеудің кепілі - мұғалім сынып ... ... ... ... рөл беру ... күні ... ... дұрыс.
Мұғалім ұжымдың эмоционалдың ортаны сезіп, оның санаткерлік ортасын тани
білсе, осы екеуін ... ... ... онда ... қателік
жібермейді. Бұл екі ортаны меңгеру үшін мына элементтерді біліп, ... жөн: ... ... өзара қатынасы. Екіншіден, мұғалім мен
оқушылардың өзара қатынасы. Үшіншіден, сыныптағы топтардың өзара қатынасы.
Төртіншіден, жеке ... мен ... ... ... ... ... болса, онда оқушылар ұжымының сезімдік,
санаткерлік ортасы жайлы болады да, ... ... ... мүмкіндік
береді.
Егер де сынып қолдамаса жеке оқушының оқудағы, тәртіптегі жетістігі
түкке тұрмайды. Қайта ... ... жек ... болады да, оқуға деген
ынтасы жоғалады. Бұл жаңағы ... ... ... ... орта мен ... ... қосындысы балаға қуаныш,
ұжымға мақтаныш әкеледі.
Бірақ эмоционалдық орта мен ... ... ... ... Ол ... жеке ... ... мен жас ерекшелігіне байланысты.
Төменгі сынып оқушыларына ... ... тән ... ... мектеп
оқушыларында эмоционалдық ахуал мен интеллектуалдың тепе-тең, ал жоғары
сынып оқушыларында интеллектуалдық ахуал ... ... іске қосу үшін ... "ертіп әкететін" тәсілді
пайдаланған жөн. Жалпы мектеп оқушылары еліктегіш келеді. ... ... ... жаны үйір, еліктегіш. Бірақ осы еліктегіштік тәсілді мектеп
мұғалімі ... ... ... ... қолданғаны дұрыс. Ол үшін сынып
ұжымында еліктеуге жарайтын оқушылар болуы тиіс. Олар ... ... ... ... ... ... өз деңгейінде жүргізіліп, оқушылар (генератор
да, сол ... қызу ... ... да) ... ... ... нәтижелі
болса, онда мұғалім де, ... ... да, жеке ... да ... ... ... ... формуласы
төмендегідей болады:Біріншіден, оқушының күткен немесе күтпеген қуаныш-
мақтанышы.Екіншіден, мұғалімнің қолдауы. ... ... ... ... осы қуанышқа ортақтасуы. Төртіншіден, осы ортақтасқан
оқушыларды ... ... ... ... ... ... де ... Осы бес сатыдан тұратын формула жалпы ... ... ... табылады.
"Еліктегіштік, ертіп өкететін" тәсілді толық қолдануға мынандай төрт
жағдай әсер етуі ... ... ... ... ... жағдай болуы. Екіншіден, еліктеуге тұратын ... ... ... ... ... жұмыс істеу, бәсекелестіктің жағымды
жағын пайдалану. Жарыс болу үшін жарысқа түсетін екінші жақ ... ... ... жоқ ... жарыс шықпайды. Және ескертетін жайт, жарысты
мұғалім басқара, ұйымдастыра білуі тиіс. Егер екі ... ... ... ... ... ... басқаруымен жүрмесе ондай жарыс оның
жегізеді де, бақ ... пен тақ ... ... ... ... ... қуаныш әкелмейді. Керісінше, реніш, бақытсыздың, ұрыс-
керіс әкеледі. Мұндай жарысты ... ... ... қолданғаны
абзал. Төртіншіден, жарыста мұғалім балаларға "Сендер өзара жарысасындар"
деп айтпайды. Бірақ балалардың өзара жарысуына ... ... оны ... ... ... түрлері көп. Мәселен:
Біріншіден, мұғалімге жақсы жағынан көріну үшін жарысады.
Екіншіден, сыныптағы лидердің көңілінен шығу үшін жарыс.
Үшіншіден, ... ... ... ... үшін ... ... топтан лидер суырылып шығады да, топтың мүддесін қорғаушы
болады. Мұның бәрін мұғалім ... ... ... барысына түзетулер
енгізіп, дұрыс бағыт береді. Мұғалім көшбасшысын (лидерді) анықтап алғаны
жөн. Бірінші топ пен ... ... ... ... ... басқарады. Ал
мұғалім лидер арқылы топтарды басқарады, қуаныш-мақтаныш, реніштеріне
ортақтасады. Мұғалім бір топтың ... ... ... ... жеңіске апара
алмайды. Жарыс екі жаққа да бақыт, қуаныш, мақтаныш өкелуі керек.
"Еліктегіштік, ертіп әкету" немесе ... ... ... ... - ... ... алға жетелеу, татулық, бірлік,
ұйымшылдыққа тәрбиелеу құралы болып ... ... ... ... ... ыстық ықыласы болады, бір-бірін сыйлайды, достық ұзаққа
созылады, ... ... ... ... Осы жағдайда "Бірі үшін бәрі,
бәрі үшін бірі" деген ұранға ... Бұл бір ... ... ұранға
ұқсауы мүмкін. Бірақ нағыз дос-жарандарда осындай қатынас болуы тиіс. ... ... ... балаларға сездірмей пайдалана білетін
мұғалімдер - шебер ұстаздар. Ол көрінген ұстаздың қолынан келе бермейді.
Оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... ... сезімі тек мектеп оқушыларының, ... ... ... ... ғана болып қоймайды. Баланың қуаныш-мақтанышына
отбасы да ортақ. Керек ... ... ... ... ... ең бірінші отбасы қуанып, мақтанады. Отбасылық қуаныш-мақтаныш
- балаға бәрінен де қымбат. Осы ... ... алға ... жақсы жағдай туғызады. Оның ... ... ... ... ... сынып арасында өзін эмоционалдық еркіндікте
ұстауға қолайлы жағдай туғызады. Отбасындағы жақсы эмоционалдық ... ... ... ... ... ... Осы екі жақсы эмоционалдың
жағдайдың тізгіні де ұстаздың қолында болып, оның ... ... ... ... ... Егер де баланың оқуына, оның жетістігіне отбасы
қызығушылық танытып, мектеп мүғалімдерімен одақ ... онда ... ... қуаныш-мақтанышқа кенеледі.
Отбасы мұғалімдер сияқты әдіс-тәсілдерді ... ... ... бұл ... ... ... қарамайды. Отбасы күнделікті баланың
жетістігіне қуанады, мақтанады. Мұны біз интуитивтік қатынас дейміз. Себебі
отбасы мен ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда
жоба жоқ. Мұғалім баланы қанша бір жаңсы ... ... ... қызметтес
болғанымен, ол ресми адам. Ал әке-шешенің ... ... ... ... ... ... ... жасағанда әке-шешені педагогикалық тұрғыда
сауаттандырып, өзіне одаңтастыққа тарту керек.
Әке-шеше ... ... ... бір сауатсыз болғанымен, олар
интуитивті түрде (ішкі сезім ... ... ішкі жан ... түсінеді,
сезеді, бола-шағына сенеді. Сондықтан да бала ... ойын ... ... ... айта ... Әке-шешесі баласын психологиялық
тұрғыдан да түсінеді.
Әке-шешесі ... ... ... ... ... ... ... алмаса, жас мүғалім баланы сырттай да, іштей де тани
алмайды. Әрбір жеке баланы әке-шешеден артық білетін адам жоқ. ... ... бұл ... ... ... түсе алмайды.
Бұл жерде мұғалімді де кінәлай алмаймыз. Себебі ... ... ... ... психологиялың білімдері жеткіліксіз. Ол ... ... келе ... теория тәжірибемен ұштасады. Жас ... бәрі ... ... ... бала тәрбиесінде, оқуда мұғалімнің көмегі ауадай қажет. Егер
мұғалімнің көмегімен баланың жақсы ... ... ... ... мен
баласы мұғалімге мәңгі қарыздар. Ондай мұғалімге олар бас иеді. Бірақ
мұғалімнің ішінде де ... бар. ... ... ... тек ... жағын
ғана байқап, соны мәңгі бақи ... ... Бұл ... ... ... ... ... болу керек.
Бірақ мұғалімнің бір ерекшелігі - ол көп жағдайда баланың іс-әрекетіне
әділ -сын көзбен қарайды. ... ... ... ... ... ... ... байқай бермейді, байқаса да мән бермейді, оны әр
уақытта қорғайды, ақтайды. Сондықтан да мұғалім -балаға әділ ... ... ... ... салыстыра отырып, көп жылдық тәжірибені пайдаланып ата-
анаға ақыл-кеңес береді. Бұл жағдайда әке-шешемен мұғалімнің ... ... да ... ... бала саудаға түскендей болады. Бұл
сауда емес. Екі жақтың бала туралы тартысында ешкім ұтысқа ие бола алмайды.
Ұтыс тек екі жақ ... ... ... ... ғана ... ... ... дәлелдеуден бұрын, баланың жаман жағын емес,
жақсы жағын айтып барып, ұрыс-керіске бармай-ақ ойын дәлелдеуге ... ... ... ақылшы, кеңесші болуы тиіс. Сонда ғана ата-ана
мұғалімге сенім артады.
Сонымен, ... ... ... баланың табысына отбасының
қуаныш-мақтанышы тек мұғалім мен оқушылардың табысынан немесе жеке ... ... Сол ... жетуге әке-шешенің де өзіндік орны бар.
Табыстың қуанышына әке-шеше де ... ... ... ... ... ата-ананың рөлі.
Баланың отбасылық қуанышқа-мақтанышқа кенелуіне әке-шеше бірінші ... өз ... ... ... бастауыш сынып оқушыларының сабақ
орындауын қадағалайды, керек жерінде көмектеседі. Отбасының бала ... ... ... ... көмек беруден басталады. Көмектің
өзі екі тұрғыда жүреді. Біріншісі – ... ... ал ... ... жұмысын ата-ананың өзінің орындауы. Екіншісі педагогикалың ... ... Бала ... арқа сүйеп кетеді. Болашақта не жұмыс болса да
"Әке-шешем бар, не қам бар" деп жаман үйренеді.
Екінші ... ... ... ... ... – ол баланың
сабақ оқуына қатысу немесе қадағалау. Екінші сыныпта балаға ... ... өз ... ... ... туғызу, кеңес беру.
Үшінші сыныпта баланың сабақ ... ... тек ... ... ... ... ата-ана баланың сабақ орындауын
өзіне жүктейді.
Мектеп оқушысына ... ... ... ... әкелу үшін
отбасының да атқаратын қызметі ұшан-теңіз.
Бірақ отбасы оны ... ... ... ғана ... Бала-отбасы-мүғалім - осылардың реттеушісі – мұғалім.
Мерзімі ұзартылып кейінге қалдырылған баға. Орыс тілінде "отметка",
"оценка" деген ... бар. ... ... ... тілінде "баға" деген
сөзбен беріледі. Негізінде баға екі мағынада. Баланың білімін бағалау және
баланың ... ... ... де тәрбиелік мәні бар. Бастауыш сыныпта,
әсіресе, бірінші сыныпта баланың білімін ... ... ... ... оқушылар баға алғанды дұрыс көреді. Сондықтан да мұғалім
ойын ретінде балаға баға қояды. ... ол ... баға ... ол белгі.
Отметка - белгі мерзімі ... ... ... үміт арту, баланы жақсы
оқуға итермелеу. Керек болса баланың білімін күнделікті ... ... ... озат ... ... қызмет жасайды. Баға
қүнсызданбауы тиіс. Осы туралы орыс ... ... бар ... ... ... ... белгісі болмауы керек.
Белгі-баға баланың алға жылжығанының, білімінің тереңдей бастағанының
белгісі ... ... ... да ... ... ... ... гөрі, сол
нашар бағаның мерзімін ұзартып, жақсы нәтиже ... ... баға ... ... мұғалімдер мен ата-аналарда "Баға қоймай оқытса, бала соған
үйреніп, оқуды мүлде қояды" деген қате ... бар. Бұл ... ... ... ... ... Қазақтың мынандай бір мақалы бар: "Жаманды ... ... ... ... ... ... ... "жамансың" деп айтабергеннен
балажақсы болмайды. "Сен жақсысың, бірақ мен саған үштік қойғым келмейді.
Келесі жолы төртке ... бер" ... бала ... ... үмітіңді ақтайды.
Қуаныш хабаршысы. Сынып жетекшісінің немесе пән мұғалімінің ата-ана,
отбасына келіп, танысып, балатуралы өз ... ... ... ... осы ... ата-анамен кездесуі екі түрлі өтеді, яғни мұғалім
кездесуді екі түрлі әдіспен өткізеді. Біріншісінде мұғалім ... ... ... негізінде нашар оқитын балалардың ата-анасымен кездеседі,
не мектепке шақырады, не үйіне барады. Бұл ... ... ... Бұл ... ... Екіншісінде мұғалім ата-анаға келгенде жақсылық та айта
келеді, ... ... ... ... ... құрады.
Сынып жетекшісі сынып оқушыларымен жиналысын өткізгенде де ... ... ... мәнді етіп өткізуге де болады немесе жиналысты
жалпы қалай болса ... ... де ... Бұл ... ... ... Мәселен, жиналыста ата-анаға "сіздің балаңыздың
бағасы әзірше төрт" ... де ... ... "сіздің балаңыздың бағасы тек
төрт" деуге де болады. Тек төрт пен ... ... ... ... ... мұғалімі, сынып жетекшісі отбасына қуаныш хабарын әкелетін адам болуы
керек. Мұғалім сол үшін жаратылған.
Компенсация немесе толмағанды толтыру. ... ... ... ... оқушының өзі, оның жолдастары, мұғалімдер және
отбасы. Бірақ әрбір отбасы педагогикалық тұрғыдан бірдей ... ... ... ... ... қарым-қатынасы дұрыс болуы немесе дұрыс болмауы
да мүмкін. Оның түрлі себептері бар. Оның әрқайсысына ... ... ... ... бөлуге болады. Бірі педагогикалық тұрғыдан дұрыс, ал
бірі ... ... ... Осы ... пен ... ... ... қатынас жасауды біз педагогикалық компенсация деп атадық.
Мұндағы айтайық деп ... - ... ... ... балалары мен
тәрбиелі отбасының балаларын ... ... ... ... ... Осы ... біз көп ... ұтамыз. Осы мәселе бойынша қорытынды:
Мектеп жасына дейінгі ... ... ... ... ... ... ... қызметтестік, серіктестік, достық керек. Оған ортақ іс
арқылы ... ... ... ... ... ... отбасы мен оқытушының
ортақ тәрбие жұмысы.
Оқыту барысының ішкі ... оның ... ... ... оның қозғаушы күштері болып табылады. Оқыту оқушының жеке
дамуының алдына қазіргі білім ... ... ... етіп қояды. Оқыту
барысында басқа да, мысалы, оқытуға дейінгі баланың өз тәжірибесі мен оқыту
барысында ол тәжірибенің ... ... ... талап етілетін ой
құрылымы мен әдеттегі оқушы ойлауының жүйесі ... ... мен ... арасында; ғылымдағы жүйе білім мен оқу пәнін ... ... ... ... ... ... ... мектеп оқушылары ойдың нақтылыдан
абстрактылыққа өту кезеңінде болады. ... ... ... ... ... пен абстрактылық арақатынасында қарама-қайшылық
туады. Сезімдік ... ... ... түсініктерді қалыптастырудың негізі
ретінде пайдаланылады. Оқу пәні материалдарының ... ... ... ... ... ... оқу пәндерінің
теориялық мазмұнын игерудің негізі ретінде оқу іс-әрекетінде ... ... орын ала ... ... ... ... ... және практикалық міндеттер
мен оқушы бойындағы білім, білік және ақыл-ой дамуының арасындағы қарама-
қайшылықты оқыту барысының ... күші ... ... ... ... деп ... ... практикалық міндет пен осы міндетті ... ... ... ... оқу ... ... оның ... қозғалысын қамтамасыз етеді. Логиканың бұл ерекшелігі
қандай?
Біріншіден, оқу міндеті оқушының жас, психологиялық ... даму ... өмір ... ... білім, білік,
дағдыларымен сәйкестендіріледі. Екіншіден, қойылған міндетті оқушының шешу
мүмкіндігі ... ... яғни ... түбінде оның шешімін таба
алады.
Оқушылар оқу міндетін шешу ... ... оның ... ... және рухани күштерін жинақтандырады.
Оқу міндетінің шешілуіне көптеген факторлар: ... ... ... ... ... жұмыс қабілеті, мұғалім шеберлігі,
оқытудың нақты жағдайы және т.б. ... ... Оқу ... ... ... жететін нәтижеге әкелмейді, ол тек қана ойланып іздену іс-әрекетін
туғызады.
Осыдан оқу ... ... ... шығады, туған қарама-қайшылықты
шешуге ұмтылыс пайда ... ... оқу ... шешу тек оқу
материалын игеруге ғана ... ... ... ... ... ... ... жасайды, бар білім, білік пен дағдының деңгейін ... ... Бұл одан әрі ... оқу ... ... ... ... барып, оқыту барысы күрделі мазмұнға ... ... ... ... мәні ... ... ... дәстүрлі қалыптасқан кезеңдер тұрғысынан да қаралады.
Бірінші кезең- оқу материалын қабылдауды қамтиды. Оқушылар танымдық
міндетті объектіні бақылау ... ... ... ... ала танысу
негізінде ұғынады. Екінші кезеңде теориялық тәуелділіктер мен оқу міндетін
шешудің ... ... ... ... Оқушылар оқу материалын түсіну
деңгейіне келіп, жаңа білім алады. ... ... ... ... өз ... ... ... түсіндірулер жүйесі арқылы ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың
мектеп учаскесіндегі, тұрмыстағы, өндірістегі практикалық іс-әрекетіне
қосылады.
Барлық кезеңдерде де оқушылардың білімі бақыланып, ... ... ... ... ... ... ... кезеңінен
келесілеріне қарай қозғалыстың жалпы ... ... ... ... ... ... мәнін дұрыс түсіну мұғалімге оқу-тәрбие барысын тиімді
басқаруға ... Оқу ... ... ... мәнінің
бағыттылығын, оның жетістіктері мен сәтсіздіктерін ... ... ... ... орынды себептері білімге ұмтылу, жақсы баға ... ... мен ... ... алу, Отанға пайдалы азамат болу
ынтасы, сүйікті ұстаздарына, көркем әдебиет кейіпкерлеріне ... ... ... ... осы ... ... және бекіту.
Бастауыш сынып оқушыларының ішінде оқуға ынтасының болмауы, оқи
алмауы, оқу еңбегін ұйымдастыра білмеуі, ... ... ... ... ... ... оқуға теріс қатынасты қалыптастырады. Бұның
бәрі үлгермеушілікке, білімнің үстірттігіне әкеліп ... Ең ... ... мәнінің адамгершілікті дамуына кері ықпал жасайтындығы.
Осыдан оқушы өзінің моральдық сапаларын жетілдіруге белсенді күш-жігерін
жұмсайды.
Нәтижесінде, ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Оқушыны қолдау, оған өз күшіне деген сенімге ... ... ... ... ... ... оқығысы, үлгермеуші
болғысы келетін оқушы жоқ. Мұғалім өз ісін осы қағиданы басшылыққа алып
бастауы керек.
Оқудың орынды ... ... мен ... ... оқу іс-
әрекетін, оқудағы танымдық қызығуды дамыту болып ... ... ... ... басқару, тәрбиелеу тәжірибесі жеткіліксіз.
Сондықтан мұғалім шешуші рөл атқарады. Педагогикалық ... ... ... мүддесін, олардың жеке қабілеттері мен бейімділіктерін
жақсы түсінетін мұғалім танымдық қызығуды дамытуға себепші ... ... ... жеке ... ... ... ... оқушы тәжірибесіне жақын, түсінікті, қызық бола бастайды.
Оқушылардың оқу ... ... ... ... ... бақылаулар, сонымен қатар, балалардың сыныптан және мектептен
тыс жұмыстарға ... ... ... көмектеседі.
ІІ тарау. Бастауыш сыныпта ... ... ... ... ... ... ... оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері .
Педагогикалық жағынан назардан тыс қалған балалармен жұмыс орындау
нашар оқитындармен салыстырғанда әлдеқайда ... ... ... Нашар
оқитын оқушылар оқу-тәрбие үрдісінде ... ... ... ... балалардың екі түрінде де жұмыстың жалпы бағыты бірдей. Педагогикалық
жағынан назардан тыс қалған балаларды ... ... ... алу ... ... ... оқу - тәрбие жұмысын ... ... ... ... бағытталуы керек. Осы мақсатпен әртүрлі
дидактикалық және рөлдік ойында қолдануға болады. Көп ... ... ... ... ... сөздік қорын белсенді байытуға назар
аудару керек. Сабақ үстінде және сабақтан тыс ... ... ... ... есте ... дамыту қажет. Балалардың артта қалуы мен нашар оқуын
болдырмау және ... алу ... көп ... ынта-жігерді қажет етеді.
Осы қиыншылықтардың себебі-баланың ... ... ал бұл ... ... ... органикалық аномалияларымен
байланысты, сондықтан олар сыртқы әсерлерге тез көне алмайды. Бұндай сыртқы
әсерлерге өте ерте жаста жағымсыз әлеуметтік-педагогикалык ... ... тыс ... балалар тез көнгіш болып келеді.
Мұндай артта қалудың алдын алу үшін ... ... ... әрекетін
белсендіруге, сөйлеу қабілетін дамытуға, практикалық тәжірибесін кеңейтуге
бағытталуы керек.
Қазіргі мектептерде балалардың есту, көру, ... ... аз ... ... ... ... ... балалар өз
ерекшеліктерін көрсетіп, өз мүмкіндіктерін дамытуға, ... ... ие бола ... ... мектептерде сөз-логикалық ойлауға үлкен
талап қоюда. Ән, сурет, спорт пәндері арқылы көрнекі ... ... және ... ... ... ... ету ... артта қалу
мәселелерін шешудің бір жолы болып табылады.
Мұғалімдер балалардың қайсысы практиктерге жататынын анықтап, мұндай
оқушылардың ерекшелігін ескеру керек. Сабақ ... ... ... тереңірек талдау жасауды қарастыру қажет.
Үлгермеушілік сабақ барысында ... және оның ... ... ... ... ... әкеп соқтыратын оқушы үлгермеушілігінің
себептері оқу-тәрбие жұмысын дұрыс ұйымдастырмауда, мектепшілік бақылаудың
мерзімді жүрмеуінде, санитарлық - ... ... ... ... ... ... ... жекелеген мұғалімдер сабақтарының ... жаңа ... ... ... ... жұмысының әлсіз жүруі, оқушы білімін
есепке алудың болмауы, мұғалімнің тиісті дәрежеде талап етпеуі;
- үй ... ... ... ... ... ... ... мұғалімдердің өз оқушыларын дұрыс білмеуі;
-жеке жұмыстың болмауы, танымдық қызығуын дамыта алмауы;
- мектепте ... ... алу ... жүйелі
жұмыстың
болмауы, мектеп әкімшілігі мен сынып жетекшілерінің, әлеуметтік ортақ
жұмыс ... ... ... ... ... ... нашар
тәртібі, өз ... ... ... түсінбеуі, мектеп
әкімшілігі
тарапынан тәртіп бұзушыларға уақтылы және тиісті шара ... ... ... ;
- ... мен ... ... сабақтастықтың болмауы;
- сабақтан қалдыру, оқушының ауырып қалуы, т.б.
Ең алдымен мұғалім мен сынып жетекшісінің ... ... ... ... ... ... олқылықтардың сипаты).
Оқушылардың үлгермеушілігінің себептерін зерттеу мақсатында ... ... ... ... өткізуі тиіс.
Олардың тақырыптары:
Нашар үлгеретін және ... ... ... беру ... ... ... және алдын алу жөніндегі педұжымның
іс - әрекеті, т.т. Бұл ... ... ... ... бағдарламасы
қарастырылып пікірлер тыңдалып, үлгермеушілік себептері айқындалуы және
жеке оқушыны оқытумен тәрбиелеуді жетілдіру шаралары қарастырылуы ... ... ... ... ... білуге, алдын алуға
бағыт береді, көмектеседі. (№ 1 кесте)
Үлгермейтін оқушылардын оқуға ... ... ... ... ... 1 ... ... кезең |Екінші кезең |Үшінші кезең |Төртінші |
| | | | ... ... |Ең оңай ... ... бар ... ... |
|материалдарының|материал. |материал . |негізгі, бірақ |бағалау. ... ... | ... | ... ... | ... | ... ... ... ... ... ... |Оқушы өз |
|көзқарас. ... ... ... ... |бетімен |
| ... ... ... ... мұғалім |әрекет |
| | ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... ... | |
|Өзіне, өз |Көп ... ... ... күш |Көп ... | |
|күшіне ... ... ... ... ... қажет | ... ... қол ... қол |ететін жұмыс, | |
| ... ... ... ... | |
| ... ... |табыстарын | |
| ... | ... | ... ... |Мейірбандылық |Көмек беру мен | ... | ... ... ... ... | ... | ... жаны ашу. |пікірі-нің | |
| | | ... | ... ... ... ... ... өте зор, өйткені сол
арқылы ... ... ... ... ... ... пікірі бойынша, бала білімді тәжірибе
арқылы ... алу ... ... ... оның білімінің, шеберлігін
ұзақ жолды қысқару үшін, ол жолдан балалар қиналмай оңай өту үшін, ... ... ... алып ... ... ... жұмысты әліне қарай
шағындап беру мен бетін белгілеген мақсатқа қарай түзеп отыру керек.
Оқушылардың өзіндік ... ... оны ... - ... ... ... әдебиеттерде әр түрлі пікірлер
айтылады. Профессор Р.Г.Лембергтің ... ... ... ... мына ... ... оқушылардың істейтін
жұмысының мақсатына айқын түсінуі; жұмыстың жемісті аяқталуына, оның ... ... ... ... өз еркімен қалауымен орындауын
көздеу ... ... ... тән ... ... ... ... Бірден ескертетініміз: Ол күрделі әрекет болғандықтан, бір ғана
белгімен ... ... ... ... ... ... ... Мұғалімнің нақты тапсырмалар (нұсқаулар) беруі:
Жұмысты орындаудың және ... ... ... ... оқушылардың дербестігінің өзара байланысы, олардың жұмысты өз
еркімен және қолдауымен істеуі, оған әсер ... ... және ... ... жұмысына мұғалімнің тапсырмасы бойынша, өздері
жоспар жасап, істің ... ... оның ... ... ... ... ... қатар, оқушылардың өзіндік жұмысының жоғарғы
формасына, ... өз ... жаңа ... тәсілдері
қолданып ... ... ... да ... таным әрекеті білім алу қажетімен ұштасады. Осыған орай,
олардың дербестігі, ең ... ... ... ол ... ... ... ... өздігінен істейтін әрекеті
оның белсенділігін арттырады. Бұл екі ... ... ... болғанымен,
олардың мазмұнында айырмашылық бар.
Қысқаша айтқанда, бұлар бір ... ... ... ... ... кең ... ... жұмысын ұйымдастыруда халық педагогикасының үлгілерін
қолданудың тиімділігін тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... балалардың жас шамасы қатар
болса да, түсінуі, құбылысты қабылдау қабілеттері әр ... ... ... ... тіл ... ... бір ... тез меңгеріп кете алса,
енді бірі самарқау, айтқанды қиын қабылдайтын, ал енді біреуі жалқау болып
келеді. Өйткені олар әр ... ... ... ... ... әр сыныпта азда болса (сабаққа ынтасы төмен) ... ... ... ... ... жеткізу - мұғалімнің қиын да
абыройлы міндеті. Бұл міндетті орындау үшін ... оқу ... ... мен ... ... ... әр уақытта газет-
журналдарда жарияланған ... ... озат ... әдісін (Ш.А.Амонашивили, С.Н.Лысенкова т.б.) өз сабағында
мүмкіндігінше пайдалану қажет.
Екіншіден, әр оқушының ... ... ... ... ... ... ... жасаймыз. Сонымен бірге, оқушыны ... ... ... ... ... ... ... Үлгерімі төмен
оқушылармен жұмыс жүргізгенде мынадай ұйымдастыру шараларының көп көмегі
тиді.
- Топқа бөліп ... ... жиі ... ... оқушылардың
мінез-құлқы, ынтасы, білім деңгейі өзімізге белгілі. Сол қорытынды
бойынша оқушыларды топқа бөлеміз. 1 топ – “өте жақсы”; 2 топ ... 3 топ – ... 4 топ - ... ... төмен оқушылар.
Жоғары үш топпен жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... жұмыс түріне тоқталмақпыз.
1-сыныпта оқытудың басты міндеті балаларды оқуға жазуға және санауға
үйрету. Басқа жұмыстар осы мәселелерге ... ... ... төрт ... бар. ... даярлықта оқымаған. Осы төрт оқушының
біреуі әліппеден де, математикадан да нашар. Жұлдызай деген ... ... ... ... ... айтады, сәлден кейін сұрасам ұмытып қалады.
Осы оқушылармен сабақ үстінде, ... тыс ... ... ... ... ... ... төмен оқушылардан жиі-жиі сұрау, ... ... ... ... Ол ... ... ... түсіндіріп айту,
оңтайландыру,сұраққа толық жауап алу, жазуға ... ... ... ... берген дұрыс жауаптарын жиі қайталатып өз қателерін
түзеттіру.
б) сол ... өте ... ... ... ... ... ... тыс уақыттарда:
а) өзіндік жұмыстың пайдасы көп, оқушыларға жеңілдетілген ... ... ... ... ... іске тартып белсенділігін
арттыру. Мысалы: Әліппе кезеңі - ... ... ... ... Бұл ... оқу мен ... ... асырады. Осыған орай үлгерім дәрежесі төмен
оқушыларға ... ... ... ... ... ... педагог К.Д.Ушинский: “Егер сіз бір сөз айтудың өзі қиын соғатын
сыныпқа кірсеңіз, жұмысыңызды сурет ... ... ... сынып сөйлей
жөнеледі”, - дейді.
Балаларға, әсіресе үндемейтін, тұйық оқушыға суреттің, суретті
үлестірмелердің ... зор. ... бала ... ... ... ... сол
заттардың түсін, бейнесін есіне сақтайды.
С.Н.Лысенкованың іс-тәжірибесінен тірек схемасын пайдалана отырып,
сөйлем ... Бұл ... ... ... ба”, не ... сөз айттым
ба?” деген сезіктенуден сақтайды, балаларды дәл ойлауға ... ... ... ... үш ... тұратын сөйлем құрайды.
2.Әр заттың бастапқы дыбысын астындағы тор көзге жазып, шыққан сөзді
оқып ... ... ... ... ... атайды. Бірінші қандай дыбыс екенін біліп, орын
ауысқан дыбыстарды реттеп дұрыс құрап шығуы керек.
3. Ата-аналарымен байланыс. Ата-ана біздер үшін ... күш, ... ... ... ... шақыру, үлгерімі төмен оқушылардың алға басуына
көмегі зор. ... ... ... ... ... ... ... өткізіп, балалары жөнінде оның
үлгерімі, тәртібі, оның ... үйде ... ... ... ... ... ... жүргізіп отыру, үлгерімі төмен оқушыларды
қатарға қосуға және олардың тиянақты ... ... ... Біз осы
тұрғыдан үлгерімі төмен ... ... ... ... келеміз.
Жұмыстың жоспары мен оны жүргізудің әдіс-тәсілдерін кеңінен талқылап,
белгілеп ... ... ... ... ... үшін алдымен олар
арнайы ... ... ... мына ... баса назар
аударылады:
-ұжыммен, ортамен қарым-қатынасы.
-оқу-тәрбие процесіне ... ... және үй ... ... күн ... ... және оның орындалу барысы.
-денсаулығы туралы медициналық анықтамалар мен ұсыныстар.
-сабаққа қатысуы мен бірыңғай ... ... ... қабілетінің деңгейі.
-зейіні мен есте сақтауы.
-ерік-жігері.
-табандылығы.
-қызығушыл ығы.
-жеке пәндер бойынша үлгерімінің көрсеткіштері.
-үлгермеу себептері.
Осы ... ... ... ... жеке ... ... ... дағдыларын есепке ала отырып, ондағы негізгі олқылықтар анықталады.
Жеке жұмыстар сол кемшіліктерді жоюға бағытталып, ... ... ... ... ... ... ... сәйкес алдағы
уақытта жүргізілетін педагогикалык жұмыстар белгіленеді.
Мысалы, Жұлдызай ... ... ... ... орай ... жұмыстар жүргізу керек деп ұйғардық.
1. Ата-анасымен тығыз байланыс жасау. Үйдегі күн тәртібін белгілеп,
оны орындаудың қажеттілігін ата-анаға түсіндіру. ... ... ... ... ... ... ... сағаттарын
өткізу, мінез-құлқының жақсы жақтарын жетілдіру мақсатында сабақта
жұмыстар жүргізу, белсенділігін ... ... ... ... ... ... ... Баланың қабілетін, зейінін, қызығушылығын арттыру мақсатында ойын
элементтерін пайдалану, оқушының оған белсенділігін арттыру.
2. Сабақта дидактикалық ... ... ... молынан
пайдаланып жүргізу. Жеке жұмыстарда да көрнекіліктер пайдалану.
3. Есте сақтауын дамыту мақсатында шағын да тілге жеңіл көркем
текстерді, мақал-мәтелдер мен жұмбақ, ... ... ... жеке ... ... қиынға, жеңілден күрделіге”
принципін басшылыққа алып, қайталауға көбірек мән беру.
4. Оқушының еңбектерінін ... ... дер ... ... ... өз күшіне сенімін ояту, т.б.
5. Жұмыс барысында үлгерімі ... ... жеке ... ... ... анықталып, жүргізілетін жұмыстар соларға орай
нақты белгіленеді, олардың нәтижелерін жазып отырамыз.
Оқудың белгілі бір кезеңінде үлгерімі төмен болған оқушылардың
жоғарыдай жұмыстар ... ... ... ... ... осы бағыттың
дұрыстығын көрсетеміз.
Талапқа сай білім беру, сабақтың тиімді, қызықты өтуі мұғалімнің жеке
оқушыны тани білуіне де байланысты.Мектепке жаңа келген ... ... ... логикалық және психологиялық дамуына, ұғу, сезу,
түсіну қабілетіне үнемі зер салу - ұстаз парызы.
Әсіресе, жеке жұмыс жүргізуді ... ... сөз ... сөйлеу
дағдысы, ойын баяндай білуі, сөйлемді толық аяқтай білуі, сұраққа ... өзін ... ... ... ... ... ... Бастауыш
сынып мүғалімі оқушыларды таным қабілетіне қарай бірнеше топқа бөліп,
қысқаша мінездеме жазып, зерттеу табеліне түсіреді. ... ... ... ... ... ... ... Тез қабылдайтын, бірақ зейіні тұрақсыз, бұл 7-9 жастағылар арасында жиі
кездеседі.
- Қабылдауы баяу, зейіні ықтиярсыздар.
- ... ... ... ... ... жасаған кезде жеке оқушылармен жүргізілетін
жұмыс түрлерін қоса ... ... ... ... тапсырмаларды алдын-ала іріктеп алу дара жұмыс ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл жұмыс оқушыларды жеңілден бірте-
бірте күрделіге жетелеу ... ... ... ... ... бөліп, жеке дара
жұмыс істеу мұғалімнің шеберлігіне де байланысты.
Оптималдандыру заңдылықтары мен принциптерін қолдану, яғни ... ... озық ... мен ... ... асыру, әр сыныптың
немесе жекелеген оқушылардың ... ... ... тиімді жұмыс
істеу, уақытты ұтымды пайдалану оқушылардың білімді өз еркімен ... ... ... жеке ... ... ... ... оны
күрделендіріп, бағдарламалық білім деңгейіне жетуді мақсат ... ... ... нәтижелі болады.
Үлгерімі жақсы оқушылармен жүргізілетін жұмыс. Осы ... ... ... ... оқи ма? Соны ... зерттеп алған жөн.
Мәселен бір оқушы жекелеген пәндерден ... ... тұра ... онша ... ... бір ... ... ауызша мазмұндауға шебер.
Енді осындай оқушылардың осалдау жерін дәл ... ... ... - ... ... Ал өзі ... көретін, сүйіп оқитын пәннен ... ... ... тапсырып, оның қабілетін арттыруға болады.
Барлық пәннен бірдей жақсы оқитын оқушылар сынып ... ... ... ... ... ... және өте ... оқитындар саны
жоғары сыныптармен салыстырғанда көп болады. ... ... ... ... ... пән ... сабақ бере алмайды, оқу-тәрбие жұмысына
жүрдім-бардым қарайды деуге болмайды. Әйткенмен де жеке оқушылармен жұмыс
жүргізуде олардың ... ... ... ... ... ... ... оптималды жүргізсе, іс нәтижелі болар еді. Өкінішке
орай кейбір мұғалімдеріміз оқу мен тәрбиедегі ... тек ... ... ... деп ... Бұл ... ... жастағы оқушылардың көбісінің зейіні тұрақсыз ... ... ... ... ... тез ... қалады. Біраз күннен кейін
сұрасаң жауап бере ... Бұл ... ... Мұндай оқушымен
жүргізілетін жеке жұмыс ерекше есте ... ... ... керек.
Қабылдауы баяу немесе мінезі тұйық, көп ... ... ... ... оқушыға берілетін тапсырма оны ширату, сабақта
сөзге тарту, көңілдендіру, өзге оқушының ... ... ... ... балалармен қабаттастыра сөйлету мақсатын көздеуі ... ... ... ... ... өзгелерден қалмай жауап беріп тұрғанына
көзін жеткізіп, белсенділік туғызу шарт.
Қабылдауы нашар оқушының жауапкершілігі де төмен болады. Олар ... ... ... ... ... ... болса, мұғалімнің 10-15
минут баяндаған әңгімесінен сөйлем құрап айта алмайды.
Сондықтан үй ... ... ... - ... мүмкіндігіне
қарай жеке берген жөн.
Жеке оқушылармен мінез-құлыққа байланысты жұмыс жүргізу үшін ... ... ... да көп ... болу ... Керекті
көрнекіліктер күні бұрын әзірленіп, оқушыларға берілетін жеке ... ала ... ... сапалы өтуіне тиімді әсер етеді.
Баланың мінез-құлқын, жүріс-тұрысын білу, білімін іждағатты есепке
алу - ... ... ... ... ... ерекшеліктерін зерттеу мұғалімге жалпы тәрбие жұмысын, оның
ішінде әрбір оқушымен жеке жұмысты ... ... құру ... ... ... 1 ... ... мектептен келді. Оның оқуға ынтасыздығы
бірінші күннен-ақ байқалды. ... ... ... ... сабаққа келмей
қалатынды шығарды. Ата-анасының “тілімізді алмайды” деп, бала ... ... ... Сабаққа үй жұмысын орындамай келіп жүрді. Егер
қатаң талап қойып, кітабынан тапсырманы жеке ... ... сол ... ... ... Сабақта әдейі бір жағымсыз мінез көрсетіп, мұғалім
назарын еріксіз өзіне ... ... ... ... әрекеттер
жасайтынды шығарды.
Денсаулығында ақаулық бар ма деген оймен алғашқы кезде дәрігерлермен
де кеңестім. Бірақ дені сау ... ал ... ... қасақана істейтіні
анықталды. Сабақтан тыс уақытта не істейтінін бақылап, оның ойнайтын, бірге
жүретін жолдастары ... ... ... ... ... ... ... нашар мінезді балалармен бірге жүретінін анықтадым. Ата-аналары
балаға ... ... ... ... ... ... болысып дегендей,
тәрбиені әлсіретіп алғандығы байқалды.
Сәкеннің ... ... ... үшін ... ... ... ... сұраулар беріп, ұғымын бақылап, ... ... ... ... ... тыңдау сабақ түсінудің қажетті шарты
екенін айтып, ақыл-кеңес бердім.
Кейде:
- Сен тыңдап отыр, түсіндіріп ... соң, ... - деп ... талап
қойсам, кейде сенім білдіріп, көтерме баға да қойып жүрдім. Оның ... ... ... ... жерден “4” алуы баланың психологиялық
түйсігіне әсер еткендігі, соншалық, баланың бет бейнесі ... ... ... табы ... Сол ... ... сабақтардың барлығында
тәртіп бұзбай тыныш отырды. Бұл ... ... ... жеке алып ... ... ... ... білгеннен
кейін, күнделікті сабак үстінде, сабақтан кейін де қосымша түсініктерді
беруді әдетке ... ... ... ... ... жазып жүрдім. Оқушының сынып ұжымына қалай карайтынын, ... және ... ... ... ... үстінде, тәрбие
сағаттарында анықтадым.
Баланың ата-анасымен ... ... ... ... ... ... ... тәрбиемен ғана баланы түзете алатынымызды айттым.
Ата-ананың бала тәрбиесіне жауапты екенін де ескерттім.
Жеке оқушылармен ... ... мына ... ... үнемі көңіл
бөлдім.
1. Оқушылардың жаңа материалды сабақ үстінде қабылдауы.
2. Үй жұмысын күнделікті орындауына мұқият есеп жүргізу.
3. Оқушының сабақ оқуға ... ... Әр ... оқу ... ... ерекшелігін байқау.
5. Оқушының денсаулығы, жасында қандай аурумен ауырғандығы.
6. Оқу кұралдарын ұстауы.
7. Оқушының сынып ұжымына, жазаға, мадақтауға калай қарайтыны.
8. Баланың әр ... ... ... бейімді ілгері дамыту мақсатында қосымша тапсырма беру. Мұнда тек
үлгермеушілерге ғана ... 5-ке ... ... да ... ... жеке тапсырма беріледі. Енді сабақ үлгермеуші қатарына қосылуға
таяған 1-сынып оқушысы Мақсатты мысалға алайық.
Мақсат басында орыс сыныбында 3 ай ... ... ... ... ... ... ауысқан.
Бақылау “Әліппе Мақсатты қызықтырмайды. Балалар сабақта “Әліппеден
оқып, кеспе әріптен сөз ... ... ... ... ... ... ... қойып, қабырғаға қарайды, жұмыс істемей жайымен отырады.
Сабақ айтуға қолын сирек көтереді. Жауап ... ... ... баяу
тұрып, аузын ашпай тұрып алады. Кейде “естіген жоқпын”деп ернін ... Мен ... ... ... ... ... өз
беттерінше оқып “Әліппемен” жұмыс істеп жатқан кезде Мақсаттың жанына
отырып, көмектестім. Онымен ... ... ... ... ... ... ... бердім. Өзімен бірге бірнеше сөз оқыдым.
Әрбір сөзді қағазбен жауып қойып, ... ... ... ... сөз
құрауға, содан кейін оны “Әліппеден” тексеруін талап еттім. Оқушы бұл
жұмысқа ... ... ... ... Бірнеше күннен кейін, “Әліппеден”
суреттер бойынша үйде әңгіме әзірлеп, есте сақтағаны бойынша бірнеше сөздер
құрастырып жазып келді. Мақсат ... ... ... ... ... Бұл ... ... сыныппен жүргізгенде белсене қатысады.
Оны жұмысқа қатыстыру үшін суреттермен ... ... ... ... ... жиі шақыратын болдым. ... ... ... ... ... буынын толықтырып үйреттім. Үйде
дидактикалық үлестірмелер бойынша сөз құрастырып ... ... ... ... заттың атын жазып, сурет бойынша ... ... ... оқып ... ... ... бойынша айтып беруді жақсы
көреді. Оның оқуға ... ... ... ... орындауына катты
талап қойдым. Осындай жұмыстардың нәтижесінде Сәкен оқуға ынтасы ... ... ... едәуір жақсарды. Оқушының сабақ үлгермеу себебі
кейде оның көңіл-күйімен де байланысты.
Бұл айтылғандардан ... ... ғана ... ... тыс
уақыттарда да үзіліс кездерінде де, сыныптан және мектептен тыс ... ... ... да, ... ... ... кездерінде де, жанұяда
да, жолдастарының ортасында болған ... да ... ... ... Ана ... ... оқыту процесінде үлгермеуші оқушылармен
жүргізілетін іс-әрекеттер
Қазіргі кездегі мектептің қойып отырған талабы - ... ... ... терең де берік қаруландыру, ал меңгерген
ілімдерді күнделікті өмірде өз ... ... - ... білу. Мұндай күрделі мәселені мектеп тек қана ата-ананың бірігіп
жұмыс істеуі нәтижесінде шеше ... ... бала ... жаңа түрі - ... ... ... ... оқушыларының көбінің оқуға деген талабы болады. Бұл - ... ... ... деген сыртқы еліктеу. Сондықтан оқушының ... ... ... ... деген қызығушылығын қалыптастырмаса, оқу
жылының соңында бірінші сынып оқушысының оқуға, тіптен мектепке бару талабы
жойылады. Сол себепті ... ... оқып ... ... ... Амал ... оқып жүрген оқушы өзіне де, жанұяға да, мектепке де
көптеген реніш әкеледі.
Ата-ана осыған байланысты баласының мектепке ... ... ... ... тәртібіне көңіл бөліп, тиісті дәрежеде қадағалап көмектесуі
керек. Бірінші сынып балаларында ... және ... ... деген
сүйіспеншілік пайда болады. Ата-ана мұны әрқашан қолдауы ... ... ... ... ... ол ... абыройын төмендетіп, баласының
мұғалімге, ол ... ... ... ... жойып жібереді.
Ата-ана баласының кейбір мәселені білмей, шеше алмай жатқан ... ... ... ... ол ... ... қадамдары.
Егер бала ата-анасының сабақ дайындау барысында қиын ... ... ... ... сыйлаушылығы артады. Төмен баға алса, олардан
ұялып, қысылады. Сөйтіп келесі жолы жақсы баға алып, ата-анасын ... көп ... ... ол ... бірінші сынып
оқушыларына қоятын бағасы жөнінде. Кейбір ата-ана баласын тек қана “4” пен
“5” алуы тиісті деп те ... Мұны ... бала ... ... “2” ... “3” бағасы тұрған күнделіктің бетін жыртуға, ... ... ... ... арқылы оларды алдауға барады. Сол себепті
ата-ана баға баланың оқуындағы маңызды, бірақ басты мәселе емес ... ... Тек ... баға үшін ... ... танымдық қызмет пен
қызығушылықтың жақсы дамуы екіталай. Сонымен қатар бала ... ... ... ... жаққа ғана әдістенуге, жағымсыз қьлықтарға үйренеді.
Ата-ана баласының сабақ дайындау барысында қиын ... шеше ... ... жол бермеуі керек. Егер баласы “2” алса, оның себебін біліп,
оны тез арада жою шараларын қолдануы ... ... ... де ... ... Бүл ... баланың біліміндегі олқылықты көрсетеді. Сол
себепті “2” мен “3” деген баға ... ... ... ... ... ... табылады.
Ата-ана баланың үйде жасайтын өзіндік жұмысына қажетті жағдай ... Бала өз ... ... үшін аса ... ... ... тиіс.
Ата-ана баланың бойына лайықты үстел, кітап қоятын сөре, оқу кұралы, қалам,
қара және ... ... ... ... т.б. ... бар ... жасауы керек.
Оқуға барған күннен бастап бала үйге ... бір ... ... үшін күн ... ... ... Бала ... дайындағанда бөлмеде
тыныштық болғаны жөн. Осыдан-ақ бала ... оның ... ... ... ... Үйде ... тамақ ішетін үстелде дайындайтын балалар
бар. Мұндай ... ... ... ... ... алып кет ... не қоя тұр” деп ұрсады. Тамақ ішіп ... соң ... ... сабақ дайындауға қолайлы жағдайы болмаған бала да солармен
телевизор көріп үйықтайды. ... ... ... ... ... бала ... баға алып ... Сөйтіп сабақ оқуына жағдай
жасалмаған, мән берілмеген баланың сабақ оқуға ... ... ... ... ... ... ... сыныпты бітірер кезде ... ... ... оқи ... ... Тез оқу ... ... нәтижесінде калыптасады. Әрине, бұл ... де ... ... ... ... Бірақ, “осыны оқымай, орныңнан тұрмайсың”
деуге болмайды. Кітапты оқып көп ... беру ... ... ... одан гөрі ... ... ... бірнеше
минуттай оқығаны жөн. Осылайша күнде оқуы ... ... ... оқуын
қадағалауға уақыт бөліп дұрыс бағалап отырса, баланың өзіне ... ... ... Тез оқуға дағдыландыру үшін мыналарды басшылыққа
алған жөн.
1. Оқу жылдамдығы: 1-сынып 1 минутта - 20-40 ... - ... 1 ... - 50-60 ... 1 ... - 70-80 ... 1 ... – 90-110 сөз
1.Тез оқуға жаттығуды жаңа тақырыптармен жүргізу керек.
Оқудан бұрын тез дем ... ... дем ... ... ... ... жеке әріптерді емес, буындап сөздерді тұтас оқып-үйренуі
керек.
1. Жаңадан ... ... ... ... ... ... жіберілген қателерімен жұмыс істеуден бастауы керек.
1. Егер жазбаша жұмысы белгілі бір ережеге сай орындалуы шарт болса, ол
ережені оқулықтан окып, жаттап алуы ... ... ... ... жазғанын, оның әр бөлігін жіті тексеріп
отырған жөн.
3. Байқалған қателерді тиянақты түрде түзету керек.
Әр ата-ана ... ... ... үшін ... сөз ... ... ... бала баяу жазатын болса, кез келген қысқа әңгімені белгілі бір
уақыт ішінде жаздыртып, жатқа білетін өлең ... ... ... ... ... ... ... жөн. Ол баланың саусақтарының бұлшық
еттерін дамытып, жазуға икемділігін арттырады.
Үйде ... ... ... ... ... ... баланың өзіндік жұмыс орындауға жауапкершілігі, дағдысы
қалыптасады.
Оқушыларды өздігінен жұмыс істей білуге үйрету - олардың сабақ үстіндегі
белсенділігін арттырады.
Өз бетінше ... ... ... бала ... ... жеңе
алатын, өз ісіне тыңғылықты, алға қойған мақсатына жетпей тынбайтын ... ... ... ... ... өз ... ... жұмысын
барлық сабақтарда іске асыруға болады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... ... оқушылар тапсырманың мақсатын түсініп, оны қандай жолдармен
орындауды бірден біледі. Кейде оқушылардан берілген тапсырманы ... ... ... ... ... төмен балалармен жеке жұмыс
жүргізіледі. Өздігінен жұмыс істеуге оқушылар бірте-бірте дағдылануы ... ... ... ... ана тілі сабағында түрлендіре ... ... ана тілі ... ... ... ... ойды талдауға,
ережені саналы түсінуге дағдыланады. Бұл жұмыстар түсіндіру, бекіту, білім
тексеру ... ... ... тілі сабағында өз бетінше жұмыс кезінде сауалнама ұйымдастырамын.
Өлеңнен не әңгімеден үзінді ... оның қай өлең ... ... ... ... Кейде автордың суретін көрсетемін де, “Бұл кім? Оның
қандай ... ... деп ... ... ... ... ... өлеңдегі немесе әңгімедегі кейіпкердің суретін салып, оның ... ... ... ... еске түсіру де - өз бетінше жұмыс
істеудің бір ... Осы ... ... ... ... бойынша
инсценировка даярлаудың маңызы зор.
САБАҚ ҮСТІНДЕГІ ЖҰМЫС
1. КЕСПЕ БОЙЫНША ... ... ... ... ТЫС ... ТАПСЫРМАСЫН ОРЫНДАУҒА КӨМЕКТЕСУ
2.ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ТАПСЫРМАЛАР
ТӘРБИЕ ЖҰМЫСЫ
1. СЫНЫП САҒАТТАРЫН ӨТКІЗУ
АТА-АНАЛАРМЕН ЖҰМЫС
1.АТА-АНАЛАРҒА ТАЛАПТАРДЫ ТҮСІНДІР
ҚОРЫТЫНДЫ.
Білім негізі - ... ... ... ... белгілі
жағдай. Оқушының бұл сыныптарда алған білімінің тиянақты да ... ... ... ... ... жақсы оқуының кепілі болатындығын ешкім ... ... ... ... ... өз ... жұмыс істеуге
икемді, ішкі сезімге бай, ақыл-ойы өткір болып тәрбиеленуде.
Әрине, бұл - мұғалімдер жұртшылығының еңбегі. Мектеп ... ... ... ... ... тиянақты, сапалы болуы, қорыта келгенде,
мұғалімдердің күнделікті дайындығы мен оның педагогикалық шеберлігіне,
ізденгіштігіне, жеке басының ... мен ... ... кезеңде сабаққа қойылатын талаптарға байланысты сабақты тек
оқытумен ғана шектеп қоймай, сонымен ... ... ... ... барысында оқушыны өздігінен еңбектеніп, қорытынды жасай білуге баулу
арқылы бірте-бірте ғылым негізіне саналылықпен ... ... ... ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың
2005 жылғы Жолдауының “ XXІ ғасыр деңгейінде ... беру мен ... атты ... ... ... ... және ... өндірістері үшін кадрлар қорын жасақтау қажеттігі, ... ... және ... ... ... ... ... шаралар қолдануы шарт екендігіне баса назар аударады. Жолдауда:
«Бәрі де мектептен басталады. Сондықтан ... 12 ... ... орта ... ... ... ... деңгейін, оқулықтар мен ... ... ... ... ... Біз ... мамандығының
беделі мен абыройын қайтаруға міндеттіміз ».
Болашақ ұрпақтың білікті азамат болып өсіп-өнуі мектептен, ең алдымен,
бастауыш білім ... ... ... ... ... да ... ... үлгермеуін болдырмау жолында оқулықтар мен білім беру бағдарламаларының
сапасын арттыру ... ... ... сынып оқушыларының оқу
үлгермеушілігін ... ... ... ... іс -әрекетке
баулу қажет екенін деп қорытындылаймыз. Олай ... ... іс ... ... тек ... ... ғана емес, оны
тәрбиелік үрдістерде, сыныптан, сабақтан тыс ... ... ... алынатын болса, онда бұл мәселе өз ... одан ... ... ... ... ... ... үлгермеушілігін болдырмау әр
отбасындағы тәрбиеге, ата-ананың жауапкершілігіне де байланысты.
Қорыта келгенде, мен өз ... жазу ... ... ұсынып отырмын:
1. Ата-ана үнемі сынып жетекшісімен қарым-қатынаста болу керек.
2. Үлгермеуші оқушылармен жұмыс жүргізуге арналған әдістемелік құрал
басылып шықса.
Пайдаланылған ... ҚР Ата ...... 1995. ... мен ... ... ... Н.Назарбаевтың жыл сайынғы дәстүрлі Қазақстан
халқына жолдаулары;
3. ҚР Білім туралы заңы 07.06.1999ж.
4. ҚР Білім ... ... ... өзгерту енгізілген) 15.08.2007ж.
5. ҚР МЖМБС ... ... ... ... ... ... №857 бұйрық
6. ҚР-ның 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы
09.01.2004ж.
7. ... ... ... ... ... ... ... Жоғары педагогикалық білім беру тұжырымдамасы. ... ... жаңа ... ... ... ... білім беру
тұжырымдамасы. Астана, 2005ж.
10. Елбасы Н.Назарбаевтың Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ-нің студенттеріне
арнап оқыған лекциясы: Инновациялар мен ... ... ... ... Астана, 27 мамыр, 2006ж.
11. Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... 12 ... беру ... ... Қазақстан Республикасының 12 жылдық жалпы орта ... ... ... ... ... бастауыш білімінің мемлекеттік стандарты.-
Алматы, 1998.
14. Қоянбаев Р.М. Білім беру және ... ...... ... Қоянбаев Р.М. Тәрбие теориясы. – Алматы, 1991.
18. Қожабаева Б.Е., Төлеубекова Р.К. ...... ... Р.М., ... Қ.Т. ... ... ... беру педагогикасы.-
Түркістан, 2005.
20. Тұрғынбаева Б.А. Дамыта оқыту технологиялары. – ... ... ... және жас ... ... ... басқарған
А.В. Петровский.- Алматы, 1987.
22. Бабаев С. Бастауыш мектеп педагогикасы.- Алматы, 2007.
23.Мұсаева С.А.,Бегалиев Т.Б. Жас ерекшелік педагогикасы. – ... ... Ш.Х., ... Б.Ж., ... Ә.У., ... Р.К.
Педагогика.- Астана, 2007.
25.Жарықбаев Қ.Жалпы психология.- Алматы, 2004.
27.Нұрғалиева Г.Қ., Құсайынов А.Қ., Мусин Қ.С. Салыстырмалы педагогика.-
Алматы, ... А.Т. ... ... ... дамытудағы мұғалімнің
кәсіптік шеберлігі. // Ұлағат. 2/ 2000, 3-8 бет.
31.Қалиев С. Оқушылардың тұлғалық қасиеттерін дамытудың педагогикалық
негіздері. А., ... Д.Ж. ... ... ... ... тұлғасын
пәнаралық байланыс негізінде қалыптастыу. А., 2004.
33. Аймағанбетова Қ. Бастауыш сыныптарда ... ... ... - А., ... ... беру тиімділігін арттыру. / Құрастырған Б.Сманов. - А., 1989.
35. С.Н. ... ... ... ... ... ... / Бастауыш мектеп, №2, 2007.
37. Оқыту мен тәрбиелеудің негізгі формасы. А. Айнақұлова. / Бастауыш
мектеп, №1, 2007.
-----------------------
ҮЛГЕРМЕЙТІН ОҚУШЫЛАР ... ... ... ... ... ... ЖҮРГІЗУ
ЖЕКЕ ТАПСЫРМАЛАР БЕРІП, ОРЫНДАЛУЫН ҚАДАҒАЛАУ
ҮЛГЕРМ ЕУШІ ОҚУШЫЛАРМЕН ЖҮРГІЗІЛЕТІН ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІ
СЫНЫП БЕЛСЕНДІЛЕРІНІҢ ҚАТАРЫНА ҚОСУ
ОҚУШЫНЫҢ ЫҚЫЛАСЫН ОЯТУ АРҚЫЛЫ ... ... ... ... ... ... ... БАҚЫЛАУ
4 ЕҢБЕККЕ БАУЛУ
АТА-АНАСЫМЕН БЕЛСЕНЕ ЖҰМЫС ЖҮРГІЗУ
ОҚУШЫЛАР ҮЛГЕРМЕЙДІ
ЭМОЦИЯЛЫҚ ЖАҒЫНАН БІР ҚАЛЫПТА ЕМЕСТІГІ, АУМАЛЫ-ТӨКПЕЛІ ЖЕҢІЛ МІНЕЗДІЛІГІ
САБАҚҚА ДАЙЫНДЫҚСЫЗ ... ОҚУ ... ... ... ҮЙ ... ... ҚАДАҒАЛАУДЫҢ ӘРЕКЕТСІЗДІГІ
САБАҚТАН КӨП ҚАЛУЫ
ҮЛГЕРІМІ НАШАР, САБАҚҚА ДЕГЕН ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҒЫНЫҢ ЖОҚТЫҒЫ
БАЛАНЫҢ АҚЫЛ-ОЙ ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кіші мектеп жасындағы оқушылардың оқу үлгермеушілігін болдырмаудың жолдары47 бет
Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу және жеңудің жолдары26 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Мектеп оқушыларының үлгермеуіне мұғалімнің қарым- қатынас стилінің әсері49 бет
Кіші мектеп жасындағы балалардың үлгермеушілігін түзеу49 бет
Оқу үлгерімі төмен оқушылар туралы жалпы түсінік6 бет
Оқушылардың үлгерімін тексеруде тестік форманы қолдану42 бет
Үлгерімі төмен кіші мектеп жасындағы балалардың ерікті мінез құлығын зерттеу45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь