Бүйрек үсті бездері. Адреналин гормоны.

І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім:
1) Бүйрек үсті бездері.
2) Адреналин гормоны.
ІІІ. Қорытынды.
IV. пайдаланылған әдебиеттер.
Бүйрекүсті безі (glandula sup-rarenalis, лат. glandula — без, supra — үсті және ren — бүйрек) — бүйректің ішкі және жоғарғы (адамда — артқы) жағында орналасқан, пішіні бүйрекке ұқсас, бірақ мөлшері тіптен майда, жұп ішкі секреция (эндокринді) безі. Бүйрекүсті безі — шығу тегі екі түрлі жеке құрылымнан (мезодерма спланхнотомынан және жүйке түтігі қыршаларынан) дамып қалыптасады. Ол сыртынан тығыз дәнекер ұлпалы қапшықпен (капсуламен) қапталған. Бүйрекүсті безінің сыртқы жағында орналасқан қыртысты заты — қуыстық мезодермадан қалыптасқан интерренальды денеден, ал ішкі бозғылт заты — симпатикалық түйіндермен бірге жүйке қыршаларынан жетілетін супраренальды мүшеден қүралған.
1. Кузнецов С.Л., Мушкамбаров Н.Н. Гистология, цитология и эмбриология: Учеб. для мед. вузов / М.: Медицинское информационное агентство, 2007. – 600 с.
2. Улумбеков Э.Г., Челышев Ю.А. Гистология, эмбриология, цитология: Учебник / М.: ГЭОТАР-Медиа, 2009. - 408 с.
3. Абильдинов Р.Б., Аяпова Ж.О., Юй Р.И. Атлас по гистологии, цитологии и эмбриологии /. – Алматы: Эффект, 2006. - 416 с.
4. Есимова. Р.Ж. Ішкі секреция бездерінің гистологиясы. Оқу құралы.- қарағанды, -2011.-52 бет.
        
        Жоспар.
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім:
* Бүйрек үсті бездері.
* Адреналин гормоны.
ІІІ. Қорытынды.
IV. ... ... ... безі ... ... лат. glandula -- без, supra -- үсті және ren -- ... -- ... ішкі және ... ... -- ... жағында орналасқан, пішіні бүйрекке ұқсас, бірақ мөлшері тіптен майда, жұп ішкі секреция (эндокринді) безі. Бүйрекүсті безі -- шығу тегі екі ... жеке ... ... ... және жүйке түтігі қыршаларынан) дамып қалыптасады. Ол сыртынан тығыз дәнекер ұлпалы қапшықпен (капсуламен) қапталған. Бүйрекүсті безінің сыртқы жағында орналасқан ... заты -- ... ... ... ... ... ал ішкі бозғылт заты -- симпатикалық түйіндермен ... ... ... ... ... мүшеден қүралған.
Бүйрек үсті без сырт жағынан фиброзды қабықпен қапталған жұп без. Ол ... ... ... және ішкі -- боз ... бөлінеді. Қыртыстық қабат үш аймаққа бөлінеді сырткы -- шумақты, ортаңғы -- шоғырлы және ішкі -- ... ... Әр ... ... тән гормондар түзеді. Бозғылт зат хром тұздарының әсерінен сарғыш түске боялған хромаффиндік торшалардан құралған. Бұл кабатта көптеген нерв ... мен ... ... нерв торшалары кездеседі. Бездің қыртыстық қабатында түзілетін гормондар минералокортикоидтар (альдостерон, дезоксикортикостерон), ... ... ... ... андренокортикоидтар (андростендион, андростерон, эстрон, прогестерон) болып 3 топқа бөлінеді
Минераакортикоидтар организмде минералды заттардың алмасуын -- натрий мен калий ... ... ... ... ... ... ... хлоридтерді көп бөліп шығарады да, ішкі ортаның қасиеттері өзгеріп, тіршілік жағдайлары бұзылады.
Глюкокортикоидтар көмірсулар, белоктар, ... ... әсер ... ... ... ... ... олардың синтезін бәсеңдетеді. Глюкокортикоидтар әсерімен қан құрамындағы амин қышқылдарының мөлшері өсіп, олар бауырда глюкоза мен ... ... ... май ... артып, қуат алмасуы күшейеді. Бұл гормондар антиденедердің түзілуін баяулатып, қабыну процесін өршітпеуде маңызды орын алып, булығу (стресс) тудыратын әр ... ... ... әсеріне бейімделуде маңызды рөл атқарады.
Бүйрек үсті безінің қыртыстық бөлігінің қызметі нашарласа адам аддисон дертіне шалдығады тері қола түске ... адам ... ... ... қандағы қант мөлшері азаяды, қан қысымы төмендейді, астения (әлжуаздық) пайда болып, ішкі ... ... ... ... ... мөлшері көбейеді.
Бездің боз затында адреналин және норадреналин гормондары түзіледі. Бұл гормондар катехол ... ... ... деп ... ... ... ... нерв әсеріне ұқсас, сондықтан оларды симпатикалық аминдер деп те атайды.
Адреналин тираминнің туындысы, ал ... ... ... ... табылады, оның құрамында метил тобы болмайды.
Катехоламиндер гликогенолиз және липолиз процестерін шапшаңдатады, көмірсулар мен майлар алмасуына әсер ... жылу ... қан ... ... ... ет ... ... тыныс алу және қан түзу мүшелерінің қызметіне ықпал жасайды. Адреналин жүрек етінің қозғыштығын күшейтіп, жиырылу күшін арттырды, жүрек жұмысын жиілетіп оның ... ... ... қан ... ... Норадреналин жүрек етінің қозғыштығын өзгертпейді, жүрек жұмысын баяулатады. Бұл екі гормон да жүрек тамырлары арнасын кеңейтіп, тері ... ... ... мен ... ... гликогеннің ыдырауын күшейтіп, қандағы глгокозаның деңгейі жоғарылатады. Катехоламиндер организмді белсенді әрекеттерге дайындайды.
Бүйрек үсті бездері қос мүше. Олар оң және сол ... ... ... ... салмақтары 6-12 гр. әрқайсысы қыртьысты және милы қабаттан тұрады. Қыртысты ... ... 4,5 - 10 гр. милы ... 1,2-2, гр. ... ... Бұл ... ... аз болғанымен тіршілік маңызы зор. Егер жануарлардыңекі безінде сылып алып жатса ол бір аптаның ішінде өліп ... ... тез ... тамақтан қалады, арықтап салмағы азаяды жүрек қан тамырлар жүйесінің жыныс үшелерінің ас қорыту мүшелерінің бүйректің зәр ... ... ... милы ... ... қыртыс қабатын кесіп алып тастаса жануар тез өліп қалады. Милы қабатын алып тастап қыртыс қабатын қалдырсақ ... ... ұзақ ... өмір сүре ... ... себебі милы қабатты құрайтын хромофин клеткалар бүйрек үсті ... ... ... ... ірі қан тамырларының бойында перифириялық ганглеаларда) кездеседі.
Бүйрек үсті безінің қыртыс қабаты қырықтан астам ... ... ... гормондар түзеді. Олардың бәрі холестериннің өніміне жатады. Ффизиологиялық қызметіне ... ... үш ... ... ... (ГКС)
* Минералкорткойдтар (МКС)
* Адренокортикойдтар (АКС)
Глкокортикойдтар бүйрек үсті безінің қыртысы қабатының шашақты зонасында ... Бұл ... ... (өте ... ... кортизон және кортикостерон (гармондық активтілігн төмендеу) жатады. Глюкокортикойдтар (ГКС) зат ... ... ... ... тигізеді. Тері, бауыр, ет, май, дәнекер және лимфа ткандерінде ГКС әсерінен бірқатар ферменттердің (трансаминоза, аксидоза, ... т.б.) ... ... ... ... ... қарсы тұруы қабілеттерін арттыру имунодепрессивтік әсерлерінің ... ... ... ... ... үсті безінің түйнекті зонасында пайда болады. МКС-тер бүйрек тканінде тер және сілекей бездерінде ас қорыту жолының тілегейлі қабатындағы ... әсер ету ... ... ... ... ... - ... эстэрол және прогестерон ретикулярлық зонаның клеткаларында түзіледі. Жыныс ... ... ... ... ... олардың маңызы әсіресе балалық және қартайған шақта зор болады. Адам ... ... ... ... тоқтаған кезде бүйрек үсті бездері негізгі жыныс гармондарын түзуші мүше болып қалады.
Бүйрек үсті бездерінің милы қабатының гармондары ... ... ... және Корадреналин. Адреналин бүйрек үсті безінде ғана ал Корадреналин басқа мүшелерде де пайдаболады. Адреналин ... қан ... ... ... әсер ... Ол ... ... күшейтіп соғу риттулін тездетеді. Қозығыштығын ұлғайтып импулстердің өткізгіш жүйесі арқылы ... ... үсті ... ... ... аурулар олардың қыртысты және милы қабаттарының ... ... Милы ... ... ... ... он ... дейін. Балалардың миындағы нерв клеткаларына қанттың (глюкозаның) жетіспеуінен ... ... ... Ұзақ уақыт оқығанда жүгіргенде жүгіріп көп ойнағанда бала есінен танып қалады. Мұндай жағдайда балаға ... ... ... ... немесе суға еріткен бал, қант беру керек. Ару он жастан кейін өзінен-өзі басылып кетеді.
Сонымен, негізгі ... ... ... ... дезоксикортикостерон ацетаты).2. глюкокортикоидтарды өндіру (кортизол, гидрокортизон). 3. жыныс ... ... ... ... андростендион)4. катехоламиндерді - адреналин және норадреналиндерді милық заты ... ... Ол екі ... ... ... екі ... бірігуінен пайда болады. Бездің қабықтық және милық заттарын ажыратады. Қабықтық заты эмбриогенездің 5 аптасында целомдық эпителийден дамиды. Ал ... заты ... ... 6-7 ... ... тамырының маңында орналасқан симпатикалық ганглийден бөлінген нейробластылардан дамиды.Дамуында 7 ... ... ... ... үсті ... ... ... 4-5 аптада алғашқы қабық дамиды. Ол ірі оксифильді ... бар ... ... 2. Бастамаға ганглиозды табақшаның кіруі және хромаффинобластылардың жинақталуы немесе милық шарлардың түзілуі. (эмбриогенездің 6-7 ... 3. ... ... 2 ... ... және дефинитивті. (7 апта).4. Дефинитивті қабықтың дамуы (8 ... ... ... ... және ... А- және Н- ... жіктелуі (7-10 апта).6. Дефинитивті қабықтың аймақтарға бөлінуі. 4 айда шумақты, ал 7-ші айда шоғырлы ... ... ... ... ... ... қалыптасады. 7. Дефинитивті бүйрек үсті безінің қалыптасуы. 3 жасқа дейін фетальды қабықтың жойылуы, милық ... ... ... үсті ... толық қалыптасуы жыныстық есею кезеңінде жүреді. Құрылысы. Бүйрек үсті безінің сыртынан дәнекер ұлпалық капсула қаптап жатады. Капсулада екі қабатты ... ... ... ... және ішкі (одан көрі бостау). Қабықтық затында келесі аймақтарды ажыратады: шумақты, шоғырлы және торлы. Эпителиальды жасушалардың созындыларының арасы дәнекер ... ... үсті ... ... ... құрылысы3 аймағын ажыратады:1)Шумақты - қыртысты заттың 10% құрайды. Шумақ тәрізді орналасқан ұсақ ... ... ... ЭПТ ұсақ ... ... ... ... арасында рибосомалар орналасқан. Митохондриялардың пішіні сопақша немесе созылыңқы, Гольджи комплексі жақсы дамыған. Бұл ... ... ... Ол ... ... реттейді, қабыну процесстерін күшейтеді.2) Шоғырлы -қыртысты заттың 75% құрайды. Созындылар түрінде орналасқан ірі, ... ... ... тәрізді кортикоциттерден тұрады. Апикальды бетінде микробүрлері орналасады. Цитоплазмасында липидтік қосындылар мөлшері жоғары, ... ... ... ... ... түйіршіксіз ЭПТ жақсы дамыған, рибосомалары бос орналасқан. Бұл аймақта глюкокортикоидтар: ... ... ... ... Олар ... ... ... метаболизміне әсер етеді, қабыну процесстерін тежейді.3) Торлы- қыртысты заттың 10-15% құрайды. Адренокортикоциттер кіші көлемді, пішіндері текшелі немесе дөңгелек, тор ... ... Бұл ... аз ... ... ... түзіледі.Бүйрек үсті безінің милық затының құрылысы Қыртысты заттан жұқа ... ... ... ... Милық зат шоғырланып орналасқан ірі, дөңгелек пішінді милық эндокриноциттерден немесе хромаффиноциттерден тұрады, арасында капиллярлар орналасады. Олардың екі түрін ажыратады: ашық ... ... ... ... және ... ... норэпинефроциттер норадреналин бөледі.
Адреналин(лат. adrenalinum; лат. ad - маңында, қасында; лат. ren -- ... -- ... ... бозғылт затын құрайтын хромаффинді жасушалар тобының адреноциттері (адренонефроциттер) бөлетін ... ... үсті ... ... ... ми ... заттан түзілетін гормон.
Адреналин негізгі зат алмасу процесін күшейтеді: көмірсулар - ... ... ... қан ... және ... еттер жұмысын реттейді. Оқыс түскен үлкен физикалық немесе психологиялық ауыртпалықтар жағдайында ағзаның оларды тез жеңуіне көмектеседі. Адреналиннің өте аз ... өзі ... ... ... сүтқоректілердің бас миының кейбір нейрондары синтездейтін катехаломин тобына кіретін медиатор. Адреналиннің секрециясы ағзаның жаңа жағдайларға бейімделуге байланысты өзгерістерге ұшырауы ... ... ... алуды шапшаңдатады қандағы глюкоза мен бұлшық еттердегі сүт ... ... түрі ... симпатикалық жүйке жүйесінің нейроциттері болғандықтан, адреналинді қозу кезіндегі постганглионды ... ... ... ... да бөледі. Адреналин катехоламиндерге жатады. Адреналиннің әсерінен құрсақ қуысындағы қан тамырларының арнасы тарылып, көкбауыр мен бауыр қан ... ... қоры қан ... ... да, қан ... қанның мөлшері көбейеді; жүрек пен ми қан тамырларының арналары кеңейеді; ... ... ... ... ... ... реттеуге қатысады (бауыр жасушалары мен бұлшықеттер талшықтарында қорланған гликогеннің ... ... ... ... ... ... ... заты нейроэндокринді бездерге жатады. Бездің қыртысты затын құрайтын пішіні мен мөлшері ... ... ... ... өз ... ... ... эндокриноциттер бағандарынан құрылған үш: шумақты (доғалы), будалы және торлы аймақтар түзеді. Шумақты ... ... -- ... гормондарын, будалы аймақ жасушалар -- глюкокортикоид гормондарын, ал торлы аймақ ... -- ... ... ... ... ... -- альдостерондар организмдегі су және түз алмасуын, ал ... ... -- ... ... ... көмірсу, протеин және липид алмасуын реттеуге қатысады. ... ... -- ... ... ... тестостеронға ұқсас. Бүйрекүсті безінің ішкі жагындағы бозғылт затты -- медуллалы эндокриноциттер (нейроэндокринді хромаффиноциттер) құрайды. Ақшыл түсті эпинефроциттер ... - ... ал ... түсті норэпинефроциттер - норадреналин гормондарын бөледі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Кузнецов С.Л., ... Н.Н. ... ... и ... ... для мед. вузов / М.: Медицинское информационное агентство, 2007. - 600 ... ... Э.Г., ... Ю.А. ... эмбриология, цитология: Учебник / М.: ГЭОТАР-Медиа, 2009. - 408 с.
* Абильдинов Р.Б., Аяпова Ж.О., Юй Р.И. Атлас по гистологии, цитологии и ... /. - ... ... 2006. - 416 ... ... Р.Ж. Ішкі ... бездерінің гистологиясы. Оқу құралы.- қарағанды, -2011.-52 бет.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Ішкі секреция бездері4 бет
Ішкі секреция бездері жайлы6 бет
Ішкі секреция бездері туралы14 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы8 бет
Ішкі секреция бездерінің физиологиясы және функциялық реттелу жолдары31 бет
Алакөл жүиесіндегі қошқаркөл табан балығының морфо-биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің даму ерекшелігі35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь