Қазақстан Республикасында азаматтардың еңбек құқықтарының заңды кепілдіктері түсінігі, түрлері.

1. Қазақстан Республикасында азаматтардың еңбек құқықтарының заңды кепілдіктері
2. Азаматтардың түсінігі
3. Әртүрлі ғалымдардың сипаттамалары, анықтамалары
Еңбек - өндірісте еңбек өнімі, өндіріс өнімі деп аталатын нақты материялдық немесе рухани игіліктерге қол жеткізү үшін адамның және ой қабілеттерін жүзеге асыратын мақсатқа сәйкес қызметі [1.8]. Еңбек – қоғамдық дамудың басты негізі, сондықтан да еңбек бостандығы Қазақстан Республикасыда азаматтардың өзге де құқықтарының арасындағы ең маңыздысы болып саналады. Нақ оны жүзеге асыру материалдық игіліктерді тудырады, әрбір адамның және барлық қоғамның әл-ауқатын қамтамасыз етеді.
1995 жылы 30 тамызда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы адамды, оның құқығын және еркіндігін жоғары құндылық деп мойындауды, сақтауды және қорғауды-мемлекет міндеті деп жариялайды[2]. Қазақстан Республикасы-саясатты адамның еркін дамуына лайықты өмір деңгейін қамтамасыз ететін жағдайларды жасауға бағытталған әлеуметтік мемлекет. Сондықтан еңбек қатынастары арасындағы еңбек құқығының негізгі функцияларының бірі-еңбек саласындағы адамның және азаматтың негізгі құқықтары мен еркіндігін бекіту, қамтамасыз ету және қорғау болып саналады.
1. Гусов К.Н., Толкунова В.Н. Трудовое право Росии. М.: Проспект, 2003.С.8.
2. Конституция Республики Казахстан. 30 августа 1995г.
3. Матузов Н.И., Малько А.В. Теория государства. М.:Юрист, 1999.С.275.
4. Там же.
5. Скобелкин В.Н. Юридические гарантии трудовых прав рабочих и служащих. М.: Юрид.литература, 1969.С.10.
6. Мордовец А.С. Социально-юридический механизм обеспечения прав человека и гражданина. Саратов, 1996. С.168.
7. Сагаева С.М. Конституционное право на труд граждан в СССРП. М., 1985.С.43.
8. Гусоя К:Н:, Толкунова В.Н. Трудовое право России. М.:Проспект, 2004. С.79.
9. Скобелкин В.Н. Трудовое правоотношение. М.:Вердикт, 1999. С.337.
10. Смирнов В.Н. Природа и сущность права на труд в СССР.М., 1964. С.163.
11. Трудовое право России // под ред. М.В. Молодцом. М., 2001. С.300.
        
        Нұрашева Б.Ш.,
Қазақ гуманитарлық
Заң Университетінің
үшінші курс PhD докторанты
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА АЗАМАТТАРДЫҢ ... ... ... ... ТҮРЛЕРІ.
Еңбек - өндірісте еңбек өнімі, өндіріс өнімі деп аталатын нақты
материялдық немесе ... ... қол ... үшін ... және ... ... асыратын мақсатқа сәйкес қызметі [1.8]. Еңбек –
қоғамдық ... ... ... сондықтан да еңбек бостандығы Қазақстан
Республикасыда азаматтардың өзге де құқықтарының арасындағы ең ... ... Нақ оны ... асыру материалдық игіліктерді тудырады,
әрбір адамның және барлық қоғамның әл-ауқатын қамтамасыз етеді.
1995 жылы 30 ... ... ... ... ... оның құқығын және еркіндігін жоғары құндылық деп
мойындауды, сақтауды және ... ... деп ... ... ... еркін дамуына лайықты өмір деңгейін
қамтамасыз ететін жағдайларды жасауға бағытталған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... негізгі
функцияларының бірі-еңбек саласындағы ... және ... ... мен ... ... ... ету және ... болып саналады.
Елде болып жатқан экономикалық және өзге де ... ... ... ... ... рөлінің төмендеуіне әкеп ... орын ... ... ... ... азаматтардың еңбек
құқықтарының көптеген кепілдері қазіргі ... ... ... ... ... ... бірі ескіріп, еңбек саласындағы жаңадан
туындаған қатынастарға қайшы ... енді ... ... ... ... ... ... еңбек қатынастарында
азаматтардың құқықтары жүйелі түрде бұзылады.
2007 жылы ... ... ... жүргізілді, Еңбек кодексі
қабылданды, алайда ... ... ол ... ... ... ... толық көлемде қорғауға қабілетсіз. Қоғамдық
қатынастар саласындағы азаматтардың жағдайына тікелей әсер ... ... ... заңнамалық реттеу көрсетілмеген. Еңбек шарты еңбек
құқығының орталық ... ... ... ... ... ... ... Алайда жұмысқа қабылдау кезінде азаматтардың еңбек
құқықтары кепілдерін ... ету ... ... зерттелген. Десе
де бұл құқықты бұзу шын мәнінде азаматтардың еңбекке деген өз қабілеттерін
пайдалану ... ... ... ... ... ... қабылдау
кезінде азаматтарды негізсіз жұмысқа ... бас ... ... ... ... ... Бұл біріншіден жұмысқа қабылдау
кезіндегі азаматтардың еңбек құқығы кепілдіктері ҚР ... ... ... анық көрсетілмегендігімен, екіншіден, онда оларды жүзеге
асырудың әрекет ету механизмінің жоқтығымен байланысты. Тұлғалардың қандай
болмасын категориясын ... ... заң ... ... нақты
критерийлерінің болмауы олардың құқықтарын еркін түрде ... ... әкеп ... ... құқық қолдану тәжірибесі жұмыс берушілердің
жұмысқа қабылдау кезінде ... ... ... ... жіберген
көптеген заң бұзушылықтарын куәландырады. Жұмысқа қабылдау ... ... мен осы ... бойынша сот практикасының талдауы еңбек
құқығы қатынастарын реттейтін құқық нормаларының кемшіліктері нақты еңбек
дауларын қарастыру кезінде ғана ... ... ... ... да
еңбек құқық нормаларын сот практикасымен байланысты түрде дайындаған
маңызды.
Құқық нормаларын ... үшін де, ... оны ... үшін де ... қолжетімді болуы тиіс, ал заңнамадағы ақтаңдақтар жойылуы тиіс.
Еңбек қатынастарының дамуы, бүгінгі күнге тән жаңа ... ... ... ... ... бас ... кезінде туатын
даулы мәселелерді ғылыми талдау қажеттілігін айқындайды, сонымен қатар
еңбек ... және ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жоғарыда аталған фактілер болған жағдайда
еңбек құқықтарын қорғау тәсілдерін нақтылауды талап ... ... ... ... ... ... жағдайларымен
және жұмысқа қабылдаумен байланысты еңбек құқығы нормаларын жетілдіруге
бағытталған ұсыныстарды әзірлеу қажеттілігінде. Заң ... ... ... әр ... ... берілген. В.Даль кепілдіктерге
төмендегідей анықтама берген: бұл кепіл болуы, кепілдік, кепіл, қамтамасыз
ету. Кепіл-бұл азаматтардың ... мен ... ... ... ... ету ... Ал кепілдік дегеніміз азаматтардың өз
құқықтары мен еркіндіктерін шын мәнінде жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... Қазіргі заман шарттарында ерекше мәнге
ие болған кепілдік мәселесі одан да ... ... ... ... ... ие ... бұл адамның табиғи құқықтарын жүзеге асырудың
маңыздылығымен ... 1948 ж. ... адам ... ... атап өтілгендей, адам құқықтары мен еркіндіктерін сайлау және
қорғау-барлық мемлекеттердің ... ... мен ... ... зеріттеу кезінде ғалымдар мынадай идеяларды ... ... ... жүйе элементі есебінде ... оны өзге де ... ... шамаларымен, заңдық
жауапкершілікпен бірдей ... ... ... ... жүйесі,
құрлымымен әдістері бар дербес категория ретінде зерделеу [3,278-б].
Кепілдік ұғымы адамзат ... ... ... принциптерге;
гуманизмге, әділдікке, заңдылыққа, мақсатқа сәйкестікке, тең ... т.б. ... ... мәні ... ... ... ... ететін шарттардың жүйесі. Олардың негізгі
қызметі болып мемлекеттің және өзге де ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Кепілдік
объектілері ретінде ... ... ... ... мүліктік
және мүліктік емес мүдделерін қанағаттандырумен байланысты ... ... [4,275]. ... адам және азамат құқықтары туралы
декларациясының (1789) 16-бабында бекітілгендей «құқық кепілдері ... ... ... ... ... құқық кепілдіктері мәнінің зорлығына байланысты қазіргі
кезеңде осы түсініктің дәл мазмұнын анықтау қажеттігі туындайды.
Ғылымда кепілдіктердің келесі анықтамалары бөлінеді. В.Н. ... ... ... ... ... ... ұсынылатын
демократиялық құқықтар мен еркіндіктердің жүзеге асуын ... ... ... және ... деп ... ... В.Н. Толкунова бұл
– демократиялық құқықтарды шын мәнінде қолдану мүмкіндігін қамтамасыз ету
шарттары, әдістері, құралдары және ... ... ... ... деп есептеледі. А.И. Лепешкин кепілдер деп азаматтың құқықтары
мен еркіндіктерін жүзеге асыруды шын мәнінде ... ету ... ... Н.В. ... ... төмендегідей анықтама береді-
бұл азаматтардың құқықтары мен еркіндіктерін шын ... ... ... ... қорғауды қамтамасыз ететін шарттармен құралдар. Н.И. ... ... және А.С. ... ...... өз ... және ... жүзеге асыру үшін ... ... ... ... рухани, заңдық, ұйымдық алғышарттардың,
шарттардың құралдар мен тәсілдердің ... деп ... ... ойымызша, Н.В. Витруктың ұсынған анықтамасы мейілінше табысты
секілді, яғни ол ... деп ... ... мен ... ... ... асыруды және толық қорғауды қамтамасыз ететін шарттар мен
құралдарды түсінеді. Кепілдік түсінігіндегі басты-азаматтардың ... ... және осы ... ... шарттармен және құралдармен
қорғауды қамтамасыз ету. ... мен ... ... ... шын
мәнінде жүзеге асыруға және жан-жақты қорғауға бейімделеді. Азаматтардың
құқықтарын жүзеге асыру дегеніміз – құқықты өкілетті тұлғаның ... ... ... ... ... ... және ... тұлғалардан
нақты мінез-құлық талап ету мүмкіндігін білдіреді. Құқықтарды жан-жақты
қорғау біріншіден олардың бұзылуына, ... ... жол ... ... ... ... ... қорғау (қалпына келтіру) дегенді
білдіреді. ... ... ... ... ... ... ... және арнаулы (құқықтық) болып бөлінеді.
С.Ш. Сагаев одан ... ... ... деп ... ... ... өзара байланысты, маңыздылары мыналар:
Экономикалық. Экономикалық кепілдер кепілдер ... ... ... ... тұлғаның өсетін материялдық және рухани
қажеттіліктерін мейілінше ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Конституциясының 6-
бабы және меншік құқығының ... ... әр кім жеке ... ... өзге де тұлғалармен бірлесіп жеке меншік мүлікке иелік етуге, жеке билік
етуге құқылы екендігін ... өз ... мен ... ... және ... тыйым
салынбаған өзге де экономикалық қызмет үшін еркін пайдалануға құқылы.
Әлеуметтік кепілдер. ҚР Конституциясының ... ... ... ... ... ... өмір сүруі мен еркін дамуын
қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... еңбек пен адамның денсаулығы қорғалады, еңбекті
төлеудің кепілдендірілген ең кіші мөлшері бекітіледі, жанұяны, ана ... ... және ... шақты, мүгедектермен егде азаматтарды мемлекеттік
демеу ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
зейнетақылар, жәрдемақылар және әлеуметтік қорғаудың өзге де кепілдіктері
бекітіледі.
Саяси кепілдіктер. Бұл ең ... ... ... ... ... ... оның ... мен еркіндіктерінің өзге әлеуметтік
құндылықтарға, мемлекеттік қызметтегі осы құқықтар мен ... ... ... ... ... ... Республикасында саяси
әр түрлілік, Қазақстан республикасы халқының туған ... ... ... адам ... мен ... ... ... өз мүдделерін
қорғау ерекше орын алған.
Идеологиялық кепілдіктер.Бұл азаматтардың еңбекке және құқықққа қарым-
қатынасы дәрежесін көрсететін нақты ... ... мен ... ... ... ... ... қоғам мүшелерінің санасы).
Азаматтар құқықтарының саяси және идеологиялық кепілдіктері бұл
құқықтарды іске асыруға және қорғауға септігін ... ... ... ... ... ... ... құқықтарды іске асыру, қалпына
келтіру және қорғауда заңға сәйкестігі қамтамасыз етпейді, бұл әр бір нақты
жағдайда ... ... ... ... ... ... және ... кезінде
қиянат жасаушыларды болдырмайды. Олар құқықтарды, оның ішінде ... іске ... және ... ... мәселесін шеше алмайды. Мақсаты
азаматтарға берілген еңбек ... ... ... ету ... ... құралдар қажет. Мұндай құралдарға заңды кепілдіктер
жатады. Заңды кепілдіктердің кепілдердің ... ... ... ... ... мен жалпы кепілдіктер бір ... ... ... ... заң ... ... түсінік пен оның
жүйесі туралы ... әр ... ... ... Л.Д. Воеводин
кепілдіктер- бұл тұлғаның құқықтық мәртебесі негізіндегі қажетті жалғыздан
жеке, ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін
сенімді өткел деп атап өтеді. Нақты бір тұлғаның заңды және шын мәніндегі
жағдайын қалыптастыру үшін ... ... және ... ... ... ... дегеніміз кепілдіктер деген сөз. Кепілдіктер деп ... ... ... шын ... іске ... және жан-жақты қорғауды
қамтамасыз ететін шарттар мен ... ... ... Бұдан басқа
«шарттар» деп негізгі құқықтар мен еркіндіктерді қолдану және міндеттерді
орындау үшін жағымды жағдай жасау, ал ... деп ... ... ... басқару органдарының, ... ... ... ... ... мен ... тиісті түрде
жүзеге асырылуы үшін күресте қажетті құралдарды, ал заң ... ... ... қоғамда азаматтарға құқықтары мен еркіндіктерін іске
асыру қамтамасыз етілетін құқықтық құралдар мен әдістер ... ... ... ... ... заңды кепілдіктердің қатарына құқық
бұзушылық жағдайларын анықтау үшін ... және ... ... ... ... ... жауапкершілік шараларын және өзгеде құқық
қорғау шараларын; ... ... іс ... ... ... ... алу және ескерту шараларын енгізу туралы ой қозғайды.
Академик К.Н. Гусов пен ... В.Н. ... ... ... ... кепілдіктерін құқықтық құралдар, бұл құқықтардың оңтайлы
жүзеге асыру үшін еңбек ... ... ... деп айқындайды
[8,79-б.].
Еңбек құқығы ғылымында заң кепілдіктерін жеткізу бірнеше ... В.Н. ... ... ... ... ... ... бойынша мыналарға жіктеледі:
1) еңбек қатынастарына түсуді қамтамасыз ететін ... ... ... және ... ... өзге де ... ... кедергісіз еңбек құқығын қамтамасыз ететін кепілдер;
3) бұзылған жағдайда қызметкердің ... ... ... ... ... ... кепілдіктер[9,377-б.].
Қызмет ету ортасы бойынша еңбек құқығының заңды кепілдері «жалпыға»
(барлық қызметкерлерге қатысты еңбек құқықтары) және ... ... ... ... ... және т.б. қатысты)
болып бөлінеді.
Қызметкер мен жұмыс берушінің еңбек құқықтарын жүзеге асыру ... ... ... кепілдіктер материялдық-құқықтық және іс ... ... ... қолданылуы бойынша-құқықтарды іске асыру
кепілдіктеріне және құқықты қорғау кепілдіктеріне бөлінеді. Заң кепілдері
еңбекке ... іске ... ... ... да жіктелуі мүмкін (еңбекке
орналасу, жұмыстың шын мәнінде іске асу, ... ... Бұл ... ... үш ... ... болады:
1. Жұмысқа қабылдау кезіндегі құқықтардың кепілдіктері;
2. Азаматтардың еңбек ... мен ... іске ... ... ... кепілдіктері;
3. Еңбек қатынастарының аяқталуымен байланысты кепілдіктен.
Заңды кепілдіктерде көрсетілген әр ... ... ... ... ... мен ... ... кепілдіктер мынадай формада
қалыптасуы мүмкін: а) тыйымдар; б) рұқсат етулер; в) ұсынулар.
Превенциялық кепілдердің қатарына ҚР ... ... ... ... ... заңнамасымен, ұжымдық шартпен, келімдердің салыстырғанда
қызметкердің жағдайы нашарлататын лакальды нормативті актілер жарамсыз деп
табылады), 10-бабының 2-тармағында (ұжымдық ... ... ... еңбек шарттарында еңбек заңнамаларымен бекітілген қызметкердің құқықтары
мен кепілдіктері деңгейін төмендететін шарттары ... ... ... ҚР ЕК
25 бабының 2-тармағында (еңбек шартын жасаудан негізсіз бас тартуға тыйым
салу, жүктілік немесе балаларының болуы ... ... ... ... ... тыйым салу), ҚР ЕК 31-бабының 2-тармағында (жұмысқа
қабылданушыдан ... ... ... ... ... ... ... ҚР ЕК 38-бабының 3-тармағында (жазбаша формада рәсімделмеген
еңбек шарты егер қызметкер жұмыс берушінің немесе оның ... ... ... ... ... еңбек шарты жасалған деп есептеледі)
көзделген кепілдерді жатқызуға болады. Бұл ... ҚР ... ... ... еңбек шартын жасамаған жұмыс беруші қызметкер шын ... ... ... ... үш ... ... кешіктірмей және тағы басқа нақты
мерзімін көрсетіп жазбаша формада қызметкерлермен еңбек ... ... ... толықтыру енгізу қажет деп есептейміз.
Қызметкердің еңбек құқықтарын іске асыруға ықпал ететін кепідіктерге
ҚР Еңбек кодексінің мынандай баптары ... ... ЕК ... ... қызметкерлер өкілдерінің қызметін қамтамасыз ететін жағдайларды
жасау бойынша міндеттері); ҚР ЕК 291-бабы (ұжымдық ... ... ... мен ... ҚР ЕК ... (қызметкерге жұмыста
үзілістер және тынығу мен тамақтануы үшін демалыс күндерін беру); ҚР ЕК ... ... ақы ... ... ҚР ЕК ... ... ақы төлеу кепілдігі); ҚР ЕК 126-бабы (орташа еңбек ақыны есептеу)
ҚР ЕК ... ... ... ... ... формалдығы) және
т.б. ҚР Еңбек кодексінің қалпына келтіру кепілдіктерін бекітетін ... ... ... көрсетуге болады: ҚР ЕК 170-177 ... ... ... ... және шешу тәртібі); ҚР ЕК 288-305 баптары
(ұжымдық еңбек дауларын қарастыру және шешу ... және ... ... ... ҚР ... ... баптарында бекітілген
кепілдіктер жүреді: ҚР ЕК 165-бабы (материялдық жауапкершіліктің басталуы,
шарттары және жұмыс берушіге келтірілген залалды өтеу ... ҚР ЕК ... ... ... басталуы шарттары және қызметкерге
келтірілген залалды өтеу ... және т.б. ҚР ЕК ... ... ... ... бас таруға тыйым салу, жүктілігіне немесе балаларының
болуы себептерімен әйелдермен ... ... ... бас ... ... ҚР ЕК ... ... уақытының қалыпты ұзақтылығы ... ... ... ... және т.б.
ҚР Еңбек кодексінде кепілдерге қандай ... ... ... ... ... теориясы бойынша әдебиетте «кепіл» термины көбінесе
«заңдылық» деген сөзбен қатар қолданылады. Мысалы, А.И. ... ... ... және ... кепілдіктері туралы қызметкерлер мен
қызметшілердің еңбек ... ... ... В.Н ... ... ... дегеніміз-құқықтарды іске асыру және олардың
көмегімен заңнамамен көзделген міндеттердің орындалуы қамтамасыз етілетін
құқықтық және ... ... ... мен ... ... ... заңнамасы нормаларында түрліше көрінуі мүмкін,
кейде заң ... ... ... ... мен ... ... арасындағы шекараны айқындау оңайға соқпайды. Қызметкерлердің
еңбек құқықтарын нақтылау құралдары есебінде болса да заң ... ... ... ... көрсетуге болады. Сонымен, жыл сайынғы
төленетін демалыс құқығына қатысты ... бұл ... беру ... нормалар заңды кепілдіктерге жатпайды (ҚР ЕК 101,105-баптары),
алайда қызметкерлердің келісімімен ғана жол ... ... ... ... ... ... табылады (ҚР ЕК 109-бабы).
ҚР ЕК 13-тарауы арнаулы кепілдіктер мен өтемақы ... ҚР ЕК 149-159 ... ... мен ... беру
жағдайлары» тізбектелген, оларға мынадай кепілдіктер жатады: ... ... ... ... көшу ... мемлекеттік және қоғамдық
міндеттерді орындау кезінде, экологиялық зілзала мен радиациялық қатер
аймақтарында ... ... ... ... және т.б. ... ... ... көзделген кепілдіктер мен өтемақылардың барлық жүйесін
қамтымайды.
Құқық нормаларында ... ... ... азаматтардың еңбек
құқықтарын жүзеге асыруға және және ... ... ... етеді.
1. Гусов К.Н., Толкунова В.Н. Трудовое право Росии. М.: ... ... ... ... 30 ... ... ... Н.И., Малько А.В. Теория государства. М.:Юрист, 1999.С.275.
4. Там же.
5. Скобелкин В.Н. Юридические гарантии трудовых прав рабочих и служащих.
М.: ... ... ... А.С. ... механизм обеспечения прав человека
и гражданина. Саратов, 1996. С.168.
7. Сагаева С.М. ... ... на труд ... в ... ... Гусоя К:Н:, Толкунова В.Н. Трудовое право России. ... ... ... В.Н. ... ... М.:Вердикт, 1999. С.337.
10. Смирнов В.Н. Природа и сущность права на труд в СССР.М., 1964. С.163.
11. Трудовое ... ... // под ред. М.В. ... М., 2001. ...... ... ... реализующего его физические
и умственные способности для ... ... ... ... ... ... на ... продуктом труда, продуктом
производства.Именно его реализация создае материальные блага, ... ... ... и ... - ... human activity that implements the physical and
mental ability to obtain certain material and spiritual wealth, referred ... product of labor, product ... ... creates wealth, provides every person and ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы16 бет
Қылмыстық іс жүргізу қағидалары79 бет
Адам және азаматтардың конституциялық міндеттері18 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам мен азаматтардың конституциялық құқықтары, бостандықтарына және міндеттері38 бет
Адам мен азаматтардың саяси және экономиккалық құқықтары мен бостандықтары20 бет
Адам мен азаматтардың құқықтары10 бет
Адам құқықтарының жалпы теориясы (1-2 бөлім)145 бет
Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы7 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь