Жердің магнит өрісін зерттеу

Мазмұны

Кіріспе .................................................................................................................... 2

1.1. Жер шары. Қысқаша шолу ........................................................................... 4

1.2. Жердің ішкі құрылысы ................................................................................. 4

2.1. Жердің магнит өрісі ...................................................................................... 7

2.2. Магнит өрісі қалай пайда болады ................................................................ 9

2.3. Магниттік дауыл .......................................................................................... 10

2.4. Магнит өрісінің тірі ағзаларға әсері .......................................................... 11

2.5. Магнит дауылдарының адам ағзасына әсері ............................................ 12

3.1. Магнит өрісінің индекстері ........................................................................ 13

4.1. Cпектрлік қуатты есептеу ........................................................................... 17

5.1. Планеталардың күнді айналу периодтарын салыстыру .......................... 18

5.2. Планеталардың жұлдызды айналу периодын есептеудің
компьютерлік бағдарламасы ............................................................................. 22

Қорытынды ......................................................................................................... 23

Пайдаланылған әдебиеттер ............................................................................... 24
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі:
Қазіргі уақытта Жердің магнит өрісін бақылау, бірден-бір ғылыми маңыздылығы үлкен мәселе болып отыр. Оны зерттеу көптеген әлі де сыры ашылмаған табиғат, астрофизика құбылыстарын түсінуге мүмкіндік береді. Соңғы елу жылдағы ғылыми-техникалық прогрестің әсерінен көптеген салаларда, соның ішінде медицинада (жүрек магнитограммасы), геологияда (өрістің ауытқуы арқылы аномалияларды анықтау), метеорологияда (ауа райын бақылау) жердің магнит өрісінің әсерін бақылау арқылы бірнеше жаңалық ашылған болатын. Сондықтанда өрістің өзгерісін (вариациясын), қасиеттерін, тірі ағзаларға, атап айтқанда адамға әсерін зерттеп, бақылау өзекті мәселе екені сөзсіз.
Жұмыстың мақсаты:
Жұмыстың мақсаты магнит өрісін зерттеу әдісін негіздеу және белгілі мәліметтер бойынша статистикалық бақылау жүргізу. Ғылыми жұмыстың алдында осы мақсатта бірнеше информативтік мәні бар статистикалық функцияларды есептеу және компьютерлік бағдарламасын құру және нәтижелерді талдау міндеттері қойылды.
Зерттеудің ғылыми-практикалық мәні:
Жұмыста алынған мәліметтер осы тақырыптағы зерттеулер үшін ғылыми-практикалық мәні бар деп саналады. Атап айтқанда, компьютерлік бағдарламасын орта мектептерде және жоғары оқу орындарында оқушылар мен студенттердің ғылыми ізденіс жұмыстарында қолданыс табуы мүмкін. Ал, жұмыстың қорытындыларын Жер физикасы, яғни геофизика мәселелерінде қажетті ақпарат түрінде қолдануға болады.
Жердің және Жер төңірегіндегі ғарыштық кеңістіктің магнит өрісі; геомагниттік өрістің кеңістікте таралуын және уақыт бойынша өзгерісін, сондай-ақ, соған байланысты пайда болатын Жердегі және жоғары атмосферадағы геофизикалық процестерді зерттейтін геофизиканың бөлімі.
Жердің магнит өрісі тұрақты (99%) және айнымалы (1%) болып екіге бөлінеді. Жердің тұрақты магнит өрісі Жердің ішінде толассыз жүріп жатқан процестерге байланысты және ол Жер бетінің әр нүктесінде әр түрлі болады. Жердің тұрақты (негізгі) магнит өрісінің пайда болуы жайында әр түрлі болжамдар бар. Оның ішінде ғалымдар гидромагнитті динамо теориясына сүйенеді. Температураның өзгеруіне байланысты Жердің сұйық ядросында электр өткізгіш заттар айналып тұруы мүмкін. Мұны «конвективті» айналым деп атайды. Жер ядросында әрқашан да болатын әлсіз магнит өрісі салдарынан конвективті айналымдар тұйық құйынды электр токтарын туғызады. Ал бұл токтар Жердің магнит өрісін қоздырады.
Қазіргі кезде гидромагнитті геодинамо мәселесін зерттеуде, біздің және шет елдерде үлкен белсенділік байқалады. Бұл белсенділік заңды, себебі жаңа заманның тіркеу құрылғыларының мүмкіндіктері, Жер қойнауында болып жатырған процесстерге тереңірек зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Berghaus «Physical. Atlas, Erdmagnetismus» (1891). - 151-161 б.
2. Ф.Буссе. Магнитная гидродинамика земного ядра. - 199-233 б. Сборник "Вихри и волны". М. "Мир", 1984, с.336.
3. У.Б.Харленд т.б. Шкала геологического времени, "Мир", 1985, 140 б.
4. С.И.Брагинский. О спектре колебаний гидромагнитного динамо Земли. Геомагнетизм и аэрономия. 1970, т.10,221-233б.
5. P.W.Layer, F.Kruner. An archean geomagnetic reversal in the kaap valley pluton. South Africa. Science, 273, 1996, 943-946 б.
6. У.Паркинсон. Введение в геомагнетизм. "Мир", 1986, 527 б.
7. G.Glatzmaier, P.Roberts. Phys. Earth Planet. Inter., 91, 63 (1995).
8. Bpeyc Т.К., Рапопорт С.И. Магнитные бури: медико-биологические и геофизические аспекты.-М.: Советский спорт, 2003.-192 б.
9. Дубров А.П. Геомагнитное поле и жизнь.-Л.: Гидрометеоиздат, 1974.-175 б.
10. Ионова В.Г., Сазанова Е.А., Сергеенко Н.П. и др. Реакция организма человека на гелиогеофизические возмущения//Биофизика.-2003.-Т. 48.-Вып. 2.-С. 380-384 б.

Интернет:

1. МЦД по геомагнетизму, Копенгаген (Дания) -
http://www.dmi.dk/projects/wdcc1/
2. Гренландская магнитометрическая цепочка -
http://web.dmi.dk/projects/chain/
3. МЦД по геомагнетизму, Эдинбург (Шотландия) - http://ub.nmh.ac.uk/
4. МЦД по геомагнетизму, Киото (Япония) -
http://swdcwww.kugi.kyoto-u.ac.jp/index.html
5. МЦД по геофизике, Пекин (Китай)-
http://www.ngdc.noaa.gov/wdc/wdcd/wdcd_geophysics.html
6. МЦД по геомагнетизму, Бомбей (Индия)-
http://www.ngdc.noaa.gov/wdc/wdcc2/wdcc2_bombay.html
7. МЦД по солнечно-земной физике, Боулдер (США) -
http://www.ngdc.noaa.gov/stp/
8. МЦД по Космическим наукам, Пекин (Китай) http://www.ngdc.noaa.gov/wdc/wdcd/wdcd_space.html
        
        Мазмұны
Кіріспе .................................................................................................................... 2
1.1. Жер шары. Қысқаша шолу ........................................................................... 4
1.2. Жердің ішкі құрылысы ................................................................................. 4
2.1. Жердің магнит өрісі ...................................................................................... ... ... ... ... пайда болады ................................................................ 9
2.3. Магниттік дауыл .......................................................................................... 10
2.4. Магнит өрісінің тірі ағзаларға әсері .......................................................... 11
2.5. Магнит ... адам ... ... ... 12
3.1. Магнит өрісінің индекстері ........................................................................ 13
4.1. Cпектрлік қуатты есептеу ... ... ... ... ... ... ... .......................... 18
5.2. Планеталардың жұлдызды айналу периодын есептеудің
компьютерлік бағдарламасы ............................................................................. 22
Қорытынды ......................................................................................................... ... ... ... ... ... ... ... магнит өрісін бақылау, бірден-бір ғылыми маңыздылығы үлкен мәселе болып ... Оны ... ... әлі де сыры ашылмаған табиғат, астрофизика құбылыстарын ... ... ... ... елу жылдағы ғылыми-техникалық прогрестің әсерінен көптеген салаларда, соның ішінде медицинада (жүрек магнитограммасы), геологияда (өрістің ауытқуы арқылы аномалияларды анықтау), метеорологияда (ауа ... ... ... ... ... ... ... арқылы бірнеше жаңалық ашылған болатын. Сондықтанда өрістің өзгерісін ... ... тірі ... атап ... ... ... ... бақылау өзекті мәселе екені сөзсіз.
Жұмыстың мақсаты:
Жұмыстың ... ... ... ... ... ... және ... мәліметтер бойынша статистикалық бақылау жүргізу. Ғылыми жұмыстың алдында осы мақсатта ... ... мәні бар ... ... есептеу және компьютерлік бағдарламасын құру және нәтижелерді талдау міндеттері қойылды.
Зерттеудің ғылыми-практикалық мәні:
Жұмыста алынған мәліметтер осы тақырыптағы зерттеулер үшін ... мәні бар деп ... Атап ... ... ... орта мектептерде және жоғары оқу орындарында оқушылар мен студенттердің ғылыми ізденіс ... ... ... ... Ал, ... қорытындыларын Жер физикасы, яғни геофизика мәселелерінде қажетті ... ... ... ... ... және Жер ... ... кеңістіктің магнит өрісі; геомагниттік өрістің кеңістікте таралуын және ... ... ... ... ... байланысты пайда болатын Жердегі және жоғары атмосферадағы геофизикалық процестерді зерттейтін геофизиканың бөлімі.
Жердің магнит өрісі тұрақты (99%) және ... (1%) ... ... ... ... ... ... өрісі Жердің ішінде толассыз жүріп жатқан процестерге байланысты және ол Жер бетінің әр нүктесінде әр түрлі ... ... ... ... ... ... пайда болуы жайында әр түрлі болжамдар бар. Оның ішінде ғалымдар ... ... ... ... Температураның өзгеруіне байланысты Жердің сұйық ядросында электр өткізгіш заттар айналып тұруы мүмкін. Мұны ... деп ... Жер ... ... да ... әлсіз магнит өрісі салдарынан конвективті айналымдар тұйық құйынды электр токтарын туғызады. Ал бұл токтар Жердің магнит өрісін қоздырады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... және шет ... үлкен белсенділік байқалады. Бұл белсенділік заңды, себебі жаңа заманның тіркеу құрылғыларының мүмкіндіктері, Жер ... ... ... ... ... ... жүргізуге мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде бұрын тек мантия-сыртқы ядро шекаралық қабатындағы ағындар қарастырылған болса, қазіргі кезде бұл жаңағы қабатқа қоса, тағы бір ішкі және ... ядро ... ... ... ... Сол ішкі ядро шекарасындағы ағындарының магнит өрісін ... ... ... ... ... ... жете ... Жер бетінен жоғары ұзаған сайын магнит өрісіне Күн желі - Күннен шыққан зарядты бөлшектер ағыны әсер етеді. Жер ... ... ... ... магнит диполінің (магниттелген біртекті шардың) магнит өрісіне ұқсайды. Бұл дипольдің центрі Жер центрінен 436 км-ге ығысқан және оның магниттік ... Жер ... 11,50 ... жасайды. Дипольдің магнит полюстеріне сәйкес геомагниттік ендік, геомагниттік меридиан, геомагниттік ... деп ... ... ... ... ... ... өрісі мен дипольдің арасындағы нақты өлшеу арқылы анықталған айырма ... ... деп ... ... қарай магниттік аномалиялар материктік, аймақтық, жергілікті болып ажыратылады. Материктік аномалиялар Жердің терең қабатында өтетін құбылыстарға байланысты пайда болады. Жер ... 6 ... ... бар. ... ... ... ... километрге созылады. Жергілікті аномалиялардың ұзындығы ондаған километрден бір ... ... ... ... ... ... ... магниттік аномалиялар бар. Негізгі магнит өрісі ұзақ жылдар ішінде өзгеріп отырады. Мұндай баяу өзгерістерді - ... ... ... жылжу) деп атайды. Ғасырлық жылжу Жер ядросындағы процестерге тәуелді болады. Жердің айнымалы магнит ... ... ... - Жер ... ... ... (ионосфера) не одан да жоғарырақ қабаттардағы электр тогы салдарынан ... ... ... ... ... периодты вариациялар және магниттік ұйытқулар болып бөлінеді. ... ... ... ендікке, жыл мезгіліне және Күн активтілігіне байланысты өзгеріп отырады. Магниттік ұйытқулар ... ... мен ... жарқылға тікелей байланысты болады. Жергілікті магниттік аномалияларды бақылау нәтижесінде кен байлықтардың, әсіресе, темір кендерінің жатқан орны және оның қоры ... Бұл ... ... барлау әдістерімен жүргізіледі. Магниттік ұйытқуларды зерттеу арқылы радиобайланыс жүйесін бұзатын ... ... ... біліп отыруға болады. Жердің магнит өрісінің тірі организмге әсерін зерттеу ісі де биология ғылымы үшін маңызды мәселе. ... Жер ... ... ... шары - ... ... жүрген тоғыз ғаламшардың бірі. Грекше планета - дегенді білдіреді. Күн жүйесіндегі ... ... ... жер ... ... Шолпан, Жер, Марс) және алып ғаламшарлар (Юпитер, Сатурн, Уран және ... деп екі ... ... Ең ... ... ... ... деректер өте мардымсыз. Ғаламшарлар Күнді эллипс тәрізді орбиталарының бойымен айналады. Ғаламшарлардың маңында айналып жүрген шағындау ... ... ... ... деп атайды. Жердің жалғыз табиғи серігі - Ай, ол Жерден 384 мың км ... ... Ай Жер ... мен ... ... ... ... ықпал етеді.
Полюстері.
Жер шарының айналу білігінің оның беткі бөлігімен түйісетін нүктелерін географиялық ... ... және ... деп ... . ... ... полюстердің орын ауыстыруына ғаламшардағы салмақ күшінің өзгерістері әсер етеді деп болжайды. Мәселен, мұздықтардың еріп, Дүниежүзілік мұхитқа қосылуы; жер ... ... жер ... ... келуі; литосфералық тақталардың жылжуы географиялық полюстердің ығысуына себепші болуы мүмкін)
Географиялық полюстерден басқа Жер шарының ... ... ... Жердегі магнит өрісі шамамен 3,5 млрд. жыл бұрын пайда болған, бұл ... ... ... ... бірнеше рет орын алмастырған. Жердегі магнит өрісі әсерінен атмосфераның жоғарғы ... (100 км ... ... ауаның жарық шашуы жүреді, мұны полярлық шұғыла деп атайды.
Жер туралы қысқаша мәліметтер
* Күннен ... ... - 149,6 млн км. ... 152,1 млн км, ... млн ... Орбитадағы орташа айналу жылдамдығы - 29,79 ... ... ... - ... кг/м3
* Күнді айналу ұзақтығы - 365 тәулік 6 сағат 9 мин 10 сек
* ... ... - ... ... - 5,976 * 1024 ... Радиусының орташа ұзындығы - 6371 км
* Экватордың ұзындығы - 40075,7 ... ... ... - 40008,5 ... Жер бетінің жалпы ауданы - 510 млн ... ... ішкі ... ішкі ... ... ... әлі жете зерттелмеген, аса күрделі ғылыми мәселе болып табылады. Өйткені зерттеу барысында жер қыртысының бар болғаны 15 ... ... ... ғана бұрғыланып (Кола түбегіндегі ұңғыма), оны құрайтын жыныстардың нақты үлгілері алынған. Жердің бұдан тереңде жатқан ... оны ... ... ... мен ... ... ... негізінен, жер сілкіну кезінде пайда болатын толқындардың қозғалу жылдамдығын, арнайы геофизикалық және сейсмикалық ... ... ... мен ... негізінде қалыптасады.
Жердің ең беткі жұқа қатты қабығы - жер ... ... ... ... астында 5-10 км, материктерде 35-40, ал биік таулы аудандарда 70 км-ге ... ... ... ғылыми болжамдар бойынша, материктердегі жер қыртысының қалыңдығы 250 км-ге дейін жетуі мүмкін. Жердің келесі қабаты - мантия ... - ) 2900 ... ... ... ... Ол жер ... Мохоровичич қабаты арқылы бөлініп жатыр, оны 1909 жылы югославиялық сейсмолог А. Мохоровичич ... Бұл ... ... ... 3,5 ... ... ... ал сейсмикалық толқындардың өту жылдамдығы 6,7-ден 8,2 км/сек-қа ... күрт ... ... Жер көлемінің 83%-ын, жалпы салмағының 67%-ын құрайды. Мантияны құрайтын заттар қатты күйде ... ... ... түседі.
Мантия тығыздығы 4,5 т/м3, температурасы 2200С болатын жоғарғы мантияға және тығыздығы 5,7 т/м3, температурасы 36000С-қа ... ... ... ... 900 ... дейін созылып жатқан жоғарғы мантияның 250-300 км тереңдігінде ... мен ... ... ... қабат орналасқан, оны астеносфера деп атайды. Астеносфераны құрайтын жыныстар борпылдақ әрі майысқақ болып ... сол ... жер ... ... қозғалыстарды және магматизм мен метаморфизм құбылыстарын күшейтеді. Астеносферадан жоғары орналасқан жоғарғы ... мен жер ... ... ... ... ... жекелеген литосфералық тақталар жиынтығынан құралады. Олар А.Вегенердің литосфералық тақталар теориясына сәйкес, үнемі ... ... бұл ... ... ... ... ... нәтижесінде жүзеге асады. Мантияның 900-ден 2900 км-ге дейінгі аралығын төменгі мантия алып ... ... өте ... ... ... жоғары қысымның әсерінен мантия заттары иленген қоймалжың ... ... ... 2900-ден 6370 км аралығында орналасқан Жердің ішкі өзегін ядро деп ... ... ... ядро ... ... орналасқан екі бөліктен тұрады. Сұйық металдардың (темір, никель және т.б.) қоспасынан тұратын, ... 5000 ... ... ... алып жатқан сыртқы ядро біршама қозғалмалы болып ... Оның ... ... ... 10-15 т/м3, температурасы 40000С шамасында болады. Ал ішкі ядрода температуракүрт жоғарылап, 60000С-қа жетеді, ... 15-20 ... ... ... жер сілкінулер нәтижесінде Жердің ішкі өзегі арқылы өтетін сейсмикалық толқындардың ... ... ... ... геофизиктер Р. Кохе мен Л. Штихруде ішкі ядроның біртұтас қатты темір шар екендігі туралы болжам жасады. Электр өткізгіштігі ... ... ... ... күрт ... ... сыртқы ядро да жылдам айналымға түседі. Соның нәтижесінде құйынды магнит өрісі пайда болады. Бұл магниттік өріс Жер шары шеңберінен ... ... ... де ... ... ... ... зарядталған бөлшектерді кері тебеді.
Құрамы мен құрылысы түрліше ... Жер ... ... - бастапқы заттың ұзақ геологиялық уақыт ... ... ... қызуы мен балқуы нәтижесінде жүрді. Яғни неғұрлым ауыр элементтер (темір, никель және т.б.) төмен шөгіп, ядроны ... ал ... ... ... ... ... алюминий) қалқып шығып, жер қыртысын түзген. Балқу ... ... ... газдар мен су булары атмосфера мен гидросфераның негізін қалады.
2.1. Жердің магнит өрісі
Жердің осьі айналу осьімен сәйкес келмейтін магнит екенін 1600 жылы ... ... ... ... дәрігері, ағылшын ғалымы Уильям Гильберт болатын. Сондықтан да кез-келген магнитта сияқты Жерде де ... ... бар. 1635 жылы ... ... ... баяу да ... ... Геллибранд байқаған болса, 1702 жылы ең алғаш Жер ... ... ... Эдмунд Галлей жасады. (Қазіргі кезде де магнит карталары жасалуда.Мысалы ретінде мына картаны алуға болады:)
1835 жылы жердің ... ... ... гармоникалық анализін Гаусс жасап шығарды. Геттинген қаласында орналасқан бірінші магнит обсерваториясын ... да сол ... ... ... ... ... ... Магниттік меридиан
4177665114300035680651143000бағытта көрінеді. Мұндағы кез-келген X H ... ... ... ... I Y ... ... В D ... ... ... ... ... ... Z ... ретінде D және І ... ... ... В ... ... шамасын алуға болады. ... D ... - В ... ... ... Н пен ... ... арасындағы бұрыш. І - бұл В мен Н арасындағы бұрыш. Егерде Н шығысқа қарай ығысса, D ... оң ... ... ал В ... ... ... ... ығысса, І бұрышы оң болып саналады.
Н-тан өтетін вертикаль жазықтық, жергілікті магнитті меридиональді жазықтығы деп ... ... В ... Н ... ... арқылы (солтүстік (Х) және оңтүстік (Ү)) жіктеу ... ... В ... ... ... ... оң болып саналатын вертикаль құраушы Z, үшінші құраушы қызметін ... ... ... (Гс) ... (γ) ... [1γ=10-5Гс],
(Алдарыңыздағы график 1957 жылғы Аризона шт. Тусон геомагниттік обсерваториясында жасалған. Бұл график Н,D,Z құраушыларының ... ... ... ... ... 1-ші ... тыныш күнде, ал екінші график магниттік дауыл ... күні ... ... D және І ... доғалық градустар мен минуттармен өлщенеді. Мұндағы барлық көрсетілген жеті шама (B,H,Z,X,Y) магнит ... деп ... ... арасындағы қатынастар суреттен белгілі.
Н=B*cosI, ... ... ... ... В векторын толық сипаттау үшін үш элемент жеткілікті екені анық болды. Олар ... ... ... барлығын есептеп табуға болады.
2.2. Магнит өрісі қалай пайда болады
Осы сауалды 60 жыл бұрын өзіне Петр Николаевич Лебедев ... ... ... ... ... 1910 жылы ... ... өрісінің жұмбағын шешуге бел буды. Ол өрістің пайда болуын Жер шарының өз осьінен айналуымен ... деп ... Сол ... ... ... тырысты. Тау кенінің, металдардың әр түрлерінен дөңгелек денелер жасайды. Олардың бәрі Жердің кішірейтілген модельдері ... ... ... тәжірибелер ылғида ештеңе бермейтін. Жер шары өз осьінен қалай айналдырылатын болса, бүкіл модельдерде солай айналдырылады. Алайда дәлдігі өте ... ... ... ... ... болуын көрсетпейді. Өзінің болжамын ұлы ғалым дәлелдеп үлгермегенімен, оның ойлары өмір сүруін тоқтатпады.
Уақыт өте берді, ал адамдар өздеріне: - ... ... ... ... жылы ... ... Я.И.Френкель гипотезасын ұсынған болатын. Ол да, П.Н.Лебедевтің тұжырымдамасы сияқты, Жердің өз осьінен айналуына негізделіп жасалған. ... ... ... ... ... деп ... ... негізгі себеп ретінде сұйық ядроны қарастырған. Дәл сол сұйық ядрода үлкен жұмыс істеді. Онда ... ... ... ... ... ... өрісі туындайды деп тұжырымдаған. Бірақ ғалымдардың алдында тағы да бір бөгет ... ... ... ... ... тек ... магнит өрісі болса ғана пайда болады. Ал Жер ... ... ... ... ... ... гипотезасы бұл сұрақтарға жауап бере алмады.
Осы бір жұмбақты Э.Буллард атты Кембридж университетінің профессоры ... ... Ол 1950 жылы ... Тағы да ... жыл ... соң ... өзінің гипотезасын ұсынды.
Жер ядросының сыртқы жағы сұйық. Ол үстіңгі тығыздығы жоғарырақ қабаттан гөрі жайырақ айналады. Сол сияқты ішкі ядро да ... ... ... Бұл ... - ... қатты ауытқуы. Бұл ауытқу заттардың вертикаль ағындарын туғызады. Сондықтан да көтерілген сұйықтық-батысқа, ал төмендеген сұйықтық-шығысқа қарай ығысады. Сол себепті де ... ... ... ... бір ... ал оның ... жарты шарында қарама-қарсы бағыттағы ағындар пайда болады. Олар ... ... ... ... ... күш ... ... әкетеді. Соның әсерінен ғалымдар тороидальді өріс деп атайтын, тұйықталған электромагниттік құйындар пайда ... ... ... ... ... міне ... шығады. Бірақ оның математикалық негізін шығаруға әлі мүмкіндік жоқ.
2.3. ... ... ... деп ... ... ... ... өрісінің қатты ауытқуы байқалады. Олар бірнеше тәулікке дейін созылады. Магнит дауылының пайда болуы, Жердің магнитосферасына әсер ететін күн ... (күн ... ... ... ... ... ... белсенділігі күшейген кезде, оның бетінен зарядталған бөлшектер ағыны (протондар мен электрондар) планета аралық кеңістікке лақтырылады, міне ... күн желі ... Күн ... бөлшектерінің, Жер орбитасы деңгейіндегі орташа жылдамдығы 400 км/с-қа жетіп, ал саны 1 см3-та бірнеше ондыққа ... ... Осы ... ... мен ... ... ... магнит өрісі, Жердің магнит өрісін өзгертіп, магнит дауылын туғызады.
2.4. Магнит өрісінің тірі ... ... ... атты ... ... ... ... кернеулігі жердікінен аз арнайы камерада орналасқан тірі ағзаларды зерттеді. Осындай камерада, 72-сағат өткеннен кейін, бактериялардың көбею қабілеті 15 есе ... ... ... ... ... тышқандарда зат алмасу жоғарылаған болатын. Дәл осындай ортада көбірек уақыт өткізген жағдайда, ағзада қайтымсыз өзгерістер пайда болады. ... ... ... ... деп қарастыратын болсақ, онда Жердегі тірі ағзалар үшін апат ретінде қабылданатыны сөзсіз. Соның ... тірі ... ... ... ... ... ... өзгертуі әбден мүмкін. Солай бола тұра одан басқа да қауіп бар. ... ... ... ... ... ... ... ғарыштан келетін бөлшек ағынынан қорғайтын, Жер шарындағы өмірді сақтайтын болып табылады. Үлкен жылдамдықпен қозғалып, күшті иондаушы фактор ... ... ... ... тірі ... ... ... ағзаның генетикалық аппаратына әсер ететіні белгілі. Ғарыштық орбитаға жіберілген алғашқы жасанды серіктер көмегімен, ... ... ... ... ... ... ... дауылдарының адам ағзасына әсері
Магнит дауылы кезінде түрлі аурулары бар науқастардың жағдайлары нашарлағаны байқалады. Жүрек ... ... ... қан ... артып, коронарлық қан айналымы бұзылады. Сонымен қатар магнит дауылы ... ... ... ... ... адамдарда инфаркт, инсульт, гипертоникалық криз сияқты асқынулар байқалады. Тыныс алу жүйесі ауруларымен ... ... ... нашарлайды. Адамның биоритмі де өзгереді. Кейбір аурулардың жағдайы магнит дауылына дейін, кейбірінің жағдайы дауылдан кейін қиындайды. Бұл науқастардың магнит ... ... де ... ... дауылы кезінде психикалық аурулармен ауыратын науқастардың аурулары асқынып, көлікте жарақат алу мен түрлі бақытсыз жағдайлар да орын ... ... және ... нерв жүйесі геофизикалық құбылыстарға өте сезімтал келеді.
Дауыл уақытында магнит өрісінің ... ... ... сайын күшейе түседі. Сондықтан магнит дауылдары солтүстікке ауған кезде оның әсері адам денсаулығына күшейе түседі. Көз ... ... ... ... ... ... туу көбейеді.
3.1. Магнит өрісінің индекстері
Геомагнитті индекстер магнит белсенділігін ... оның ... ... масштабта ақпараттар қатары түрінде суреттеу мақсатымен берілген. 1932 жылы Кр мен Ар, және 1957 жылдан бастап Dst үшін ... ... ... ... Үш сағаттық К индекс.(1938 жылы Дж.Бартельс енгізді)
К индекстері күннен шыққан бөлшектердің жердің магнит өрісіне әсерін бөліп қарастырады. Олар ... ... ... және де одан да ... өрістің горизонтальді компоненттерін 3 сағаттық периодта жүйелейді. Әрбір белсенді деңгей, сәйкес амплитуданың ауытқуымен ... ... Үш ... ... ауытқаған магнит өрісін, ионосфералық тоқтардың тәуліктік тыныш магнит өрісінің варияциясынан айырады. К индексінің диапазоны, бөлшектің ... бір ... ... 0-ден ... 9-ға ... ауытқыған) 28 интервалдан тұрады.
Вариация, нТл
550
К-индексі
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Мысалы К индексінің көрсеткіші 27-ге тең болса, онда ол 2 және 2/3 ... ... ... келеді, ал К 30-ға тең болса, онда ол 3 және 0 немесе дәл 3-ке тең болады. К 33-ге тең ... ... ол 3 және 1/3 ... ... К ... орташа арифметикалық мәнін, 13 обсерваторияның көрсеткіштерінің есептеуі бойынша алады. Олар:
Кр. Лервик ... ... ... ... ... ... (Канада), Фредерисбург (АҚШ), Мианук (Канада), Ситка (АҚШ), Иеревел (Нов.Зел.), Канберра (Аустралия), Лово (Шв.), ... ... ... және ... ...
2. Кр индексі. Үш сағат периодын қамтитын К индекстерінің, 13 обсерваторияда (жоғарыда көрсетілген) анықталған шамаларының орташа мәні болып ... Ак ... үш ... АК ... орташасы болып табылатын геомагнитті белсенді тәуліктік индекс.
4. Ар индексі.
Кр станцияларының ақпараттық желісінің базасына негізделіп жасалған орташаланған ... ... Dst - ... ... ... ... ... мәндерімен есептелінетін, экваторлық магнит ауытқуын сипаттайтын эквивалентті индекстер.Олар үлкен магниттік дауыл уақытындағы өрістің Н-компонентіндегі негізгі ... ... ... ... ... ... симметриялық экваторлы сақиналы токтың әсерін көрсетеді. Өлшем бірлігі - нТ.
6. Ср ... ... ... ... ... үшін ... ... жоғары деңгейлі сандық анықтамасы сегіз Ар амплитудасының қосындысымен анықталады. Ср-нің диапазоны, оннан бір ... ... 2,5-ке ... ... ... ... ... уақытта көп қолданылатын индекстердің бірі - Dst индексі. Бұл индекстердің көрсетуі 1957 жылдан бастап қазіргі кезге дейін жүргізіліп ... ... ... ... бұл индекстердің көрсеткіштері сағаттық мәнмен есептелінеді. Яғни ол индекс вариацияның сағат сайын өзгеруін ... ... ... белгілі деректер бойынша вариацияның өзгеруін бақылауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ретінде 2008 жылдың 1 қаңтарындағы көрсеткіштерін алуға болады (№1 график):
-1457325159575500
Графиктен көріп ... ... ... ... ... болғанымен айдың соңына қарай біршама тұрақтана бастағаны байқалды.
Ал мынау сол жылдың Желтоқсан айына сызылған ... (№2 ... нТ ... ... -3 нТ (2008 ... 16 және 30 желтоқсаны)
Бұл графикте айдың басында ауытқу өте жоғары болып, айдың соңына дейін өрістің ... ... ... ... ... ... үлкен ауытқулары күннен бөлінген бөлшектердің Жердің магнитопаузасымен әрекеттесуі әсерінен байқалады, яғни магниттік дауыл пайда болады)
4.1. Cпектрлік қуатты есептеу формуласы
(Есептеу ... ... ... ... 0..N-1
ti:=i*Δt
xi:=sin(2*PI*f0*ti) + σ*(rnd(1)-0.5)
y:=cfft(x)
ai:=|yi|
ΩDi:=i+1/TO
bi:=0.23*ai-1+0.54*ai+0.23*ai+1
b0:=0.54*a0+0.46*a1
2060575852170002218055246697500
(Бұл спектрлік қуатты есептеу графигі, Желтоқсан айындағы Dst-индексінің көрсеткіштеріне (жоғарыда көрсетілген №2 график) ... ... ... ... ... ... ... Dst-индексінің спектрлік қуатының минимумы
5.1. Планеталардың күнді айналу периодтарын салыстыру
Планеталардың Күнді айналу периодтары, әрине ең ... ... ... ... ... ... ... айналу периодын есептейтін формуланы 1619 жылы алғаш И.Кеплер ұсынған болатын(Кеплердің ІІІ заңы). Бұл формула бойынша ... ... ... ... квадраттарының қатынасы олардың орбиталарындағы үлкен жарты осьтердің кубтарының қатынасындай болатыны көрсетіледі:
{F=GMm/r2, F=mω2r
GMm/r2=mω2r
[ω=2PI/T]
240030022098000r3/T2=GM/4PI2}
T2=4PI2r3/GM
1. Жердің күнді айналу периодын есептеу:
r - ... - ... - ... - 3,14 ... ... = = = ... ... = ... c = ... сағ = 365 ... 6 сағ 9 мин
[T] - сек
2. Меркурийдің күнді айналу периоды: 88 тәулік
Өз өсінен айналу уақыты - 58 ... 16 ... ... ... ... - 57,9 млн км
Диаметр - 4878 км ... (Жер = ... (Жер = ... ... - 5,43 г/см3
Бетіндегі t0min -180C0, t0max +430C0
Қысым (Жер = 1):10-15
Атмосфера: жоқ деп айтуға болады(оттек, натрий, гелий іздері бар)
3. ... ... ... ... 224,7 ... ... айналу уақыты - 243 тәул. 00 сағ 14 мин.
Күнге дейінгі орташа қашықтық - 108,2 млн ... - 12103 ... (Жер = ... (Жер = ... тығыздық - 5,25 г/см3
Бетіндегі орташа t0 +470C0
Қысым (Жер = 1):90
Атмосфера: көмірқышқыл газы (96%), азот(3,2%), оттегі және ... ... ... ... ... 687 тәулік
Өз өсінен айналу уақыты - 24 сағ 37 мин 23 ... ... ... ... - 227,9 млн ... - 6786 ... (Жер = 1):0,108
Көлемі (Жер = 1):0,150
Орташа тығыздық - 3,9 г/см3
Бетіндегі ... t0 ... (Жер = ... ... саны - 2 ... және ... ... газы (96%), азот(2,7%), оттек қалдықтары (0,13%) аргон(1,6%), су булары(0,03%) және басқа газдар.
5. Есекқырғанның(Юпитер) күнді айналу ... 11,86 ... ... ... ... - 9 сағ 50 мин 30 ... дейінгі орташа қашықтық - 778,3 млн км.
Диаметр - 143000 км
Массасы (Жер = 1):317,9
Көлемі (Жер = ... ... - 1,3 ... ... t0 ... ... саны - ... сутегі (82%), гелий (18%), және т.б. газдар.
6. Сатурнның айналу периоды: 29,46 жыл
Өз өсінен айналу уақыты - 10 сағ 13 мин 23 ... ... ... ... - 1 427 млн ... - 120000 ... (Жер = ... (Жер = 1):761,446
Орташа тығыздық - 0,69 г/см3
Бетіндегі орташа t0 -180C0
Қысым (Жер = 1):90
Табиғи серіктер саны - ... ... (96%), ... және ... ... ... ... периоды: 84,01 жыл
Өз өсінен айналу уақыты - 17 сағ 12 мин ... ... ... ... - 2 896,6 млн ... - 51118 ... (Жер = 1):14,531
Көлемі (Жер = 1):62,181
Орташа тығыздық - 1,29 г/см3
Бетіндегі орташа t0 ... (Жер = ... ... саны - ... ... (83%), ... және ... Нептунның күнді айналу периоды: 164,8 жыл
Өз өсінен айналу уақыты - 16 сағ 06 мин ... ... ... ... - 4 496,6 млн ... - 49528 ... (Жер = 1):17,135
Көлемі (Жер = 1):57,675
Орташа тығыздық - 1,64 г/см3
Бетіндегі орташа t0 ... (Жер = ... ... саны - ... ... ... ... Плутонның күнді айналу периоды: 247,7 жыл
Өз өсінен айналу уақыты - 6 тәул 8 сағ
Күнге ... ... ... - 5 900 млн ... - 2390 км
Массасы (Жер = 1):0,002
Көлемі (Жер = 1):0,005
Орташа тығыздық - 1,1 ... ... t0 ... (Жер = ... серіктер саны - 1(Харон)
Атмосфера: азот, метан.
5.2. Планеталардың Жұлдызды айналу периодын есептеудің комьютерлік бағдарламасы
Program Period;
var T,l,W,m:real;
const ... ... ... ... ... ... (`l='); readln (l);
writeln (`жұлдыздың массасын енгіз');
write (`W='); readln (W);
writeln ... ... ... (`m='); readln ... ... ... ... жөніндегі негізгі мәліметтер ХХ ғасырда алынғанын білеміз. Сол ғасырда Жер серігі Айдың және Шолпан мен Марстың беттері тікелей зерттеліп, алып ... мен ... ... ... суреттері планетааралық автоматты станциялар және зонд көмегімен алынды.
Осы мәліметтер бойынша планеталардың ішкі құрылыстарының сұлбасы тұрғызылып, олардың бетіндегі ... ... ... ... пайда болу теориясы құрылды және басқа жұлдыздардан планетарлық жүйелер ... ... ... ... ... ... ... және жанама әдістермен зерттеулер негізінде алынған осы мәліметтер пайдаланылды.
Жобада Астрономия саласында зерттеулер жүргізіліп, күн жүйесінің әр планетасына жалпылама ... ... ... ... ... ІІІ заңын қолдана отырып, планетаның Күнді айналу периодын табу формуласы және компьютердегі шығару бағдарламасы берілген.
Соған қоса ... ... ... және сол ... ... ... спектрлік қуатын анықтау бойынша зерттеу мәселелері қаралды.
Жұмыста әр ... ... ... ... ... ... ... статистикалық зерттеулер жүргізілді.
Негізгі функцияларды есептеудің компьютерлік бағдарламасы программасында жазылып, есептеу қорытындылары мен қажетті ... ... ... ... геофизикадағы Жер магнит өрісінің вариациясын зерттеу мәселесінде қолданыс табар деген ойдамыз.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Berghaus (1891). - 151-161 ... ... ... ... ... ... - 199-233 б. Сборник "Вихри и волны". М. "Мир", 1984, с.336.
* У.Б.Харленд т.б. Шкала геологического времени, "Мир", 1985, 140 ... ... О ... ... ... динамо Земли. Геомагнетизм и аэрономия. 1970, т.10,221-233б.
* P.W.Layer, F.Kruner. An archean geomagnetic reversal in the kaap valley pluton. South Africa. Science, 273, 1996, 943-946 ... ... ... в ... ... 1986, 527 ... ... P.Roberts. Phys. Earth Planet. Inter., 91, 63 (1995).
* Bpeyc Т.К., ... С.И. ... ... ... и ... аспекты.-М.: Советский спорт, 2003.-192 б.
* Дубров А.П. Геомагнитное поле и жизнь.-Л.: ... ... ... Ионова В.Г., Сазанова Е.А., Сергеенко Н.П. и др. Реакция организма человека на гелиогеофизические возмущения//Биофизика.-2003.-Т. 48.-Вып. 2.-С. 380-384 б.
Интернет:
* МЦД по ... ... ... ... ... магнитометрическая цепочка -
http://web.dmi.dk/projects/chain/
* МЦД по геомагнетизму, Эдинбург (Шотландия) - http://ub.nmh.ac.uk/
* МЦД по геомагнетизму, ... ... ... МЦД по ... ... ... МЦД по ... Бомбей (Индия)-
http://www.ngdc.noaa.gov/wdc/wdcc2/wdcc2_bombay.html
* МЦД по солнечно-земной физике, Боулдер (США) -
http://www.ngdc.noaa.gov/stp/
* МЦД по ... ... ... ... ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жердің магнит өрісі10 бет
Магнетизм3 бет
Магнит өрісі жайлы46 бет
Магнитті дауылдар және олардың биосфераға әсері3 бет
Магниттер және олардың қасиеттері25 бет
ҒС-ң Жер магнит өрісіндегі қозғалысы. Геомагниттік кесілу қатаңдығы. Ендіктік эффект4 бет
Жер планетасы10 бет
«Ойлау» фразеосемантикалық өрісіндегі тіларалық фразеологиялық баламалар типологиясы62 бет
Айнымалы магнит өрiсi12 бет
Атомдар мен молекулалардың сыртқы магнит және электр өрістерімен әсерлесуі. Магниттік резонанс59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь