Еңбек дауларын қарау

Жоспар:
1) Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2) Еңбек тәртібі ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.9
3) Әлеуметтік қамтамасыздандыру құқығының ұғымы ... ... ... ... ... ... ...10.13
Еңбек Тәртібі– қызметкер мен жұмыс берушінің арасындағы еңбек қарым-қатынастарының жүйесін құқықтық нормалар арқылы белгілеп, оның қағидаларын орындауға тараптардың өзара міндеттілігін білдіретін құқықтық категория(1). Еңбек тәртібі жұмыс беруші мен қызметкерлердің ішкі еңбек тәртібіне мойынсыну, оның белгілеп берген талаптарын орындау жөніндегі өзара міндеттемелерінен көрініс табады. Еңбек төртібі сендіру жөнө мәжбцрлеу сияқты әдістердің көмегімен қамтамасыз етіледі. Сендіруәдісін колдану кызметкерлердің өкімшілік талаптарын, кәсіпорынның (ұйымның) ішкі еңбек тәртібі ережелерін саналы және ерікті түрде орындауға деген ішкі қажеттіліктерін тәрбиелеу мақсатында олардың санасы мен мінез-құлқына әсер етуді көздейді. Сендіру әдісін іске асырудың нысаны кетермелеу шаралары болып табылады. Мәжбүрлеу әдісі сендіру әдісі қажетті нәтижелерге қол жеткізбеген уақытта қолданылады. Ол еңбек тәртібін бұзға ны үшін қолданылатын тәртіптік жазалау шаралары болып табылады.
Еңбекті ұйымдастырудағы жұмыс берушінің міндеттері:
еңбек жарақатына жол бермейтін техника кауіпсіздігінің осы заманғы құралдарын өндіріске енгізуқызметкерлердің көсіби және басқа да науқастарға шалдығуының алдын алатын санитарлық-гигиеналық шараларды қамтамасыз ету
қызметкерлердің қауіпсіздік техникасы, өндірістік санитария, еңбек гигиенасы және өртке қарсы сақтану жөніндегі барлық талаптарды орындауын бақылайды.
Жұмыс беруші еңбектегі табыстары үшін қызметкерлерді көтермелеудің әр түрлі нысандарын қолдана алады. Көтермелеудің түрлері мен тәртібі жәке еңбек, ұжымдық шарттар және жұмыс берушінің актілері арқылы анықталады. Бұл — бағалы сыйлықпен марапаттау, сыйақы беру, алғыс жариялау және басқалары болуы мүмкін. Көтермелеу туралы шаралар деректері еңбек кітапшасына жазылады. Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі "Мемлекеттік қызмет туралы" Заңында мемлекеттік қызметкерлерді адал еңбегі үшін көтермелеу шаралары көзделген (2). Мөселен, қызмет міндеттерін үлгілі орындағаны, мінсіз мемлекеттік қызметі, ерекше маңызды және күрделі тапсырмаларды орындағаны және жұмыста басқа да жетістіктерге қол жеткізгені үшін мемлекеттік қызметкерлерге мынадай көтермелеу шаралары қолданылады:
жоғары қызмет алу жолымен қызмет бабында көтерілу немесе кезекті біліктілік сыныбын мерзімінен бұрын беру;
ақшалай сыйлыктар;
заңда көзделген көтермелеудің өзге де нысандары.
Ішкі еңбек тәртібі ережелерінде және тәртіп туралы жарғыларда көзделген көтермелеу шараларынан басқа қызметкерлер айрықша еңбек қызметі үшін жоғары тұрған органдарга көтермелеуге, Қазақстан Республикасының ордендерімен, медальдарымен, құрметті атақтарымен, құрмет
Әдебиеттер тізімі:
1) «ҚР еңбек құқығы», Н. Айымханова, «Жеті жарғы» баспасы, Алматы, 2002ж, 60б.;
2) «ҚР еңбек кодексі, 2007 жылғы мамырдың 15-сі. №251-ІІІ», «Издателство LEM» баспасы, Алматы, 2007ж.
3) «ҚР Еңбек туралы негізгі заң актілері», «Юрист» баспасы, Алматы, 2006ж., 88б;
        
        КІРІСПЕ
Менің екінші семестрлік жұмысымның тақырыбы деп аталады.
Осы семестрлік жұмыстың ерекшелігі сол, мен:
1) Еңбек кодексі, яғни Қазақстан Республикасының ... ... ... зерттей отырып, оны жан-жақты талдайтын боламын;
2) Еңбек кодексі болашақта әрқайсымыздың еңбек тұрғысындағы еңбек құқықтарымызды білуге, ... жол ... ... денсаулығымыз сыр берген жағдайда немесе жұмысқа мерзімінде қандайда бір себептермен келе алмай қалған жағдайларда Қазақстан Республикасының қандай ... ... ... Осы және көптеген маңызды сұрақтарға жауап іздейтін боламын.
Семестрлік жұмысты зерттеуде ... екі ... ... ... Еңбек тәртібі ұғымы
2) Әлеуметтік қамтамасыздандыру құқығының ... ... - ... мен жұмыс берушінің арасындағы еңбек қарым-қатынастарының жүйесін құқықтық нормалар арқылы белгілеп, оның ... ... ... ... міндеттілігін білдіретін құқықтық категория (1). Еңбек тәртібі жұмыс беруші мен қызметкерлердің ішкі еңбек тәртібіне ... оның ... ... ... ... ... өзара міндеттемелерінен көрініс табады. Еңбек төртібі сендіру жөнө мәжбцрлеу сияқты әдістердің көмегімен қамтамасыз етіледі. Сендіру ... ... ... өкімшілік талаптарын, кәсіпорынның (ұйымның) ішкі еңбек тәртібі ережелерін саналы және ерікті түрде орындауға деген ішкі ... ... ... ... ... мен ... әсер ... көздейді. Сендіру әдісін іске асырудың нысаны кетермелеу шаралары болып табылады. Мәжбүрлеу ... ... ... ... ... қол ... ... қолданылады. Ол еңбек тәртібін бұзға ны үшін қолданылатын тәртіптік жазалау шаралары болып табылады.
Еңбекті ұйымдастырудағы жұмыс берушінің міндеттері:
еңбек жарақатына жол ... ... ... осы ... ... ... ... қызметкерлердің көсіби және басқа да науқастарға шалдығуының алдын ... ... ... ... ... ... ... өндірістік санитария, еңбек гигиенасы және өртке қарсы сақтану жөніндегі барлық ... ... ... ... ... ... үшін қызметкерлерді көтермелеудің әр түрлі нысандарын қолдана алады. Көтермелеудің түрлері мен тәртібі жәке еңбек, ұжымдық шарттар және жұмыс берушінің ... ... ... Бұл -- ... сыйлықпен марапаттау, сыйақы беру, алғыс жариялау және басқалары ... ... ... ... шаралар деректері еңбек кітапшасына жазылады. Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі "Мемлекеттік ... ... ... ... ... адал еңбегі үшін көтермелеу шаралары көзделген (2). Мөселен, ... ... ... ... ... ... қызметі, ерекше маңызды және күрделі тапсырмаларды орындағаны және жұмыста басқа да жетістіктерге қол ... үшін ... ... мынадай көтермелеу шаралары қолданылады:
жоғары қызмет алу жолымен қызмет бабында көтерілу немесе кезекті ... ... ... ... ... ... ... көзделген көтермелеудің өзге де нысандары.
Ішкі еңбек тәртібі ережелерінде және тәртіп туралы жарғыларда көзделген көтермелеу шараларынан басқа ... ... ... ... үшін ... ... ... көтермелеуге, Қазақстан Республикасының ордендерімен, медальдарымен, құрметті атақтарымен, құрмет грамоталарымен марапаттауға ұсынылады. Мәселен, білім беру ... ... ... ... қызметкерлерін өңірге тағатын "Қазақстан Республикасының білім озаты" белгісімен марапаттау көзделген. "Қазақстан Республикасының мемлекеттік марапаттары ... ... ... республиканың жоғары марапаттарына ұсынылған азаматтарды марапаттаудың тізбесі мен реті берілед ... ... ... үшін ... иелері еңбек тәртібін бұзғаны үшін бағыныштылық тәртібімен жауап береді. Лауазым ... ... ... ... ... ... ... айрықша сипатына байланысты бағыныштылық тәртіппен еңбек тәртібін бұзғаны үшін ғана емес, оның қадір-қасиетімен сыйыспайтын теріс ... үшін де ... ... ... ... ... ... қылықтардың өзіне тән негізгі белгілеріне мыналарды жатқызуға болады:
нақты кәсіпорынның (ұйымның) ішкі еңбек тәртібін коғамдық қауіпті емес сипатта бұзу осы ... ... ... ... ... ... қызметкерлер жасайтын тәртіп бұзушылықтар қызметкерлердің өздерінің еңбек міндеттерін құқыққа қарсы және ... ... ... ... ... кінәлілікпен құқыққа қарсы іс-әрекеттің немесе әрекетсіздіктің арасындағы себепті байланыстар.
Жұмыс беруші еңбек тәртібін бұзғаны үшін, яғни қызметкердің өзіне тапсырылған еңбек ... ... ... ... ... үшін ... ... мынадай түрлерін қолдануға қүқықты: ескерту, сөгіс, жеке ... ... ... ... бұл ... ... ... болып табылады. "Еңбек туралы" Заңның 94-бабының 2-тармағында осы заңда ... ... ... ... ... жол берілмейді деп нақты айтылған (4).
Жұмыстан шығару еңбек тәртібін қасақана бұзатын және тәртіптік шаралар ықпалына көнбейтін ... ... ең ... шара ... ... Жұмыстан шығару туралы еңбек кітапшасына жазылады. Жазалаудың өзге шаралары еңбек кітапшасына жазылмайды. Жұмыс берушіге тәртіптік ... ... ... ... Жұмыс беруші тәртіптік жазалауды қолданған кезде жасалған теріс қылыктың ауырлық дәрежесін, оның қандай жағдайда жасалғанын, қызметкердің бұдан бұрынғы мінез- ... ... ... ... тәртіптік жазаның жасалған теріс қылыққа сәйкестігін ескеруі ... ... ... ... теріс қылық ашылғаннан кейін қолдануы тиіс. Жаза қолданбас бұрын ... ... ... түсініктеме талап етілуі керек. Жаза теріс қылық ашылған күннен бастап бір айдан қалдырылмай қолданылуы қажет және оны алты айдан ... ... ... Әрбір еңбек тәртібін бұзғаны үшін бір ғана тәртіптік жаза ... ... Жаза ... ... ... және қызметкердің қолын қойдыру арқылы оған ескертіледі.
Қызметкерге осы ... ... тым ... ... бұзу арқылы берілген төртіптік жазалар жарамсыз деп танылады.
Қызметкерге одан жазбаша түрде түсініктеме алмай, ... бұзу ... ... ... бастап бір ай ішінде және тәртіп бұзушылық жасалған күннен бастап алты ай ... ... ... оның ... ... ... ... жазалаулардың заңдық күші жоқ. Қызметкер өзінің еңбек міндеттерін дәлелсіз себептермен екінші рет бұзған жағдайда, егер ол бұрын да ... жаза ... ... онымен жеке еңбек шартын бұзу туралы мәселені шешерде есепке алынбайды.
Мұндай тәртіптік жазалауларды алып тастау жөнінде жеке ... ... ... үшін ... ... ... бойынша шағымдануға болады (еңбек дауларын қарайтын келісім комиссиясына, сотқа). Бағыныштылық тәртібімен берілген жазалауларды алу үшін ... ... ... ... ... (лауазым иесіне) не сотқа шағымдана алады.
Тәртіптік жазалаулардың олар ... ... ... алты ай ... күші бар. Егер ... осы ... ... жаңадан тәртіптік жаза қолданылмаса, онда оның тәртіптік жазасы жоқ деп есептеледі. 6 ай мерзім ... ... бұл ... ... шығарылғаны не шығарылмағанына қарамастан тәртіптік жаза өзінен-өзі күшін жояды.
Қызметкерлер жұмыста болған кезінде кәсіпорынға немесе мекемеге зиян келтіретін болса, ... ... ... Бұл ... ... ... төлеу арқылы келтірілген зиянның орнын толықтай өтейді. Сондықтан да қызметкерді жұмыска алғанда кәсіпорынның не мекеменің мүліктеріне ұқыпты болу талап ... ... ... ... ... ұрлағаны үшін қызметкер қылмыстық жауапқа тартылады.
Сонымен, қызметкер өзіне жүктелген еңбек міндеттерін ... ... ... ... материалдық және моральдық көтермелеу шараларын, егер қажет болған жағдайда тәртіптік ықпал ету шараларын ... ... ... ... жарақаттың алдын алатын техника қауіпсіздігінің осы заманғы құралдарын өндіріске енгізу, қызметкерлердің кәсіби және өзге де ... ... жол ... ... шараларды қамтамасыз ету міндеттері жүктеледі. Жұмыс беруші, сонымен бірге қызметкерлердің қауіпсіздік техникасы, өндірістік ... ... ... өртке қарсы сақтану жөніндегі барлық талаптарды сақтауын бақылап отырады.
Мұнда ауысу: шарлау, ... ... мен ... ... ... ... туралы заңды қолдану, бұрын қызметкер (қызметкердің өкілі) мен жұмыс беруші (жұмыс берушінің ... ... ... жеке ... ... ... орындалуы туралы алауыздықтар -- еңбек даулары деп танылады. Еңбек дауларын туғызатын жағдайлар әр ... Бұл ... ... ... ... мүмкін: нарықтық экономикаға көшуге, мемлекеттік меншікті жекешелендіруге, жекелеген кәсіпорындардағы өндірістің жағдайына және ... ... ... ... ... ... ... қалыптаскан әлеуметтік-экономикалық жағдайлардан; меншік иесінің (жұмыс беруші) кәсіпорындарда (ұйымда) ауысуы және басқалар. Бұл субъективтік сипаттағы себептер: өндірістің ұйымдастырылуын, қызметкерлердің ... ... ету ... камтамасыз ететін әкімшілік-басқару аппаратындағы адамдардың қателіктері, біліксіздігі; кәсіпорындардың басшы ... ... заңы ... ... ... ... ... қызметкерлердің де құқықтық санасы онша жоғары бола бермей, өздерінің еңбек ... мен ... ... ... ... ... ... негізсіз талаптар қоятындығы. Еңбек дауларының жеке және ұжымдық, талап қоятын және талап қоймайтын түрлері болады. Жеке еңбек даулары өздерінің ... ... ... тану ... ... ... туралы жұмыс берушіге талап қоятын жекелеген қызметкерлердің бастамасы бойынша ... ... ... ... ... ... ұжымдарының (бөлімшелер ұжымдарының), өкілетті қызметкерлердің, өкілді орган мен жұмыс берушінін; немесе басқарудың ... ... ... ... ... ... ... жүрген заңдарды колдану, қызметшілер үшін жаңа еңбек және тұрмыстық әлеуметтік-экономикалық жағдайлар туғызу немесе қазіргілерін өзгерту жөнінде ... ... мен ... ... және ... көзделген шарттарды орындау мәселелері жөнінде туындайды. Талап қоятын еңбек даулары еңбек туралы ... ... ... мен өзге де ... ... ... қолдану жөніндегі алауыздықтарды шешуге байланысты болады. Бұл жағдайда дауласушы ... ... ... құқығын тану немесе оны қалпына келтіру туралы талап қояды. Талаптық сипаты бар еңбек даулары көбінесе жеке адамдардың даулары болып ... ... ... ... ... ... жеке және ұжымдық болуы мүмкін. Ұжымдық еңбек даулары (жанжалдар) талап қоймаушылық сипатта болып келеді және айрықша тәртіппен қаралады (әлеуметтік-еңбек қатынастарын ... ... үш ... комиссия). Ұжымдық еңбек дауларын (жанжалдар) шешудің негізгі қағидаттары мыналар: тараптардың тең құқықтылығы; дауды қарау рәсімінің келістірушілік-серіктестік сипаты; әлеуметтік-еңбек ... ... ... ... өкілдерінің тең құқықтылығы; қабылданған шешімдердің дауласушы жақтар үшін міндеттілік сипаты; кабылданған шағымдану жөніндегі кассациялық инстанцияның ... ... ... тараптардың келісімі бойынша немесе сот тәртібімен қаралады. Тараптардың келісімі бойынша еңбек даулары жоғары органдарда қаралуы мүмкін. Талап коюшылық сипаты бар жеке ... ... ... ... ... бөліп көрсетуге болады: а) еңбек дауының келістіру ... ... ... қаралуы мүмкін -- бұл жалпы тәртіп. Бұл тәртіп дауды шешудің рәсімін бір жақтың қалауын қарайды. Екі ... ... қол ... ... ... дауын келістіру комиссиясының қарауы мүмкін. Еңбек дауының сот тәртібімен шешілуі бұған балама болып табылады. Қызметкерлердің белгілі бір топтарының ... ... ... арнаулы іс жүргізу ережелері арқылы қаралатын айрықша тәртіп. Екі жақтың келісімі бойынша еңбек даулары келістіру ... ... ... ... ... екі ... ... шешіміне орай, жұмыс беруші мен қызметкерлердің саны тең өкілдерінен теңдік жағдайында құрылады. Жұмыс берушінің ... ... ... ... және ол ... ... бекітіледі. Қызметкерлердің өкілдері келістіру комиссиясына ұйымның жалпы жиналысында (конференцияда) сайланады. Келістіру комиссиясы өз құрамынан комиссияның төрағасы мен хатшысын сайлайды. Келістіру ... ... ... ... ... келіп түскен күннен бастап уш күн мерзім ішінде қарайды. ... ... арыз ... ... ертеңінен бастап есептеледі. Қызметкердің арызын қарау нәтижесі бойынша келістіру ... ... ... және ол ... беріледі. Шағымданушының талаптарын қанағаттандырған келістіру комиссиясыньщ шешімін ... жақ үш күн ... ... ... Егер ... шешімі қызметкердің талаптарын қанағаттандырмаса, онда еңбек дауы com тәртібімен қаралады. Аудандық (калалық) соттар қызметкерлер мен жұмыс берушілер арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін ... ... ... ... ... жөніндегі дербес органдар болып табылады. Еңбек дауы жөніндегі келістіру комиссиясының шешімін қайта қарау өкілеттігі сотқа берілмеген. Сотта ... ... ... ... ... бойынша келістіру комиссиясында алауыздықтар қаралмаған еңбек даулары, сондай-ақ шаруа қожалықтарында жеке ... ... ... жұмыс істейтін адамдардың арыздары бойынша еңбек даулары қаралады. Соттар жұмыс берушінің қызметкерлердің кәсіпорынға (ұйымға) ... ... ... ... ... ... бойынша дауларды қарауды тікелей өз іс жүргізуіне қабылдайды. Соттар сондай-ақ шетел азаматтарының, азаматтығы жоқ адамдардың, шетелдік ... ... ... ... ... ... еңбектік құқықтық қатынастарынан туындайтын даулар бойынша талаптарды да қарайды. Ұжымдық еңбек дауларын шешудін, сондай-ақ ереуілге шығу ... іске ... ... мен ... реттеудің құқықтық негіздері Қазақстан Республикасының 1996 жылғы 8 шілдедегі "Ұжымдық еңбек даулары және ереуілдер туралы" Заңында белгіленген (5). ... ... ... еңбек жағдайларымен еңбекке ақы төлеуді белгілеу және өзгерту, ұжымдық шарттар мен өзге де ... ... ... ... ... және ... мәселелері жөніндегі талаптары осы ұжым мүшелерінің жалпы жиналысында (конференцияда) қалыптасады және ұжым ... не ... ... ... дауысымен қабылданып, бекітіледі. Ұжымның талаптары жазбаша түрде баяндалып, жұмыс берушіге жіберіледі. Еңбек ұжымының мүдделерін олар өкілеттік берген өкілдер немесе ... ... Егер бұл ... ... ... ... ... қоятын болса, онда олардың мүдделерін де ездері өкілеттік берген органдар қорғайды. Салалық немесе аумақтық кәсіподақ органдары өкілетті органдар міндетін ... ... ... беруші, еңбек ұжымы қойған талаптарды оны алған күннен ... уш ... ... ... ... және ... ... бойынша келісімге келуге тырысуы керек, ал келісімге келе ... ... -- ... ... ... ... мен ... жазбаша түрде еңбек ұжымына жеткізуге және дауды одан әрі қарау үшін ... өз ... ... көрсетуге міндетті. Екі және одан да көп еңбек ұжымдарының біріккен не ... ... ... ... ... тиісті органдарына жіберіледі, олар оны алған күннен бастап жеті күнтізбелік күн ішінде қарап, өз ... ... ... ... ... ... ... хабарлауы тиіс. Еңбек ұжымының талаптары келістіру рәсімі тәртібімен қаралады, яғни ұжымдық еңбек дауы кезектілік тәртібімен ... ... ... қаралады, келісімге келе алмаған жағдайда -- еңбек сараптау комиссиясында қаралады. Еңбек туралы ... және өзге де ... ... ... ... ... даулары (оларды орындамау не бұзу жөніндегі) тараптардың біреуі өкілінің ... ... ... ... Ұжымдық еңбек дауын шешудің ең ақырғы шарасы ереуіл болып табылады. ... деп ... ... ... ... мен ұжым арасындағы өздерінің әлеуметтік-экономикалық және кәсіби талаптарын қанағаттандыру жолындағы күрес шаралары түсініледі. Ереуіл еңбек ұжымы мүшелерінің белгілі бір ... ... ... берушінің еңбек ұжымының талаптарын қанағаттандырған мерзіміне дейін жұмысты толықтай не ішінара тоқтатуы (жұмысқа шықпау, еңбек міндеттерін орындамау). Ереуілге шығу ... ... -- ... дауын келістіру рәсімдерінің көмегімен шешуге мүмкін болмаған жағдайда қабылданады (7). Сонымен, еңбек даулары ... -- ... мен ... ... арасындағы бұрын реттелмеген еңбек дауларын шешу туралы ... ... жеке ... және ... шарттар талаптарының орындалуы жөніндегі келіспеушіліктер.
Жеке еңбек даулары жұмыс берушіге өздерінің бұзылған еңбек құқықтарын тану ... ... ... ... ... ... жекелеген қызметкерлердің бастамасы бойынша туындайды. Ұжымдық еңбек даулары өкілді орган қызметкерлері өкілеттік берген ... ... мен ... ... ... ... ... (сала-аралық) органдары арасында еңбек туралы пайдаланылып жүрген заңды қолдану, ... ... ... ... және ... ... ... немесе жаңа жағдайлар жасау жөнінде ұжымдық шарттар мен келісімдер жасасу және олардың шарттарын орындау жөніндегі мәселелер бойынша ... ... ... ... бойынша немесе сот тәртібімен қарайтын белгіленген тәртібі болады. Еңбек ... ... ... -- келістіру комиссиясы және сот.
ҚР-ның "Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы" заңының 97-бабына сәйкес Е. д. тараптардың ... ... не сот ... ... ... Тараптардың келісімімен Е. д-ларын қарайтын орган -- келісім комиссиясы құрылады (6). Ол арыз ... ... үш күн ... ... ... шешім қабылдайды. Келісім комиссиясының арызданушы талабын қанағаттандыру жөніндегі шешімін қарсы тарап үш күн ішінде орындауға тиіс.
ІІІ.
Қазақстан ... ... ... ... ауырған, мүгедек болған, асыраушысынан айырылған жағдайда және өзге де заңды негіздер, бойынша жалақы мен ... аз ... ... ... ... әлеуметтік жағынан қамсыздандырылуына кепілдік беріледі.
Әлеуметтік қамсыздандыру ұғымы қандайда бір себептермен еңбекке жарамсыз азаматтарға заңнамаменен көзделген ... ... ... ... ... ... және ... қатысты нормативтік құқықтық ережелерді жасап қалыптастыруды, сондай-ақ олар жөнінде туындайтын дауларды шешуге байланысты қатынастарды реттейді. ... ... - бұл ... жағдайларға (кәрілік, мүгедектік, денсаулық жағдайы, асыраушысынан немесе жұмысынан ... және өзге де ... ... ... ... ... бола алмайтын әрі лайықта ақы төленетін еңбекке ... ... өзін ... ... ете ... ... үшін ... қажетті игіліктердің және әл-ауқаттың белгілі бір деңгейін қаматамасыз етуге арналған ... ... ... -- бұл ... ... ... белгілі бір деңгейін (қарттық, денсаулық жағдайына, асыраушысынан немесе жұмысынан айырылуына және басқа да заңды негіздерге байланысты экономикалық белсенділік көрсете алмайтын) және ... ақы ... ... ... арқылы өзін қамтамасыз ете алмайтын азаматтарға белгілі бір жақсы тұрмыс деңгейін қамтамасыз ету шараларының жүйесі. Жалпы науқастарға уақытша ... ... ... ... ... жәрдемақы тағайындалады. Әлеуметтік жәрдемақылар, сондай-ақ жүктілікке және бала тууға ... ... ... бала ... ... ... (еркектерге) тағайындалады. Бұл жағдайда әлеуметтік жәрдемақы бала асырап алған күннен бастап баланың туғанына 56 күн өткенге дейінгі барлық ... ... ... ... ең ... ... көрсеткіштің 10 еселегі мөлшерінде бір рет жәрдемақы төленеді. Қызметкерлерге әлеуметтік жәрдемақыны жұмыс ... ... ... төлеу тәртібі заңда қарастырылған. Біздің елімізде "Мүгедектігіне, асыраушысын ... ... және ... ... ... ... ... туралы" Заң қабылданған.
Егер қызметкердің уақытша еңбекке жарамсыздығы жарақатқа немесе ... ... ... ... онда жұмыс беруші әлеуметтік жәрдемақыны еңбекке жарамсыздықтың бірінші күнінен бастап ол жұмысқа шыққанша не мүгедектігі анықталғанша орташа айлық жалақысының 100 ... ... ... ... ... төлеу жөніндегі міндеттерін орындамағаны не ойдағыдай орындамағаны үшін ... ... ... ... ... ... ... береді.
Жұмыс берушіге, сондай-ақ қызметкердің жарақаттануына және өзге де денсаулығының бұзылуына байланысты келтірілген зиянның орнын толтыру міндеті жүктеледі. Егер ... ... ... ... өзінін қызметтік міндеттерін орындау үстінде жарақат алса немесе денсаулығына өзге де зиян келтірілсе жене соның салдарынан ол толықтай немесе ... ... ... жоғалтса, онда жұмыс беруші қызметкерге сақтандыру орнын толтыру төлемі болмаған жағдайда белгіленген тәртіп бойынша және мәлшерде оған ... ... ... ... міндетті. Қызметкердің жарақатты немесе денсаулығына келтірілген өзге де зиянды қай жерде алғандығына қарамастан (кәсіпорын аумағында ма, не одан тыс ... ме) ... ... оған ... дәлелденген жағдайда жұмыс берушінің материалдың жауапкершілігі туындайды. Егер жұмыс беруші қызметкердің денсаулығына келтірілген зиянға өзінің кінәлі еместігін дәлелдесе, онда ол ... ... ... ... ... ... толтыру дегеніміз -- зақымданған қызметкердің еңбекке қабілеттілігін жоғалту, не онын төмендеуі салдарынан жоғалткан жалақысының, ... ... ... ... ... белігі мөлшерінде) ақша сомасын төлеуді, біржолғы жәрдемақы төлеуді және денсаулығының бұзылуына байланысты шығарылған қосымша ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда, келтірілген зиянның орнын толтыруды талап етуге; қайтыс болған адамның асырауындағы еңбекке ... ... ... ол өлген күнге дейін асырап-бағу үшін одан қаржылай көмек алып тұруға құқылы адамдардын; қайтыс болған адамның ол өлгеннен кейін туған ... ... ... ... жұбайының немесе жұмыс істемейтін және өлген адамнын жасы сегізге толмаған балаларының інілері мен қарындастарының немерелерін бағумен айналысатын өзге де ... ... ... ... ... қызметкердін алған енбек жарақатына байланысты жұмсалған қосымша шығындардын ... ... ... мен ... да белгіленген. Мәселен, кәсіпорын зардап шеккен қызметкердің денсаулығы жойылуынан жоғалтқан жалақысының орнын толтырумен қатар, оның алған жаракатына байланысты ... ... ... да (қосымша тамақтануға, дәрілер сатып алуға, медициналық ... және ... ... ... тіс салдыруға, оны күтуге, санитарлық емделуге, зардап шегушінің емделетін ... ... ... қажет жолақысын, ал қажет болған жағдайда оның қасына еріп жүретін адамнын да ... ... ... ... ... ... немесе кәсіби аурудың салдарынан мүгедек болған қызметкерлер өздері еңбек қатынасында тұратын жұмыс берушілердің қаржысы есебінен жүріп-тұру құралдарымен, ... ... ... ... ... да түрлерімен қамтамасыз етіледі.
Жұмыс беруші осы айтылған міндеттерді орындаудан жалтарған ... ... ... олардьщ мүддесін қорғайтын әлеуметтік камсыздандыру органдарының талаптары бойынша сот алдында жауап беретін болады. Қолданылып жүрген ... ... ... жұмыска орналасуға қақысы бар. Мемлекет күйі төмен азаматтарды әлеуметтік қорғау жөнінде де шаралар ... ... Адам ... ... орташа табысы кедейлік шегінен аспайтын Қазақстан Республикасы азаматтарының, оралмандардың, босқындар мәртебесі бар адамдардың, шетелдіктердің, Қазақстан ... ... ... бар және ... ... азаматтығы жоқ адамдардың атаулы әлеуметтік көмек алуға қақысы бар. Еңбекпен қамту мәселелелері бойынша әкілетті органдарда тіркелмеген ... ... ... ... ... ... себептерсіз ұсынылған жұмыстан немесе жұмысқа орналасудан бас тартқан, қоғамдық жұмыстарға, оқуға және ... ... ... ... бас тартқан жұмыссыздар алты ай бойы атаулы әлеуметтік ... алу ... ... ... ... ... және ... негіздері Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамтамасыз ету туралы" Заңы арқылы реттеліп отырады. Қазақстан Республикасының аумағында тұратын шетелдіктер мен ... жоқ ... ... және ... ... ... ... республика азаматтарымен бірдей зейнетақымен қамтамасыз етілуіне құқығы бар.
Жалпы ереже бойынша, еркектер -- 63 жасқа, әйелдер -- 58 ... ... ... ... ... бар. ... адамдардың ел алдында сіңірген еңбегі үшін зейнеткерлікке шығуға қақысы бар, мысалы, ... ... ... ... ... қорғау органдарының қызметкерлері 5 баласы бар және оларды 8 жасқа дейін тәрбиелеп ... ... 53 ... ... ... еркі бар (8). 2005 жылы ең ... зейнетақы мөлшері 9200 тенгені құрады, орташа зейнетақы -- 12427 теңге (9).
Халықты зейнетақымен қамтамасыз ... ... және жеке ... ... Қазақстанда зейнетақымен қамтамасыз етудің үш дәрежелі жүйесі қалыптаскан:
бірінші дәрежесі -- ... ... ... -- ... ... жарналары есебінен болатын ортақ жүйе мен жинақтаушы зейнетақы қорларынан тұратын зейнетақы;
үшіншісі -- ... және ... ... ... есебінен қосымша төлеу.
2005 жылы Қазақстанның барлық азаматтарына үш мың теңге мөлшерінде мемлекеттік негіздегі зейнетақы ... ... әрі ... ... ... мөлшері республикалық бюджет туралы заңда қарастырылатын болады. Келешекте негізгі зейнетақы дәрежесін күнелту минимумы дәрежесіне ... ... ... ... ... ортақ жуйесі -- көсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелердің ерікті ақша ... ... ... ... дегенді білдіреді. Жеке жинақталган жүйе -- нақты зейнетақы қорындағы өзінің жеке ... ... ... арқылы әрбір азаматтың зейнетақы сомаларын қалыптастыруы.
Зейнетақы қорлары. Міндетті және ерікті ... ... ... ... ... жарналарды төлеуді (жинақтаушы зейнетақы корларға) жеке және заңды тұлғалар, сондай-ақ заңды тұлға құрмастан кәсіпкерлікпен және өзге де қызметтермен айналысатьш жеке ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалар зейнетақылық шарттарға сәйкес мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қорларына төлейді. Қазақстанда 1997 жылдан бастап ... ... ... ету ... ... істейді. Бүгінде зейнетақымен қызмет көрсететін әр түрлі фондалар бар (10).
Реформа мезетінен ... ... ... ... ... ... принциптері болып:
зейнетақы жүйелерін мемлекеттік реттеу;
зейнетақы каржы жинақтарын қалыптастыру үшін азаматтарды жинақтаушы зейнетақы ... ... ... қамтамасыз ету;
азаматтарды белгіленген зейнетақының аз мөлшерімен қамтамасыз етуге ... ... ... ... және ... әлеуметтік қамтамасыз ету формаларына шек кою;
зейнетақы қаржы ... ... ... ... ... әр азаматтың қатысуы міндеттілігі;
енбекке қабілетті азаматтардың қартайған шағында өздерін зейнетақымен қамтамасыз ... жеке ... ... зейнетақы қорларына ақша салудың қауіпсіздігі мен сақталуынын ... ... ... ... ... зейнетақыға азаматтардың мұрагерлік құқығын қамтамасыз ету; әр азаматтың өз еркімен қосымша зейнетақымен қамтамасыз ... ... ... ... ... инвестиция арқылы экономикаға қосқан үлесі болып табылады. ... ... ... ... ... ... сақталуына кепілдік береді. Зейнетақылық жинак каржыларының колсұғылмай сақталуын түрлі шаралар жүйесі аркылы камтамасыз етеді, атап ... ... ... ... зейнетақы жарна- ларын түсіру және зейнетақылық төлемдер төлеу ... ... ... ... ... асырады; жинақтаушы зейнетақы корларының жылдық каржылық есептерін міндетті түрде аудиторлық тексеруден өткізу аркылы жасайды, жинақталған зейнетақылық каржыларды алушының ... ... ... ... ... ... сақтандыру жолымен де және тағы басқалай төсілдермен жасайды. Салымшылардың зейнеткерлік шарттар жасасу үшін жинақтаушы зейнетақы қорын дербес ... ... ... ... жинактарының жағдайы туралы акпараттар алуға құқығы бар. Сонымен, әлеуметтік қамсыздандыру дегеніміз -- қартайған және еңбекке қабілетсіз ... ... ... ... ... ету және ... ... көрсету жүйесі (11). Мемлекет тұрмысы нашар азаматтарды ... ... ... де ... ұолданады. Адамның әлеуметтік құқығы дегеніміз -- ... ... бір ... ... ... ... ... мүмкіндіктер беретін олардың конституциялық құқықтарының жиынтығы. Зейнетақы дегеніміз -- азаматтарға заңда ... ... ... немесе өзге де субъектілер тарапынан өмір бойы үздіксіз беріліп отыратын ақшалай төлем.
ІV
Қорытындылай келе, осы семестрлік жұмысты орындай отырып менің ... ... ... Ата Заңы осы ... еңбекке қабілетті және еңбек ететін барлық азаматтар мен азаматшалырының құқықтарын толыққанды қорғайды және олар ... ... ... ... ... ... ... азаматтар мен азаматшалар ертеңін ойлап зейнетақы, т.б. тиімді жолдарын батыл және міндетті түрде қолдана білулері керек;
3) Еңбек даулары орын ... ... ... ... ... білу, заңды білу әрқайсымызға керек екендігін түсіндім.
Әлеуметтік қорғаудың неғұрлым тиімді және кешенді жүйелері, әдетте:
1) мемлекеттік жәрдемақылар;
2) ... ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек сияқты негізгі элементтерді қамтиды. Бұлар заңмен белгілеген өздеріне тиісті мақсаттарға ... ... ... енді осы ... ... ... алған тәжірбие, түйген ойларды, мақсатын, идеясын, тәрбиелік мәнін білетін болам.
Әдебиеттер тізімі:
1) , Н. ... ... ... 2002ж, ... , ... ... ... , баспасы, Алматы, 2006ж., 88б;
4) (оқулық), Е. Баянов, 2-ші ... ... 2009., ... ... С.Д., Құқық негіздері. Оқулық. - Алматы, ... ... Е., ҚР ... және құқы ... - Алматы, 2009.,
7) ғаламтор ресурс www.wikipedia.com
8) ғаламтор ресурс www.google.kz
9) Қазақстан Республикасының 2010 жылдан 2020 ... ... ... арналған құқықтық саясат тұжырымдамасы// Егемен Қазақстан.2009жыл,28 тамыз.-14б.
10) Назарбаев Н.Ә. Шынайы конституционализмсіз ашық өркениетті қоғам жоқ// Қазақстан Республикасы ... ... ... Жеті ... ... Н.Ә. ... ... ашық өркениетті қоғам жоқ// Қазақстан Республикасы конституциясының түсіндірме сөздігі-Алматы: Жеті жарғы,1996.-368б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек дауларына түсінік, оның түрлері39 бет
Еңбекті қорғау саласындағы еңбек дауларын реттеу ерекшеліктері7 бет
«Қарғын» романы туралы3 бет
Қазақ батырлары: Исатай, Махамбет27 бет
«ҚазАгроҚаржы» АҚ-на қарыз нысанында қаржыландыру алуға өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын инвестициялық жобаларға арналған бизнес-жоспар12 бет
Істі мәні бойынша қарау бөлімдері57 бет
Істі сотта қарау81 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь