Философияның даналық және адамзат қоғамының дамуы

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

II Негізгі бөлім ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4.14
а) Қазақ философиясының даналық үлгісін жасаушы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.7
ә) Философияның қоғамдық құрылымға көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.10
б) Жырыулар мен ақындар поэзиясындағы даналық және адамзат қоғамының дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе

Мақсатым: Философиялық даналық және адамзат қоғамының дамуы ұғымын ашу. Осы тақырыпты ашу мақсатында қазақтың ақын жыраулары мен Абай шығармаларын қарастырдым.
Әдетте, адамдардың барлығы да ізденуші өмірге қажеттінің бәрін өзімен бірге ала келген жоқ. Тарихты адам жасайды, адамзат тарихы дегеніміз – дарияның асау тасқыны да, толқынға қарсы жүзетін кеме де, кемені қозғаушы жекен де осы адамның бір өзі ғана. Демек өмірдің мәні де, қожасы да адам. Рас, адам өмірі ешбір бөгетсіз сырғи бермейді.
Ежелгі заманнан өмір сүріп келе жатқан түркі тайпалары негізінде қалыптасқан іргелі халықтардың бірі қазақтар, ғасырлар бойында жазба мәдениеті болмаса да, ауызша әдіспен өзіне тән бай рухани мұра жасай білді. Ал жазба әдебиет пайда болғаннан кейін бұл мұра өте үлкен қарқынмен дами отырып, әр қилы ерешеліктерге толы күрделі тарихи жолдардан өтті.
Ақын жыраулар қазынасы ұлттық құндылық, философиялық даналық және адамзат қоғамының даму негізі. Оның
Қоданылған әдебиеттер

1. Қ.Ш. Мұхамеджан. Философия. Семинар сабақтарға және өзіндік жұмысқа әдістемелік нұсқау. Алматы АЭжБИ 2007
2. Философия науки: учебное пособие А.И Липкна — Москва: Эксмо 2007—608c
3. Философия : Жоғарғы оқу орынарындары студенттеріне арналған оқулық// құрастырған Т. Ғабитов аударған Б. Сатершинов –Алматы: Қаржы-Қаражат , 20002—352 бет .
4. Философиялық сөздік
        
        АЛМАТЫ ЭНЕРГЕТИКА ЖӘНЕ БАЙЛАНЫС УНИВЕРСИТЕТІ
Әлеуметтік пәндер кафедрасы
Есептік графикалық жұмыс :№1
Тақырыбы :Философияның даналық және адамзат ... ... ... ... - Радиотехника, электроника және телекоммуникация
Топ: РЭТк-13-2
Нұсқа:12
Орындаған ... ... ... Мұрат Сәбит
Алматы 2015
Мазмұны
I Кіріспе..........................................................................................3
II Негізгі бөлім...... ........................................................................4-14
а) Қазақ философиясының даналық үлгісін жасаушы.....................................4-7
ә) Философияның қоғамдық құрылымға көзқарасы.......................................7-10
б) Жырыулар мен ... ... ... және ... ... дамуы.................................................................................................................10-14
III Қорытынды.................................................................................15
IV Қолданылған әдебиеттер .................................................................16
Кіріспе
Мақсатым: Философиялық даналық және адамзат қоғамының дамуы ұғымын ашу. Осы тақырыпты ашу мақсатында қазақтың ақын ... мен Абай ... ... ... ... ... да ... өмірге қажеттінің бәрін өзімен бірге ала келген жоқ. Тарихты адам ... ... ... ... - ... асау ... да, ... қарсы жүзетін кеме де, кемені қозғаушы жекен де осы адамның бір өзі ғана. Демек өмірдің мәні де, қожасы да адам. Рас, адам ... ... ... ... ... ... заманнан өмір сүріп келе жатқан түркі тайпалары негізінде қалыптасқан іргелі халықтардың бірі қазақтар, ғасырлар бойында жазба мәдениеті болмаса да, ... ... ... тән бай ... мұра ... ... Ал жазба әдебиет пайда болғаннан кейін бұл мұра өте үлкен қарқынмен дами отырып, әр қилы ... толы ... ... ... өтті.
Ақын жыраулар қазынасы ұлттық құндылық, философиялық даналық және адамзат қоғамының даму негізі. Оның жан дүниесіне жақын ұлттық рухтың үнін ... ... ... ... ... үшін ... күш. Ол ... идеядан ұлттық идеяның өзгешелігін айырып отырмақ. Адам баласының ... ... ... қозғаушы күші - бұл қажеттілік. Сол қажеттіліктерді жүзеге асыру бағытында адам өзінің тәжірибесін қалыптастырады. Сол сияқты жырау ел ... ... ... ... ... адам ... жырауды халыққа ұстаз қылатын оның рухы. Жырау заманалық білімнің иесі. ... ... ... бойы ... ... ... ғылымның қызметін түсіндіріп келуде. Сапалы білімге, нағыз ғалымдыққа қол ... үшін адам ... ... ... Әр бір жыраудың поэзиясы арқылы ұрпақтың ел тарихын, сол тарихи кеңістіктегі ұлттық интеллигенция ... ... ... бағытын білуі алдымен оның өзін құндылықтарға бағыттайтын нәрсе.
Философияда дамудың ішкі заңдылықтардын, әрбір құбылыстың ... ... ... әр ... ... ... ... Мәнсіз құбылыс жоқ, құбылыс алдымен адам танымында қалатын, өмір сүріп отыратын білім болғандықтан, оның өмір ... яғни ... мән. ... өмір ... немесе мәнді ұғыну және мәнге қол жеткізу үшін алдымен нәрсенің өлшемін ... білу ... ... ... негізінен әр бір құбылыстың ақиқатын тану үшін, құндылыққа қол жеткізу мақсатында беріліп отырған өлшем.
Негізгі бөлім
Қазақ халқында философиялық ... және ... ... ... ... ... - Абай болды. Абайдың шығармашылығында философиялық, этикалық, танымдық және әзіл-сықақ, кеңес беру, философиялық даналық және адамзат ... даму ... ... ... қара ... ... орын ... Онда ойшылдың мәні мен мақсаты, адам тіршілігінің негізі туралы түсініктері іштей ... ... ... ақын ... ... толысуын, адамдық қасиеттер жүйесін, әлеуметтік этика мен қоғамды ... ... ... ... Таза ... ... бой ... әлеуметтік әлеуметтік топтағы адамдарға жетілуді түсінікті түрде ұғындырып, ... ... ... ... ... жеткізді. Оның сөздері қазақтың жүрегіне өтімді, өйткені ол ұлттық психологияның негізіне,барлығында тарихи жадында сақтап калған халықтың ойына бағытталған. Абай ойы ... ... зор ... ие болып, күнделікті өмірде қолданылатын мақал-мәтел дәрежесіне көтерілді. Абай шығармашылығындағы адам мәселесі зерттеу барысында әлеуметтік философияға айналды. Ақынның қоғамға, оның ... ... ... ... ... ... ойы, ... тайпалықжаулықты жою, сайлау, билер соты жайлы, пікірлері ұлттық ... ... өріс ... ойшыл, өз заманынан озық туған ғұлама ХІХ ғасырдың өзінде жалпыадамзаттық құндылықтардың мәні жайлы терең ой түйіп, біртұтас ... ... ... ... оның ... тағдыр-талабы бірлікте және татулықта болуы жайлы толғанды. Ол қазақ ... еніп келе ... кез ... ... ... ... ... деген догмалық қағидаға қарсы үн көтерді. Бұл қағида бойынша қоғам қарама - ... ... ... мен ... ғана тұрады, мұндай жағдайда ұлттық бірлікті іздеуді ақылға сыймайды делінді. Сөйтіп мұның өзі ... ... ... ... пролетариат диктатурасы мүддесін туғызды. Осы бір әлеуметтік әділетті, бейбіт және адамгершілікті қоғам құруды мақсат тұту Қазақстанда шексіз қасіретке, байырғы ... ... ... ... ... әкеп соқтырды. Әрқашан таптық императивтерге, олардың үстемдігіне қарсы болған Абай осыс ... ... ала көре ... Кейінгі күндерге шейін оның рухани мұрасы өз деңгейінде зерттелмеді және бағаланбады. Ақын туындысы қасаң таптық көзқарас негізінде қарастырылды, оның ... тегі ... ... ... ... ... ... қарастыру мүлдем жоққа шығарды. Абай шығармашылығын жалпыадамзаттық тұрғыдан зерттеуге көшу оның ... ... және ... ... ... ... тылсым сырлы бояулары мен қайнар көздерін ашуға, ұлы ұстаз ұсынған идеялардың ... ... ... білуге , қазақ халқының шынайы тарихындағы , тағдыры мен дамуындағы ақынның орны мен рөлін, маңызын пайымдауға мүмкіндік береді.Бүгінде ... ... да ... ... ... тарихи жол айрықта тұр. Абай өмір сүрген ғасыр ХІХ ғасыр ортасындағы қасіреттен құтылудың жолын нұсқаған Қара ... ... мен асыл ... ... ХХІ ... ... тұрған осы кезеңде, оның экономикалық, саяси және рухани жағынан шиеленіскен сәтінде де өз мәнін жойған жоқ. Демек, ... ... ... ... ... бастау алған, жалпыадамзаттық құндылықтарды жоққа шығарған дүниетанымдық ұстындарымыздың түбірімен ... ... Абай ... ... және ... негіздерін саралау, соған сәйкес оның өзіндік дүниетанымдық бағдарын анықтау үшін тарихи материализмнің ... ... ... соңғы сатысы саналған маркстік-лениндік ілімнен бас тартқан жөн. Таптық философияны жоққа оның түп-тамырын және ... ... ... ... ... халқының ауыз әдебиеті, жазба мұралары, араб, парсы және түрік мәдениеті, орыс поэзиясы мен прозасы, ... ... ... ... мен философия маңызды рөл атқарады.Дүниетанымның бұл сан-салалы қайнар көздері ... жаңа ... ... ... ... Өз ... ... пен Шығыс дүниетанымымен қанықтырған Абай алғаш рет ... ... ой ... даму және ... ... ... ... Бұл көзқарас тұрғысынан ол өз халқының тағдыры мен болашағын, қазақтардың мәдени-шаруашылық нұсқасын өзгерту мүмкіндіктерін, ... ... ... және ... ... ... ... орнын пайымдады, қоғамның рухани , саяси, экономикалық өмірін ... ... ... ... ... ... даму ... болжап, ғылым мен білімнің қоғам дамуындағы орны, еңбектің тіршілік көзі ретіндегі маңызы ... ... ... ... салды. Өз халқының тағдыры, ұлттық рухы, бостандығы, мінез-құлқы ұлы ақынды ерте толғандырды. Ол қазақты ... ... және оған ... ... ... ... ... жетуі жайын ойлап мазаланды. Абай философиясының негізгі мәселесін Батыстағыдай сана мен ... ... пен ... ... ... ... жоқ, бұл оның ... көзқарасын айқындап берді. Ол үшін философияның негізгі және басты мәселесі-адам. Бұдан оның философиялық жүйесінің антропологиялық сипатын шынайы адамөз ... ... ... ... Абай адамды бүкіл дүниенің қуатты қайнар көзі деп білді, сондықтан оны бүкіл философияның мәні мен шыңы деп ... Ол ... ... ... ... және жеке адамды жан-жақты жетілген әмбебап , толық адам деп ... Абай үшін адам ... ... ... мәселе болып табылады, осыдан оның ізденістерінің этикалық ... ... ... ... ... ... жоғары, еңбекқор, білімді, сабырлы,иманды,қанағат пен ұятты білетін, танымды, игі жүректі болуға тиіс. Ол өз ... ... ... өзім деп, жат деп, бай мен кедей деп бөлмеуге, іріткі салмауға, жалпыадамзаттық ізгілікке үндеді. Адамдар арсындағы достық пен ... - ... ... ... беретін пенде үшін ең басты қасиет. Ол діннің ... ... ... ... ... де, оның ... өз ... ұялады, түйсік тереңінде болды. Сондықтан да ол діннің мәнін түсінумен, шариғат шарттарын орындаумен ... ... ... оқуға ұмтылуды уағыздады.
Қазақ мемлекеттiгi құрыла бастаған заманда хандар мен сұлтандардың ... ... ... ... - хан мен ... ... болды. Олар ханның ел басқару жетiстiгiн мадақтап қана қоймай, сондай-ақ ... ... ... және тiлегiн жеткiзетiн өрен ақындар едi. Жыраулардың ақындардан ерекшелiгi сол, олар халық рухына, ел бiрлестiгiне, хандардың билiк өнерiн жетiлдiруге ... ... ... ... бiрi - дала ... атанған Асанқайғы Сәбитұлы (ХIV-ХV) халық есiнде абыз, философ, ақын ... ... ... ... Оның бар ғұмыры халықпен бiте қайнасып өткен. Ауызбiрлiгi жетiспеген ... ... ... қамын ойлап, үнемi мұңға батып жүретiндiктен замандастары оны "Асанқайғы" атап кеткен. ... ... ... асып көп ... ... ел кезiп сыншыл көзқарасты қалыптастырған Елдi ауызына қаратқан, көшпендiлердiң мiнез-құлқын жетiк ... ... ... ... ... сәуегей баба атанған.
Ол ХV ғ. Алтын Орда ... ... ... ұлы ... ... ... Қазан қаласынан Дештi Қыпшақ жерiне қайтып оралған Асанқайғы Алтын ... ... ... ... ұсақ ... өмiрi ұзаққа созылмайтынын болжай бiлген. Асанқайғы, Керей, Жәнiбек сұлтандар бастаған қазақ ... ... ... ... жақтайды. Бiрақ сұлтандардың қазақтарды Жайық пен Жем бойына қоныстандырмақ ниеттерiн де құптамайды. Асанқайғы өз халқының "Жерұйығын" Шу, Сарысу бойынан, ... ... ... ... араласады. Сондағы дiттегенi: ежелгi скиф, қыпшақ даласынан безбеу, ел iргесiнiң ... ... ... ... ... "Ел бiрлiгiн нығайту, халық ауызбiрлiктi болса, мемлекеттiк билiк те ... ... ... ел ешкiмге есе берiп, жеңiлмейдi" деген тоқтам.
Асанқайғы дүниетанымындағы философиялық даналық және адамзат қоғамының дамуы, адамгершiлiк мәселесi негiзгi орын ... ... ... ... ... бiлуiн, ашылып түсiнуiн, өмiрдегi орны мен деңгейiн дұрыс бағалайтын, әрекет-қимылдарын сын тұрғысынан саралай алатын қабiлетiн ... ... ... Оның ... ... ... ... елiне деген бекем сүйiспеншiлiгi, адамдықты құрметтей бiлген қабiлетi қазақ халқының сана-сезiмiн жаңа сатыға көтеруге зор ықпал еттi.
Асанқайғы азаматтық ... ... ... нақты түрiне көңiл бөледi. Кiсiлiк қасиеттер - адамгершiлiк пен бiрлiктiң құт-берекесi. Асанқайғының ұғымында, ... бай, ... деп ... ... деп ... бөлу жарамсыз. Ел-жұрт үшiн бәрiнiң де мiнез-құлқының жақсы болуы қажеттi, өзара оңды қарым-қатынас жасауы орынды. Абыздың ... ... ... асыл тас, су ... ... Таза ... асыл сөз, ой ... жатады". Асанқайғы сөздiң нарқы мен парқын бiлiп, қадiрiн түсiнген шешен. Ол ... ... да ... рухын күттi. Өмiр сүрудiң негiзгi мәнi туралы айта келiп, Асанқайғы жақсылардан үлгi алып, жамандардан ... ... ... ... жас ұрпақтың ата-анасын, үлкендердi сыйлап қастерлеуiн, олардың ақылын тыңдап үнемi басшылыққа алуын, iзгi ниеттi жайсаң жан болып өсу ... еске ... ... орай жыраудың: "Арғымаққа мiндiм деп, артқы топтан адаспа, артық үшiн айтысып, достарыңмен сынаспа" немесе "Қарындасыңды жамандап, өзiңе туған ... ... ... ... мәнi зор. Оның толғауларында адамға деген мейiрiмдiлiк, қайырымдылық, сұйiспеншiлiк қай жағынан болса да, бiрiн-бiрi толықтырып жатады, туған-туыстармен тiл ... ... бет ... ... қалдырмайтын татулық сезiмi айқын бiлiнедi.
"Мiнезi жаман адамға, ендi қайтiп жуыспа. ... ... ... ... ... ... деген өсиеттi ұстайды. Жырау бiрде: "Ғылымым жұрттан асты деп, кеңессiз сөз бастама" дейдi. Сөз астарында өзiм болдымдыққа салынып тоқмейiлсiме, ... ... ерме ... ... ... аңғарылады.
Адамның iшкi дертi азғындаған уақытта, замандағы ғарiптiң түрi де, зардабы да көбеймек. Ғарiптiк -- ... ... ... ... ыңғайсыз жағдайда дерт болып асқындамақ. Бiрақ ақын заманды құрастырушы мен билеушiлердiң мiнез-құлқын, iс-әрекетiн сынап ... ... тану ... ақын ... ... ... ... пайымдауға талпынды. Мұраты биiк адам мен ұрпақ қана заманды өз талаптарына сай дұрыстауға ықылас-ынта бiлдiредi.
Асанқайғы -- экологиялық тәрбие ... сөз ... ... ... ... ... Оның ... қазақ даласының сұлулығы, жер байлығы, аң-құстар тыныс-тiршiлiгi, олардың географиялық мекен-жай күйi тiлге тиек болады. "Аққу құстың төресi, ен жайлап ... ... ... ... ... сүйкiмдiлiктi ұштайтынын пайымдаймыз. Көркемдiктiң жан семiртетiнiн, сүйкiмдiлiктiң тән тазалығына еритiнiн "Бұл заманда не ... ... ... ... Жыраудың "Иiс майын жамандап, жұпар қайдан табасың? Көлдiң суын жамандап, Едiл қайдан табасың?" дегенi, ... ... ... ... ... ел мүддесінің болашақ тағдыры тұрғысында көтерілген идеялар ел мен ата ... аға ... ... ... бейнесін тарихи тұрғыда анықтап отыратын шындық. . Дүниетаным шексіз, шекарасы жоқ ... ... Адам бар ... дүниені тану, қабылдау, сезіну бар. Ал, ұлт бар жерде дүниені тану мен қатар игеру, яғни ... ... өмір ... ... Осы тұрғыдан қарайтын болсақ, қазақ жыраулары ұлт болмысының тағдырына сын көзбен қарауда оның ұлттық рух пен үндескен тарихи-әлеуметтік кеңістігін өздерінің ... ... ... ... ... қатар жырауларымыздың философиясының мазмұнын зерделеген сайын, сол дәуірде ел, жеке адам, жер ... үшін ... ... ... ... зиялы адам бейнесі де көз алдымызға келіп отырады. Әрине тарихымызда ... ... ... ... қалыптасу ерекшелігін анықтайтын дерек көп. Жырау феномені арқылы дүниетанымдық өрісін кеңейтіп, рухани тереңдігін ... ... ... ... ... ... де ... қараған адамға күрделі құбылыс ақиқатын танытары сөзсіз. Бұның ішінде көзге бірінші көрінетін нәрсе , , , ... ... ... бірі ... және адам болмысының рухани ерекшеліктерін зерттеуде үлкен тарихи тәжірибе мен білім көзіне айналып отыратындығы. Еліміздің өткен ... ... ... бар ... мүмкіндігін ұлттық мүддеге қызмет ету үшін шыңдаған даналардың бағытында дүниеге келген ... ... рухы ... алаш ғалымдары өз зерттеулерінде былай деп жазады: .
Қоғамның рухани жағынан жетілуінің негізі ұлттық мүддеге қызмет етіп ... ... идея деп ... ... ... өз үлесін қосуда, адамзат мәдениетінің дамуында тарих пен қоғам кеңістігіндегі ... ... ... жаңа ... ... игілігіне икемдеп отыратын тұлғалықтың тағы бір ерекше құбылысын атап өту қажет. Ол халықтың жан ... ... ... арқылы жетілдіруді көздеген қазақ жырауларының ақиқатқа адал, шындыққа еркіндігі. Қазақ ұғымында турашыл білікті және кез-келген білімді адам ... ... ... яғни ... ... ... адам түсінігінде адамның бәрі шынайылығымен бауыр.
Жыраудың ханға айтқан тура сөзі кім-кімге де зиялы кеңес. Бұл ұлт интеллектуалының қалыптасуының тарихи ... Қай ... ... ... ... ... ... негізде қалыптасуына себеп болған ұлттық поэзия. Даналықтың өзі ... ... ой. ... ... ұлттық өнерінің бойында бар идеялар, халықтың ішінен зиялылардың ел алдына шығуына, елге кәсіби білім бағытында қызмет етуіне жетекші болғандығы көпшілікке аян. Сол ... ... ... ... ... әсіресе қазақ елі үшін жыр ұлттық идеяның терең арнасы. Ел мүдесіне, ұрпақ игілігіне ауадай қажет барлық құндылықтарды ... ... бірі өмір сүру үшін ... ... сақтап, оны тұтастай ұлттық рухтың қуатына айналдырып отырған осы жыраулар дүниесі. Жыр ... ой, ... сөз, ... ... ... өмір, кісілік қасиеттердің өрісі, тұлғалық көзқарас, сезімталдық, ұлы мақсат, ұлттық мұрат. Осы құндылықтардың танымдық негіздері, ... ... ... даналығының негізгі тақырыбы.
Ұлттық мемлекетті қалыптастыру идеясы бірнеше ғасырлар бойы қалыптасып отыратын нәрсе. Ұлттық мемлекетті қалыптастыру идеясы, ұлттық қажеттіліктердің негізінде ... ... ... ... ... білімін қалыптастыратын нағыз зиялылар. Қазақ жырауларының зиялылығы осы ұлттық идеяның құбылысы мен ... ... ... тереңдей түспек.
Жыр қазақ хандығы құрылғанға дейінде қазақ топырағында өмір ... ал ... ... ... ... бермен қарай өзінің өкіліндерін ұлт мәдениетінің сахынасына шығарды. Асанқайғыдан бастап кешегі Қайрат ... ... ... ... ... идеясының рухы әлі де ұлттық идеямыздың жандануына бағыт бағдар берері сөзсіз. Ол үшін қазақ идеясының ... ... ... осы ... ... арқылы зерделеу қажет.
Өзінің экзистенциалдық идеяларымен атанған ғұлама, бүгінгі ұрпаққа кісіліктің ... ... ... Оның ... ... ... ... оның ұлттық мемлекетті дамыту жолында қалыптастыруға аянбай қызмет еткен тұлға ... ... ... ... ... қалу оңай іс ... Асан ... бастау алған дамуындағы жыраулар философиясының феномені ұлттық санамыздың ішінде, олардың елдің қоныстануы ... ... ... ... ... қала ... ... ұғымында елді сақтау үшін, жерді дұрыс пайдалана білу қажет. Жер ұрпаққа мұра боп қалу үшін онда ... ... ... және де ... шаруашылығы еркін дамуы қажет. Ұлттық қажеттіліктерді жүзеге асыру мәселесіне теориялық жағынан терең мән берген ... ... ... ... қазақ қоғамының сонау көне түркілерден бері қалыптасқан болмысының бұзылмауына ықпал етті. Тарихтан белгілі жерді, елді қорғау ... адал болу ... ... тәуелді. Бір елдің өркениеттілігін мойындау үшін де, алдымен сол ел жұртының өркениеттілкке қалай қол жеткізгендігін білу ... ... ... ... ... сол ... ... мүмкіндік туралы идеяның жүзеге асу деңгейін салмақтай түспек.
Әр адамның қоғамда ұлт өкілі орнында өмір сүруіне ... ... өз ... бар. Ол не нәрсе? Жырауларымыздың идеяларына сүйенсек, адам бойындағы тектіліктің болуы үшін ... орта ... ... - ... ... даналығындағы өсиет осы шындықтан қалса керек. Адам зиялылыққа қол жеткізуі үшін, оның алдымен өз ... ... ... ... ... көзін ашуы қажет.
Тарихи - философиялық әдебиеттерде, интеллигенция не істеу қажет? - деген сауалға ... ... ... ... ... ... ұғымында әр адам өзінің кісілік рухына адал болса, өз ісінің зиялысы. Тұлғалық адамнан талап етілетін қасиет. Сол ... ... адам ... не ... ... ... ... емес, бірлікке ұмтылыстан, елдікті ұғынудан, құрметтеуден туындайтын қасиет.
Кейінгі ұрпаққа айтып кеткен Асанқайғы даналығының мазмұны осындай. Бұл жоғарыда айтып отырғанымыздай ... ... ... ... зерделеніп, ұлттық болмыстың тұлғалану жолында өз деңгейінде ұстаздық қызмет атқарып, бірнеше ғасырды артқа тастап, бүгінгі бізге ... ... ... ... ... ... бірден бір дерегі.
Жыр да, оның иесі жырау да бір ... ... рухы биік ... мен бір уақытта жойылатын зат емес. Жыр ұлттық идеяның өскен үлкен бәйтерегі, ұлттық рухтың қалың орманы. Сол себептен ... ... ... рухы ... ... ол ... ... енбек. Бұны не себептен айтып отырмыз? Қазақ жырауларының философиясы олардың ұлттық идея ... ... ... ... ... ... ... кеңістігі негізінде әлі толықтай зерттеліп болған жоқ. Жыраулардың философиясының феноменін ... ... ... ... ... ... жарыққа шығару мен тең. Себебі жырау даналығы - тарихи із.
Ұрпақ ұлттық рухпен неғұрлым жақын тәрбиеленген сайын ол ... ... ... ішкі ... ... ... негізгі құндылығы ұрпақ болғандықтан ұлттық идея ұрпақ рухына қызмет етуден алшақ кетпейді. Жырауларымыздың идеясының мақсаты ұрпақ санасында қазақтың әлеуметтік өмір ... мен ... ... ... отыру. Осы бағытта қазақ жырауларының тағы бір ... ой ... ... ... ... ұлты ... қадірін оның құнарымен бағалаған, жердің құнарының адамға берер қуатын философиялық деңгейде пайымдаған. Жыраулар философиясындағы жердің құнары туралы ой толғамдар ... ... ... ... де ... Осы тұрғыдан келгенде қазақ жыраулары поэзия өнерінің ғана емес, ел ... ... ... ... ... пайымдай білген, ұлт экономикасын жетілдірудің техникасы мен технологиясын жобалаған ғұламар.
Қазақтың ұлы ақыны, философ, жазба әдебиетінің ... ... ... ... ... ... ... орны ерекше. Оның әрбір поэмалары, қара сөздері, өлеңдері мен аудармаларының негізгі мәнін тереңінен түсіне алсақ, өткен заманды, елдің жайын, ... ... мен ... ... Сол арқылы қазіргі кезеңді, кешегі мен бүгінді, болашағымызды ... ... Абай ... ... қара ... , - дей ... , , , , бағамын ба?>>, - деп сауал тастайды. Ақыры: - ... Енді ақын қара ... ... ... мол ... ... қара сөзінде: - дейді. Бұл ақын дәуірінде демократиялық құндылықтардың қалыптасқандығын көрсетумен қатар, ол сол заманның өзінде бүгінгі күндегідей ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы қимылдарын еске түсіреді. Болыстыққа түсерде қазіргідей өзіндік технологиялар жүргізу ... сол ... ... ... ... ... алғышарт екендігін көрсетеді.
Сегізінші қара сөзінде: - дейді. Ақын бұл ... ... ... өз ... ... үздік кісі, біреуге үлгі беріп, ақыл айтуға сайланғанбыз деп шектейтіндігін, байлар үшін ... ... ... ... ... ... қымбат еместігін қынжыла баяндайды. Қоғамдық дамудың негізгі құндылықтарын олардың бұлай бағалауы кедейлердің ой-пікіріне ықпал етіп, білім, ... ... ... ... ... толмайды. Десек те, бүгінгі күнде халықтың санасында мұндай ... ... ... ... ... ... ... кісі мен ақылсыз кісінің парқын айқындауы (он бесінші қара сөз), қайрат, ... ... ... өнерлерін айтысып, таласып ғылымға жүгінуі (он жетінші қара сөз) секілді ойлары ақылдылық пен ... ... ... Ғылымның қоршаған әлемді объективті бағыттарын жүйелендіретін адамзаттың ерекше дүниетанымдық қызметі екендігін көрсетеді. Бұл қызметтің ... ... ... жинау, оларды жүйелендіру, жаңа ілімді сараптау мен синтездеуде жатыр. Ғылым бақыланатын табиғи немесе қоғамдық құбылыстарды суреттеп қана ... ... ... септігін тигізеді. Сондықтан Абай шығармашылығынан болжам жасау үлгісін байқаймыз.
Сопылық дидактикалық сарындағы әдебиеттің негізін қалаушылардың бірі, ойшыл, ғұлама, ақын, Ясауидің ... төрт ... ... халық арасында деген атпен белгілі Сүлеймен Бақырғани сопылық поэзияны жалғастырып, діни хикметтер жазған және ел-жұртын имандылыққа, адамгершілікке ... ... ... желісін Тажал мен Мәдінің күресі, ақырзаман белгілері, махшар күні мен Мұхаммед пайғамбардың (ғ.с.) өз үмбеттерін ... ... ... ... Ал дастанында ана мен бала арасындағы сүйіспеншілік, ... ... ету, ... деген шексіз сенім бейнеленіп, Мұхаммед, Иса пайғамбарлардың (ғ.с.) үмбеттерінің қамын ойлауы басты назарда ұсталған.
Сүлеймен Бақырғани шығармаларының басты тақырыптары сопылық ағым ... ... ... ... оны ... Аллаға құлшылық етуге, исламның шарттарын мүлтіксіз орындауға шақыру. Шығарманы ежелгі дәуір әдебиетіне тән ... ... ... бастап, соңында автордың өзі туралы мәлімет беруі, кейіпкерлердің аса мінсіз ... ... ... асыл ... теңеу сияқты дәстүрлер Сүлеймен Бақырғани шығармаларынан да байқалады
М. Қашқаридың ХІ ғасырда жазған еңбегі Орталық Азия өркениетінің тарихы ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл еңбек түркі тайпаларының мұсылман әлеміндегі ірі әскери-саяси ... ... ... Сондықтан түрік тайпаларының тілі мен мәдениетінің байлығы мен алуан түрлілігін ... қана ... оны ... ... бұл ... өз ... берді. Еңбек мазмұнына, әсіресе, оның алғы сөзінде Аббасид халифы ... ... ... ... ол сол кезеңде рухани беделі мол басшы болғандығын көрсетеді.
М. Қашқари еңбегін жазу барысында сол ... ... ... өмірі мен рухани дүниесін, ойтанымын сан алуан өзіндік сипатын әр жақты қамтып және негізгі материалдарын бес салаға бөліп қарастырған.
Әбу Насыр ... - ... ... математик, физик, астроном, ботаник, лингвист; логика және музыка зерттеушісі; әлемнің екінші ұстазы
Әл-Фараби атты еңбегінде деп ... ... ... ... ... аша түсу ... ... қоғамдастығы шоғырланған қалаларды классификациялап бөледі. Қайырымды қалада алдарына іс-әрекеттің өзара жәрдем көрсете білу мақсатын қойған қоғамдастығы бар қала ... ғана ... жете ... ... ... ... жолында ынтымақтастық, философиялық даналық және адамзат қоғамының ... жолы ... ... ... ... жүйенің дамуына көптеген факторлар ықпал ететіні белгілі. Олардың арасында жеткілікті түрде интеграция мен тұрақтылықтың жоғарғы деңгейіне ... ... ... ... ... білім мен құндылықтарды реттейтін индивидтерді әлеуметтендірудің орны ерекше. ... ... ... ... көп ... екі ... зерттеледі. Біріншіден, саяси әлеуметтендіру теориясы саяси ортадағы индивидтерді әлеуметтендіруді суреттейді және ... ... ... ... ... ... ... ғылыми негізде толық қалыптасқан ұғым. Көптеген саясаттанушылар ... ... ... келе, саяси әлеуметтендіру терминін саяси көзқарастар, идеялар мен нормалар процесі ұрпақтан ұрпаққа жалғасады деп түсіндіреді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ақынның білімді елге ... ... ... ... ... ... оның ... бағасы болғаны сөзсіз, бірақ, біздің ойымызша, ұлы ойшылдың тек қана ағарту ісінің шеңберімен шектелмегендігі хақ. ... ол ең ... тек қана ... ... бірнеше ғасыр бойғы туған халқының дүниеге келтірген жан сүйсіндірер жақсы қасиеттерін, менталитетін, ... ... ... ... жинақтай отырып, соны ел мен жер бірлігі, тіл, ... кең ... ... тұтастығы үшін пайдаланған әлемдік деңгейдегі іргелі ой иесі, ұлы философ-шафрат болатын.
Ақындар мен жыраулар, саясаткерлер мен ... ... мен ... ... мен ертекшілер, билер мен серілер - бәрі де ... өмір ... ... ... ... ... даналық және адамзат қоғамының даму негізін тілге тиек, ойға өрнек етіп, әр түрлі деңгейде, бірақ жалпы ... ... даму ... ... ... ... ... саяси, мәдени, сайып келгенде, философиялық ойлау жүйесінің құрылымын жасады. Олар шынай реализм, бітімнің негізгі ... ... ... ... және пантеистік көзқарастар, адамгершілік, ізгілік, имандылық, зорлық-зомбылықққа қарсы күресу, құқықтық саяси және философиялық жақтары, мемлекет, қоғам, жеке адам ... тағы ... ... ... поэзиясынан философиялық даналық және адамзат қоғамының даму негізін, ғасырлар сырын, ... ... ... ... айқын аңғарамыз. Өйткені жыраулар толғауларынан халықтың не бір нәзік сырлары, мұң-мұқтажы, қайғы-қасіреті, қуаныш-сүйініші, келер ұрпаққа айтар ... ... ... өзекті орын алады.
Қоданылған әдебиеттер
* Қ.Ш. Мұхамеджан. Философия. ... ... және ... ... ... нұсқау. Алматы АЭжБИ 2007
* Философия науки: учебное пособие А.И Липкна -- ... ... 2007 -- 608c
* ... : ... оқу ... студенттеріне арналған оқулық// құрастырған Т. Ғабитов аударған Б. Сатершинов - Алматы: Қаржы-Қаражат , 20002 -- 352 бет .
* ... ... --/ ... ... Ғ.Ғ. ... ж.б. - ... ... Поппер К. Логика и рост научного знания. Москва -- 1981 -- ...
* ... Қ.Ш. ... ... ... 2005 -- 452б.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
"Қазақстан Халық Банкі" Ашық Акционерлік Қоғамының несие қоржынының жағдайын талдау53 бет
«Delta Bank» акционерлік қоғамының тәжірибесі негізінде тұтыну несиеcін ұйымдастыруды72 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
«Казагрофинанс» акционерлік қоғамының қаржы лизингін талдау57 бет
«Қазақстан Даму Банкі»АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ПОРТФЕЛІН ҚАЛЫТАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ36 бет
«Қазақстан» және «Хабар» телеарналарындағы адамзатқа тән құндылықтарды насихаттайтын бағдарламалардың шығармашылық сипаты45 бет
«ҚазМұнаГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайына талдау17 бет
«Қазпочта» Акционерлік Қоғамының Батыс Қазақстан Облыстық филиалына жалпы сипаттама25 бет
«ҚАЗҚҰРЫЛЫССЕРВИС» акционерлік қоғамының техника - экономикалық сипаттамасы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь