Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштер негізінде (Арқалық қ. мысалында)

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және
әлеуметтік көрсеткіштер негізінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 Қоғамның еңбек әлеуеті мен демографиялық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың экономикалық мәні және жұмыссыздық түрлері, негізгі себебтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.3 Жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін реттеудің шет елдік
тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

2. Қостанай облысы Арқалық қаласының демографиялық және
әлеуметтік жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.1 Арқалық қаласындағы жұмысбастылық пен жұмыссыздық:
демографиялық және әлеуметтік жағдайға талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
2.2 2007.2009 жылдарға арналған әлеуметтік даму және демография ... ... ... 31
2.3 Арқалық қаласында жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін
шешу және жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35

3. Қазақстанда жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін
демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштер негізінде талдау және
оны дамытудың стратегиялық бағыттарын анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39
3.1 Қазақстандағы жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін
демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштер негізінде талдау ... ... ... ...39
3.2 Қазақстандағы ішкі еңбек нарығының басты мәселелері ... ... ... ... ... ... ...48
3.3 Қазақстанда жұмыссыздық пен жұмысбастылық мәселесін реттеудің
стратегиялық бағыттары, даму мақсаты және негізгі индикаторлары ... ...50

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69
КІРІСПЕ

Қазақстан Үкіметінің негізгі мақсаты халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасын арттыруға жәрдемдесу және ол лайықты еңбектің ілгерілеуін және әлеуметтік қорғаудың конституциялық кепілдерінің іске асырылуын қамтамасыз ету.
Мемелекет басшысының «...халықтың барлық буындарының өмір сүрудің жоғары сапасы мен озық әлеуметтік стандарттарына» қол жеткізу жөніндегі тапсырмаларын іске асыру жөніндегі жұмыс адам капиталын дамытумен байланысты мәселелерді алдыңғы қатарға шығарды [1. 1-2бет].
Адам капиталын дамыту үшін лайықты еңбекке қолжетімділікті ұлғайтудың ерекше мыңызы бар.
Мемлекет басшысы бірнеше мәрте атап көрсеткеніндей, жұмыспен қамту саясаты кедейлікті еңсеру мен адамдардың әл-ауқатын арттыруда ең пәрменді құрал болып отыр.
Қазақстан Республикасының 2005–2007 жылдарға арналған халықты жұмыспен қамту бағдарламасын іске асыру шеңберінде өнімді жұмыспен қамтуға жәрдемдесу үшін бос жұмыс орындарын белсенді іздестіру және іріктеу, жұмысыздар мен халықтың нысаналы топтарының басқа да өкілдерін оқыту, қайта оқыту және біліктілігін арттыру; қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру; әлеуметтік жұмыс орындарын құру, бос орындар жәрмеңкелерін өткізу, жастар тәжірибесін ұйымдастыру және тағы басқа пайдаланылды.
Тақырыбымның бүгінгі таңдағы өзектілігіне келер болсақ, 2007 жылдың екінші жартысынан басталған әлемдік қаржылық дағдарыс күннен күнге тереңдеп, ел экономикасының барлық салаларына зардабын тигізуде. Осыған орай елдің әр аймақтарында жұмыссыздықтың кең қанат жаюуы әлемдік еңбек ресурсының үлесі біркелкі жұмсалмайтындығын дәлелдеп отыр.
Сонымен, жұмыссыздық әлем дамуының ең күрделі әрі өзекті мәселелерінің бірі деп танылуда. Оның салдарынан халықтың күнкөріс деңгейі төмендеп, әлеуметтік қауіпсіздік деңгейі төмендеп, қылмыстық құбылыстар күшейіп, демографиялық теріс жағдай етек алатыны белгілі.
Жұмыстың практикалық маңыздылығы сол, қазір дағдарыс жағдайына байланысты Қазақстан Республикасы Үкіметінің алдында тиімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету мен жұмыссыздықты жоюға бағытталған бірнеше мақсат қойылып отыр [2. 3бет]:
• Жұмысынан (жұмысының болмауы) айрылу қатерін басқару;
• Еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқару;
• Көші-қон процестерін басқару;
• Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан айрылу және өзге әлеуметтік қатерлердің басталуы салдарынан туындайтын қатерлерді басқару;
• Табыстың белгіленген ең төменгі шекті деңгейінен төмен болу қатерін басқару.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылға 6 наурыздағы «Дағдарыс арқылы жаңару мен дамуға» атты халыққа Үндеуі. //Егемен Қазақстан. №91 (25488) 6 наурыз 2009жыл.
2 Жұмыссыздық кеселін ушықтырмау міндет. //Егемен Қазақстан. 20 наурыз 2009жыл.
3 Текжанова Р.Р. Еңбек экономикасы. Оқулық. Астана, 2003.
4 Нұрпейісов Ж., Жеңісхан Д. Экономикалық теория. Астана, 2001.
5 Қазақстан цифраларда 2007, Алматы, 2008ж.
6 Қазақстан Республикасының Еңбек Кодексі. Астана, 2008ж.
7 «Адам дамуы туралы есеп», Алматы, 2003ж.
8 2004-2006 жылдары қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау. Арқалық қ., 2007ж.
9 2010 жылға дейінгі мерзімге Арқалық қаласының экономикалық және әлеуметтік дамыту Бағдарламасы. Арқалық, 2007ж.
10 2004-2010 жылдарға ауыл аумақтарының дамуының аймақтық Бағдарламасы. Арқалық, 2004ж.
11 2007-2009 жылдарға аймақтың экономикалық дамуын қаматамасыз ету экономика саласындағы модеринизациялау.
12 Қазақстан Республикасы Президентінің 2008 жылға 7 ақпандағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру–мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына Жолдауы
13 «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру-мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру барысы туралы ақпарат. //Егемен Қазақстан. 4 наурыз 2009 жыл.
14 Закон РК от 12 июня 2002г. № 246-11. "О государственной адресной социальной помощи" // Казахстанская правда 2002г. 16 июня.
15 ҚР Үкіметінің «2005-2007ж.ж. арналған халықты жұмыспен қамту бағдарламасы». //Собрание актов, 2004г.,№12.
16 Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің 2009-2011 жылдарға арналған стратегиялық жоспары. //Егемен Қазақстан. 6 ақпан 2009 жыл.
17 Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан-2030. Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» атты Қазақстан халқына Жолдауы.
18 Қазақстан Республикасының Заңы «Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» 24 желтоқсан 1999 жыл.
19 Қазақстан Республикасының Заңы «Ең төменгі күнкөріс деңгейі туралы» 16 қараша 1999 жыл.
20 «Халықтың жұмыспен қамтылуы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. //ҚР Парламентінің Жаршысы. 2001ж.№ 3.
21 ҚР Үкіметінің «2000-2002ж.ж. арналған Кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес бағдарламасы». //Собрание актов, 2000г.,№25.
22 «2000-2002 ж.ж. арналған Кедейшілік пен жұмыссыздыққа қарсы күрес бағдарламасының орындалуы» //Бюллетень Министерства труда и соц. защиты. 2002г. №11
23 Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын одан әрі іске асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 4 желтоқсандағы Жарлығы
24 Қазақстан Респуликасының 2007-2024 жылдарға арналған орнықты дамуға көшу тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылығы 14 қарашадағы №216 Жарлығы
25 Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 17 мамырдағы №1096 Жарлығы.
26 Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 жылғы 19 наурыздағы «Бәсекеге қабілетті қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін бәсекеге қабілетті халық үшін» атты Қазақстан халқына Жолдауы
27 Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан-2030» стратегиясы Қазақстан дамуының жаңа кезеңі. Ішкі және сыртқы саясатымыздағы аса маңызды 30 серпінді бағыт» атты Қазақстан халқына Жолдауы
28 Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 наурыздағы «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы. Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарасаңында» атты Қазақстан халқына Жолдауы.
29 Қазақстан және оның аймақтары, 2007ж. №1,4. 2008ж. №1
30 Әлеуметтік бағдарлама. //Ақиқат 2000 №11.
31 Берешев С., Можарова В. Совершенствование анализа уровня жизни населения в Казахстане. //Труд в Казахстане, 1/2002 г.
32 Букетова Е.А.,«Совершенствование принципа адресности при оказании социальной помощи населению»., Саясат-policy №3-4, 2002г.
33 Бекхожаева А.К., «Уровень жизни и проблема бедности. Исследования мирового опыта»., Саясат-policy №3-4, 2002г.
34 Бекбердиев Б.Д. Зейнетақымен қамтамасыз ету мәселелері //Қаржы-қаражат. 2001. № 3.
35 Е.Истилеулова. Возможность применеия новых индикаторов измерения по безработице и бедности в Казахстане. Экономика и статистика №3, 2001г.
36 Информация о социально-экономическом развитии сельских территорий г. Аркалык. Аркалык, 2008г.
37 Кошанов А.К. Обновление коецепции занятости и рынка труда в условиях устойчивого экономического развития страны7 // Саясат, №3-4.
38 Қожакеева Л. Қазақстан халқының демографиялық және әлеуметтік құрылымы // Қазақстан тарихы. 1994. № 5.
39 Мустафаев А.М. Социально-демографические процессы в Казахстане за 1990-2000 // Саясат. 2000. № 3.
40 Методические рекомендации по определению прожиточного минимума и черты бедности, Астана, 1998г.
41 Мухтарова К.С., «Бедность и экономика Кахахстана»., Саясат-policy №3-4, 2002г.
42 Притворова Т. Успехи и проблемы новой социальной политики в Казахстане: занятость и уровень доходов населения. // Экономика и статистика, 2001г., №3
43 Притворова Т.П. Совершенствование принципа адресности при оказании социальной помощи населению, // Саясат №3-4, 2002г.
44 «Статистическое обозрение Казахстана»., Агенство Республики Казахстан по статистике 1-2005.
45 Социально-экономические и политические последствия трансформации казахстанского общества. // Саясат. -2003-№3.-с 5-15
46 Статистический ежегодник Казахстана за 2007. С.57.
47 Ткаченко А.А. Демографическая политика и развитие здравоохранения //Демографическая политика социалистического общества.М.,1986.С.101.
48 Отчет Межведомственной Комиссии ООН по неотложным социальным вопросам в Казахстане. Алматы. 16 марта 2005 г. С.22.
49 Уровень жизни населения в Казахстане, Алматы, 2002г.
50 Усенова Г. Жұмыспен қамту саясаты және экономикалық өсу. //Ақиқат:2003.№2.
51 Шайынғазы М. ЖЗҚ: мәселері мен міндеттері //Егемен Қазақстан. 2001. №10.
52 Шокаманов Ю. Адаптация индекса нищеты населения ПРООН применительно к Казахстану. // Экономика и статистика, 2000г., №4.
53 Шокаманов Ю. Оценка бедности населения на районном уровне. // Экономика и статистика, 2001г. №1.
        
        Дипломдық жұмыс
Тақырыбы: Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік
көрсеткіштер негізінде (Арқалық қ. мысалында)
050506 – ... ... пен ... ... ... көрсеткіштер
негізінде...................................................................
.6
1.1 Қоғамның еңбек әлеуеті мен демографиялық
жағдайы................................6
1.2 Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың экономикалық мәні және ... ... ... ... пен ... ... реттеудің шет елдік
тәжірибесі..................................................................
......................................23
2. Қостанай облысы Арқалық қаласының демографиялық және
әлеуметтік жағдайын
талдау......................................................................
......26
2.1 Арқалық қаласындағы жұмысбастылық пен жұмыссыздық:
демографиялық және ... ... ... ... ... ... даму және
демография............31
2.3 Арқалық қаласында жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін
шешу және жетілдіру
жолдары.....................................................................
35
3. Қазақстанда ... пен ... ... және ... көрсеткіштер негізінде талдау және
оны дамытудың стратегиялық бағыттарын
анықтау......................................39
3.1 Қазақстандағы жұмысбастылық пен ... ... және ... ... негізінде
талдау...............39
3.2 Қазақстандағы ішкі еңбек нарығының басты
мәселелері...........................48
3.3 Қазақстанда жұмыссыздық пен ... ... ... ... даму ... және негізгі
индикаторлары.......50
Қорытынды...................................................................
.........................................62
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
..66
Қосымшалар..................................................................
........................................69
Кіріспе
Қазақстан Үкіметінің негізгі мақсаты халықтың өмір сүру деңгейі мен
сапасын арттыруға ... және ол ... ... ... ... ... ... кепілдерінің іске асырылуын қамтамасыз
ету.
Мемелекет басшысының «...халықтың барлық буындарының өмір ... ... мен озық ... ... қол ... жөніндегі
тапсырмаларын іске асыру жөніндегі жұмыс адам ... ... ... ... қатарға шығарды [1. 1-2бет].
Адам капиталын дамыту үшін лайықты еңбекке қолжетімділікті ұлғайтудың
ерекше мыңызы бар.
Мемлекет басшысы бірнеше мәрте атап ... ... ... ... ... мен адамдардың әл-ауқатын арттыруда ең пәрменді
құрал болып отыр.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... іске ... шеңберінде өнімді жұмыспен қамтуға
жәрдемдесу үшін бос жұмыс орындарын ... ... және ... мен халықтың нысаналы топтарының басқа да өкілдерін оқыту, қайта
оқыту және біліктілігін ... ... ... ... ... орындарын құру, бос орындар жәрмеңкелерін өткізу, жастар
тәжірибесін ұйымдастыру және тағы басқа пайдаланылды.
Тақырыбымның бүгінгі ... ... ... болсақ, 2007 жылдың
екінші ... ... ... ... ... күннен күнге
тереңдеп, ел экономикасының барлық салаларына ... ... ... ... әр ... ... кең ... жаюуы әлемдік еңбек
ресурсының үлесі біркелкі жұмсалмайтындығын дәлелдеп отыр.
Сонымен, жұмыссыздық әлем дамуының ең күрделі әрі ... ... деп ... Оның салдарынан халықтың күнкөріс деңгейі төмендеп,
әлеуметтік қауіпсіздік деңгейі төмендеп, ... ... ... ... ... етек алатыны белгілі.
Жұмыстың практикалық маңыздылығы сол, қазір ... ... ... ... ... алдында тиімді жұмыспен
қамтуды қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... отыр [2. ... ... (жұмысының болмауы) айрылу қатерін басқару;
• Еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқару;
... ... ... ... ... асыраушысынан айрылу және өзге әлеуметтік
қатерлердің басталуы салдарынан туындайтын қатерлерді басқару;
... ... ең ... шекті деңгейінен төмен болу қатерін
басқару.
Бұл мақсаттар жүзеге асар болса, жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық бағдарламалардың
қаншалықты бірлесіп әрекет етеріне тәуелді болмақ.
Бүгінде біз әлемдік ... ... ... ... ... ... бет ... жылдары экономиканың тұрақтануы арқасында әлеуметтік мәселелерге
тұтастай бет бұру ... ... ... Адам потенциялын дамытуға
керекті барлық жағдай жасалып, әлеуметтік жағынан қорғау мен қолдау ... ... ... ... ... ... Әлемдік қаржылық
дағдарысқа қарамастан бұл мақсаттар бүгінгі күні де күшін жоймайды.
Жұмыстың ғылыми жаңашылдығы ...... ... пен ... ... ... ... отыр. Жұмыссыздық пен жұмысбастылық
әлеуметтік және демографиялық көрсеткіштер тұрғысынан талданып ... ... ... ... ... ... пен жұмыссыздыққа объективті баға
беру;
• Елде жұмыссыздықты жою жолында кедергі ... ... ... ... ... ... және демографиялық көрсеткіштер
тұрғысынан зерттеудің негізгі бағыттары мен көзқарастарын қарастыру;
• Жұмыссыздыққа ... ... ... ... ... ... ... қаржылық дағдарыс жағдайында елдегі жұмыссыздықтың әлеуметтік-
демографиялық салдарын болдырмауға бағытталған Үкіметтің ... ... ... ... басты міндеттері мыналар:
- жұмыссыздық факторларын анықтау;
- қазіргі жұмысбастылық пен ... ... ... ... ... ... ... бағалау;
- жұмыспен қамту мен жұмыссыздыққа қарсы күресудің ... ... ... ...... ... еңбек нарығы.
Жалпы жұмыстың теориялық және әдіснамалық негізіне, яғни зерттелу
деңгейіне тоқталсақ, ... ... ... ... ... өзекті
мәселелердің алдыңғы қатарына шықты. Сондықтанда жұмыссыздық мәселесі жан-
жақты отандық және шетелдік ғалымдар тұрғысынан зерттелген. Жұмыссыздық ... ... және ... даму ... әр ... экономикалық
мектептердің көзқарастары әр түрлі болған. Осы көзқарастарға ... ... ... ірі ... Т.Р. ... жұмыссыздықтың
пайда болуын халық санының ... ... ... ... ... қарқынмен өсуі жұмыссыздықтың себебі болып ... ... ... ... ... ... таңдауы деп
есептеді. А. Пигу ... ... тыс ... ... талап етеді,
сондықтан жұмыс күштеріне сұраныс төмендейді деген. ... ... ... ... төлем қабілеттілігінің жеткіліксіздігімен
және жалақының жоғары деңгейімен түсіндіреді. ... ... ... ... мен қызыметтердің тұтынушылық және инвестициялық
нарығындағы сұраныстың көлемімен белгіленеді деген. ... ... ... ... ... ақша ... дұрыс
жүргізбеуінде деп түсіндіреді. Жұмысссыздық пен инфляцияның өсу ... ... ... ... ... А. ... жұмыссыздық деңгейі
мен жалақының ақшалай мөлшерінің арасындағы ... ... ... ... ... бұл ... ... қисық сызығы деп
аталады [3].
Жұмысты орындау ... ... ... ... ... ... талдау, конструктивтік-есептік,
сызбалық және т.б.
Қолданылған әдебиеттерге келсек, жұмысты жазу ... ... ... ... және ... ... ... заңдар мен құқықтық-
нормативтік материалдар, Ел басының жыл сайынғы ... ... ... ... ... жарияланған мақалалар мен
статистикалық мәліметтер қолданылды.
1. Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және ... ... ... еңбек әлеуеті мен демографиялық жағдайы
Еңбек нарығы – бұл нарықтық ерекше ... онда ... күші ... ... ... алу ... ... даму жағдайы халқының санымен, еңбек ету құрамымен,
шығармашылық мүмкіншіліктерімен ... ... ... ... ... ... А. Самуэльсонның анқтамасы бойынша, халық кез
келген ... ... ... [3].
Еңбек ресурстары – ол қызмет көрсетуге материалдық ... ... дене күші және ... ... бар халықтың еңбекке
жарамды ... ... ... жағынан әр түрлі салаларда
экономикалық қызметпен айналысатын адамар, ... ... ... ... ... ... Еңбек ресурстарының әр түрлі бағыттарын
оқып білуден ... ... ... құрылымына, санының өзгеруіне назар
аударған жөн.
Халықтың ... ... деп тууы мен ... ... ... ... жаңару процесін айтады. Халықтың ұдайы ... өнуі ... ... ... ... өсіп-өнуде туу саны өлу санынан жоғары, жай
ұдайы өсіп - өнуде туу мен өлу тең, өсім жоқ, ... өсіп - ... ... ... халықтың абсолюттік саны кемиді. Халықтың ұдайы өсіп- өнуінің
тек қана демографиялық емес, экономикалық және ... ... ... еңбек ресурстарының қалыптасуын, аймақты игеру, өндіргіш күштер
жағдайын, әлеуметтік инфрақұрылымдардың ... ... ... және ... сандық және сапалық параметрлері бар. Демографиялық
процестерді талдау, бағалау, еңбек ... ... ... ... ... өсіп - ... ... үшін туу, өлу және табиғи ... ... Туу мен өлу 1000 ... ... ... жүйесі, кестелер көмегімен өлшенеді.
(1)
(2)
Кт және Кө - туу және өлу коэффициенттері;
Т – бір жылдың ішінде туғандар саны;
Ө - бір жылдың ... ... ... ... ... ... мен өлу санының айырмасы оң болған жағдайы табиғи өсім деп аталады.
Халықтың орташа саны жылдың ортасына, орташа ... саны ... басы мен ... ... ... жыл басындағы санына оның өсімінің
жартысын қосумен анықталады [3].
Кесте 1.
Қазақстан ... ... саны мен ... ... |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... Жыл ... ... халықтың саны, | | | ... адам |15219,3 |15396,9 |15565,6 ... ... 1000 ... ... адам | | | ... ... саны |18,42 |19,71 |20,47 ... өлгендер саны |10,37 |10,27 |10,27 ... ... өсім (+) |8,05 |9,44 |10,20 ... ... Қазақстан Республикасы халқының саны, табиғи
қозғалысын көрсетеді, онда ... саны ... ... ... кемуін
және миграция халықтың жалпы санының қосылғанын көрсетеді.
Халықтың саны, оның өзгеру ... ... ... және ... ... даму ... тыс, ешнәрсенің айғағы бола алмайды. Мысалы,
халық саны өсу қарқынының ... ... ... ... ал ... деп айтуға болмайды. Халықтың әлеуметтік – экономикалық тұрмыс
жағдайын, қоғамның даму деңгейін, ... да ... мен ... қажет. Табиғи ресурстардың шегі болған жағдайда, бақылаусыз халық
санының ... ... ... ... төмендеуіне соқтырады. Халық
санының ... ... ... басу ... ... ... және ... экономикалық жағдай.
Кесте 2.
Қазақстан Республикасының халқын жасы және жынысы бойынша бөлу (жыл
басына)
|Көрсеткіштер |2004 жыл |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... ... ... мың ... | | | ... ... мына |14951,2 |15074,8 |15219,3 |15396,9 ... ... | | | | ... |2285,6 |2287,5 |2317,4 |2391,9 ... |3029,5 |2997,6 |2941,8 |2856,0 ... |2519,7 |2581,4 |2650,6 |2732,2 ... |2173,6 |2182,5 |2201,5 |2228,4 ... |2099,1 |2121,1 |2141,1 |2151,6 ... |1236,5 |1340,4 |1432,6 |1500,9 ... және одан ... |1607,2 |1564,3 |1534,3 |1535,9 ... ... сүйенсек, кейінгі он жыл ішінде 9 жасқа дейінгі
балалардың, 20-60 жасқа дейінгі халықтың үлесі артқанын және 10-19 бен ... ... ... ... азайғанын көреміз. Бүндағы маңызды мәселе –
халықтың санын болжамдау.
Болжамдық есептер халық ... ... ... анықтауға,
демографиялық жағдайды бағалауға бөлек аймақтардағы, жалпы ... ... ... ... білімдік және кәсіби ... ... ... ... ... әсер ететін әлеуметтік –
экономикалық және экономикалық факторларды қадағалауға мүмкіншілік береді.
Келешектегі халық санын анықтауда ... ... ... тым
ұзақ жылдарға – жасына қарай қайта ауыстыру әдісі қолданылады.
Сонымен қатар ... ... ... басқа әр түрлі сапалық
көрсеткіштермен сипатталады. Оларға: білім ... ... ... ... деңсаулығы, мәдениет деңгейі, жыныстық, жастық құрамы,
өмір сүру ұзақтығы, ой және дене еңбегімен айналысатындардың арақатынасы,
материалдық ... пен ... емес ... ... ... құрылым,
көші – қон көрсеткіштері, ұлттық этникалық құрылым жатады.
Кесте 3.
Қазақстан халқының әр жылдардағы саны және оның ... ... |Жыл ... ... ... мына ... мың |
| ... халық |адам |
| ... мың ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |жастағылар ... ... |мың |% |мың |% |мың |
| ... | |адам | ... ... ... ... |7657,3 |7840,6 |7901,7 |8028,9 |8228,3 ... мың адам | | | | | ... белсенділік |70,0 |69,9 |69,4 |69,7 |70,4 ... % | | | | | ... ... ... мың |6985,2 |7181,8 |7261,0 |7403,5 |7631,1 |
|адам | | | | | ... ... ... ... |91,6 |91,9 |92,2 |92,7 |
|экономикалық тұрғыдан ... | | | | | ... | | | | | ... қызметкерлер, мың | | | | | ... |4229,6 |4469,9 |4640,5 |4776,6 |4973,5 ... ... ... | | | | | ... ... % |60,6 |62,2 |63,9 |64,5 |65,3 ... ... ... | | | | | ... адам |2755,6 |2711,9 |2620,4 |2626,9 |2657,6 ... ... ... | | | | | ... ... % |39,4 |37,8 |36,1 |35,5 |34,8 ... ... мың адам |672,1 |658,8 |640,7 |625,4 |597,2 ... ... % |8,8 |8,4 |8,1 |7,8 |7,3 ... тұрғыдан енжар |3278,6 |3383,4 |3476,9 |3493,9 |3463,2 ... мың адам | | | | | ... ... тұрғы-дан|30,0 |30,1 |30,6 |30,3 |29,6 ... ... % | | | | | ... ... санындағы экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың үлесі
2007 жылы 52,8 пайызды ... ... ... болсақ соңғы қарастырылып отырған бес
жылдың шамасында 2007 жылды 2003 ... ... ... белсенді
халық санындағы жұмыссыздар 74,9 мың адамға азайған, соған ... ... ... ... ... ... статусы бойынша жұмыспен қамтылған халық
|Көрсеткіштер |2006 ж |2007 ж |
| ... ... ... ... ... | ... | ... |
|Жұмыспен қамтылғандар, |7403494 |102,0 |7631109 |103,1 ... | | | | |
5 – ... ... ... |4776643 |102,9 |4973469 |104,1 ... ... ... | | | | ... |1705740 |95,9 |1685599 |98,8 ... емес ... |2196113 |111,0 |2338039 |106,5 ... ... |558542 |99,0 |577121 |117,9 ... қожалықтарында |316248 |99,0 |372710 |101,2 ... ... ... |2626851 |100,2 |2657640 |101,2 ... қызметкерлер | | | | ... ... |109149 |121,8 |123417 |113,1 ... ... |2402845 |99,0 |2427707 |101,0 ... ... жұмыс істейтіндер |30553 |92,0 |30852 |101,0 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ақы|84304 |119,3 |75664 |89,8 ... ... | | | | ... ... бойынша 2007 жылы жұмыспен қамтылғандардың ... ... ... ал 34,8 ... өз ... жұмыспен
айналысатын қызметкерлер құраған. Жалдамалы қызметкерлер мен өз ... ... ... ... мен құрылымын талдайық.
Сурет 3. Жалдамалы қызметкерлердің құрамы мен ... ... ... ... ... ... 33,9 пайызы
мемлекеттік ұйымдарда қызмет атқарады, ал 47,0 ... ... ... ал 11,6 ... жеке тұлғаларда, небәрі 7,5 пайызы шаруа
қожалықтарында еңбек етеді. ... 2007 ... 2006 ... ... ... ... ... бойынша өсу байқалады.
Сурет 4. Өз бетінше жұмыспен айналысатын қызметкерлердің құрамы мен
құрылымы
Өз бетінше ... ... ... 2007 жылғы
көрсеткіштері бойынша 4,6 пайызын жұмыс берушілер, 91,3 пайызын өз ... ... 1,2 ... ... кооператив мүшелері, ал қалған
2,8 пайызын отбасылық кәсіпорындардың ақы ... ... ... 2007 ... 2006 ... салыстырғанда жұмыс берушілер мен өз бетінше
жұмыс істейтіндер ... ... ал ... ... ... ... ... кемуі байқалады.
Еңбек нарығындағы маңызды жағдайдың бірі ол – ... ... ... ... түрлері және жұмыспен қамту статусы бойынша
бөлу (Қосымша А).
Ендігі кезекте жұмыссыз халықты жасы және ... ... ... ... айтып өткеніміздей жұмыссыздар дегеніміз жұмыссыз
жүргендер, сондай-ақ жұмыс іздеумен айналысатындар және ... ... ... үшін ... ... дайын болған экономикалық тұрғыдан
белсенді халықтың бір бөлігі. Қазақстанның Еңбек Кодексіне сәйкес ... ... жас ... 15-64 ... ... ... ... 5. Жұмыссыз халықтың жасы бойынша жіктелуі
Жұмыссыз халықты жасы бойынша талдайтын болсақ, жұмыссыздардың ішінде
2007 жылғы деректер бойынша ең көп ... яғни 33,9 ... 40-64 ... ... ... Одан ... кезекте 24,8 пайызбен 30-39
жас аралығындағы адамдар жұмыссыздар қатарын ... ... 6. ... ... ... деңгейі бойынша жіктелуі
2007 жылғы мәліметке қарағанда жұмыссыз халықтың ... ең көп ... 38,2 ... ... орта ... адамдар құрайды. Ал ең төменгі
пайызды, яғни 6,2 пайызды жалпы негізгі және ... ... ... нарықтық экономика жағдайындағы жұмыссыздық мынадай сипатқа ие:
біріншіден болып жатқан технологиялық жағдайлар мен ... күші мен ... ... ... пайданауға жұмыс орны ғана емес жұмыс
күшінде лайықты, орынды пайдаланып, қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... мен ... ... қамтудың арасындағы
тікелей байланыссыз-ақ өсуді көрсетеді.
Дегенмен жұмыссыздықтың ауыр ... ... ... ... және
меншік пен кәсіпкерліктің пайда болуы жұмыссыздықтың бірте- ... ... ... ... ... ел экономикасы әлі де болса аса ... ... ... ... бұл ... ... нарығына кері әсерін тигізуде.
Жұмыссыздық мәселесі, еңбек ақыны төлеу және тағы ... өте ... ... ... Міне ... да ... ... жөніндегі мемлекеттік
саясаты одан әрі жетілдіруді қажет етеді.
1.3 Жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін реттеудің шет ... ... 80 % -ы ... ... үлесіне келеді және олардағы
экономикалық өсу қарқынына сай болу үшін 2015 жылға қарай ол ... ... жаңа ... ... құру керек болады. 15 жылда әлемде қызметкерлер 471
млн. адамға ұлғаяды. Бұл ретте жұмыс орнының саны Үндістанда 30%-ға ... ... – 65 ... АҚШ –та- 12,5 миллионға, Еуропа Одақтарында 8,4
миллионға өседі. АҚШ пен Еуропа Одақ елдерінде жаңа жұмыс орындарының ... ... ... саласында ашылады [7].
Көптеген елдерде еңбеккерлердің және кәсіпкерлердің жарналарынан (еңбек
ақыға 1-6%) ... ... ... ... бар. ... қор ... қаржыландырылады. Жұмыссыздық бойынша жәрдем ақы төленеді,
минималды түрі 26 апта ... ... ... ... жоқ ... ... жүйесі:
• Жұмыссыздық бойынша сақтандыру еңбек ақыға 50-60% мөлшерінде жәрдем ақы
(Швецияда-80%);
• Еңбек ... ... жоқ ... ... ... ... ... алу
үшін білім беру);
• Кәсіби дайындықта өндірістік жұмыспен үйлестіретін «альтернативті білім
беруге» ынталандыру (Европада кең тараған).
Дүние жүзінің 150 елі ... ... мен ... ... ... ... саясаттың негізгі міндеті деп анықтаған.
Әлемдік еңбек рыногында ... ... ... қоны өсе ... оның ... ... 3,2 млн. ... 1995 жылы 35 млн. адам болған.
Жұмыссыздық қыспағын көріп отырған көптеген ... үшін ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Көші- қон ... ... ... елге кері ақша ... ... ... Бұл
құбылыс ауқымды сипат алуда. Мұндай экспорттың ... ... ... ... ... ... ... қарынмен жүріп жатыр- жылына 10 %-дан
келеді. ХВҚ-ға 57 ел жұмыс күшін экспорттаудан түсетін табыстары ... ... ... ... үшін бұл ... табыстардың аса
маңызды көздерінің бірі болып ... 2001- 2004 ... ... ... 48,7%-ға өсіп, 126 млрд. долларға жетсе, 2005 жылы 167 млрд.
доллар болған. Өзінің резидент емес ... ... ... ... жинақтауда Үндістан (23 млрд. доллардан астам) және Қытай ... ... көш ... ... ... ... шетелден ақша
аударымдары тауарлар мен қызметтер экспортының түсімінен 5 есе ... ... ... үшін ... ... үшін – 50, ... үшін – 60, ... 80%-ды құрайды [7].
Барынша көп ақша аударушы мемлекекттер қатарында АҚШ (35 ... ... Сауд ... (15 ... ... ... (14 млрд.),
Германия (11 млрд.) және Люксембург (6 млрд. доллар ) бар.
Еңбек мигранттары көп ретте ресми емес ... ... әр елде ... ақша ... – Фей – чиен ... ... хунди
(пәкстан), хуи қуан (Гонконг), кса- вилаад (омали)және Фей кван (таиланд),
хавала (БАӘ) ... жыл ... 20%-ға ... 180-200 ... ... [7].
Орталық Азияда жұмыс күшін экспорттаудан Өзбекстан, Тәжікстан және
Қырғызстан ... ... ... ... ... күштерінің нақты арықшылығы 7-8
млн. адам деп есептеледі. ІІМ –нің бағалауы бойынша Қазақстан 1,2 миллионан
аса адам ... ... ... ... ... 400 млн. ... ... долларға дейін өз елдеріне ақша жөнелтетін бұл ... ... 820 мыңы ... 50-100 мыңы ... деп ... ... ... мигранттарының саны жағынан әлемде тоғызыншы ортын алады.
Жұмыспен қамтудың халықаралық тәжірибесіне тоқталар ... ... өз ... ... дамыған елдермен жинақталған, еңбектік
қамтынастарға әсере ететін әр түрлі қаржылық әлеуметтік ... ... ... негізгі мәселесі жұмыспен қамту, ол жаңа жұмыс
орындарын ашуға ескілерін ... ... ... ... еңбек
нарығындағы бәсекестік қабілеттілігі төмен (жастар, ... ... ... ... ... ... еңбектік қызметке тарту.
Объектіге әсер ету тәсілі, сипатына сәйкес оларды ... ... ... ... механизм, несие саясаты, ... ... ... ... ... қаржысы.
Салықтық механизм. Салық саясатының ... ... ... ... беру арқылы келесідей сызба нұрсқа бойынша бөлінеді:
1. Нысана бойынша:
жеңілдіктер, әлеуметтік сақтандыру төлемінен босатумен байланысты;
жеңілдіктер, жұмыскерлер ... ... және ... үйретуге
байланысты шығындар бойынша:
2. Шешетін мәселері бойынша:
жеңілдіктер, бәсекелік ... ... ... ... ... кәсіптік үйретумен байланысты;
аралас жеңілдіктер.
Мендетті аударым түрлерінің бірі - әлеуметтік ... ... ... Бұл аудармдар елеулі сомманы құрайды. Сондықтан кәсіптік
үйретуде белгілі саңатты азаматтарды ... ... ... ... ... ... көтереді.
Францияда жеңілдік шаралар ретінде міндетті әлуметтік сақтандыру
төлемдерінің төмен мөлшері қолданылады. Бұл шаралар жас ... ... 25 ке ... ... алған және белгілі біліктілік алуға мүмкіндік
берген фирмаларға қолданылады.
Дамыған ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
тұтқалардан несие саясатының алатын орын ... ... ... ашуды тікелей қаржыландыруға, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру
арқылы немесе мемлекеттің экономикалық секторының ... ... ... және ... ... қолдануға байланысты.
Мысалы, Германия фирмалары егер жасы 50–ден асқан қарт еңбеккерлерді
жұмысқа орналастырса, жеңілдік немесе ... ... ... Біздің
республикамызда, жас адамдар жоғары оқу орындарында оқуға әлеуметтік –
мелекеттік несие алуға құқы ... ... - ... ... ... ... ... міндет алған фирмаларға мемлекеттің қайтарылмайтын немесе
өсімсіз негізде ұсынатын қаржылық демеу қаржылары.
Мысалы, Италия, Англия, Швецияда, 16 – 18 ... ... ... ... ... білімі жоқ),кәсіпорындардың кәсіптік үйрету мен
жалақы төлемдеріне байланысты ... 80 % - ін ... ... ... ... жұмыспен қамтуға балалы әйелдер, жалғыз әйелдер, мүгедектер,
қарттар үшін арнайы, уақытша жұмыс ұйымдастырған мекеге қаржылық ... ... заңы ... Әр ... ... байланысты уақытша жұмыстарды ұйымдастыру шығындарын ... қор ... ... ... ... әр ... ... қаржылық көмек
нысанында арнайы демеу қаржы береді. (мысалы, көліктік демеу ... ... бір ... көшуге, жұмыс табу мүмкіншілігі бар жерлерге).
Қаржылық айыптар, негізінен, әкімшілік шаралар ретінде ... үшін ... Бұл ... ... ... ... орындарын
ашудан бас тартқан кәсіпкерлерді айып төлеуге міндеттейді.
2. Қостанай облысы Арқалық қаласының ... және ... ... ... ... ... пен ... демографиялық
және әлеуметтік жағдайға талдау
Арқалық қаласы 1956 жылдан бастап жұмысшы кенті болып, ал 1965 жылдан
қала болып құрыла ... ... ... ... ... шағын
қалалардың тізіміне кіреді және облыстық дәрежедегі қала болып табылады.
Қаланың әкімшілік-аймақтық құрамына 14 ауылдық және 4 ... ... ... қаласының жер көлемі 1558 мың гектар. Қала ... ... ... ал ... ... 670 шақырым жерде орналасқан, олармен
темір жол және ... ... ... Халықтың бір шаршы
километрге шаққандағы ... 2,7 ... ... 1999 ... ... нәтижесі бойынша қала халқының саны 61,3 мың адамда құрайды. ... 1 ... ... ... ... қала ... саны
41155 адам [8].
Өскен, өркен жайған жерге ғана ел ... Яғни 2006 ... адам ... ... 2263 адам ... ал 2007 жылы 1182 адам ... 1642 адам ... дегеніміз Арқалық қаласының әлеуметтік–экономикалық даму жағдайының
әлі де болса қанағаттанарлықсыздығын көрсетеді.
Кесте 6.
Халық санының қозғалысы
|Көрсеткіштер |01.01. 2006 ... |01.01. 2007 ... |01.01. 2008 ... |
|Барлығы, соның |42,0 |41,7 |41,2 ... | | | ... ... |25,9 |25,6 |25,3 ... ... |16,1 |16,1 |15,9 ... жылдың 1 қаңтарына текті халық саны 41, 2 мың адам оның ... ... 25,3 мың ... ауыл – 15,9 мың ... ... ... ... байланысты
алдағы уақытта халық саны бұдан да артады деген сенім бар.
Қай қала, аймақ болмасын ... ... сол ... дамуына тікелей байланысты болмақ.
Кесте 7.
Халық қозғалысының көші-қон динамикасы
|жылдар ... саны ... саны ... ... ... жылы |1355 |2185 |+830 ... жылы |1161 |2263 |-1102 ... жылы |1182 |1642 |-460 ... жыл 1 ... ... саны 42,0 мың ... ... соның ішінде
25,9 мың адам қала халқы 16,1 мың адам. 2005 жылы 1355 адам ... ... 22 ... ... 2004 ... қарағанда және көшіп кеткендер саны 225
адамға азайды, 2004 жылға қарағанда (9,3 пайыз).
Демографиялық ... ... ... ... +830, ... бар ... 8.
Арқалық қаласының демографиялық көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2006 жыл |2007 жыл |
| ... ... ... ... |
| ... | ... | ... 1000 адамға |792 |18,9 |708 |16,9 ... тууы | | | | ... 1000 ... |421 |10,2 |433 |10,4 ... өлімі | | | | ... жылы ... саны 13,1 ... ... 1000 ... ал 204 жылы
14,8. Қайтыс болғандар 2005 жылы 6,0, ал 2004 жылы ... ... ... 2005 жылы 14, ал 2004 жылы 13,4 құрады. Халықтың табиғи өсімі
2005 жылы +1,7, ал 2004 жылы +4,8 ... ... ... ... мен ... ... ... әлеуметтік–экономикалық жоспарларын, халықты жұмыспен қамту және
кедейшілік және жұмыссыздықпен күрес бағдарламаларын жүзеге асыру халықты
жұмыспен ... және ... ... ... оң әсер ... ... жұмыссыздықтар және оның динамикасы
|Көрсеткіш |2006 ж. |2007 ж. |2008 ж. ... ... ... % |13,1 |10,1 |9,5 ... ... деңгейі, % |5,8 |2,0 |1,8 ... жылы 2006 ... ... ... ... ... 13,1
пайыздан 9,5 % төмендеді, тіркелген ... ... ... l,8 ... Қала ... ... деңгейінде жалпы төмендеу байқалады.
Сурет 7. Жұмыссыздар саны
Соңғы үш жылдағы мәліметтерге қарасақ, жалпы ... 2006 ... 43,2 ... ал 2007 ... ... 10,7 пайызға
төмендеген [10].
Кесте 10.
Жұмыспен қамту мәселесімен уәкілетті органда есепте тұрған жұмыссыздар
|Жұмыссыз-дар |Соның ішінде ... ... |
| ... ... ... ... |82,0 |
| |1 айға |1 ... айдан 6|6 айдан 9 |9 айдан 1 |Бір |
| ... |3 айға ... ... ... ... |
| | ... |дейін | ... ... ... жыл ... |9 |46 |79 |14 |71 |576 ... жыл ... |28 |40 |54 |12 |25 |346 ... жыл ... |28 |53 |48 |32 |17 |273 ... ... ... 2008 ... ... ... |100 |132,5 |88,9 |266,6 |68 |78,9 ... ... жұмыс істемеген жұмыссыздар саны 2007 жылы – 68,5% 2008
жылы – 60,5% ... Ұзақ ... ... ... ... саны 2008 жылы
2006 жылмен салыстырғанда 52,6 пайызға, яғни 303 ... ... ... ... ... ... динамикасы
|Еңбекке |ұйымдарға ... ... | |
| ... ... ... ... |223 |
| ... ... ... |9 |8 |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... | ... ... ... жылы |589 |467 |122 |533 |463 |70 ... жылы |654 |595 |59 |589 |518 |71 ... жылы |605 |515 |90 |494 |392 |102 ... 2006 жылы ... ... жұмыссыздардан орналастырылғандары
жалпы жұмыссыздар санының 94,5 пайызын құрады;
• 2007 жылы ... ... ... орналастырылғандары
жалпы жұмыссыздар санының 90,1 пайызын құрады;
• 2008 жылы өтініш білдірген жұмыссыздардан орналастырылғандары
жалпы жұмыссыздар санының 82,6 ... ... ... ... басым бөлігі біліктілі жоқ және еңбек
нарығында сұранысқа ие емес мамандықтары бар қала тұрғындары.
Кесте ... жоқ, ... ие емес ... ие ... ... ... ... бар ... | |
| ... ... ... ... орта ... |
| | | ... | |орта ... жылы ... |40 |142 |105 |443 |65 ... қала |38 |133 |87 |325 |51 ... |2 |9 |18 |118 |14 ... жылы ... |31 |99 |56 |282 |37 ... қала |31 |92 |50 |210 |25 ... |0 |7 |6 |72 |12 ... жылы ... |29 |89 |61 |227 |26 ... қала |27 |81 |55 |187 |19 ... |2 |8 |6 |40 |7 ... ... ... ... салаларында 1079 жаңа, оның ... 493 ... ... уақытша және маусымдық 586 жұмыс орны құрылды.
Қаладағы жұмыссыздар саны 80 адамға ... ... ... ... 1 ... ... ... 1,8% құрады [10].
Жыл ішінде 496 жұмыссыз жұмысқа орналасты; 63 адам ... ... ... ... жіберілді, 530адам қоғамдық жұмыстарға тартылды.
Әлеуметтік жұмыс органдарына 149 адам еңбекке орыналасты, оның ішінде
«Жастар практикасы» бағдарламасы болынша 36 адам ... ... 48,5 млн. ... ... 1919 ... ... жәеремақысы, көлемі
34,4 млн. теңгеге болатын 444 отбасыға атау ... ... ... млн. ... ... 2196 ... ... үй жәрдемақысы берілді.
2.2 2007-2009 жылдарға арналған әлеуметтік даму және демография
Қалада ең басты мақсат ... пен, ... ... 5,8 ... ... ... – 5,8 пайызға дейін
төмендету [11].
Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... сұраныс пен жұмыс күшінің ұсыныстарының байланысын сақтай отырып
қысқарту;
• жаңа жұмыс ... ашу және ... ... және орта ... ... жасау;
• ақылы қоғамдық орындарымен жұмыссыздарды қамту, әлеуметтік жұмыс
орындарын ұйымдастыру;
• жұмыссыздардың кәсіби дайындығын кеңейту және қайта даярлау;
• бәсекесіз ... ... ... ... ұйымдастыру;
• ішкі еңбек нарығын қорғау;
• ауыл тұрғындарына жеке шаруашылыпен және бақша шаруашылығымнн
айналысуға жағдай жасау;
2007-2009 жылдарға ... ... ... қамту, жұмыссызды пен
кедейшілік деңгейін төмендету мақсатында жасалған іс шараларға сәйкес аз
қамтылған ... саны 2,8 мың ... 2,3 ... ... ... ... бөлігін жұмысқа жарамсыздар бөлігі болып саналады- ол
балалар, көп балалы аналар, маргиналды топтар. ... ... ... ... ... жан басына шаққанда кедейшілік шеңберінен
аспайтын аз қамтығандар ... ... ... ... 2009 ... ... жыл ... 1,3 мың адамды орналастыруды
жоспарлауда.Жұмысқа әр түрлі сепебтермен ... 2,2 мың ... ... ... және кәсіби оқұға, ... ... 180 ... Тұрақты жұмысқа орналастыру мақсатында әлеуметтік жұмыс орнына
180 адам, 100 оқу орнын бітірушілерге жастар ... ... ... жылы ... саны ... ... ... халықтың 10 пайызын
құрайды деп күтілуде кедейшілік деңгейі 7,1 пайыздан жалпы ... ... ... 1 ... ... есеп бойынша) 2009 жылға 5,8 пайызға жетпек
[11].
... ... ... ... ... ... ... қабылдау;
• оралмандардың иммграциясына жыл сайынғы квотасының
орындалуына шаралар қабылдау;
Президенттің Қазақстан халқына ... ... ... ең негізгі
мақсат халықтың әлеуметтік жағдайын көтеру.
Осы мақсатта мына тасырмалар шешімін табу қажет:
• аз қамтылған от ... ... ... көмек көрсеті;
• балалы от бастарына қосымша әлеуметтік қолдау көрсету;
• мүгедектерге әлеуметтік ... ... ... тапсырмаларды орындау үшін халықты әлеуметтік қамтамасыз
ету үшін ... ... ... ... ... ... ... көмек (2007 жылы 2,5 мың адамға
– 25,8 млн ... 2008 жылы – 2,4 мың ... – 26,0 млн ... жылы 2,2 мың ... – 26,1 млн ... ), ... көмекке
ілігетіндер кіріс көлемі кедейшілік деңгейі төмен немесе 40
пайздан өмір сүру деңгейі ... ... ... үй ... ақы (2007 ж – 3,7 мың адам – 101,1 млн ... ж – 3,6 мың ... – 105,9 млн ... 2009 жылы – 3,5 мың
адамға – 110,1 млн ... 18 ... ... ... бар от ... (207 ж – 3,6 мың ... млн ... 2008 ж – 3,5 мың адамға 42,2 млн теңге, 2009 ж –
3,4 мың адам – 43,8 млн ... ... ... ... ... ... Осы ... шеңберінде жоспарланған:
• жалғыз басты қарттар мен мүгедектерге 2007 жылы 1823 ... 2008 жылы – 1914,0 млн ... ... ... уйлеріне
апарып беруді жалғастыруды дамыту;
• 1 топтағы мүгедектерге үйлеріне жеткізіп беру 2007 ж – 368,2 мың
теңге , 2008 ж – 975,6 мың ... есту ... ... мүгедектерге қимылмен түсіндіру мамандарын
шақыру 2007 ж – 13,0 мың теңге; 2008 ж – 27,6 мың ... ... ... ... және ... ... инфраструктура объектілеріне 2007 ж – 114,7 ... 2008 ж - 155,3 мың ... ... қиын ... ... ... ... 2008 ж –
16079,0 мың теңге;
• жолға ... қою және ... ... ... ... 2007 ж – 35,1 мың ... 2008 ж – 74,4
мың теңге;
• жаяу адам жүретін жолдарға дыбыс белгісін және ... ... 2007 ж – 406,4 мың ... 2008 ж – 130,8 мың ... ... ... каналындағы хабарларын аудармасымен
көрсетуді ... 2008 ж – 263,6 мың ... ... ... ... өнерпаздар фестиалін өткізуге 2007 ж
– 21,0 мың теңге; 2008 ж – 32,0 мың теңге;
• мүгедектер арасында қалалық ... ... ... 2007 ж ... 2008 ж – 313,8; мүгедектерді облыстық жарыстарға
қатысуларын қамтамасыз етуге 2007ж – 212,0 мың ... 2008 ж ... мың ... мүгедек балаларды үйден тәрбиелеп оқыту үшін төлемдермен
қамтамасыз ету 2007 ж – 824,8 мың ... 2008 ж – 874,1 ... ... үшін ... жұмыс орындарын ашуға 2007 ж – 114,1
мың теңге, 208 ж – 120,9 мың теңге;
Гендерлік даму аймағындағы жоспар:
• өмірдің барлық ... ... мен ... ... серіктестік
біршілік негізін сақталуы қажет;
• қай саланың әрекетену мүддесі ұсынылуы ... ... ... ... ... қала ... өмір сүру жағдайының тез
қарқынмен өзгеруінде жетекші орын ... 2004 ... 19 ... Республикасының халқына Президент жолдауындағы «Бәсекелестікке
бейім Қазақстан, экономика бәсекесіне бейім, ұлттық ... ... ... ... ... ... ... беру, білім сапасын ... ... ... ... ... ... саласының басты Стратегиялық
тапсырмалардың бірі болып 2010 жыл белгіленген мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... білім беруді қамтамасыз
ету;
- Қазақстан патриотын тәрбиелеу, жоғары мәдениетті, адамның
бостандығымен құқығын сыйлау;
- мемлекеттік тілді басымдылығын ... 12 ... ... ... беруге көшу;
- жалпы ақпараттық білім ортасын құру;
- білім саласында материалды техникалық базасын нығайту;
- оқу, тәрбие бірлік процессін қамту;
- ... өмір ... ... ... ... ... ... жағдайын жақсартып психологиялқ физикалық
денсаулығын қамту;
- жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығысыз қалған соның
ішінде тәрбиесі нашар балаларға жағдай жасау;
- оқу – методикалық және ... ... ... ... ... біліктілігін кушейту;
- Мемлекеттік жалпы міндетті бастауыш, орта және орта кәсіби
білімдерін нығайтуды жалғастыру
- Қала мектептерінде ... ... ... ... ... оқу ... шеберхананың, спорт залдарын құрал
жабдықтарын жаңартып материалды техникалық базасын жақсартып,
ескірген компьютерледі ауыстыру қажет;
- жаңа жалпы ... және ... ... оқу
процессіне енгізу;
- мектепке дейінгі сынып жұмыстарын жақсартуға жағдай
жасау;
- қала мектептерін оқулықтармен қамтамасыз ету;
- мектеп жасына жеткен ... ... ... ... 2007 жылы ... ... ... мекемелеріндегі топтары
көбеюіне байланысты балалар контитгенті 10 адамға кобейеді сонымен
571 адамды құрайды;
- 2008 жылы 220 ... ... 220 ... ... іске
қосылады.
Жұмыс кадрлары және орта кәсіби білімді мамандарды ... ... үшін ... ... талаптарына сай мамандарды тәрбиелеудің деңгейін көтеру;
• оқу процессін басқарып ақпараттық технологияны пайдлануды ... ... мен ... ... ... жағдай жасапкәсіби
біліктілік деңгейін көтеру;
2007 жылы ... ... ... ... 14 ... ... – 138 ... 2008-209 жылдары кәсіби мектептерінде контингент
өзгермейді, ал мемлекеттік колледждарда 2006 ... ... ... ... ... – 1,6 ... көбейеді.
2007–2009 жылдарға арналған адам капиталын дамыту мен ... ... ... ... ... ... одан әрі
қалыптастыруда шаралар қолдану және оралмандар ... ... ... квоталарды орындау жөнінде шаралар қолдану болмақ.
Кедейшілік пен жұмыссыздықты төмендетудің негізгі мақсаты халықты жұмыс
пен қамтуды тиімді қамтамасыз ету, ... ... ... және ... ... жұмыссыздықты тіркеу деңгейін 1,3 пайызға дейін, кедейшілік
деңгейін 2,1 ... ... ... ... [11].
Көрсетілген мақсаттарға қол жеткізу үшін төмендегідей міндеттерді шешу
қарастырылады:
• жұмысшы күшіне сұраныс пен ұсыну арасындағы кереғарлықты қысқарту;
• жаңа ... ... ашу және ... ... және орта ... жеке ... ... үшін жағдай жасау;
• жұмыссыздар үшін ақылы қоғамдық жұмыстарды және ... ... ... олардың сапалы болуына қол жеткізу;
• жұмыссыздарды кәсіби ... мен ... ... ... ... ... нысаналы топтарын еңбек нарығындағы бәсеке емес еңбекке
орналастыруға ықпал ету;
• ішкі еңбек ... ... ауыл ... өзін-өзі асырау үшін жағдай ... жеке ... ... және ... ... ... ету.
2.3. Арқалық қаласында жұмысбастылық пен жұмыссыздық мәселесін шешу
және жетілдіру жолдары
Жұмыссыздарды еңбекке орналастыру ... ... жыл ... ... ... ... [11].
Еңбек нарығындағы шиеленісті төмендетуде уақытша ... ... ... ... зор. ... қоғамдық жұмысқа
тартылғандар:
• 2006 жылы 750 ... оның ... аз ... 355 ... ... жалпы санына шаққанда 47,3% құрайды;
• 2007 жылы 750 жұмыссыз, оның ... аз ... 264 ... ... ... ... ... 35, 6% құрайды;
• 2008 жылы 528 жұмыссыз, оның ішінде аз қамтылғандар 172 адам, ... ... ... ... 32,6% ... ... ... мен бәсекелестігін арттыру мақсатында 2006 жылы
57 жұмыссыз, 2007 жылы 57 жұмыссыз, 2008 жылы 59 ... ... ... ... ... ... кедейшілік пен жұмыссыздықты төмендетудегі басты шараның бірі
қала мен ауыл кәсіпорындарда әлеуметтік жұмыс ... ашу ... ... ... жүзеге асырылуы мынадай:
• 2006 жылы 156 жұмыссыз, оның ішінде жоғары, арнайы орта және ... ... ... 32 ... ... ... бағдарламасы
бойынша;
• 2007 жылы 91 жұмыссыз, оның ішінде жоғары, арнайы орта және бастауыш
кәсіби білім берудің 33 ... ... ... ... 2008 жылы 148 ... оның ... жоғары, арнайы орта және бастауыш
кәсіби білім берудің 36 түлектері «жастар ... ... ... ... жылы қала ... ... ... саласында 1079 жұмыс орыны
ашылып, олардағы 493 немесе 45,7 % - ... ... ... ... ... ... 2006– 2008 жылдарға ... ... ... асырудағы жұмыс қорытындылары кедейшілік көлемін
қысқартудағы, халықтың тұрмысы мен еңбекке орналасуын ... ... ... ... ... [11].
Қолданылған шаралардың нәтижесінде кедейшілік деңгейі 2006 жылы 6,9%-
дан 2008 жылы ... ... ал аз ... ... саны ... ... 1343 адамға дейін азайды. 2008 жылдың басынан аз қамтамасыз
етілгендерден 67адам жұмысқа орналастырылды, оның ... 53 адам ... ... жұмыс істемейтін жанұядан. Әлеуметтік жұмыс органдарына 30
адам жіберілсе, ... ... 170 аз ... ... ... ... ... мүшесі жұмыс істемейтіндер.
Қаладағы еңбек нарығындағы шиеленісті төмендету үшін қала бюджетінен
мынадай іс-шаралар атқарылуда:
• 2008 жылы жеке ... ... ... үшін 46 ... мың ... қалалық бюджеттен материалдық көмегі берілді,
олар оған бұзаулар мен құс, жем–шөптер сатып алды.
• 2008 жылы қалалық бюджеттен құрт ауруларымен ауыратындарға ... үшін 182,2 мың ... – 11 ... ... ... ... жылы көрсетілген көмектің сомасы бір адамға шаққанда 25055 теңге
болды, ол 2007 жылмен салыстырғанда 2715 теңгеге ... ... ... орташа облыстық көрсеткіші бір адамға шаққанда 23375
теңгені құрайды. Аз қамтамасыз етілген жұмыссыздарға жергілікті бюджеттен
төлемдер төлеудің ... ... ... ... үй және мемлекеттік атаулы
көмектер көрсету шығындары алады. Мысалы, мемлекеттік әлеуметтік көмек ... 30,9 млн. ... ... үй ... 2153 млн теңгеге көрсетілген.
Шағын қала ретінде 2007–2009 жылдары аймақтың қарқынды экономикалық
өсуін және ... ... үшін ... ... ... ... ету ... қарастырылған.
Арқалық қаласын дамытудағы анықтаушы факторлардың бірі өндірістік
өнімді ... ... ... ... кені ... ... мен кен өндірісі
кәсіпорнында өндіріс көлемінің ... ... қала ... баламалы
кәсіпорындарды дамытуға күш салып отыр.
Арқалық қаласының 2010 жылғы ... ... ... ... даму ... ... асыру мақсатында қала өндірісіне: тау
кені және қайта өндеу саласына инвестиция тарту керек.
Тау–кен өндірісінде инвестицияны ... кен ... ... ... асыруға тарту қажет:
• «Жүлдузай – КФ» ЖШС қиыршық тас ... ... «Бек Тас» ЖШС ... ... ... тас ... бойынша;
• «Бек Тас–1» ЖШС құрылыс тастары өндірісі бойынша.
Аталған жобалардың жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... ... деңгейін төмендетуді қамтамасыз етеді.
Өңдеу өндірісін дамыту үшін 2007–2009 жылдары ет және сүт ... ... ... ... ... ... ауыл ... станциясы» ЖШС 2009 жылы сүт өндіру мен оны қайта өңдеу ... ... ... ... сүт ... бағытын ұстанады және асыл тұқымды
мал өсіретін ферма ұйымдастыру қарастырылады. 2009 жылы ... ... ... ... ЖШС өз ... есебінен 17,5 млн теңгеге
250 бас асыл тұқымды ... ... ... ... ... ... бар
малдың басын толық ауыстырады. Сол арқылы аймақтағы жұмыссыз азаматтар үшін
жаңа жұмыс орындарын ашу ... ... ... үшін ... ... мемлекеттік,
салалық және аймақтық Бағдарламаларды жүзеге асырылмақ. Осы ... ... ... ... 2010 ... кезеңге дейінгі әлеуметтік және
экономикалық даму Бағдарламасын жүзеге ... ... ... ... және ... өнім ... көлемін 1,6
есеге арттыру;
• ауыл шаруашылық өндіріс көлемін 1,4 есеге ұлғайту;
• қаланың коммунальдық–шаруашылық жұмысын тұрақты қамтамасыз ету;
• еңбек ... ... ... миграциялық процестерді төмендету;
• халықтың еңбекке орналасуын арттыру мен ... ... ету ... ... ең ... мақсат кедейшілік пен, жұмыссыздықпен күрес,
жұмыссыздықты 5,8 ... ... ... – 5,8 ... ... Осы ... жету үшін келесі мәселелер шешімі көзделуде:
- сұраныс пен ... ... ... ... отырып қысқарту;
- жаңа жұмыс орындарын ашу және сақтау, шағын ... ... ... ... жасау және ақылы
қоғамдық орындарымен жұмыссыздарды қамту, әлеуметтік
жұмыс орындарын ұйымдастыру;
- ... ... ... кеңейту және қайта
даярлау;
- бәсекесіз еңбек нарығында ... ... ішкі ... ... ... мен ауыл ... жеке
шаруашылыпен және бақша шаруашылығымнн айналысуға
жағдай жасау;
Жұмыссыздықты ... үшін жеке ... ... маңызы орасан
зор. Жұмыссыздықтың нағыз тамыр жайған жері ауыл екендігін ... ... ... ... ... қолдаудың қаншалықты
маңызды екендігін түсінуге болады. Бұл салада шешімін таппаған мәселелер
қатарына жерді жеке ... беру және ... ... несиелердің
бөлінуін қамтамасыз ету проблемаларын жатқызуға болады.
Жұмыссыздыққа қарсы күрес жолындағы ендігі бір ... ... ... оқыту мен олардың кәсіби деңгейін көтеру шараларын
қолға алу ... ... ... жағынан қайта даярлаудың да тиер
пайдасы мол болар еді.
3. Қазақстанда жұмысбастылық пен жұмыссыздық ... ... ... ... негізінде талдау және оны дамытудың
стратегиялық бағыттарын анықтау
3.1 Қазақстандағы жұмысбастылық пен ... ... ... ... ... негізінде талдау
Қазақстан Үкіметінің негізгі мақсаты халықтың өмір сүру деңгейі ... ... ... және ол ... ... ... ... қорғаудың конституциялық кепілдерінің іске асырылуын қамтамасыз
ету [12].
Мемелекет ... ... ... буындарының өмір сүрудің
жоғары сапасы мен озық әлеуметтік стандарттарына» қол ... ... іске ... ... ... адам ... дамытумен
байланысты мәселелерді алдыңғы қатарға шығарды.
Адам капиталын дамыту үшін ... ... ... ... мыңызы бар.
Мемлекет басшысы бірнеше мәрте атап ... ... ... ... ... мен ... әл-ауқатын арттыруда ең пәрменді
құрал болып ... ... ... жылдарға арналған халықты жұмыспен
қамту бағдарламасын іске асыру шеңберінде ... ... ... үшін бос ... орындарын белсенді іздестіру және іріктеу,
жұмысыздар мен халықтың нысаналы топтарының басқа да өкілдерін оқыту, ... және ... ... ... ... ... ... орындарын құру, бос орындар жәрмеңкелерін өткізу, жастар
парқтикасын ұйымдастыру және тағы басқа пайдаланылды.
Елімізде жыл сайын екі жүз мыңнан ... ... ... оның ...... ... ... 2005-2007 жылдары жұмыспен қамту
органдарына жұмыс іздеп барған бес жүз ... ... ... ... ... 55,5 мың ... кәсіптік оқытуға және қайта
даярлауға жіберлді ... ... ... ... ... ... енгізілді және атаулы әлеуметтік көмек берілді [13].
Тұрақты экономикалық өсу аясында қабылданған шаралардың нәтижесінде
2007 жылы ... ... ... саны 7,6 млн. ... ... ... ... жылғы 7,4 млн.), ал жұмыссыздық денгейі 7,8 % - дан 7,3 % - ға ... ... ... ... ... ... жаһандануымен және
алда тұрған Қазақстанның БСҰ-ға енуіне байланысты әсерлерді ... ... ... ... ... айрылу қатерін басқару
министрліктің және жергілікті уәкілетті органдар ... ... ... ... ... ... қатынастарын реттеуде мыналарды:
• Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің қабылдануын;
• қауіпсіздік және еңбекті қорғаудың халықаралық ... ... ... ... және ... ... ... жөніндегі жұмысты;
• еңбек заңнамасының сақталуын бақылауды;
• қызметкер еңбек (қықмет) міндеттерін атқарған кезде оның ... ... зиян ... үшін ... ... ... ... міндетті сақтандырудың енгізлуін;
• азаматтық қызметшілердің еңбекақы жүйесін ... ... ... ... ... негізгі тенденциялары мен Мемлекеттік
еңбек инспекциясы мен министрліктің еңбек қатынастары ... өзге де ... ... нәтижелерін талдау еңбекті қорғау
және еңбек ... ... ... енгізу, өндірстік
жарақаттанудың төмендеуі; әлеуметтік әріптестік рөлінің артуы мен ... ... өсуі ... оң ... ... ... бойынша орташа айлық жалақы 2006 жылғы 40 775 теңгеден 2007 жылы
53 238 ... ... Бұл ... ... сала ... ... ... жылы 30% арттырылған болатын [13].
Жоғарыда аталған бағыттармен қатар, адам дамуын жақсарту шаралары
әлеуметтік қамсыздандыруды ... да ... ... ол көп ... үлгі ... ... келеді. 2005 жылы
базалық зейнетақы төлемінің енгізілуі мен ... ... ... дәйекті арттырылуы конституциялық кепілдіктерді базалық деңгейде
іске асыру жағдайын біршама жақсартты.
Ынтымақты зейнетақы мөлшері жыл сайын ... ... ... (2007 жылы ең ... ... зейнетақы мөлшері 7236 теңгені;
орташа мөлшері – 10823 теңгені құрады). Жинақтаушы ... ... ... жылғы 1 қаңтардағы жағдай ... ... 14 ... қоры (ЖЗҚ) ... ... ... жинақтарының жалпы сомасы бір
триллион теңгеден асты (1 208.1 млрд. теңге). Инвестициялық таза табыс
339,7 млрд. ... ... ... ... шарт ... ... тізімі 7,5 млн. адамды камтиды. 2005 жылдан бастап міндетті
әлеуметтік сақтандыру жүйесі ... ... ... және ... ... ... жөніндегі
жұмыс 2005 жылы ... ... ... мұгедектерді
әлеуметтік қорғау туралы «Қазақстан Республикасы Заңы және Мұгедектерді
оңалтудың 2005 – 2008 ... ... ... ... жүзеге
асырылуда. Осыларға сәйкес негізгі күш-жігер мүгедектіктің алдын алуға;
мүгедектерді тең ... ... ... ... ... ... оңалту және медициналық - ... мен ... ... ... ... заманауи техникалық
көмекші (орнын толтырушы) құралдар мен арнайы қозғалыс ... ... ... ... оң ... қарамастан, әлеуметтік қамсыздандыру деңгейі
әлі де барабар болмай ... 2007 жылы ... ... ... ... өсуі
жағдайына базалық төлемді ескергенде зейнетақы төлемдерінің сатып алу
қабілеті 25,9 %- ға ... ... ... сақтандыру қорынан
берілетін төлемдерді ескергенде, ... және ... ... бойынша берілетін әлеуметтік жәрдемақылардың сатып алу қабілеті 24-
25% -ға дейін ... ... ... ... ... жаңарту (жекелеген жағдайларда
әзірлеу) Әлеуметтік реформаларды одан әрі терендетудің 2005- 2007 ... ... ... жүзеге асырылды. Базалық әлеуметтік
норматив – ең төмен ... ... ... ... ... ... Тұтынудың нақты құрылымын ескере отырып, азық–түлік
себетінің құрамы қайта қаралды және көбейтілді, ЕТКД ... ... ... ... ... ең ... ... деңгейінің шамамен 40% көбеюіне
әкелді. Бүгінде ... ... ... ... осының негізінде
есептеледі. Әлеуметтік – еңбек саласындағы стандарттар мен нормативтердің
басым ... ... ... ... ... ... жұмыспен
қамту туралы» «Мүгедектерді әлеуметтік ... ... ... ... және өзге де ... ... ... асыраушысынан айрылу және ... ... ... ... ... ... ... жатқан шаралар
әлеуметтік көмекпен және әлеуметтік қолдаумен толықтырылуда. Мұндай
қолдауға шынайы ... елде ... ... ... байланысты.
2007 жылы табысы ең төмен күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесі 12,7% -
ды құрады (2006 жылы - 18,2%), ал ... ... ... 20% ... ... 10% ... табысы анағұрлым төмен
қамсыздандырылған 10% халықтың табысынан жеті есе ... ... ... халықаралық өлшем бойынша қоғамдық тұрақтылыққа қауіп төндіреді:
Қазақстан Республикасы Президентінің 2006–2007 ... ... ... ... өз ... ... мүмкіндігі жоқ анағұрлым
мұқтаж буындарына берілетін атаулы көмекке баса назар аударылады. ... ... ... ... ... мемлекеттік жәрдемақы, тұрғын үй
көмегі, отбасылық және балалар ... ... ... ... болынша аз қамтамасыз етілген азаматтардың жекелеген
санаттарына берілетін әлеуметтік төлемдер пайдаланылады.
Әлеуметтік саясаттың тағы бір маңызды басымдығы ана мен ... ... және ... бола ... 2006 жылы ... ... қорғаудың жаңа
жүйесі енгізлді, ол бала туғанда берілетін 15 АЕК мөлшеріндегі біржолғы
жәрдемақыны: бала бір ... ... ... ... ай ... ... ... жәрдемақыны (3–тен 4,5 АЕК дейінгі); аз қамтамасыз етілген
отбасылардағы 18 жасқа дейінгі балаларға арналған ай ... ... (1 АЕК); көп ... аналарға берілетін арнаулы мемлекеттік
жәрдемақыны (3,9 АЕК)қамтиды.
2008 жылдың 1 қаңтарынан бастап, анамен балаға ... ... ... ... ... жаңа ... ... осыған 25
миллиард теңге қаржы жұмсалды. 238,2 мың ... орны және 10 ... ... жұмыс орны ашылып 216,6 мың адам жұмысқа орналастырылды. ... ... ... 100,7 мың адам ... жұмысқа тартылды.
Жұмыскерлердің әлеуметтік құқықтарын қорғау, жұмыс ... ... ірі ... бір мың екі жүз ... қол ... ... рыногын қорғау мақсатында шетелдік жұмыс күштерін әкелуге квота
белгіленді. Квота көлемі екі есеге қысқарды.
Әлеуметтік саладағы ... тағы бір ... ... ... ... ... алушылардың барлық
түрлерінің кірісі артты. Төменгі зейнетақы көлемі 12,7 мың теңгеге, орташа
зейнетақы 18,4 мың ... ... ... ... 26,7 мың ... жетті.
Төменгі зейнетақылар алушылар саны азайп, оның ... 26110 ... ... ... көлемі әлдеқайда артты [13].
Міне, осындай жетістіктерді басқа да ... көре ... ... ... мен ... беру ... ... енді біреулердің
құрылысы жалғаса түсуде. Жоғарыда аталған салалардың өзінде ... ... ... алға ... ... көрсетуге газет беті тарлық
ететіндіктен олардың бәріне тоқталмаадық.
Оның үстіне Үкіметтің Елбасы тапсырмасы бойынша Ұлттық банкпен, ... ... ... ... ... ... ... қабылдағаны және осы жоспарды жүзеге асырудың нақты шараларын
белгілегендігі белгілі. Өткен жылдың ... ... ... ... ... міне, нақ осы мәселелерге байланысты болды.
Жоспарды қамтамасыз ету үшін Ұлттық қордан, респуликалық бюджеттен
бөлінген және ... ... ... ... ... ... 2,2 ... теңгені немесе 18,3 миллиард долларды құрап отыр. Бұл –
біздің ішкі жалпы өніміміздің 15 пайызын құрайтын көрсеткіш. Салыстыру ... ... ... ... ең ... ... ... өзі өз
мемлекеттерінің активтеріне мұндай үлестік деңгейдегі қомақты қолдауға ие
болған жоқ. Атап айтсақ, ... ең ... ... ... ... ел президенті Дж. Буштың қатты әрекет етуінің нәтежесінде 700
миллиард долар қолдау қаржы бөлінген болатын. Бұл ішкі жапы ... ... ... доллармен бағаланатын алып эконоимканың жұмырына жұқ ... жоқ. ... ... ... даму ... алып ... Қытай
елі де үлестік мөлшермен алғанда, өз экономикасына дәл біздегідей ... ... Ал енді ... ... ... дәл қазіргідей сәт үшін
сайлап қойған алдын ала қорлары болмағандықтан, әлемдік ... ... ... ... ... қор ... үшін ... сәтте үлкен
демеу болды. Бүгінгі экономикадағы ... ... осы ... әсер ... ... ... мен сарапшыларының саяси қайраткерлерінің
пікірлері бойынша, осындай сын сәттен сүрінбей өтудің кез ... ... үшін ... өте зор. ... қазіргі күні дағдарыспен қатар
әлемдік экономиканы құраушы елдер мен шаруашылық субъектілері арасалмағының
ауысу үрдістері басталды. Кім ... ... ... ... ... уақытта әлемдік дағдарыс жаһандық деңгейде еңсерілген тұста ... ... ... ... ... инвестициялар легі ағылатын
болады. Сондықтан біз ... ... ... ... ... тек
дағдарыс әсерін жеңілдету деп қана бағаламаймыз. Мұның астарында, жоғарыда
айтып кеткеніміздей, үлкен стратегиялық ... да ... ... ... ... ... 2009 жылы ... негізгі
жұмыстар туралы әңгіме қозғайық.
2009 жылы тұрақтандыру жоспарының аясында мемлекет ... ... ... ең ...... ... ... жүйесінің орнықтылығын қамтамсыз ету, іскерлік
және инвестициялық белсенділікті ынталандыру, тұтыну сұранысының ... қол ... Бұл жылы ... ... тұрақтылығын сақтау,
жұмыссыздыққа жол бермеу – үкімет жұмысының басты мақсаты ... ... ... ... жылы 5785 жоба ... ... 348 300 жаңа
жұмыс орны ашылуы тиіс. Еңбекпен қамтудың белсенді түрлеріне ... ... адам ... ... ... Үкімет басымдық беретін екінші маңызды мәселе – халықтың
неғұрлым ... ... ... ... ... Осы үшін тұрақтандыру
жоспарын жүзеге ... ... ... күрт ... жол берілмейді
ескере инфляция мөлшері девальвацияны ескере отырып сақталатын ... ... ... етілетін тауарлардың тұрақтандыру қорларын
қалыптастыру ісі одан әрі жалғасады.
2009 жыл – жаңа үш ... ... ... ... ... ... ... асыруға кірісетін алғашқы жыл. Осы ... ... ... ... ... және ... ... жақсарта отырып,
бюджеттік сала қызыметкерлеріне еңбекақы төлеудің жаңа жүйесіне кірісеміз.
Мұның айқын ...... ... 1 ... бастап бюджеттік
сала қызметкерлерінің жалақысының 25 пайызға көтерілуі. Ал 2011 ... ... ... ... ... ... деңгейден екі есе
арттырылатын болды.
Мұның сыртында ... ... ... ... ... қоса
есептегенде 15263 теңгеге, орташа зейнетақы ... 22493 ... ... ... ... берілетін әлеуметтік жәрдемақылар
үстіміздегі жылдың 1 қаңтарынан бастап 12 пайызға, ... ... 9 ... ... жылы ... әлеуметтік қамтуға және әлеуметтік көмекке
кеткен шығындары 535,5 миллиард ... ... бұл 2007 ... 22,5% -ға ... Әлеуметтік бағдарламаларды қаржыландыру
барлық санаттағы алушылар үшін әлеуметтік төлемдерді ... ... ... ... ... ең ... ... зейнетақыны есепке
алғанда) 12,7 мың, орташа – 18,4 және ең ... – 26,7 мың ... ... ... ... ... саны ... және 26110 теңге мен одан жоғары
зейнетақы төлемдеріне алатын алушылардың саны артты.
Жалпы ... ... ... бойынша мемлекеттік жәрдемақының
орташа мөлшері 2003 жылы 4271 теңгеден 2008 жылы 12533 теңгеге дейің өсті.
Міндетті әлеуметтік ... ... ...... ... ... ... Әлеуметтік Сақтандыру Қоры» АҚ- наң әлеуметтік төлемдер
болып табылады. Өткен жылы олардың орташа ... ... 4,8 мың ... ... ... ... жәрдемақы мөлшері бір асырандыға
11315 теңге, немесе 2003 жылға шаққанда екі есеге көбейді.
Медициналық-әлеуметтік сараптауды жетілдіру шаралары іске ... ... ... бар ... ... мүшелерінің толықтай
немесе ұшының бір бөліктерінің ... ... ... ...... олар бұл ... жыл сайын төрт- алты жыл бойы өтуге
тиіс болатын. ... – ақ ... ... қаулысына сәйкес өмірлік
мүгедектікті тағайындау үшін негіздеме тізімі 27-ден 44 тармаққа ... - ... ... ... ... немесе оның жоғарғы үшы,
төменгі ... ... ... ... ... бір көзінің болмауы,
гастрэктомия, жоғарғы ұшының әр түрлі бөлшектерінің болмауы және ... ... ... ... ... ... мерзімі бір айдан ... ... ... ... кезінде құжаттарды ұсынудың
қағидаттары өзгерді – толық пакет тек ... ... ... ғана ... ал әрі жеке ... пен ... жеке коды жеткілікті болады.
№2 тізімге жататын адмадар үшін жәрдемақы енгізледі. Өткен жылы олардың
мөлшері 8 айлық күнкөріс мөлшері (АҚМ) ... 9344 ... ... ... аса адам ... ... мәртебесіне немесе алушылардың басқа
санатына қарай 1- ден 15- ке дейінгі АКМ ... ... ... алды. Бала туғандағы бір мезеттік жәрдемақы 2 есе (35040теңге),
жасы бір ... ... ... ... үшін ... жәрдемақы 1,6 есе
(бірінші балаға 5840 теңгеден төртінші және одан да көп ... 7582 ... ... ... ... 350 мыңға жуық отбасы алды.
2008 жылғы 1 қантардан екіқабат және тууы бойынша, жасы бір ... ... ... үшін сақтандыру енгізлді. Осыған байланысты «МӘСҚ»
АҚ- нан жәрдемақы төлеуге 25 миллиардтан астам теңге жұмсады. Бұдан ... ... ... ... үшін ... ... қолдау көрсетуге
жергілкті атқарушы органдар қосымша 1,1 миллиард теңге, 18 жасқа дейінгі
балалар ... ... – 1,7 ... ... ... қамтуға – 3,5
миллиард теңге бөлді. Бұл кем дегенде бір миллионан астам ... ... ... ... ... ... кері ... жеңілдетуге арналған нормативті құқықтық
актілер қабылданды.
«Арнайы әлеуметтік көрсетілетін қызмет туралы» Заңы өмірдің қиыншылық
жағдайында жүрген ... ... ... ... Аз қамтылған
азаматтарды кәсіптік оқыту мен ... ... ... ... ... ... ... шаралар қарастырылған. Ауыр және ... ... 6 ... қызметткерлердің салалық
коэффиценттерін арттыру бекітілді. ... ... ... бойынша
берлетін жәрдемақы мөлшері артты. Шетелдік күштерді тартудың жаңа ... енді ... жылы ішкі ... ... қорғау мақсатында шетелдік жұмыс
күшін тартуға квота өткен жылмен салыстырғанда 2 есеге қысқарды.
Оның ... ауыр өмір ... ... ... ... әлеуметтік қызыметтер туралы» Заңы.
Еңбек қатынастары ... ... ... ... ... алдың алу және тұрақтандыру шараларын қабылдау бойынша жедел
шараларды қамтамасыз ету ... ... ... Премьер –
Министрінің бұйырығымен жұмысшы тобы құрылды, оның ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау министрлігі болып белгіленді.
Қазіргі кезге компаниялармен әлеуметтік-еңбек құқықтарының кепілдері,
жұмыс орындарын сақтау және жұмысшылардың ... ... ... алу туралы
1002меморандумға қол қойылды.
2008 жылғы сәуірде «Өндірістегі ... ... ... ... тұрақтылықты көтерудің фактторы» атты халықаралық ғылыми –
практикалық ... ... Оның ... ... ... ... ... онда еңбек жарақатының деңгейін азайту мен
қауіпсіздікті ... ... ... ... бұл ... ... оң ... әкелуі тиіс.
Қазақстан кәсіпорындарға халықаралық ONSAS 18001: 1999 стандарты;
мемлекетаралық ГОСТ 12.0230- 2007 стандарты енгізіліп ... 2001 ... ... ... ... ... МОТ ... боллды.
Ұйымдардағы еңбек жағдайын жақсарту жөніндегі маңызды іс- шаралардың
бірі еңбек шарты ... ... ... ... ... болып
табылады. кодексінің талаптарына сәйкес өндірістік объектілер бес жылда бір
рет ... ... ... ... ... ... ... тиіс. 2008
жылдың қорытындысы бойынша республикада еңбек шарттары бойынша өндірістік
объектілерді аттестациялау 3500 ... ... ... ... ... Рудный қаласында Халықаралық еңбек форумы өткізіліп,
оның қорытындысы бойынша Отандық кадрлардың бәсекелестікке қабілеттілігін
қалыптастыру ... ... ... қолқойылды. Онда мемлекеттік
органдардың, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ортасының мемлекеттік – меншіктік негізінде
Ұлттық біліктілік жүйесін құру жөніндегі міндеттер ... ... ... Б. ... ... ... өндірісті және
еңбек рыногындағы жағдайға әсер ету ... ... ... ... ... ... және ... қорғау министрлігі Қазақстан
Республикасында Кәсіподақтар федерациясы мен ... ... ҰЭП- ... ірі ... ... ... ... кепілдікгі,
жұмыс орындарын сақтау және қызметкерлерді жаппай босатуды ... ... ... ... жасалды. Осы уақытқа дейін еңбек ... ... ... ... ең ... ... бағытталған 1002 меморандумға қол қойылды [15].
2008 жылы 238,2 мың жұмыс орны мен ... ... ... жұмыс
орындары құрылды; 216,6 мың адам еңбекке орналасты немесе адамдардың 87,3%-
ы осы ... ... ... ... Оқыту мен қайта дайындауды 26,4
мың жұмыссыз аяқтап шықты, 100,7 мың адам ... ... ... жұмыссыздығын қысқарту мақсатында өндірлердің көпшілігнде
жастар практикасы қолданылды, 40% - дан ... ... ... ... ... еңбекке орналастырылды. 1000- ға жуық бос орындар
жәрмеңкес өткізілді, ... ... ... 29 мың адам ... ... жылы ... ... әлеуметтік қамтылу деңгейін
арттыруға және орналасуға көмек көрсету ... ... ... іске ... тиісті нормативтік құқықтық акті, «Нұрлы Көш»
ұлттық бағдарламасы әзірленіп, қабылданды. ... ... ... ... ... жобаға қатсушыларды ... ... ... және ... ... ... жұмысты
ұйымдастыру, еліміздің қолайсыз аудандарында тұратын ... ... ... ... ... қабылдау мен
орналастыру қарастырылған.
2008 жылы оралманның куәлігі құжаттар ... ... ... ӘЖК( ... Жеке Код) ... болды. Бұл тарихи отанына
оралған этникалық қазақтарға азаматтық алуды күтпей- ақ жұмысқа орналасуға
заңды ... ... ... ... бұрын осы құжаттарды алуға
дейін барлық рәсімдердің аяқталуын күтуге тура келетін, нәтижесінде еңбекке
орналасу мәселесі ... ... Енді оны алу үшін ... ... ... ұйым – ... ... Еңбек және әлеуметтік қорғау
министрлігінің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорнына және оның тұрғылықты жері
бойынша құрылымдық бөлімшелеріне жолыға алады.
Оралмандарды көші- қон квотасына енгізудің жаңа ... ... ... бағалау негізінде мынадай талаптар ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмаған балалар
республикаға 15,0 мың этникалық қазақ отбасы (79мың адам ) ... ... қон ... енгізілген оралмандарға бірмезеттік әрдемақы мен тұрғын
үй алуға қаражат төленді, көлік шығындары төленді.
Ішкі еңбек рыногын және жергілікті қызмет ... ... ... төмендетуді және республика азаматтарының еңбек етуін қорғау ... ... ... ... ... ... ... мамандарды
жергілікті мамандармен ауыстыру саясаты жүргізілуде (2008 жылы ... ... ... ... ... алғанда 60 мың жуығы тартылды). 2008 жылғы
маусымнан бастап ... ... ... берушілердің шетелдік жұмыс күшін
тартуға рұқсат беру шарттары мен тәртібінің жаңа Ережесі күшіне ... ... ... ... ... тәртібі жеңілдетілген тартылатын
шетелдік қызыметкерлердің біліктілік мінездемелеріне баллдық ... ... ... ... дербестендіріледі.
2008 жылғы қаңтарда бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі бойынша бірінші
республикалық форум өткізілді, Бұл ... ... ... ... ... ... серпін берді. Форумның қорытындысы
бойынша Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау ... ... ... ... бизнес- құрылымдарының арасында
әлеуметтік – еңбек қатынасы саласындағы БҰҰ Жаһандық Келісімі ... ... ... қол ... ... аясында бизнестің негізгі ішкі
индикаторлары мен ішкі әлеуметтік ... ... ... ... - ... ... Еңбек және ... ... ... Алматы және Астана қалалары әкімдерінің және
әлеуметтік бағытындағы бизнес- ... ... ... құрылысы мен өнірлік әлеуметтік маңызды жобаларды іске ... ... қол қою ... жол ашты. 4000- нан астам ... 74,5 ... ... ... ... ... отыр.
Осы формда Мемлекет башысы «Ұжымдық келісім шарттар жасасындар» ... ... ... жол ашты және ... атты жыл ... ... сыйлғын белгілеу туралы жарияланды.
2008 жылы жасалған ұжымдық келісім ... саны 2007 ... екі есе ... ... Осы ... 1 қаңтарда тиісті
құжаттардың саны 40 мыңнан асты. Егер өткен жылдың басында жұмыс ... ... ... ... ... шарттар жүйесінде қамтылса,
қазір әрбір төртіншісі кіріп отыр.
Жыл ... ... ... ... ... ... сыйлықтарды тапсырудың алғашқы салтанаты өткізілді.
3.2 Қазақстандағы ішкі еңбек нарығының басты мәселелері
Қазіргі заманғы еңбек ... ... ... ... ... күшін
тартудың көбеюі болып табылады. 2007 жылы қазақстандық кәсіпорындар мен
ұйымдарда 58,8 мың ... ... ... ... бұл ... жылғы санынан екі еседен ... ... Ішкі ... ... ... ... ... қорғау, Қазақстан Республикасы
азаматтарының жұмыспен қамтылуы мен ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі шетелдік жұмыс күшін тартуға
квота белгілейді және оның орындалуын ... ... ... ... ... ... ... [15].
Сонымен бірге, қазақстандық еңбек нарығындағы ахуалда пробелема жоқ
емес, олардың заңды еңбек нарығындағы ең маңыздылары: ... ... ... мен ... ... ... ... еңбекті көп
қажетсінетін салаларында жұмыс істейтіндердін үлес салмағы жоғары) орын
алуы ... ... өзі ... ... ... саны әжептәуір (оның ішінде 1,3
млн. адам өзінің жеке үй ... ... ... ... да сақталып отыр.
Жұмыссыздық сақталуда, әсіресе жастар мен ... ... ... (2012– 2020 ... ... күшінің тапшылығы болжануда, бұл
ХХ жүзжылдықтың 90–жылдарындағы қолайсыз демографиялық ахуалмен байланысты.
Сонымен қатар еңбек саласын одан әрі ... ... ... ... да ... алу қажет;
1. Ұжымдық – шарттық ... ... ... Барлық
кәсіпорындар мен ұйымдардың 16 % сәл ғана ... ... ... ... ... ... ... деңгейінің сақталуы.
3. Еңбекақы деңгейінің әлі де біршама ... ... ... және ... ... өсуі мен еңбек өнімділігі қарқыныынң сәйкессіздігі.
5. Еңбек заңнамасының бұзылуы.
Осыған байланысты, еңбек құықтарының бұзылуы қатерін басқару министрлік
жұмысының екінші ... ... ... ... – қон ... іске ... да министрлік құзыретіне жатады.
Еуразия құрлығындағы басқа да елдер сияқты Қазақстан да – ... ... көші – қон ... ... ... ... бастан кешіруде.
2004 жылдан бастап елімізде көші – қон оң сальдосы сақталып отыр.
Ішкі көші-қонның жандануы ... ... ... ... ... еліміз байынша соңғы бес жыл ішінде бұған бір жарым миллионнан астам,
оның ішінде 1 млн. ... ауыл ... ... Ішкі мигранттардың
негізгі бөлігі – еңбекке жарамды жастағы адамдар (шамамен 75% 15 - ... ... ... ... ... ... ... қазақ диаспорасының мұң- мұқтажына
жауап беретін этникалық көші –қон саясатын жариялаған және ісек ... ... ... ... табылады. Қуғынсүргін және ... және ... ... ... ... ... болған қазақтар
тарихи отанына қайта оралуға нақты мүмкіндік алды. 1991 жылдан бастап 2007
жылдар аралығында республикамызға ... саны 651 299 адам 165 861 ... ... (оралмандар) көшіп келді. Сонғы жылдары елге ... ... ... ... ... қон ... айтарлықтай асып
отыр.
Көші – қон процестерін және ... ... ... ... ... шараларға қарамастан, көші- қон саласында:
Ішкі көші –қон процестерінің бытыраңқы ... ... ... ... пайдалану тиімділігінің жетіспеушілгі;
заңсыз көші- қонның сақталуы;
тарихи отанында оралмандардың баяу бейімделуі және кірігуі ... ... ... стандарттау әлі де аяқталған жоқ. Мемлекеттік
әлеуметтік стандарттардың ... және ... ... барлығына қол жеткізуде арнаулы әлеуметтік қызметтердің
қолжетімділігі мен әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік катерлер – кәріліктің, мүгедектіктің, асыраушысынан
айрылудың тунындауың жұмысарту ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
Қазіргі уақытта ол денсаулықты сақтау және жазатайым оқиғалардың алдын
алуы; медициналық және ... беру ... ... зарадап шеккен
мүгедектерді оңалтуді; мүгедектер мен қарттарға арналған ... ... ... ... мен үй тұрмысы жөніндегі және тағы басқа
қызыметтерді қамтиды. Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мекемелер жүзеге асырады. ... ... ... ... емес ... ... ... емес.
Қазіргі уақытта жұмыс істеп тұрған әлеуметтік қызметте жүйесі толық
көлемінде және жеке ... ... ... ... мұқтаж
адамдарға көмек көрсетілуіне кепілдік бере алмайтынын мойындауымыз ... ... ... ... де шектеулі. Әлеуметтік
мекемлердің басым үлгісі әлі де ірі ... ... ... ... ... ... ... мен қамқорлықтағы адамдардың әлеуметтенуіне ... ... ... ... ... ... жұмыстың заманауи нысандарының дамымауына байланыст,
олардың күтімімен айналысатын ата – ... ... ... ... ... ... бұл да өз кезегінде кедейлік проблемасын қиындатуда және
олардың балаларының онсыз да шектеулі ... одан әрі ... ... ... мен ... және ... ... көрсетуді ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... ... санаттары мен
тегін және ақылы негізде көрсетілетін міндетті және қосымша қызметтердің
тізбесі айқындалмаған.
Қосымша ... ... ... осы ... ... ... және ... жағдай жоқ.
Осыған орай, қарттықтың, асыраушысынан айрылу және мүгедектіктің
туындауы саладарынан ... ... ... министрлік жұмысының
төртінші стратегиялық ... ... тиіс ... ... ... ... ... оң өзгерістермен қатар,
мынадай шешілмеген мәселелер де ... ... ... шығу ... белсенді шаралар тиімділігінің төмендігі.
2. Кедейлік пен теңсіздіктің сақталуы.
3. Ауылдағы кедейліктің оқшаулануы.
4. Көп балалы отбасылардағы кедейліктің басымдығы.
5. Әлеуметтік ... және ... ... ... ... жағдайда табыстың белгіленген ең төменгі шекті деңгейінен төмен
болуы қатерін ... ... ... ... ... стратегиялық
бағыты болуға тиіс.
3.3 Қазақстанда жұмыссыздық пен жұмысбастылық мәселесін ... ... даму ... және негізгі индикаторлары
Мемлекет қазіргі дағдарыс жағдайын есепке ала ... ... пен ... ... ... негізгі стратегиялық
бағыттарын бекітті, олар мыналар [16]:
1. Жұмысынан (жұмысының болмауы) айрылу қатерін басқару.
2. Еңбек құқықтарының бұзылуы ... ... ... ... ... Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан айрылу және өзге ... ... ... ... ... ... ... белгіленген ең төменгі шекті деңгейінен төмен болу қатерін
басқару.
Қазақстан Республикасы Еңбек және ... ... ... ... ... (Қосымша Б).
Жұмысынан (жұмысының болмауы) айрылу қатерін басқару ... даму ... ... ... ... ... ... болмауы) қатерінің алдына алу.
➢ Еңбек ресурстарын дамыту.
➢ Жұмыспен тиімді ... ... ... ... болмауы) қатерінің алдына алу мақсатын
жүзеге асыру барысында нақты мынадай міндеттер қойылады:
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... заңнамасын жетілдіру;
- еңбек нарығының мониторингі және еңбек нарығындағы жағдайды
болжау ... ... ... ... ... ... қысқарту және банкроттыққа
ұшырау салдарынан жұмыс күшін босатудың алдын алу;
- өңірлік еңбек нарықтарын дамыту және ... ... ... ... ... жұмыспен қамту мәселелері жөнінде хабардар болуын
арттыру.
Кесте 16.
Жұмысынан айрылу қатерін басқарудың ... ... ... |Нысаналы индикатор |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... |
|1 ... қамту |92,7 |93,0 |93,3 |93,5 |93,6 |
| ... % | | | | | |
|2 ... ... |64,7 |65,1 |65,4 |65,5 |65,6 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... % | | | | | |
|3 ... ... %| | | | | |
| |о/і: ... |7,3 |6,9 |6,7 |6,5 |6,4 |
| ... |8,7 |8,5 |8,3 |8,1 |7,9 |
| | |9,4 |9,3 |9,1 |9,0 |8,8 ... ... ... ... бағытында алға қойылған міндеттерді
жүзеге асыру үшін мынадай іс-шаралар (Қосымша В) ... ... ... ... ... ... пен мамандық түрін еркін
таңдау құқығын іске ... ... ... ... ... ... ... (2009-2010 жж);
• өндірістік күштердің дамуын және орналасуын ... ... ... ... және олардың кадрлық қамтамасыз етілуінің бас
теңгерімін жасау (2010-2011 жж);
• еңбек ... ... ... ... ... ... жүйе құру ... жж);
• жұмыспен қамтуды сақтау шаралары жөнінде Қазақстан Республикасы
Үкіметіне ұсыныстар әзірлеу;
• ішкі ... ... көш» ... ... және ... ... қызметтермен қамтылған халықтың үлесін
ұлғайту.
Кесте 17.
Кадр әлеуетін дамыту, кәсіби білім мен білім беру ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... | | | | | |
| ... даярланған | | | | | |
| ... ... мың | | | | | |
| ... | | | | | |
| |о/і: ... |27,1 |33,1 |31,4 |31,8 |32,9 |
| ... |16,6 |26,7 |34,4 |38,2 |43,5 |
| ... ... |37,5 |45,3 |48,2 |52,4 |56,1 |
|2 ... ... және | | | | | |
| ... даярлауға | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... және | | | | | |
| ... нысана-лы | | | | | |
| ... өзге де |28,3 |25,1 |25,8 |26,4 |27,0 |
| ... мың адам | | | | | |
|3 ... ... | | | | | |
| ... есебінен кәсіби | | | | | |
| ... және ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... мың адам |73,3 |74,5 |78,2 |82,1 |86,2 |
|4 ... ... ... (ШЖК) | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ШЖК ... | | | | | |
| ... % |2 |2 |2 |2 |2 ... ... ... ... жүзеге асыру барысында нақты мынадай
міндеттер қойылады:
- кадр әлеуетін дамыту, кәсіби білім мен білім беру қызметтеріне
мемлекеттік тапсырыс;
- ... ... ... ... қабілеттілігін арттыруға
жәрдемдесу;
- мемлекеттік-жеке әріптестікті дамыту негізінде жұмыс күшіне
сұраныстың теңгерімділігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... нақты
және жоспарлы мәні келесі кестеде көрсетілген.
Кесте 18.
Жұмыспен ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... | | | | | |
| ... үлес | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... |18,3 |18,4 |18,5 |18,6 |
| ... ... % | | | | | |
|2 ... орналастырыл-ған | | | | | |
| ... ... мың | | | | | |
| ... |211,2 |215,4 |219,7 |224,1 |228,6 |
| |о/і: ... |106,3 |102,8 |104,8 |106,8 |108,8 |
| ... |61,7 |72,3 |84,7 |99,2 |116,2 |
|3 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... мың адам |110,5 |98,2 |96,4 |94,7 |93 |
| |о/і: ... |72 |63,8 |62,6 |61,5 |60,5 |
| ... |11,8 |13,5 |15,4 |17,6 |20,1 |
|4 ... ... орындары,| | | | | |
| |мың адам |9,6 |8,0 |8,2 |8,4 |8,6 |
| |о/і: ... |5,1 |4,2 |4,3 |4,4 |4,5 |
|5 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... саны, мың| | | | | |
| ... |5,6 |2,6 |2,8 |3,0 |3,3 |
|6 ... ... ... | | | | | |
| ... әлеуметтік | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... % |52 |63 |60 |57 |55 ... ... ... ... ... ... асыру барысында
нақты мынадай міндеттер қойылады [16]:
- қолданыстағы жұмыс олрындарының тиімділігін арттыру және жоғары
сапалы жаңа ... ... ... ... жұмыссыздықтан қорғау құқығын іске асыруды
қамтамасыз ету: ... ... ... халықтың нысаналы топтарын жұмыспен қамту, оның ішінде ... ... 21 ... ... ... ... ... мен жетім балалар және ... ... 23 ... ... ... кәмелетке
толмаған балаларды тәрбиелеп отырған жалғыз басты, көп балалы ата-
аналар және т.б.;
- қызметкерлерді жұмыстан айрылу ... ... ... ... ... кеңейту.
Еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқару стратегиялық бағытының даму
мақсаттары мынадай:
➢ Еңбек ... ... ... алдын алу.
➢ Азаматтардың еңбек құқытарын қорғау.
Кесте 19.
Еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқарудың негізгі индикаторлары
бойынша ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... |(жоспар) |
|1 |Кәсіпорындардың үлесі: | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... санынан %|12 |15 |20 |26 |30 |
|2 ... ... мен | | | | | |
| ... зиян | | | | | |
| ... үшін ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... |35 |37 |40 |45 |50 |
| ... ... % | | | | | |
|3 ... ... | | | | | |
| ... индексіндегі | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... |52 |63 |60 |57 |55 ... ... ... ... ... алу ... жүзеге асыру
барысында нақты мынадай міндеттер қойылады [16]:
- еңбек заңнамасын жетілдіру;
- еңбектің ... ... ... және ... еңбек қызметінің қауіпсіз жағдайларын қамтамасыз ету.
Еңбек құқығының бұзылу қатерін басқару стартегиялық бағыты мен ... ... ... стратегиялық мақсатына сәйкестілігі
келтірілген (Қосымша Г).
Азаматтардың еңбек құқытарын қорғау ... ... ... ... ... ... қойылады:
- еңбекті нормалау жүйесін жетілдіру;
- бюджеттік сала қызметкерлерінің еңбекақы жүйесін кезең-кезеңмен
жетілдіру;
- бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін арттыру;
- мемлекеттік еңбек инспекторларының ... ... ... ... ... құқытарын қорғау мақсатының нысаналы индикаторлары
бойынша келтірілген деректерді Қосымша көре аласыз.
Жалпы еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқаруды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу (2010ж);
• Бюджеттік сала қызметкерлеріне ... ... жаңа ... (2009 ... ... сала қызметкерлеріне еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін
әзірлеу және еңбекақысын арттыру (2010-2011 жж).
Көші-қон процестерін басқарудың негізгі индикаторлары ... ... ... ... ... ... басқарудың негізгі индикаторлары бойынша
мәліметтер
|№ |Нысаналы индикатор |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... |
|1 ... ... келу | | | | | |
| ... мың адам |15 |15 |20 |20 |20 |
|2 ... ... ... | | | | | |
| ... арналған квота | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... % |0,98 |1,6 |0,75 |3,2 |4,0 |
|3 ... көш» бағдарламасына | | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| | | | | | | |
| | |- |- |1051 |11084 |11084 ... процестерін басқару стратегиялық бағытының даму мақсаттары
мынадай:
... ... ... ... ... ... көші-қонын реттеу тетігін жетілдіру.
Басқарылмайтын көші-қон қатерінің алдын алу мақсатын жүзеге асыру
барысында ... ... ... ... көші-қон заңнамасын жетілдіру;
- халықтың көші-қон мониторингін және болжауды жақсарту;
- көші-қон заңнамасының сақталуын бақылауды қатаңдату;
- шетелдердегі қазақ диаспорасы ... ... ... жұмыстарын жүргізу;
Жоғарыда аталған міндеттерді қамтамасыз ету үшін мынадай іс-шаралар
атқару қажет [16]:
• Қазақстан Республикасының Көші-қон ... ... ... көш» ... іске ... үшін нормативтік құқықтық
актілерді әзірлеу (2009-2010 жж);
• «Оралман» дерекқорын жасауды және оны ... ... ... (2011 ... «Нұрлы көш» бағдарламасын қатысушыларды есепке алуды қамтамасыз
ететін бірыңғай автоматтандырылған ... жүйе құру (2011 ... ... ... ... жетілдіру мақсатын жүзеге асыру
барысында нақты мынадай міндеттер ... ... ... ішкі еңбек көші-қоны процестерін тәртіпке келтіру;
- экономиканың ... ... және ... жобаларды іске
асыруға жоғары білікті шетелдік ... ... ... ... ... және ішкі көшіп-қонушыларды өңірлердің ... және ... ... ... ... мүддесін ескере отырып, қоныстандыруды оңтайландыру және
ынталандыру;
- оралмандардың бастапқы бейімделуі мен ... ... ... ... мен ... ... жақсарту
мақсатында болашақта қолға алу ... ... ... ... ... ... ... бастапқы бейімделуі мен кірігуі жағдайларын жақсартуға
бағытталған іс-шаралар
|№ |Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... |
|1 ... ... және | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... |- |- |1 |- |- ... ... ... |Кәсіптік оқумен қамтылған | | | | | |
| ... үлес ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... жалпы санына |0,8 |1,2 |1,6 |1,8 |2,0 |
| |% | | | | | |
|3 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... санына |65 |65 |67 |70 |72 |
| |% | | | | | |
|4 ... ... үйі бар | | | | | |
| ... отбасылардың үлес | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... % |46 |47 |48 |50 |50 ... ... міндеттерді қамтамасыз ету үшін мынадай іс-шаралар
(Қосымша Д) атқару ... ... ... ... ... ... Заңына
өзгерістер енгізу (2009-2010 жж);
• Ішкі көші-қон квотасын белгілеу (2009ж);
• Еліміздің қолайсыз аумақтарында ... ... ... көш» ... іске асыруға қатыстыру (2009-2011жж);
• Еңбек ресурстарына тапшы өңірлерге жұмыс күшін ... ... ... ... ... «Нұрлы көш» бағдарламасын іске асыру (2009-2011жж).
Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан айрылу және өзге ... ... ... ... ... басқару стратегиялық
бағытының даму мақсаттары мынадай:
➢ Зейнетақы төлемдері мөлшерінің барабарлығын қамтамасыз ету.
➢ Еңбек ету қабілетінен айрылу, асыраушысынан ... ... ... ... өзге де ... ... ... деңгейін арттыруға жәрдемдесу.
➢ Арнаулы әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін жетілдіру.
Зейнетақы төлемдері мөлшерінің барабарлығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... жүйесі өлшемдерін жетілдіру;
- зейнетақы төлемдерінің мөлшерін арттыру;
- міндетті зейнетақы жарналарының жинақтаушы зейнетақы қорларына
(ЖЗҚ-ға) ... ... ... ету;
- ЖЗҚ зейнетақы активтерінің сақталуын қамтамасыз ету және
инвестициялық ... ... ... жинақтаушы зейнетақы жүйесіне әкімшіліі етуді жетілдіру;
- әлеуметтік төлемдерді ұйымдастырудың тиімді жүйесін ... ... ... ... ... етудің негізгі
индикаторлары бойынша мәліметтер келесі кестеде келтірілген.
Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан ... және өзге ... ... ... ... ... ... стартегиялық
бағыты мен оны дамыту ... ... ... ... Қосымша Е-де көрсетілген.
Кесте 22.
Зейнетақы төлемдері мөлшерінің барабарлығын қамтамасыз етудің негізгі
индикаторлары бойынша ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... |
|1 ... ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... және ЖЗҚ | | | | | |
| ... алмастыру | | | | | |
| ... % |29,0 |37 |40 |43 |45 |
|2 ... ... | | | | | |
| ... ... ЕТКД | | | | | |
| ... % |34 |40 |40 |40 |50 |
|3 ... төленетін | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... ... % | | | | | |
| | |108 |126 |125 |125 |130 |
|4 |ЖЗҚ ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... % |- |- |- |108 |107,5 ... ету ... ... асыраушысынан айрылған жағдайларда және
заңнамада көзделген өзге де ... ... ... ... арттыруға жәрдемдесу барысында нақты мынадай міндеттер қойылады:
- міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі ... ... ... ... ... ... қорына) міндетті
әлеуметтік аударымдардың ... ... ... етуге
жәрдемдесу;
- халықтың жекелеген санатына әлеуметтік ... ... ... қызмет көрсету жүйесін жетілдіру барысында нақты
мынадай міндеттер қойылады:
- арнаулы әлеуметтік қызмет көрсетудің құқықтық ... ... МЕҰ ... емес ... және ... ... ... қызмет көрсетуге тарту;
- протездік-ортопедиялық бұйымдарды стандарттау және сертификаттау
жүйесін жетілдіру.
Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан ... және өзге ... ... салдарынан туындайтын қатерлерді басқару стратегиялық
бағыты бойынша аталған міндеттерді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... жөнінде ұсыныстар әзірлеу
(2009 ж);
• зейнетақы заңнамасына өзгерістер мен толықтырулар енгізу (2009
ж);
• міндетті әлеуметтік сақтандыру жөніндегі ... ... ... ... (2010 ж);
• «Арнаулы әлеуметтік қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының
Заңын іске асыру үшін нормативтік құқытық актілер қабылдау ... ең ... ... ... ... табысты азайту тәуекелін
басқарудың негізгі индикаторлары жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... кепілін іске асырудың негізгі
индикаторлары бойынша мәліметтер
|№ |Нысаналы индикатор |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... |
|1 ... ең төмен | | | | | |
| ... мен ең ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... арақатынасы | | | | | |
| | |0,75 |0,66 |0,73 |0,85 |1,02 |
|2 ... ең ... | | | | | |
| ... мен ... | | | | | |
| ... ... | | | | |
| | |0,18 |0,21 |0,22 |0,23 |0,24 |
|3 ... ең төмен | | | | | |
| ... ... ... | | | | | |
| ... |- |109,2 |125 |125 |130 |
|4 ... ең ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| |2007 ... %-бен |- |123,3 |138,1 |149,2 |160,4 ... ең төмен шекті деңгейден төмен табысты азайту ... ... ... даму ... ... ... Ең төмен табыстың мемлекеттік кепілін іске асыру.
➢ Кедейлік деңгейін төмендетуге жәрдемдесу.
Ең төмен табыстың ... ... іске ... ... нақты
мынадай міндеттер қойылады:
- ең төмен күнкөріс деңгейін айқындау ... ... ... ... ең ... мөлшерін арттыру;
- жалақының ең төмен мөлшерін арттыру.
Кедейлік деңгейін төмендетуге жәрдемдесу барысында нақты мынадай
міндеттер ... аз ... ... ... ... ... ... бөлігінің
экономикалық белсенділігін ынталандыру;
- әлеуметтік көмек және қолдау көрсетудің атаулылығын қамтамасыз
ету және оның тиімділігін ... ... ... ... қолдау жүйесін дамыту;
- әлеуметтік көмектің деңгейін арттыру.
Кесте 24.
Кедейлік деңгейін төмендетуге ... ... ... ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... ... ... |
|1 |Табысы ең төмен | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... ... |12,7 |12,9 |12,0 |11,5 |10,0 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... және | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| |АӘК ... | | | | | |
| ... жалпы |8,1 |11,6 |18,4 |23,8 |29,8 |
| ... %-бен | | | | | |
|3 |Аз ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... %-бен |11,7 |12,6 |13,6 |14,7 |15,9 |
|4 ... ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... %-бен |106 |214 |109 |117 |107,5 ... ... |Бала бір жасқа толғанға | | | | | |
| ... оның ... | | | | | |
| ... ай ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... %-бен |106 |164 |109 |131,5 |107,5 |
|6 |18 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... |106 |107 |109 |108 |107,5 |
| ... ... %-бен | | | | | |
|7 ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... теңге |- |- |- |14548 |15639 |
|8 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... %-бен |106 |107 |109 |109 |109 |
|9 ... ... ... | | | | | |
| ... ... %-бен | | | | | |
| | |114 |106 |105 |105 |105 ... ең ... шекті деңгейден төмен табысты азайту ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
мынадай іс-шаралар атқару қажет [16]:
• «Ең төмен күнкөріс деңгейі ... ... ... ... ... ... ... және бюджеттік жоспарлау
министрлігімен бірлесіп тұтыну себетінің ең ... ... ... ... ең ... ... ... белгілеу
әдістемесін жетілдіру бойынша ғылыми зерттеулер жүргізу (2009 ж);
• «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ... және ... ... ... мәселелері бойынша өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы» ... ... іске ... ... ... ... ... (2009 ж). Белгіленген ең
төмен шекті деңгейден ... ... ... ... ... бағыты мен оны дамыту мақсатының ... ... ... ... ... ... нарығын мемлекеттің реттеуі мынадай бағыттарда жүргізілуі қажет:
-Жаңа жұмыс орнын құру және еңбек биржасы арқылы жұмыссыз ... жаңа ... ... үшін ... ... көмектесу.
-Икемді еңбек нарығын ұйымдастыруға қолдау және ... ... ... ... отырып, толық есепке енгізу.
-еңбек катынастарын заңды, құқықтық нормалармен камтамасыз ету.
-Жұмыссыздықға әлеуметтік қорғау жасау.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... іске асыру шеңберінде өнімді жұмыспен қамтуға
жәрдемдесу үшін бос ... ... ... ... және ... мен халықтың нысаналы топтарының басқа да өкілдерін ... ... және ... ... ... жұмыстарды ұйымдастыру;
әлеуметтік жұмыс орындарын құру, бос орындар жәрмеңкелерін өткізу, жастар
парқтикасын ұйымдастыру және тағы ... ... ... ... қатынастарын реттеуде мыналарды іске асырған жөн:
• Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің қабылдануын;
• қауіпсіздік және ... ... ... ... ... әріптестікті дамыту және корпоратиытік әлеуметтік
жауапкершілікті арттыру жөніндегі жұмысты;
• еңбек заңнамасының сақталуын бақылауды;
• қызметкер еңбек (қықмет) ... ... ... оның ... ... зиян ... үшін жұмыс берушінің азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандырудың енгізлуін;
... ... ... жүйесін жетілдіруді атап
көрсету қажет.
Мемлекет қазіргі дағдарыс жағдайын есепке ала ... ... пен ... ... реттеудің негізгі стратегиялық
бағыттарын бекітті, олар мыналар:
1. Жұмысынан (жұмысының болмауы) айрылу қатерін басқару.
2. Еңбек құқықтарының ... ... ... Көші-қон процестерін басқару.
4. Қарттық, мүгедектік, асыраушысынан айрылу және өзге әлеуметтік
қатерлердің басталуы салдарынан туындайтын ... ... ... ... ең ... шекті деңгейінен төмен болу қатерін
басқару.
Жұмыспен қамту саласындағы негізгі ... ... ... ... ... жұмыспен қамту болып табылады. Бұл мақсат екі қосымша мақсатқа қол
жеткізуді: жұмыстан шығып қалу деңгейін азайтуды: ... ... ... ... арттыруды көздейді.
Жұмыспен қамту саласындағы саясат халықтың жұмыспен өнімді ... ... ... ғана табысуы болуы мүмкін. Бұған ... ... ... ету ... ғана қол ... ... стратегия жағдайында табысты іске асырудың
ажырмас шарты ... ... ... өсу ... ... табылады..
Стратегиялық іске асыру оны өнеркәсіптік өндірістің инновациялық даму
сұранысына тепе- тең жауап беретін ... ... ... ... ... баланысты.
Ең пәрменді әлеуметтік саясат өнімді еңбекке ынталандыру және жаңа
жұмыс орындарын жасақтау болып келді, әрі ... ... қала ... Біз, ... ... бір ... жұмысынан айрылып қалған адамдардың
еңбекке оралуына нақты мүмкіндіктер туғызуымыз, олардың жаңа ... ... ... керек. Сонымен қатар жастар ортасында жұмысшы
мамандықтарының әсіресе өнеркәсіптегі мамандықтың беделін ... ... ... ... алуымыз қажет. Жұмыспен қамтудың тиімділігін
және жұмыссыздық ... ... ... мақсатында:
Кәсіптер (мамандықтар) бойынша жұмыс күшіне қажеттілікті орта және ұзақ
мерзімді кезеңге кешенді жобалау. Жұмыссыздарды даярлау ... ... ... ... ... тұжырымдамасын және бағдарламасын әзірлеп
жүзеге ... ... ... ... кәсіби даярлау және бағдарлау құқығын беру
бөлігін жетілдіру, сондай-ақ халықтың өзін-өзі ... ... ... ... ... жөнінде шаралар қабылданатын болады.
Халықтың әлеуметтік жағынан осал жіктерін жұмыспен ... ... тобы ... ... жағынан әлсіз қорғалған санатын
жұмыспен қамтауға ... ... ... тиіс ... ... тартылуын қамтамасыз ету.
Өнеркәсіптік және еңбекті қорғау саласында орнықты дамуды қамтамасыз
ету мынадай өнеркәсіп ... ... ... ... мен
еңбекті қорғауды енгізу; жұмыс берушілердің де сондай- ақ жұмысшылардың да
қауіпсіздік талаптарын сақтауы үшін ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді бағалау мен оларды басқару жөніндегі
шараларды жүзеге асыру қауіпсіздік нормаларының сақталуы үшін ... ... ... ... ... ... үш жылдық бюджет: Бюджет саласы қызметкерлерінің жалақысын кезең-
кезенмен өсіру арқылы 2012 жылы 2 есе деңгейге, оның ... 2009 жылы ... ... 25%, ... 30% ... ... етуге тиіс.
Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігінің халықаралық стандарттарын енгізу
бізге бизнестің әлеуметтік есептілігінің жалпыға ... ... ... ... ... осы ... халықаралық озық тәжірибелерге
сүйене отырып, оның әлеуметтік жаупкершілігін арттыратын уақыт келді деп
ойлаймын. Бизнестің ... ... ... ... ... ... Бұл – корпоратвтік әлеуметтік
жауапкершіліктің жарқын ... ... ... ... кең ... Ал ... ... құралдары оған барынша қолдау көрсетуі керек.
Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мақсатында тарихи атажұртына
көшіп келу үшін ... ... жыл ... ... 2009 жылы 5 ... ... ... жылына 20 мың отбасына жеткізуіміз керек.
Еңбек көші-қонын ұйымдастыру ... ... ... ету ... ... ... ... еңбек нарықтарында ашылған
мүмкіндіктерді ескере отырып, ... ... ... ... ... оралмандарды арнаулы орталықтарда алдын ала ... ... мен ... үшін ... ... көбірек зер
салуымыз керек. Басқа ... ... ... баулыу, тіл ұйретсек, олар
жаңа ... ... ... ... ... және ... ... қолайлы жағдайлары бар
аймақтар мен елді мекендерге шоғырлануын ... ... ... мынадай шаралар кешені арқылы жүзеге асырылатын болады:
Көші-қон ағынын нысаналы реттеу: орамандарды ... ... ... ... ... көшу үшін ... шамадан тыс әкімшілік
кедергілерді алып тастау; өнірлік еңбек ... ... ... ... күші ... ... шетелдік жұмыс күшін тартуды квоталау;
кейіннен жұмыс істейтін ... ... ... ... ... орналастыру
үшін азаматтарды нысаналы оқыту (қайта оқыту) ... ... ... ... көршілерімізбен бірлесіп, жұмыс күштері жылжунын
арнайы ... ... ... ... ... ... мүмкін. Біз
Орталық өңір елдерінің білікті жұмыс күшінің еркін, бірақ басқарумен жылжып
тұруына қарсы емеспіз.
Халықты ... ... ... негізі мақсат халықтың кедейлік
деңгейін азайтуға бағдарланған халықты әлеуметтік ... ... ... ... істейтін жүйесін құру болып табылады.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесін дамуыту Үкімет Жинақтаушы зейнетақы жүйесі
одан әрі жетілдіру жөнініде ... ... ... ... ... ... Біріншіден, зейнетақылық
жинақтаулардың сақталу мен кәрілік жеткен кезде олардың ... ... ... ... ... ... ету. ... халықты
жинақтаушы зейнетақы жүйесімен барынша қамту.
Әйел мен баланың денсаулығын жасару. Ана мен ... ... ... ... деңсаулық сақтау органдарының, жұртшылықтың тікелей
назарында болуға тиіс уақыт өтіп, қазына ... ... ... үшін ... ... тиімді демографиялық саясат үшін де қолайлы нысанда ... ... ... қолдау көрсетуге қаражат табамыз.
Әлеуметтік қолдау көрсету жүйесінің нарықтық экономика талаптарына сай
қайта бағдарлануы халықтың неғұрлым «әлжуаз» ... ... ... дамуына қолдау көрсететін осы заманғы әлеуметтік саясат.
Әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекетік ... ... ... ... ісімен шұғылданатын ұйымдардың қызыметін түрде
лецензиялауды кіргізу және олардың жұмысшыларын тіркеу керек болады»
Әлеуметтік ... ... ... қастерлі болышы
жұмыс істеу немесе ... ... ... ... не болу ... адамдарға деген қамқорлығы болып ... Бұл ... ... ... ... мен ... ... көрінісі
сіздер мен біздің борышымыз. Осынау борышымыздыатқаратын мезгіл ... ... ... ... артуын қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... ... ең
төменгі күнкөрістік мөлшерді деңгейін қолдану қажет. Оның үстіне ... ... шын ... ... ... ... ... халықты әлеуметтік қолдау ол нысаналы әрі ... ... ... ғана ... ... Мемлекет қоғамның осындай
көмекке шынында зәру мүшелерін ... ... және сол ... іс жүзінде өзіне алып отыр, олар, ең алдымен: балалар, ... ... ... мүгедектер.
Қазақстан халқының әл- ауқаты арттыру !Нұр Отан» ... 5 ... ... тұғырнамасына сәйкес халықтың әлеуметтік ... ... ... алдағы уақытта да арттыра беру үшін бізде барлық
негіз бар.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 ... 6 ... ... ... мен ... атты ... ... Қазақстан. №91 (25488) 6 наурыз 2009жыл.
2. Жұмыссыздық кеселін ушықтырмау міндет. //Егемен ... ... ... Текжанова Р.Р. Еңбек экономикасы. Оқулық. Астана, 2003.
4. Нұрпейісов Ж., Жеңісхан Д. Экономикалық теория. Астана, 2001.
5. ... ... 2007, ... ... ... Республикасының Еңбек Кодексі. Астана, 2008ж.
7. «Адам дамуы туралы есеп», Алматы, 2003ж.
8. 2004-2006 жылдары ... ... ... ... қ., ... 2010 ... ... мерзімге Арқалық қаласының экономикалық
және әлеуметтік дамыту Бағдарламасы. Арқалық, 2007ж.
10. 2004-2010 жылдарға ауыл аумақтарының дамуының аймақтық
Бағдарламасы. ... ... ... жылдарға аймақтың экономикалық дамуын қаматамасыз ету
экономика саласындағы модеринизациялау.
12. Қазақстан Республикасы Президентінің 2008 жылға 7 ... ... ... ... саясаттың
басты мақсаты» атты Қазақстан халқына Жолдауы
13. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру-мемлекеттік ... ... атты ... ... ... ... ... халқына Жолдауын іске асыру барысы туралы
ақпарат. //Егемен Қазақстан. 4 наурыз 2009 жыл.
14. Закон РК от 12 июня 2002г. № 246-11. "О ... ... ... // ... правда 2002г. 16 июня.
15. ҚР Үкіметінің «2005-2007ж.ж. арналған халықты ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау
министрлігінің 2009-2011 жылдарға арналған стратегиялық жоспары.
//Егемен Қазақстан. 6 ақпан 2009 ... ... ... ... ... ... өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және ... ... атты ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы «Қазақстан Республикасындағы
еңбек туралы» 24 желтоқсан 1999 жыл.
19. ... ... Заңы «Ең ... ... деңгейі
туралы» 16 қараша 1999 жыл.
20. «Халықтың жұмыспен қамтылуы ... ... ... //ҚР ... Жаршысы. 2001ж.№ 3.
21. ҚР Үкіметінің «2000-2002ж.ж. ... ... ... ... күрес бағдарламасы». //Собрание актов,
2000г.,№25.
22. «2000-2002 ж.ж. ... ... пен ... ... ... ... //Бюллетень Министерства труда
и соц. защиты. 2002г. №11
23. Қазақстанның 2030 ... ... даму ... одан әрі іске
асыру жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан ... 2001 ... 4 ... ... ... ... 2007-2024 жылдарға арналған орнықты
дамуға көшу ... ... ... ... 2006 ... 14 ... №216 Жарлығы
25. Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының
2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы ... ... ... 2003 ... 17 ... ... ... Республикасы Президентінің 2004 жылғы 19 наурыздағы
«Бәсекеге қабілетті қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті халық
үшін бәсекеге ... ... ... атты ... халқына
Жолдауы
27. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан-2030»
стратегиясы ... ... жаңа ... Ішкі және ... аса ... 30 ... бағыт» атты Қазақстан
халқына Жолдауы
28. Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 1 ... ... ... ... қабілетті 50 елдің
қатарына кіру стратегиясы. Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс
жасау қарасаңында» атты Қазақстан ... ... ... және оның ... 2007ж. №1,4. 2008ж. №1
30. Әлеуметтік бағдарлама. ... 2000 ... ... С., Можарова В. Совершенствование анализа уровня ... в ... ... в Казахстане, 1/2002 г.
32. Букетова Е.А.,«Совершенствование принципа адресности при
оказании ... ... ... ... ... ... А.К., «Уровень ... и ... ... ... ... ... №3-4, 2002г.
34. Бекбердиев Б.Д. Зейнетақымен қамтамасыз ету мәселелері ... 2001. № ... ... ... ... новых индикаторов
измерения по безработице и бедности в Казахстане. Экономика ... №3, ... ... о ... ... ... г. Аркалык. Аркалык, 2008г.
37. Кошанов А.К. Обновление коецепции занятости и рынка труда в
условиях устойчивого ... ... ... // ... ... Л. Қазақстан халқының демографиялық және ... // ... ... 1994. № ... ... А.М. ... ... в Казахстане
за 1990-2000 // Саясат. 2000. № 3.
40. Методические рекомендации по определению прожиточного минимума и
черты ... ... ... ... К.С., ... и экономика Кахахстана»., Саясат-
policy №3-4, 2002г.
42. Притворова Т. Успехи и проблемы ... ... ... ... ... и ... ... населения. // Экономика
и статистика, 2001г., №3
43. Притворова Т.П. Совершенствование принципа адресности ... ... ... ... // ... №3-4, ... ... обозрение Казахстана»., Агенство Республики
Казахстан по статистике 1-2005.
45. Социально-экономические и политические ... ... ... // ... ... ... Статистический ежегодник Казахстана за 2007. С.57.
47. ... А.А. ... ... и ... ... ... социалистического
общества.М.,1986.С.101.
48. Отчет Межведомственной Комиссии ООН по неотложным социальным
вопросам в Казахстане. ... 16 ... 2005 г. ... ... ... населения в Казахстане, Алматы, 2002г.
50. Усенова Г. Жұмыспен қамту ... және ... ... ... М. ЖЗҚ: мәселері мен міндеттері //Егемен Қазақстан.
2001. №10.
52. Шокаманов Ю. ... ... ... населения ПРООН
применительно к Казахстану. // Экономика и статистика, ... ... Ю. ... ... ... на ... ... //
Экономика и статистика, 2001г. №1.
Қосымша А
Еңбек құқықтарының бұзылуы қатерін басқарудың негізгі ... ... ... ... |2007ж |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж |
| | | | ... |(жоспар) |(жоспар) |
|1 |Еңбек заңнамасын | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... салма-ғы, | | | | | |
| ... заң | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... % |80 |80 |85 |88 |90 |
|2 ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
| |1000 ... |0,7 |0,7 |0,67 |0,64 |0,61 |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... 1000 | | | | | |
| ... ... адамға | | | | | |
| | |0,009 |0,009 |0,085 |0,080 |0,075 |
|3 ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... пози-ция | | | | | |
| ... ... |22 |22 |22 |22 |22 |
| ... | | | | | |
|4 ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... және босату |4 |4 |4 |4 |4 |
| ... | | | | | |
|5 ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... |20 |44 |40 |35 |30 |
|6 ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... пози-ция | | | | | |
| ... және |23 |33 |30 |25 |33 |
| ... | | | | | ... ... ... ... және ... әлеуметтік қорғау
министрлігінің қатер-менеджменті
|Стратегиялық |Қатерлер ... ... | | ... ... айрылу |1. Өндірістің төмендеуі |1.Жұсыссыздықтың өсуі. ... ... ... ... ... ... ... нарығының |
|басқару ... ... ... ... мен ұсынысының |
| ... ... ... ... ... жұмысынан|
| ... ... бас ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... | |
| ... | ... ... құқықтарын |1.Техногенді сипаттағы |1.Өндірістік жарақаттану |
|бұзушылық қатерін ... ... |мен ... ... |
|басқару |2. Кәсіпорындардағы тозған|өсуі. |
| ... ... | |
| ... мен ... |2. ... ... |
| ... ... ... ... |
| |3. ... | |
| ... | ... ... |1. ... ... ... санының өсуі. |
|басқарылмайтың көші-|шекаралас елдердегі ... ... көші – ... ... ... экономикалық |қонының артуы және ішкі |
| ... ... ... нарығында қысымның |
| ... ... |
| ... ... ... қосымша |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |1 ... қамсыздандыру|
|мүгедектіктің, |контъюнкту-раның нашарлауы|деңгейінің төмендеуі. |
|асыраушысынан ... ... |2. ... және ... ... |әлеуметтік шығыстар-дың |әлеуметтік төлемдердің ... ... ... 2. ... ... алу ... |
|басқару ... ... ... |
| ... ... |3. ... ... |
| ... ... ... |
| ... жүктеме |мүмкіндіктерінің азаюы |
| ... өсуі |4. ЖЗҚ- дағы ... |
| |4. ... ... |жинақтар мен МӘСҚ |
| ... мен ... ... ... |
| ... ... |төмендеуі ... ... ... ... ... белгіленген ең |
|белгіленген ең |экономикалық ... ... ... табалдырығы |конъюнктурасының төмендеуі|деңгейінен төмен халықтың |
|деңгейінен төмен | ... ... ... | ... шиеленісудің |
| ... ... ... ... ... |
| ... қысқартылу | ... ... ... (жұмысының болмауы) қатерін басқару стартегиялық
бағыты мен оны дамыту мақсатының мемлекеттің стратегиялық мақсатына
сәйкестілігі
|Жұмысынан айрылу ... ... ... ... |
|қатерін басқару |бағытталған мемлекеттің ... ... ... ... ... |
|бағытының мақсаттары | ... ... |
| | ... |
|1-мақсат. Жұмысынан |Жұмыспен қамту саласындағы ... ... ... ... мақсат халықты негұрлым|жылға дейінгі даму|
|болмауы) қатерінің |толық ... ... ... ... одан ... алу ... ... ... Бұл |әрі іске ... |
| ... екі ... ... ... шаралар |
| ... ... ... қалу ... ҚР |
| ... ... ... |Президентінің 2001|
| ... ... ... |жылғы 4 |
| ... ... ... ... |
| | ... ... ... |Жұмыспен қамту саласындағы |«Қазақстанның 2030|
|ресурстарын дамуыту ... ... ... өнімді|жылға дейінгі даму|
| ... ... ... ... одан |
| ... ғана ... ... ... ... |
| ... ... еңбек ресурстары |жөніндегі шаралар |
| ... ... ету ... ... ҚР |
| ... қол ... ... |Президентінің |
| ... ... |
| ... іске ... оны ... |
| ... ... ... ... даму ... ... ... |
| ... тең ... ... ... 2015 |
| ... мамандармен қамтамасыз |жылдарға арналған|
| ... ... ... ... |
| | ... ҚР |
| | ... |
| | ... ... ... жалғасы
|3-мақсат жұмыспен |Ең пәрменді әлеуметтік саясат |ҚР Президентінің |
|тиімді ... ... ... ынталандыру және|«Қазақстан – 2030»|
|жордемдесу ... ... ... ... |Қазақстан |
| ... ... ... |дамуы-ның жаңа |
| ... ... ... Ішкі және |
| ... ... |сартқы |
| ... ... ... ... аса |
| ... ... ... ... 30 |
| ... қажет. Жұмыспен |серпінді бағыт» |
| ... ... және ... ... |
| ... ... ... Жолдауы |
| ... ... ... |
| | | |
| ... (мамандықтар) бойынша |Қазақстан |
| ... ... ... орта ... |
| ... ұзақ ... ... |Индустриялық- |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... 2003- |
| ... және ... |2015 ... |
| ... өңірлік ... |
| ... және ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... даярлау|Қазақстан |
| ... ... ... беру ... |
| ... жетілдіру, сондай-ақ |Президентінің 2003|
| ... ... өзі ... ... 17 ... ... бөлігін жұмысқа |№1096 ... |
| ... ... | |
| ... ... қабылданатын | |
| ... | |
| ... ... ... | |
| ... жіктерін жұмыспен қамтуға | |
| ... ... тобы | |
| ... ... жағынан | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ... ету | |
| ... ... тиіс. | ... ... ... бұзылу қатерін басқару стартегиялық бағыты мен оны
дамыту мақсатының мемлекеттің стратегиялық мақсатына сәйкестілігі
|Еңбек құқығының |Мемлекетік органның ... ... ... ... |бағытталған мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мақсаттары| ... ... |
| | ... ... ... ... халықаралық |ҚР Президентінің ... ... ... Халықаралық еңбек|«Қазақстанның |
|қатерінің алдың алу |ұйымы мен Бүкіләлемдік сауда ... ... |
| ... ... сай ... ... ... |
| ... ... ... ... |50 елдің қатарына |
| ... және ... ... ... ... |
| ... ... дамуды |Қазақстан өз |
| ... ету ... ... ... жаңа |
| ... ... ... ... |
| ... мен еңбекті қорғауды|қарсаңында» атты |
| ... ... ... де ... ... |
| ... ақ ... да ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... тарату мен |орнықты дамуға көшу|
| ... ... ... |
| ... ... мен ... |туралы» ҚР |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... сақталуы үшін | |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | ... ... үш ... бюджет: | ҚР ... ... ... ... ... ... |«Қазақстан халқының|
|құқықтарын қорғау |жалақысын кезең- кезенмен өсіру |әл- ... |
| ... 2012 жылы 2 есе ... ... |
| ... ... 2009 жылы – 25%, ... |
| ... 25%, ... 30% ... басты |
| ... ... ... тиіс ... атты |
| ... ... |Қазақстан халқына |
| ... ... ... |
| ... ... бізге |ҚР Президентінің |
| ... ... ... |
| ... ... ортақ |әлемдегі басекеге |
| ... ... ... |барынша қабілетті |
| ... ... осы ... |50 ... ... |
| ... озық ... |кіру стратегиясы |
| ... ... оның ... ... өз |
| ... ... ... Бұл|дамуындағы жаңа |
| |– ... ... ... ... |
| ... ... ... |қарсаңында» атты |
| ... ... ... кең |Қазақстан ... |
| ... ... ... ... ... қон ... басқару стартегиялық бағыты мен оны дамыту
мақсатының мемлекеттің стратегиялық ... ... қон ... ... ... |Стратегиялық ... ... ... мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мақсаттары| ... ... |
| | ... |
|1 ... ... ... көшіп келу үшін|ҚР Президентінің |
|Басқарылмайтын көші-|оралмандарға бөлінетін жыл |«Қазақстан халқының|
|қон қатерін ... ... ... 2009 жылы 5 мың ... басты |
|алу ... ... ... жылына |мақсаты» атты |
| |20 мың ... ... ... халқына |
| | ... ... ... ... ... ... |ҚР ... |
|Халықтың көші-қонын |арттыру қажет. Еңбек ресурстарын |2006 жылғы 1 |
|реттеу тетігін ... ... ... ... ... |
|жетілдіру ... ... ... |
| ... ала ... ... ... ... |
| ... мен ... үшін ... ... |
| ... ... ... зер |50 ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... тіл ... өз |
| ... олар жаңа жағдайға |дамуындағы жаңа |
| ... ... ... |серпіліс жасау |
| ... ... және ... |қарсаңында» атты |
| ... ... ... бар ... халқына |
| ... мен елді ... ... |
| ... ... ... 2015 ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ҚР |
| ... ... ... |Президентінің |
| ... ... ... |Жарлығы. |
| ... ... ... жайға көшу |ҚР Президентінің |
| ... ... ... тыс ... 2030» |
| ... ... алып |стратегиясы |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... Ішкі |
| ... ... күші ... ... сыртқы |
| ... ... ... күшін |саясатымыздағы аса |
| ... ... ... ... |маңызды 30 серпінді|
| ... ... ... ... ... атты |
| ... ... ... ... ... |
| ... азаматтарды нысаналы оқыту |Жолдауы. |
| ... ... ... | ... ... ... асыраушысынан айрылу және өзге әлеуметтік
қатерлердің басталуы салдарынан туындайтын қатерлерді басқару стартегиялық
бағыты мен оны дамыту мақсатының мемлекеттің ... ... ... ... ... |Стратегиялық |
|асыраушысынан айрылу|бағытталған мемлекеттің ... ... өзге ... мақсаты ... ... ... ... актінің |
|салдарынан | ... ... | | ... ... | | ... | | ... мақсаттары| | ... ... ... ... ... 2030 ... төлемдері |саласындағы негізі мақсат ... ... даму ... ... ... ... |стратегиясын одан ... ... ... ... |әрі іске ... |
|қамтамасыз ету |әлеуметтік жағынан ... ... ... |
| ... ... ... ... |туралы» ҚР |
| ... құру ... ... ... 2001 |
| ... ... зейнетақы |жылғы 4 |
| ... одан әрі ... ... |
| ... ұсыныстар әзірлеуге |Жарлығы. |
| ... |ҚР ... |
| ... өзекті міндеттер |«Қазақстан-2030» |
| ... ... ... |
| ... ... мен ... дамуының |
| ... ... ... ... ... ... Ішкі |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... кепілдіктерді |саясатымыздағы аса |
| ... ету. ... ... 30 ... ... ... зейнетақы |бағыт» атты |
| ... ... ... ... халқына |
| | ... ... ... мен ... ... ... |
|Еңбек ету |жақсарту. Ана мен баланың |2008 ... 6 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |әл- ауқатын арттыру|
|және заңнамада ... ... ... тиіс ... ... өзге де ... ... қазына кіріс өскенде |саясаттың басты |
|негіздемелер |мелекет үшін де, өтбасын ... атты ... ... ... ... үшін |қазақстан халқына |
|қамсыздаңдыру |де ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... | ... десу ... ... ... | ... ... жалғасы
|3-мақсат . ... ... ... ... ... әлеуметтік |жүйесінің нарықтық экономика |Республикасы |
|қызмет ... ... сай ... ... 2006 ... ... |халықтың неғұрлым «әлжуаз» |жылғы 1 наурыздағы |
| ... ... және ... |
| ... ... ... |әлемдегі бәсекеге |
| ... осы ... ... қабілетті |
| ... |50 ... ... |
| ... ... көрсетудің |кіру стратегиясы. |
| ... ... ... ... өз |
| ... ... көрсету ісімен|дамуындағы жаңа |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... және |қарасаңында» атты |
| ... ... ... керек|Қазақстан халқына |
| ... ... |
| ... қамту жоғарыда |ҚР Президентінің |
| ... ... |2004 ... 19 |
| ... ... ... істеу |наурыздағы |
| ... ... ... ... ... ... ... не болу ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... табылады. ... үшін ... | ... халық |
| | ... атты |
| | ... ... |
| | ... ... ... ең төмен шекті деңгейден төмен табысты азайту тәуекелін
басқару стартегиялық бағыты мен оны дамыту мақсатының мемлекеттің
стратегиялық ... ... ең ... ... қызыметі |Стратегиялық |
|шекті деңгейден ... ... ... ... табысты азайту|стратегиялық мақсаты |нормативтік ... ... | ... ... ... | ... ... мақсаттары| | ... ... ... ... ... |Қазақстанның 2030 |
|Ең төмен табыстың |қамтамасыз ету. Әлеуметтік |жылға ... даму ... ... ... мемлекеттік |стратегиясын одан |
|іске асыру. ... ... ... |әрі іске ... |
| ... ең ... күнкөрістік |жөніндегі шаралар |
| ... ... ... ... ... ҚР |
| ... ... атаулы әлеуметтік |Президентінің 2001 |
| ... шын ... ... ... 4 |
| ... тиіс. ... |
| | ... ... ... ... ... |ҚР ... ... ... ... қолдау ол нысаналы әрі|2008 жылға 7 ... ... ... ... ... ғана ... ... |нәтижелі болады. Мемлекет ... ... ... ... ... шынында |әл-ауқатын арттыру |
| ... ... ... міндетті |–мемлекеттік |
| ... сол үшін ... іс ... ... |
| ... ... алып ... олар, ең|мақсаты» атты |
| ... ... көп ... ... халқына |
| ... ... ... ... ... ... ... тобы
Мамандығы
Ұлты және тілі
Діні
Еңбекпен айналысатын саласы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтағы өтелмелі қызмет көрсету26 бет
АҚШ-тың жоғары білім беру жүйесіндегі студенттерге академиялық қолдау көрсетудің ерекшеліктері238 бет
Жаппай қызмет көрсету жүйелері19 бет
Сәтсіз жағдайларда көрсетілетін алғашқы көмек19 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғау7 бет
Туризмдегі қызмет көрсету мәдениеті105 бет
Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасы76 бет
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
Қоршаған ортаны ғарыштық қызметтің жағымсыз салдарынан халықаралық-құқықтық қорғау120 бет
Қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь