Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың маңызы мен артықшылықтары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 Кәсіпорында маркетингті ұйымдастырудың теориялық және
әдістемелік негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1 Кәсіпорында маркетингтік қызметті ұйымдастыру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2 Кәсіпорынның маркетингтік ортасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.3 Кәсіпорында маркетингтік шараларды жүзеге асыру негізі ... ... ... ... ... ... .17

2. Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың маңызы мен артықшылықтары ... .27
2.1 Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың әлеуметтік.экономикалық мән.
мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
2.2 Кәсіпорын маркетингі және оны пайдаланудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... 30
2.3 Қазақстан кәсіпорындарындағы маркетингті пайдалану ерекшеліктері ... ...36
2.4 Кәсіпорынның жекелеген процестерін басқаруда маркетингтің әдістерін
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43

3 Кәсіпкерлікке маркетингті пайдаланудың кейбір мәселелері және оны
жетілдіру перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53
3.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту барысында жасалып жатқан
маркетингтік іс.шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
3.2 «Бизнестің жол картасы.2020»: Кәсіпкерліктің дамуының маңызды
құралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61
3.3 Кәсіпкерлікте маркетингті енгізудегі . шағын кәсіпкерлікті қолдау
орталықтары . бизнес.инкубаторлардың маңызы және оның қызметі ... ... ..66

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 70

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 73

Қосымшалар
Кіріспе

Мемлекет пен бизнестің ын¬ты¬мақты түрде бірлесіп әрекет етуі экономиканы жаңартуды жедел¬детіп қана қоймай, сонымен қатар, қазіргі кезеңдегі нақты сек¬торды тиімді түрде қолдаудың өзін¬дік бір жүйесін қалыптас¬тырмақ.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев 2010 жылғы “Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты Жолдауында “Әртараптандырудың өзегі кәсіпкерлік болады. Біз тәуекелдерді өз мойнына алуға, жаңа рыноктарды игеруге, инновациялар ендіруге дайын қуатты кәсіпкерлер табын көргіміз келеді [1].
Нақ осы кәсіпкерлер экономиканы жаңғыртудың қозғаушы күші болып табылады” - деген болатын.
Расымен де Қазақстан экономикасын бұдан әрі әртараптандырудың өзегі кәсіпкерлік болмақ. Жай ғана кәсіпкерлік іс-әрекетті жүзеге асырушылар емес, яғни ел экономикасына қызмет ететін, венчурлік кәсіпкерлікпен айналысуға, жаңа нарықтарды игеруге, инновация енгізуге дайын кәсіпкерлер табын қалыптастыру басты міндет болмақ.
Бұл дипломдық жұмыстың өзектілігі сол, мұнда осы Жолдауда айтылғандай экономиканың жаңғыртушы күші болатын кәсіпкерлер табын қалыптастыру үшін ең маңызды болып табылатын қызметтердің бірі кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың маңызы мен артықшылығы мәселелері қарастырылады. Нарық қатынастары шаруашылық қарым-қатынаста жүріп жатқан субъектілерінен экономикалық үдерістерді игеруді, ол үшін оларды терең және жан-жақты талдауды талап етеді. Осы талдау негізінде бар ресурстарды тиімді пайдаланып, тұтынушылардың қажеттерін сапалы және жоғары деңгейде, неғұрлым толық қанағаттандыруды белгілейді.
Нарықта қалыптасқан қатаң бәсекелестік күресті жеңіп шығу үшін бұл аса қажетті іс. Соның негізінде фирманы дәл басқару бағыттары және ұтымды шаруашылық бизнес шешімдері іздестіріледі.
Ал, ол талдауды жүргізу үшін кең көлемде және неғурлым толық коммерциялық ақпарат қажет болады. Бұл жиналған ақпарат рынокта әрекет жасап жүрген фирмалар және келешекте олардың қатарына жаңадан қосылатын кәсіпорындар, олардың өнімдерінің өзгерісі туралы тағы басқа сол сияқты болжамдық талдау үшін қолданылады.
Осы аса маңызды да күрделі іс маркетингсіз орындаулы мүлде мүмкін емес. Сондықтан фирманы басқару жүйесінде, оның әрекетін үтымды реттеу ісінде қазіргі кезде маркетинг жетекші рөл атқарады.
Жұмыстың ғылыми жаңашылдығы және практикалық маңыздылығы сол – мұнда кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың кәсіпкерлік қызмет үшін маңыздылығы қарастырылып отыр.
Қазір дағдарыс жағдайына байланысты Қазақстан Республикасы Үкіметінің алдында тәуекелдерді өз мойнына алуға, жаңа рыноктарды игеруге, инновациялар ендіруге дайын қуатты кәсіпкерлер табын қалыптастыруға бағытталған бірнеше мақсат қойылып отыр:
 өңірлерде кәсіпкерліктің, бәрінен бұрын шағын және орта бизнестің жаңа тобын дамыту;
 бизнес жүргізуге сервистік қолдау білдіру;
 “Бизнестің жол картасы-2020” бағдарламасы аясындағы жұмыстарды бастау [1].
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы “Жаңа онжылдық- жаңа экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан. 30 қаңтар 2010 жыл.
2 Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 6 наурыздағы «Дағдарыстан жаңару мен дамуға» атты Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан. 8 наурыз 2009 жыл.
3 Тойкин С.Х., Жайнақова Ә.Т., Тәмпішова Қ.Б. Маркетинг негіздері: Оқулық. - Астана: Фолиант, 2007. - 256 б.
4 Кретов И. Маркетинг на предприятии. -М.,1998. 310 стр.
5 Маслова Т.Д. Маркетинг (Задачи, схемы, игры). -С.-Пб., 2003. 280 стр.
6 Әкімбеков С, Баймұхаметова А.С, Жанайдаров У.А. Экономикалық теория. Оқу құралы. Жалпы редакция С. Өкімбековтікі. - Астана: 2002.
7 Голубков Е.Н. Маркетинг, стратегия, планы, структура. -М.,1998. 246 стр.
8 Афанасьев М.П. Маркетинг: стратегия и практика фирмы. -М., 1995.
9 Швальбе. Практика маркетинга в малых и средних предприятиях. - М., 1995. 260 стр.
10 Казанцев А.К., Крупанин А.А. Менеджмент в предпринимательстве: Уч.пос. – М.: ИНФРА-М, 2003.-230с
11 Мамыров Н.К. Менеджмент и рынок: казахстанская модель – Алматы, Экономика, 1998.
12 Қазақстан кәсіполрындарында маркетингті пайдалану ерекшеліктері. //Қаржы-қаражат. №6, 2003ж. 68 бет
13 «Шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтарын, бизнес-инкубаторларды құру және олардың қызмет ету ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысы
14 «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ «Бизнес Кеңесші» Бағдарламасы
15 Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. // Егемен Қазақстан. 12 ақпан 2010 жыл.
16 Каменова М.Ж. «Маркетинг негiздерi» Қарағанды. 2002 ж.
17 Ахметова К.Ә. «Фирма маркетингi» Қарағанды. 2002 ж.
18 Сатыбалдыұлы С. «Маркетинг-нарықтану» Алматы, Бiлiм. 1999 ж.
19 Хожаназаров Қ. «Маркетинг негiздерi» Алматы, Экономика. 1995 ж.
20 Нысанбаев С.Н., Садыханова Г.А. «Маркетинг негіздері»
21 Экономическая теория: Учебник /Под ред. А.Г. Грязновой, Т.В. Чечелевой. - М.: Изд-во «Экзамен», 2004.
22 Самуэльсон П, Нордхаус Э. Экономика. М: «Вильяме», 2001.
23 Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. - М.: Дело, 1997.
        
        Дипломдық жұмыс
Тақырыбы: Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың
маңызы мен артықшылықтары
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
......................................................3
1 Кәсіпорында маркетингті ұйымдастырудың теориялық және
әдістемелік
негізі......................................................................
................................6
1.1 Кәсіпорында маркетингтік қызметті ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
негізі.........................17
2. Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың маңызы мен артықшылықтары.....27
2.1 Кәсіпкерлікте ... ... ... ... ... маркетингі және оны пайдаланудың
маңызы................................30
2.3 Қазақстан кәсіпорындарындағы маркетингті пайдалану
ерекшеліктері.......36
2.4 Кәсіпорынның жекелеген процестерін басқаруда маркетингтің ... ... ... пайдаланудың кейбір мәселелері және оны
жетілдіру
перспективалары.............................................................
......................53
3.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту барысында жасалып жатқан
маркетингтік іс-
шаралар.....................................................................
................53
3.2 «Бизнестің жол картасы–2020»: Кәсіпкерліктің дамуының маңызды
құралы......................................................................
............................................61
3.3 Кәсіпкерлікте маркетингті ... - ... ... ... - ... ... және ... әдебиеттер
тізімі......................................................................
......73
Қосымшалар
Кіріспе
Мемлекет пен бизнестің ынтымақты түрде ... ... ... ... ... қана ... ... қатар, қазіргі
кезеңдегі нақты секторды ... ... ... ... бір ... ... ... Н.Назарбаев 2010 жылғы “Жаңа
онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты
Жолдауында ... ... ... болады. Біз тәуекелдерді өз
мойнына алуға, жаңа рыноктарды игеруге, инновациялар ендіруге дайын ... ... ... ... ... осы ... ... жаңғыртудың қозғаушы күші болып
табылады” - деген ... де ... ... ... әрі ... ... болмақ. Жай ғана кәсіпкерлік іс-әрекетті жүзеге асырушылар
емес, яғни ел ... ... ... ... ... жаңа ... игеруге, инновация енгізуге дайын кәсіпкерлер
табын қалыптастыру басты міндет болмақ.
Бұл дипломдық жұмыстың өзектілігі сол, ... осы ... ... жаңғыртушы күші болатын кәсіпкерлер табын қалыптастыру үшін ең
маңызды ... ... ... бірі ... ... ... мен ... мәселелері қарастырылады. Нарық
қатынастары шаруашылық ... ... ... ... ... ... ол үшін оларды терең және ... ... ... Осы ... ... бар ... ... тұтынушылардың қажеттерін сапалы және жоғары деңгейде, неғұрлым
толық қанағаттандыруды белгілейді.
Нарықта қалыптасқан қатаң бәсекелестік күресті жеңіп шығу үшін бұл ... іс. ... ... фирманы дәл басқару бағыттары және ұтымды
шаруашылық бизнес шешімдері іздестіріледі.
Ал, ол талдауды ... үшін кең ... және ... ... ... қажет болады. Бұл жиналған ақпарат рынокта әрекет
жасап жүрген фирмалар және ... ... ... ... қосылатын
кәсіпорындар, олардың өнімдерінің өзгерісі туралы тағы ... сол ... ... үшін ... аса маңызды да күрделі іс маркетингсіз орындаулы мүлде мүмкін
емес. Сондықтан фирманы басқару ... оның ... ... реттеу
ісінде қазіргі кезде маркетинг жетекші рөл атқарады.
Жұмыстың ғылыми жаңашылдығы және практикалық маңыздылығы сол – ... ... ... ... ... үшін ... ... дағдарыс жағдайына байланысты Қазақстан Республикасы Үкіметінің
алдында тәуекелдерді өз мойнына алуға, жаңа ... ... ... ... қуатты кәсіпкерлер табын қалыптастыруға
бағытталған бірнеше мақсат қойылып отыр:
өңірлерде кәсіпкерліктің, бәрінен ... ... және орта ... ... ... ... сервистік қолдау білдіру;
“Бизнестің жол картасы-2020” бағдарламасы аясындағы жұмыстарды бастау [1].
Жұмыста қазіргі мынадай ... ... шешу ... ... өз ... ... жаңа рыноктарды игеруге, инновациялар
ендіруге дайын ... ... ... ... ... ... бұрын шағын және орта бизнестің жаңа тобын дамыту,
“Бизнестің жол ... ... іске ... және ... ... ... ... сервистік қолдау білдіру шаралары,
шағын және орта бизнеске несиелерді ішінара кепілдендіру т.б.
Тақырып бойынша қазіргі ... ... ... ... ... мәні сайып келгенде жоғары пайда алу үшін нарықтың, демек
тұтынушылардың нақты ... ... ... ... фирманың барлық
қызметін (тауарды ... ... ... жылжытуды) ұйымдастыру
жүйесі болып табылады.
Маркетингте ең бастысы – біртұтас және өзара ... ... Бұл, бір ... нарықты, сұранымды, талғам мен қажеттілікті, сол
арқылы бағдарлауды, шығырылатын өнімдердің нақты кімге ... ... ... ... ... білдіреді. Екіншіден – нарыққа ... ... пен ... ... артықшылықтарын қалыптастыруға
белсенді өзара әрекет болып табылады. Өнім ... мен ... ... бір-бірін табуына көмектесу және сол арқылы алғашқының
еңбегін өнімді ету - ... ... ... ... ... [2].
Жұмыстың мақсаты – Қазақстан кәсіпкерлігінде маркетингті пайдаланудың
маңызы мен артықшылығын ... ... ... ... ... ... Кәсіпорында маркетингті ұйымдастырудың теориялық және ... ... ... ... Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық мән-
мағынасы;
- Кәсіпорын маркетингі және оны пайдаланудың ... ... ... ... ... ерекшеліктері;
- Кәсіпкерлікке маркетингті пайдаланудың кейбір мәселелері және оны
жетілдіру ... ... ... ... ... ... жатқан
маркетингтік іс-шараларды қарастыру.
Зерттелу объектісі – Қазақстанның кәсіпкерлік ортасы.
Жалпы жұмыстың теориялық және әдіснамалық негізі ... заң ... ... жыл сайынғы Жолдаулары, ҚР Үкіметінің Қаулылары, отандық
және ... ... ... ... ... ... жұмысына
А. Манап, зерттеуші ғалымдардың ғылыми ... мен ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, ағымдық
баспасөз беттерінде жарияланған ... мен ... ... ... жазылуының практикалық базасы ... ... ... маркетингтік іс-әрекеттері болып
табылады.
Жұмыс құрылымы: диплом жұмысы кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан,
пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Жұмысты жазу ... ... ... ... қолданылды: монографиялық, талдау, конструктивтік-есептік,
сызбалық және т.б.
1 Кәсіпорында ... ... ... ... ... ... ... қызметті ұйымдастыру жүйесі
Маркетинг кешені бойынша әзірленген шараларды іс ... ... ... мен ... ... көрсету, сондай-ақ үйлестіруші, жоспарлаушы және
бақылау жасаушы қызметтерін өзіне алатындай ... бар, ... ... ... ... ... болатын болса, маркетингтің барлық міндеттерін ... ... ... Ал ... ... ... қызметін ұстауға
мүмкіндіктері бар [3].
Маркетингтік қызметтің құрылымы алуан түрлі. Ең көп тарағаны маркетинг
қызметін функциональды ұйымдастыру ... ... ... ... ... жөніндегі мамандар маркетингтік
қызметтің арқылы түрлерін (қызмет жүргізуін) басшылыққа алады.
Негізінен мұндай құрылымға тар шеңбердегі ... ... ... және ... сегменттерінің үлкен емес санымен ... ... бір ... ... және онша көп емес
сыйымдылығымен өзгешеленетін шағын фирмалардың маркетингтік қызметтері ие.
Дегенмен, тауар ассортиментінің өсу ... ... бұл ... тиімділігін жоғалтады. Өнімдер (тауарлар) бойынша арнайы бөлімдердің
жоқ болуы және ... ... жаңа ... ... ... ... процентіне бақылау мен байланыстың болмауы жаңалықтарды енгізуді
баяулатады.
Нарықтың аймақтық сегменті бойынша арнайы бөлімдердің жоқ ... ... ... әсері баяулайды [3].
Сызба 1. Маркетингтік қызметті функциялық ұйымдастыру
Географиялық қағида бойынша ұйымдастыру - ... ... ... ... ... ... сатушыларының, жалпы ұлттың
штатын ұйымдастыру.
Еліміздің барлық аумағындағы саудамен ... ... ... географиялық қағида бойынша ұйымдастыру нысанын
қабылдайды. Сызбада: тауар өткізудің ... ... ... ... ... ... аймақтық қызметінің 4 меңгерушісі, 24 ... ... ... ... 192 ... жөніндегі аудандық
меңгерушілері және 1920 ... ... ... ... ... ... ... сауда агенттері қызмет көрсететін аумақтар
шеңберінде тұруға, өз ... ... ... жұмысқа келіп-кетуге уақыт
пен қаражат шығармай, тиімді ... ... ... ие ... ... 2).
Сызба 2. Географиялық қағида бойынша ұйымдастыру
Тауар өндірісі бойынша ұйымдастыру - маркетинтік қызметті ұйымдастыру
нысандарының бірі. ... ... ... ... өз ... ... әзірлеу үшін бірлесіп еңбек ... ... әр ... ... ... номенклатурасы көлемді немесе тауарлық белгісі бар бұйымдары
көп фирмалар маркетингті ... ... ... ... ... ... ... Тауар өндірісі бойынша ұйымдастыру басқарудың тағы
бір деңгейі болып ... ... ... 3. Тауарлық өндіріс бойынша маркетингтік қызметті ұйымдастыру
Ұйымдастырудың мұндай құрылымы ... ... ... ... ... ... тауарлық өмірлік кезеңінің ... ... ... ... номенклатурасы жөніндегі меңгеруші басқарады,
оған тауарлар тобы жөніндегі бірнеше меңгеруші бағынады, ал олар ... ... ... үшін ... тауар жөніндегі меңгерушіге бағынады.
Олардың орындалуын қадағалайды, нәтижелерін бақылайды, ал қажет ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың бірқатар артықшылықтары бар.
Біріншіден, тауар жөніндегі меңгеруші осы бұйым бойынша маркетинг
кешенін ... ... ... ... ... пайда болған
проблемаларды басқа мамандардан бұрын көріп, жауап әзірлей алады.
Үшіншіден, тауарлық ... бар, ... ұсақ ... бар ... назардан тыс қалмайды, өйткені әрқайсысының өндірісін өз меңгерушісі
басқарады.
Төртіншіден, тауар өндіруді басқару - жас ... үшін ... ... олар осы ... ... ... жедел қызметінің барлық
салаларына араласады. ... осы ... ... ... де
бар [5].
Біріншіден, тауар өндірісі бойынша басқару ... ... ... ... әкеп соғады. Көп жағдайда тауар жөніндегі меңгерушілерге өз
міндеттерін тиімді атқару үшін толық құқық берілмейді.
Екіншіден, бұйымына қатысты барлық ... ... ... ... ... жөніндегі меңгерушілердің жұмыстың функциялық салаларында
маман болуы сирек кездеседі.
Үшіншіден, тауарлар ... ... ... жүйесі алғашында
жоспарланғаннан гөрі қымбатқа түседі, ... ... саны ... ... ақы ... ... ... қағида бойынша ұйымдастыру - тауарлы-өндірісті ұйымдастыру
жүйесіне ұқсас келеді. ... ... ... ... ... жөніндегі бірнеше басқарушының қызметіне басшылық жасайды. Бұлай
ұйымдастыру фирманың барлық қызметін түпкі тұтынушыларға бағдарлауға ... ... ... ... ... үшін ... ... нарық саясатын жүзеге
асыруға мүмкіндік береді. Бұл ... көп ... ... ... мен ... ... келеді.
Тауарлық–нарықтық қағида бойынша ұйымдастыру көптеген ... ... ... фирмаларға тән. Мұндай фирмалардың бір мезгілде
тауарлар мен нарықтар ... ... ... мүмкін , яғни
материалдық ұйымдастырудықолданады.
Келтірілген маркетингтік құрылымның біздің ... ... ... ... ауқымды қолдану мүмкін емес.
Маркетингтін даму кезеңіне байланысты Қазақстан Республикасы ... ... ... экономиканың өтпелі кезеңінде, маркетингпен
айналысатын ұйымдық құрылымдардың келесі үлгілерін пайдалануы мүмкін.
Бірінші сатыда келесі бөлімдер кызмет етеді:
- ... ішке және ... ... ... жедел қызметті
ұйымдастырып және соған басшылық жасайтын коммерциялык ұйым; - өткізу
нарығын, ... ... ... ... баға ... ... коньюнктура және баға бөлімі;
- қызметіне кешенді коммуникативті кызмет пен өткізуді ынталандыруды
ұйымдастыру қызметтері, жарнама ... ... ... ... сатысына маркетинг "жөніндегі жеке
буындар кіреді. (негізінен, коньюнктура, баға және ... ... ... өткен қызметтерден басқа бұл буын нарықтық зерттеулер, тауар
саясаты және т.б. мәселелермен айналысады.
Үшінші сатыда ... ... ... аппараты кеңінен
және күрделі бола түседі, басқарма ... ... Оның ... нарықты, оның
игіліктерін зерттеп үйренумен, жаңа тауарларды жасап шығарумен, өткізу
арналарын ... ... және т.б. ... ... бөлімі болуы мүмкін.
Коммерциялық бөлім, жедел ... ... ... алғанда, контрактілерді дайындау мен жасауды ұйымдастырады.
Құрылатын маркетингтік қызметтер қызмет жүргізудің келесі жағдайларын
қамтамасыз етуі тиіс:
- нарықтың динамикалық ... ... ... ... және бейімділігі;
- құрылымның салыстырмалы түрде қарапайымдылығы құрылым неғұрлым берік
болса, соғұрлым жүйе ұтқыр болады және ... ... ... ... мүмкіндіктері жоғары;
- маркетингтің қызмет ауқымының оның ... меи ... ... ... ... ... өндірілетін өнімдірінің ассортименті мен
қызмет ... ... ... ... ... ... өткізу нарығының саны мен көлеміне және
олардың сипаттарына сәйкес келуі.
1.2 ... ... ... фирма нарықпен байланыс ... оған ... және ... ... ... ақпараттармен қамтамасыз ете
отырып, өзінің қызметін жүргізеді. Фирма нарықтан ақша және тағы ... ... ... ... ... ... ... жүйе
пайда болады. Түрлі директивті ... ... ... ... ... жеткізіп беруге қатынасы бойынша
фирма ... буын ... ... тағы бір жүйе бар. Жауап
ретінде фирма сондай-ақ ақпарат пен ақша ... ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Фирманың маркетингтік ортасы - фирмадан тыс әрекет ететін және
маркетинг ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктеріне ықпал ететін белсенді
субъектілер мен күштер жиынтығы [7].
Маркетингтік орта ... ... және ... ... - клиенттерге қызмет көрсету бойынша фирманың ... ... ... тікелей қатынасы бар ... ... ... ... ... және
байланыстағы аудиториялармен ұсынылған.
Макроорта – неғұрлым кең ... ... ... ... ... экономикалық, табиғи, техникалық, саяси және ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлетін
және белгіленген мақсатына жетуіне есер ететін кез келген топ.
Ендігі ... ... осы ... орталарын жеке-жеке қарастырамыз.
Микроорта фирмаға және оның ... ... ... ... ... бар күштермен белгіленеді. Солардың
қатарыңдағы аса маңыздылары мыналар:
жабдықтаушылар,
маркетинг делдалдары,
бәсекелестер,
клиенттер.
Кесте 1.
Микроорта күштері
|Жабдықтаушылар ... ... ... |
| | ... | |
| ... | | ... ... фирманы және оның бәсекелестерін ... ... ... ... ... жабдықтайтын іскер
компаниялар мен жеке тұлғалар.
Маркетинг түрғысынан жабдықтаушылардың келесі турлері болады:
“эксклюзивті” жабдықтаушылар – тек қана белгілі ... ... ... ... “адал” жабдықтаушылар – фирмаға және оның бәсекелестеріне
бірдей қызмет көрсетеді;
“сырттағы” жабдықтаушылар – тек қана бәсекелестерге қызмет көрсетеді.
Жабдықтаушыларға әр ... ... ... ... Ол ... ... мүмкін:
өнім сапасының белгіленген стандартқа сәйкес болуы,
келісілген кестеге сәйкес нақты мезгілде өнімді жеткізу,
өнімді ... ... ... ... ... ... ету,
қажет болғанда қосымша қызмет көрсету,
тапсырыс берушінің жаңа талаптарын орындау,
келісілген бағаны сақтау,
тауар сапасына кепілдеме ... өзі ... ... бірі болып есептеледі. Фирманың
құрамында оның басшылары, бухгалтериясы, маркетинг, ... ... ... жабдықтау, қаржы, жоспарлау т.б. бөлімдері қаракет жасайды.
олардың әрқйсысының мақсаты мен ... ... ... ... ... ... үш ... тәуелді [8]:
тандап алынған стратегияға,
маркетинг қызметінің ұйымдастыру құрылымына,
құрылымның қандай деңгейге әрекет жасағанына.
Қағида ... , ... өнім ... ... деңгейде болса,
өзінің тұтынушысын табуы керек. Бұл үдеріс ... ... ... ... етіледі. Маркетинг делдалдары фирманың тауарларын
клиенттерге қарай жылжытуға, оларға ... және ... ... компаниялар, мамандар. Оларға мыналар жатады:
Сауда делдалдары - фирма клиенттерін іздеп табуға және ... ... ... іскер компаниялар.
Олардың мақсаты – сату орнын, сату ... және ... ... ... ... қолайлы болуын қамтамасыз ету. Орынның
қолайлылығына сауда ... ... ... ... ... қорын жасауға
мүмкіндік береді. Уақыт қолайлылығы тауардың тұтынушыларға қажет уақытта
болуы арқылы қамтамасыз етіледі. Сатып алу ... ... ... ... оған ... ету ... беру.
Тауар қозғалысын ұйымдастыру жөніндегі маманданған фирмалар,
компаниялар тауар қорларын ... және ... ... ... ... ... арнайы агенттікттер -
маркетингтік зерттеулерге фирмалар, ... ... ... ұйымдары және маркетинг жөнінде кеңес беретін фирмалар қатысады,
олар ... ... ... ... ... көмектеседі. Сонымен
қатар олар ақылы ... ... ... ... ... кешені туралы түрлі кеңестер береді, немесе жарнамалық агенттік
компаниялар тауарды ыңғайлы рынокқа бағыттауға және оны ... ...... ... ... ... қаржыландыруға және
ысырапты тәукелдіктен сақтануға ... ... ... ... бәсекелестер (‘concure’ деген
латын сөзінен аударғанда “мақсатқа ұмтылу”) ... ... бір ... тауарларды рынокта ұсынатын өзара
бәсекеге ... ... ... ... ... кондитер өнімдерін
бірнеше кәсіпорын ұсынады: “Ақсай”, “Алматы-нан”, “Нәзік”. ... ... ... саны ... ... “Алматы-нан” 56 торт
және 36 пирожный түрін, “Нәзік” 36 торт және 23 ... ... ... ... ... ... ... бұл - талап-
тілектер, яғни тұтынушыны қанағаттандыруды мақсат ететін ... ... ... яғни кез ... ... бір тілекті
қанағттандырудың негізгі тәсілдері.
Тауар түрі бойынша бәсекелесушілер - сол тауардың белгілі бір ... ... ... ... Бәсекелесуші белгілер - бір тауарды
сатып ... ... ... ... ... ... сұранысына байланысты бәсекелестер - тұтынушының қажетін
бірігіп ... ... ... ... ... ... ... біршама ақшасы бар делік. Оны жұмсау жолдары әртүрлі
болуы мүмкін. Мысалы, байланыс құралын, компьютер, немесе жаңа киім ... ... ... ... ... ... ... орнату маңызды болып ол
байланыс құралын сатып алуды қалады, делік. ... ... ... ... ... ... алсын, себебі бағасы және абоненттік
төлемі ұялы телефонға қарағанда арзанырақ. Ал ... ... бар: бір ... көп ... және т.б. – ол ... тауарлар
бәсекелестігіне жатқызылады, яғни сатып алушының ... ... ... ... ... ... ... түрлерінен біреуін таңдап, мысалы көп жолды пейджерді
ұнатты десек, онда студент таңба – ... ... Ол ... бір ... ... ... ... мысалы, біздің
мысалда “Моторолла”, “Kenwood” және т.б.
Егер маркетолог тұтынушылар тауарларды қалай тандайтынын сезінсе, ол
бәсекелестерін анықтап өзінің тауарын ... ... ... кедергілер бар
екенін жақсы білуге мүмкіндік ашылады деген ... ... ...... ... ... ... рыноктың бес түрінде клиенттерге тауарларын ұсына алады. Олар:
- Тұтыну рыногында – онда жеке тұтыну үшін ... ... ... үй ... ... ... – онда ... үдерісінде тұтынатын өндіріс
құрал – жабдықтарын сатып алушы ... ... ... – басқаларға сату арқылы пайда түсіру мақсатымен
тауарларды сатып алатын ұйымдар.
- Мемлекет мекемелері рыногында – ... ... ... ... алушы мемлекеттік ұйымдар.
- Халықаралық рыногында – шетел рыногында ... ... ... ... ... төрт түрі де шет ... болуы
мүмкін).
Қатынастық аудиториялар. Маркетингтік ортаның құрамына фирманың
қатынастық аудиториялары ... ... деп ... ... ... ... ықтимал
қызығушылық танытатын немесе оның алға ... ... қол ... ықпал ете алатын кез келген топты атаймыз.
Макроорта микроортаға ықпал ететін әлеуметтік саламен салыстырғанда
кең ... ... ... табиғи, техникалық, саяси және
мәдени сипаттағы факторлардан тұратын күштер [9].
Макроортаның құрамын былай бейнелеуге болады (сурет 4).
Фирма мен оның ... ... ... және ... аудиториялары жаңа мүмкіндіктер беретін
немесе жаңа өндіргіш күштердің ... кең ... ... ... ... ... көнбейтін” факторлар болып табылады.
Сызба 4. Макроортаның топтасқан ... ... ... ... тыс ... үн ... ... тиіс. Ал әрбір
факторлар тобының ішкі мәні 2-кестеде көрсетілген.
Нарық ауқымын анықтау барысында демографиялық факторлар ... ... ... ... ... өсім құрылымын, туу мәселелерін қарастыруы
қажет. Соның негізінде тауар ... ... ... ... ... ... әрбір өлке көлемінде талданып, ... ... ... ... ... қажет. Мысалы: біздің елде
демографиялық факторлардың өзгеру ... ... ... ... әсер етіп ... ... ... тобыр әртүрлі туарларды қажет етеді
және ... ... ... тән ... бюджеті болады. ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар
демографиялық факторларға білім алу деңгейі де ... ... ... ... жоғары болса, соншалықты жоғары сапалы тауарларға, баспа
басылымдарына және интеллектуалды ... ... ... Мысалы,
соңғы жылдары республикада мемлекеттік емес (жекеменшік) жоғары оқу
орындары көбейді. ... ... ... және заң мамандығын
алуға үмтылуда. Сондықтан ... ... ... ... менеджмент,
қаржы, банк ісі және сол тәрізді экономикалық, құқық ... ... ... ... ... ... ... факторлардан кем емес. ... ... ... бірге, олардың қанша тауар сатып ала алатынын анықтау ісі ... ... ... ... ... ... әртүрлі
экономикалық даму деңгейі, жалақының көлемі, инфляция мен ... және т.б. ... ... ... осы ... көрсеткіштерді білу
аса маңызды болып отыр.
Кесте 2.
Макроорта ... ... ... сипаттары
|Факторлар |Негізгі көрсеткіштері ... ... ... ... ... орналасуы. Халық |
| ... ... ... Өсім ... ... |
| ... Неке және ... ... ... және діни |
| ... т.б. ... |Тұрғындардың сатып алу ... ... ... |
| ... ... жағдайы. Жалпы шаруашылық |
| ... ... ... ... тұтыну құрамының |
| ... ... және ... ... т.б. ... ... мен ... көздерін пайдалану жағдайы |
| ... ... ... ... ластану деңгейі мен |
| ... ... ... ... ... ... т.б. ... және ... ... ... ... |
| ... ... ... және оның |
| ... инновациялық әлуетті. Технологиялық |
| ... ... ... ... қойылу, т.б. |
|Саяси – құқық |Кәсіпкерлікті реттеудің құқықтық жағынан жағдайы. |
| ... ... ... ... саясаттың |
| ... ... ... ... ... қоғам |
| ... ... ... с.с. т.б. ... ... ... ... ерекшеліктері мен |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды үтымды пайдалану
мәселелерін және қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... ... көп мәселелерді қояды. Мысалы, оларды үнемдеу үшін үтымдылығы
жағынан тиімді алмасатын игіліктерді ... ... ... осы және
басқа бағыттарда ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге мәжбұр болады.
Ғылыми – техникалық ... ... ... жаңа ... ... және ... жаңартуға, дер кезінде ғылым мен техниканы
дамытуға мүмкіндіктер ... оның іске қосу ... ... ... байланысты ғылыми-техникалық жетістікьерді пайдалану нәтижесінде
фирманың қызмет атқаратын ортасы да ... ... ... ... ... ... байланысты жаңа, сапалы
тауарларды талап етеді, ал фирма бәсекелестерінен жеңілмес үшін ... ... ... көп ... ... ... факторлары мемлекет органдарының талаптарын білу үшін
және оларға бейімдеу ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерін бағыттауға болады. Мысалы, ... ... , ... ... ... құқықтарың қорғау туралы, тағы басқа
кәсіпкерлікке ... ... ... іске ... ... жете ... өзі келесі мүмкіндіктерді пайдалануға көмектеседі:
1. фирмалардың заңсыз ысырапты іс-қаракеттерден және қызмет көрсетуден
қорғауға;
2. тұтынушыларды заңсыз ... ... және ... ... қоғамның мүддесін сақтауға
Кәсіпорындағы маркетинг жұмысының ... ... ... ... Қалыптасқан қоғам ережелері, салт – ... ... ... ... ... іс – ... ... т.б. – мәдени
фактордың маңызды көрсеткіштеріне ... ... ... ... жастар бос уақытын ағылшын тілін оқуға, компьютерді игеруге,
спортпен айналысуға ... ... ... ... ... ағылшына кітап пен аудиокассеталарға, ... ... ... факторларын зерттеу екі жағдайды ескеру қажет. Олар:
1. ... ... ... бір – ... аса ... байланыста
қалыптасады;
2. Әрбір макроорта фактораның фирма жұмысына әсер ету деңгейі фирманың
көлеміне, орналасқан жеріне, іс - ... ... т.б. ... – көп ... ... ... медиаорта факторлары маңызды әсер етеді. Медиаорта
дегеніміз фирманың нақтылы немесе ... ... ... және ... ... есер ететін кез келген топ. Медиаорта фирма қаракетіне
көмектесетін немесе кедергі жасайтын ... ... ... сәйкес
медиаортаны мынандай топтарға бөлуге болады:
мейрбанды – бұл топтың фирмаға тілектестік ниеті болғаны;
ізденуші – фирмаға ... топ ... ... ... ... жоқ – бұл ... ниетін фирма өзіне аударғысы келмейді, бірақ
олармен санасады (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... медиаортаның келесі түрлері кездеседі:
1. Қаржы қоғамдары ... ... ... ... ... қаржы ресурстарымен қамтамасыз етеді.
2. Ақпарат тарату құралдары (радио, теледидар, газеттер, ... ... ... ... ... ақпарат таратады.
3. Қоғамдар (түтынушылар тобы, жергілікті түрғындар) фирманың жұмысын
бақылайды.
4. Фирма ...... ... ... ... ... өз міндеттерін орындау сапасына фқпалын тигізеді.
Мұндағы маркетинг зерттеулерінің мақсаты: медиаортаның жалпы жағдайы
туралы ... ... ... ... әрекеттерді блжау және коғаммен
бірлесу жолдарын іздей.
Қорыта айтқанда, фирма рынокта жападан жалғыз жұмысын жасамайды, оған
маркетинг ортаның ... ... ... ... ... оның іс ... әсерлі ықпал жасайды.
1.3 Кәсіпорында маркетингтік шараларды жүзеге асыру негізі
Фирма үшін ... ... ... ... ... ... ол
тәртіпті нығайту, өнім өткізу және пайданы молайту жолы.
Жоспарлау екі бөліктен құралады - стратегиялық ... ... ... ... - ... ... ... және тиісті түзету
әрекеттерін жүзеге асыру негізінде алынған өлшеу талдау.
Жоспарды жүзеге асыруды маркетингтік қызмет басқарады (сурет 5).
Сызба 5. ... ... ... және бақылау жүйесінің
өзара байланысын ұйымдастыру
Стратегиялық жоспарлау. Көптеген фирмалар ресми түрде жоспар жасамай-
ақ жұмыс істей береді. Жаңадан ... ... ... көптеген
мәселелермен айналысып, жоспарлауға уақыт таба алмайды. Аяғынан тік тұрған
фирмалардың меңгерушілері осы күнге ... ... да күн ... ... қажеті де жоқ дегенді айтады. Жоспарды ... ... ... ... ... айтунша, нарықтағы жағдай жоспардың ... ... ... тез ... ... Осы және өзге де
себептерге байланысты көптеген фирмалар формалды ... ... ... ... ... мол. ... Бранч оның пайдалы жақтарын
былай көрсетеді.
1. Жоспар құру басшыларды келешекті ойлануға ынталандырады.
2. Ол ... іске ... ... ... ... ... ... қызметінің көрсеткіштерін кейіннен бақылау үшін белгілеп
алуды талап етеді.
4. Фирманы өз міндеттері мен саяси көзқарастарын ... ... ... Ол фирманы кездейсоқ өзгерістерге дайындайды.
6. Барлық лауазымды қызметкерлер міндеттерінің өзара байланысын ... ... ... ... ... ... саласындағы стратегиялық сәйкестікті қалыптастыру және қолдауды
басқару процесін көрсетеді. Ол ... ... ... ... ... мен міндеттерін баяндауға, шаруашылық қоржыны мен ... ... ... ... ... 6- суретте
көрсетілген [10].
Сызба 6. Стратегиялық жоспарлаудың кезеңдері
Фирманың бағдарламасы. Ұйым қоршаған орта шеңберінде көздегеніне жету
үшін ... ... ... ... ... ... бағдарламасы әдетте әуел
бастан айқын болады. Алайда уақыт өтіп, ұйым өскен сайын, тауарлар ... саны ... ... оның бағдарламасы да ... ... ... ... ... бір ... қызықтырмауы да мүмкін. Тіпті айқындылығын сақтай отырып,
ортаның бүгінгі ... ... ... де ... ... ... бағдарламалық мәлімдеме ... ... ... іске ... ... ретінде
сезінуге мүмкіндік береді алдына мақсат қояды, жетістіктерге ... ... ... ... ... (немесе салалары)
анық көрсетілуі ... ... ... ... ... ... ... олардың мұқтажына немесе бірінеше
факторлардың жиынтығына қарай белгілейді.
Тауар мен ... ... бір ... ал ... ... мен ... ... өзгермеуі мүмкін. Нарыққа ... ... ... ... ... ... нақты тобына қызмет көрстеу немесе олардың нақты мұқтаждары
мен сұраныстарын қанағаттандыру бойынша ... ... ... ... ... ... бағдарлама тым кең немесе
тымтар ауқымды болмағанын ... ... ... ... мен ... ... ... әрбір сатысы үшін олардың қосымша міндеттері мен ... ... ... ... меңгерушінің алдына өзі жауап беретін
міндеттер қойылуы керек. Бұл жұйені міндеттерді шешу ... ... ... ... бар ... өтімділігін өсіру күнделікті шығынды азайту
арқылы немесе біріншіні де, ... де ... ... ... ... өткізуді отандық нарықтың анағұрлым үлкен бөлігін қамту немесе жаңа
шетелдік нарықтарға шығу арқылы өсіруге, Осы жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... шешу үшін маркетингтің тисті стратегиясын
әзірлеу қажет. Отандық нарықтағы өз бөлігін кеңейтуі үшін фирма ... ... ... ... ... жеделдетумен айналысады. Жаңа
шетелдік нарықтарға шығу үшін ол бағаны төмендетіп, өз ... ірі ... ... ... ... ... ... шығу
қажет. Мысалы, тауар өткізуді ынталандыруды күшейту, ... ... ... ... ... ... талап етіледі.
Біріншісіне де, екіншісіне де жеке толық талданған стратегиялар қажет.
Сөйтіп,фирманың бағдарламасы белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... жоспары. Стратегиялық жоспарлаудың негізгі
фирманың шаруашылық (коржынын) талдау болып табылады. ... ... ... ... яғни ... ... кіретін өндірістердің жағдайына
баға береді. Мұнда “өндіріс” деп фирманың ... ... ... ... немесе бірнеше маркалы тауар аталуы мүмкін. Мұндай ... және ... аз ... айқындап, әрқайсысы жайында бөлек шешім
қабылдауды қажет етеді: Фирма негізгі қаражатын табысты өндіріске салып, ал
әлсіз өндірістерге ... ... ... ... қысқартуға тырысады. Ол
өзінің шаруашылық қоржынын сол қалпында сақтап, дамып келе ... ... ... ... ... ... өсу ... Өндіріске баға берумен қоса алғанда,
стратегиялық ... ... ... ... өндірістер ашып, қандай
салаларға өз күшін бағыттауға тиіс екендігін анықтауға міндетті. ... үш ... ... ... негізінде әзірлеуге болады.
Бірінші деңгейде қызметтінің ... ... ... ... өсу ... ... саладағы маркетингтік жүйенің өзгн элементтерімен
бірігу мүмкіндіктерін айқындайды (интеграциялық өсу мүмкіндіктері).
Үшінші ... ... тыс ... ... өсу ... ... - өнім мен қызмет
түрлері мен ... ... ... ... әрқайсысы бойынша өсу мүмкіндіктері 3-кестеде
көрсетілген.
Кесте 3.
Өсу мүмкіндіктерінің негізгі бағыттары
|Қарқынды өсу ... өсу ... өсу ... терең ену |Кері ... ... ... ... кеңейту |Прогрессивті интеграция|Көлденең диверсификация |
|Тауарды жетілдіру ... ... ... диверсификация|
Қарқынды өсу. Фирма бүгінгі тауары мен нарықтарына тән ... ... ... ... өсу ... ... терең ену - фирманың анағұрлым агрессивті маркетинг арқылы
қазіргі нарықтарда өзінің қолында бар ... ... ... жолдарын
іздестіруі.
2. Нарық шеңберін кеңейту - фирманың ... ... ... ... ... ... өткізуді арттыруға ұмтылысы.
3. Тауарды жетілдіру - қазіргі нарықтарға арналған жаңа ... ... ... арқылы тауар көбейтуге бағытталған
фирмалның қадамдары.
Интеграциялық өсу. Интеграциялық өсу - қызмет саласының негізгі ... және ... ... сала ... алға, кері немесе көлденең жылжу
арқылы қосымша табыс табуға мүмкіндігі болғанда, ол ... ... ... (кер) интеграция - фирманың өз жеткізушілерін қатаң
бақылауға немесе кепілдікке алуғабағытталған қадамдары.
2. Прогрессивтік ... ... - ... бөлу ... ... басып алуға бағытталған қадамдары.
3. Көлденең интеграция - фирманың ... ... ... ... ... ... иелігіне алуға бағытталған қадамдары.
Диверсификациялық өсу. егер салалар фирмаға одан әрі дамуына мүмкіндік
бермесе немесе осы саладан тыс ... өсу ... ... болса онда диверсификациялық өсу өзін-өзі айқындайды.
Диверсификация дегеніміз-фирмаға кез ... ... ... үшін ... іс-шара. Компанияжинақтаған тәжірибесін қолдануға
мүмкіндік беретін немесе өзіне тән ... ... ... ететін бағыт
іздеуі тиіс.
1. Концентрлік диверсификация-фирманың бүгінгі тауар номенкалтурасын
техника және ... ... ... ... ... Әдетте. бұл
бұйымдар клиенттердің жаңа тобының назарын аударады.
2. Көледенең диверсификация - ассортиментті бүгінгі танда ... ... ... қатысы жоқ. алайда клиентураның қызығушылығын
туғызатын тауарлармен толықтыру.
3. Конгломерат ... - ... ... ... оның ... ... мен нарықтарына қатысы жобұйымдармен
толықтыру.
Маркетингті жоспарлау. ... ... ... оның ... ... және осы ... міндеттерін анықтайды.
енді әрқайсысы үшін толық талданған жеке жоспар әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... мен нарықты қамтитын
болса, олардың әрқайсысы бойынша жеке ... ... ... ... бөлімдері. Қарапайым немесе таңбалы бұйым шығарудың
жоспары бірнеше бөлімнен құрылуы ... ... ... ... ... маркетингтік жағдайды баяндау,қауіптер ... ... ... мен ... ... ... іс- қимыл бағдарламасы, бюджет және бақылау тәртібі 7 -суретте
көрсетілген.
Сызба 7. Маркетинг жоспарының ... ... ... ... мен ... ... ... қысқаша айтылуытиіс.
Бақылау көрсеткіштерінің мәліметі басшыларға жоспардың негізгі бағытын
тез ... ... ... Осы ... ... ... мазмұны
берілуі тиіс.
Ағымдағы маркетингтік жағдай. Жоспардың бірінші негізгі бөлімінде
мақсатты нарық пен фирманың осы нарықта алатын орын ... ... ... оның ... негізгі сегменттерін, тапсырыс берушілердің
мұқтажын және ортаның ерекше ... ... ... ... ... бәсекелесушілерді және бөлу арналарын атап көрсетеді.
Қауіп пен мүмкіндіктер. Бұл бөлім басшыларға келешекте ... ... ... пен мүмкіндіктерді болжауғажәрдемдеседі. Оның мақсаты
- фирмаға қатты ықпал ететін маңызды оқиғаларды болжай білуге мәжбүрлеу.
Меңгерушілер ... пен ... ... көп ... ... ... көз жүгрте білуі тиіс. Қауіп - қолайсыз үрдіс нмемесе нақты ... ... ... ауыр ... ... ... ... бұл тауардың өміршендігін қысқартуы немесе оның ... әкеп ... ... ... ... - ... шаралар белгілі бір
фирманың бәсекелік басымдық алуына қол жеткізуі керек және олар әрбір қауіп
пен ... ... ... болу ... мен олардың фирмағаәсерін
бағалай білуге тиіс. Міндеттер мен проблемалар. Тауарға байланысты ... ... ... ... ... алға ... қойып, туындайтын
проблемаларды анықтай алады. Міндетттерді фирманың жоспарда ... ... қол ... ... ... ретінде көрсету қажет.
Мысалы, меңгеруші нарықтың 15% бөлігін қамтып, табыс ... ... ... 20% ... және ... капиталға салық төлеуге дейін
сатудың 20%табыстылығына және ... ... ... төлеуге дейін
25%пайда табуды көздейді. Фирманың бүгінгі бөлігі небәрі ... ... 15%-ға ... кеңейтуге бағыталған қадамдармен байланысты негізгі
проблемаларды қалай болжауға болады деген сауал туындайды.
Маркетинг ... ... осы ... ... алға ... ... маркетингтік бағытына болжам жасалады.
Маркетинг стратегиялсы -ұйымдастыру бірлігі-фирма өзінің маркетинтік
міндеттерін шешу үшін пайдаланатын ... ... жүйе ... Ол
мақсатты нарықты, маркетинг кешенін және маркетингке жұмсалатын шығын
деңгейі болынша нақты стратегияларды ... ... ... ... ... ... ... нарықтың сегменттерін анықтауға тиіс. Осы сегменттер жауап
әрекеті және табыстылығы, тандауға ... ... ... ... ... ... жақсы қызмет көрсете алатын сегменттерге жұмылдырғаны жөн.
Таңдап алынған әрбір мақсатты сегмент үшін ... ... ... ... кешені. Меңгеруші маркетинг кешенінің негізгі тауарлар,
жергілікті жерге тауар сатуды ... ... ... ... баға және ... бөлу ... ... қатысты нақты
стратегияларды жалпылама баяндауы тиіс. Әрбір стратегияны жоспардың ... атап ... ... ... мен ... ... ескерілетіні тұрғысынан дәлелдеу қажет.
Маркетингке жұмсалатын шығынның деңгейі Сонымен қатар маңгеруші барлық
стартегияларды жүзеге асыруға ... ... ... ... көрсетуі
тиіс. Меңгеруші бюжетке неғұрлым ауқымды өнім өткізудің жоғарғы деңгейін
қамтамасыз етуі ықтимал екендігін, ... оған ... ... ... ... ... ... біледі.
Іс-әрекеттер бағдарламасы. Маркетингтік стратегияны мына сауалдарға
жауап беретін іс-қимыл ... ... ... Не ... Бұл қашан істеледі?
3. Оны кім істейді?
4. Мұның құны қанша болмақ?
Мысалы, маңгеруші тауар ... ... бір ... ... ... ... ... келеді делік. Бұл үшін жеңілдік ... мен ... ... ету ... ... ... сияқты тауар өткізуді ынталандыратын іс-шаралар жоспарын жасау
қажет.
Бюджеттер. Іс -шаралар ... ... ... мен ... ... ... ... береді.
Ұсынылып отырған бюджетті басшылар жан-жақты қарап, бекітеді немесе
өзгертеді. Бекітілген бюджет материал сатып ... ... ... жұмыс күшіне қажеттілікті жоспарлаудың және ... ... ... асырудың негізі болады.
Бақылау тәртібі. Жоспардың соңғы ... ... ... ... ... ... бақылау тәртібі баяндалады. Әдетте бюджет
қаржысын оны жұмсау мақсатын айға немесе тоқсанға бөліп ... ... ... ... ... ... қол ... нәтижелерді бағалап,
алдына қойылған мақсатқа жете алмаған өндірістерді айқындай алады. Осы
өндірістердің ... ... ... ... оны ... үшін
қандай шара қолданатынын көрсетуге тура келеді.
Пайданы оңтайландыру ... ... ... пайда
көрсеткіштерінің негізінде жоспарлау міндетті түрде мейлінше үлкен ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Пайданы ... ... сату ... және ... ... кіретін іс-
шаралардың өзара байланысын жете түсінуді қажет ... ... ... - ... жүйесінің бір немесе бірнеше элементтеріне жұмсалатын
шығындардың деңгейі әртүрлі болғанда белгілі бір ... ... ... ... ... болжау.
Маркетинг қызметінің меңгерушісі өткізу әрекетінің ... ... ... ... ... ... - ала баға бере ... Мұны тәсіл
арқылы іске асыруға болады.
Біріншіден, ... ... ... және ... ... ... ... мәліметтер жинап, стратегиялық әдістің көмегімен
өткізу әрекетінің функциясын бағалайды. Бұл - ... ... ... ... ... ... отыруды және оларды
географиялық немесе өзге бірліктерге бөлу және өткізу көлемдерін айқындауды
қажет ететін ... ... ... ... ... ... деңгейіне жеткенде,
сарапшылардың дәлелді ұсыныстары басшылыққа алынады.
Маркетингтік бақылау. Маркетинг жоспарларын іске асыру барысында ... орын ... ... ... ... ... орындалуын
үнемі бақылауға алуы қажет. Жылдық жоспардың орындалудын бақылау ... ... ... көрсеткіштерді жылдық жоспардың бақылау
көрсеткішімен ... ... ... істі ... жолға қою шараларын
қолданады.
Пайданы бақылау әртүрлі тауарлардың, ... ... және ... арналарының нақты рентабльділігін анықтауды қажет
етеді. Стратегиялық бақылау фирманың бастапқы стратегиялық жағдайының нарық
мүмкіндіктеріне сәйкестігін ұдайы тексеріп отыруды ... ол ... ... ... ... ... - ... нақты белгілі
жылға жоспарланған сатудың, ... ... қол ... ... ... ... әрбір ай немесе тоқсан бойынша
бақылау жасауы тиіс.
Екіншіден, фирма жетекшілері оның нарықтық жұмысының көрсеткіштерін
салмақтап отыруы ... ... ... оның ... елеулі ақаулардың себебін
анықтауы тиіс.
Төртіншіден, фирма басшылары жағдайды түзету және ... ... ... ... нәтиже арасындағы алшақтық жою үшін шара қолдануы ... ... ... -іс ... ... ... ... салыстыру және өлшеу. Фирма өткізу статистикасын талдаудан бастай
алады.Жоспарланған деңгейге қол жеткізу үшін не ... ... ... ... ... ... және бөлудің өзге бірліктерінің бәрі
айналымдағы өз үлесін орындауды қамтамасыз еткенін тексеруі тиіс. ... ... ... қатысты жағдайын көрсетпейді. Мәселен.
тауар сату көлемі өсті ... Бұл ... ... ... болуы, Бұл барлық фирмалардың жұмысына ықпал етуі ... ... ... жұмысының жақсара түскеніне
байланысты болуы ... ... ... ... ... стратегиялық жағдайының нарық
мүмкіндіктеріне сәйкестігі
|Бақылаудың түрі |Оны іске асыру |Бақылаудың ... |
| ... ... ... ... мен |
| ... | ... ... ... ... буын ... |Өткізу ... ... Орта ... қол ... ... |буын басшылары |жеткізуді қуаттау |талдау, ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... өткізуді |
| | | ... ... ... |Фирма неден ақша |Тауарға нарық |
|Пайданы бақылау ... ... ал оны ... |
| ... |неден жоғалтатынын|сегменттеріне, |
| | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |Басшылар, |Фирма қолда бар | ... ... ... ... ... |
| ... ... ең| |
| | ... ... | |
| | |ма және ... | |
| | ... екенін | |
| | ... | ... ... ... ... ... үнемі назарында
ұстауы тиіс. Өзіне тиесілі бөлігі ұлғайса, фирманың ... ... ... ... өз ... ... ене ... деп түсінуге
болады.
Маркетингке жұмсалатын шығындарды және олардың тауар ... ... ... ... ... ... ... өткізудің белгіленген
мақсатына қол жеткізуге тым көп қаржы жұмсалмайтынына көз жеткізуі тиіс.
Маркетинг шығындарын және тауар сату ... ... ... бақылау
фирмаға маркетингтік шығындарды қажет деңгейде ұстауға мүмкіндік береді.
Клиенттердің ... ... ... ... ... және маркетингтік жүйенің өзге қатысушыларының өздеріне деген
көзқарасын байқау үшін ... ... ... Тұтынушылар
әрекеттерінің өзгеруін тауар өткізуге өз ықпалын тигізбей ... ... ... ... алдын-ала шаралар қолдану мүмкіндігіне ие ... ... ... ... ... - ... ... тұтыну панеьдері және клиенттердің сұрау салуы.
Түзету әрекеті. Нақты көрсеткіштер мен жылдық жоспардың мақсатты
көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... шараларын
қолданады.
Табыстылықты бақылау. Жылдық жоспардың орындалуын бақылаумен қатар
көптеген ... өз ... ... ... ... ... ... сауда, арналарын және көлемін әртүрлі тапсырыстар
бойынша бақылауы қажет. Мұндай мәліметтер фирма басшыларына ... кез ... ... ... ... ... ... қысқарту
немесе мүлдем тоқтату шешім қабылдауына мүмкіндік береді. Бірінші кезенде
тауар сату, оны жарнамалау, орау, жеткізу және ... ... ... ... ... Екінші кезеңде жұмыстың атап көрсетілген
түрлері бойынша ... ... ... ... ... арна ... Осы ... анықтап алып үшінші кезенде әрбір арна ... ... мен ... ... ... ... түзету жолдарын
неғұрлым тиімді түзету шараларын іздестіру үшін және ... ... ... ... жауап беру қажет: Сатып алуды іске асыру бөлшек сауда
мекемесінің түріне, тауар ... ... ... ... ... ... тауарды фирманың өзге сауда арналарынан іздей ме? Осы үш
арнаның әрқайсысының даму ... ... ... ... стратегиялары осы үш арнаға қатысты оңтайлы ма? Осы сұрақтарға
жауап ... ... ... ... ... ... ... зерттеп, оладың ... ... ... ... ие ... бақылау. Фирмалар өздерінің маркетингтік тиімділігіне сын
көзбен қарап отыруы қажет. Маркетинг - міндеттер, ... ... мен ... тез ... ... Әрбір фирма нарыққа
деген жалпы көзқарасын мезгілмезгіл ... ... ... Ол үшін
маркетинг ревизиясы (тексеру) атауымен белгілі амалды қолданған ... ... - ... ... стратегиясы мен жедел
қызметін,маркетингтік ортасын кешенді, жүйелі әділ және белгілі бір ... ... ... ... Бұл ... ... проблемалар мен ашылатын
мүмкіндіктерді айқындау және осы фирманың маркетингтік ... ... ... ... ... ... беру үшін ... Маркетинг
ревизорына меңгерушілермен, клиенттерімен, диллерлермен, коммивояжерлермен
және фирманың маркетингтік қызметі ... ... бере ... өзге
адамдармен сұхбаттасуға толық еркіндік берілуі тиіс.
2 Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың маңызы мен
артықшылықтары
2.1 Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың әлеуметтік-
экономикалық мән-мағынасы
Көз алдыңызға бизнеспен айналысайын деп ... ... ... ол ... ... ... ... алды, фирманы мемлекет органдарында
тіркеп, банкте есеп-шотты, қажет іс орнын жалдады, материалдар мен өндіріс
құрал-жабдықтарды жинап ... ... ... ... ... оларға
жарнама жасады делік. Міне осы жерде оны ойда жоқ ... ... ... ... болмады. Кәсіпкер жарнамаға шығындарын ... ... да ... оның тауарына назар аудармайды. Ешкім оны сатып ... ... ... ... ... неде? Мүмкін тауардың сапасы тµмен, немесе
оның бағасына сәйкес емес шығар? Болмаса тауар ... ... ... ... ... ... өтімді тауарларға толы шығар? Ал немесе алушылар
өздері үйренген, бұрыннан білетін фирмалардан алғысы келетін ... ... өте көп ... ... ... бір нәрсе айқын – ол ... ... ... ... ... ... - ... үрдіс ретінде.
Рынокты экономикада жеке адамдардың және фирмалардың қажеттіліктерін
ќанағаттандыру ісіне шығындардың шексіз өзара ... ... қол ... ... асуы үшін келесі шарттар орындалуы қажет:
• құндылықтарға (тауарға) ие және ол ... ... ... және заңды тұлғалардың) рынокта болуы;
• олардың әрқайсысы ымыралы коммерциялық ... ... ... ... ... ... тауардан белгілі ќажетті орындау
қабілетін ... және ... өз ... ... алатын
қабілеті (мысалы, алған тауар үшін өз мерзімінде аќысын төлеу немесе
келісілген ... оны ... ... ... тиіс;
• экономикалық үрдістегі барлық қатысушылардың іс-әрекеті мен ... өз ... ... бірі ... ... басқалары
қабылдауға немесе қабылдамауға болуы тиіс.
Бұл тұрғыдан алғанда, негізінде маркетинг дегеніміз тұтынушыға қарай
жылжытуға ... ... кім ... ... ... ... белгілерге және осыған байланысты көптеген басқа қызметтерді
атқаруға бағытталған ... деп ... ... ... ... ... өндіруші мен тұтынушы арасындағы
күрделі, көпжақты байланысты қамтамасыз етеді, олар жасайтын айырбасты
белгілі, нысаналы ... ... ... Осы ... маркетинг
рыноктық қатынастардағы жүріп жатқан потенциалды қатысушылардың арасында
тек тауарлық қана ... ... ... ... ... жүргізуші, оны
реттеуші құрал болып табылады. Бұл аса күрделі, қоғамда зор маңызды ... іс. ... өзі тек ... және сатушы ғана емес. Сонымен
қатар ол тұтынушы, сатып алушы ... де ... ... ... өнім ... өзіне қажет өндіріс құрал-жабдықтарын неғұрлым
көп сатып алып, өндіретін ... ... ... ... ол ... деген оның ќажеті мен сұранысы өседі. ... өзі ... ... көп ... мән-мазмұнын сипаттап отыр.
Маркетинг - шаруашылық қызметі ретінде.
Капиталдың жекелеген формалары және оны ... ... ... ең ... ... өзі даму ... мақсатына жету
жолында бірсыпыра қызмет атқарады. Олардың ішінде ең негізгілерін ... ... ... ... дайындығын, өнімнің шығарылуын, қаржы-
экономикалық жағдайының қамтамасыз етілуін тек маркетинг ... ... ... Ең ... маркетинг шаруашылық қызметінің көп тармағының
бірі және теңдестік қызметі ретінде, ал соңында ... ... ... ... ... Дәл осы ... ... ... ... ... Ол ... ... суретте
біршама бейнеленген.
Сызба 8. Бүгінгі фирмадағы ... ... ... маркетингтің атқаратын қызметтері рынокта қалыптасқан
кажеттіліктерді олардың ұқсастығына ... ... ... оларды
қанағаттандыру жалпы идеясына бағыттағанын көруге болады.
Маркетингтің ... ... ... орындайтын толық жұмыс түрлері
тізімін беру өте қиын. Сонымен бірге, кәсіпорынның мынадай сұрақтарға жауап
іздеуі маркетингтің ... шек ... ... ... ... ... ... (жаңа өнімді жобалау, ескі
өнімді жаңарту, немесе оның ... ... т.б. ... өнімді кімге ұсыну керек (тұтынушыларды зерттеу)?
3. қашан және ... ... ... ... сапа, технология,
техникалық қызмет көрсету түрлері, т.б. с.с.) тауарға қою ... ... ... ... ... ... ... (өткізу жарнама,
өтімді ынталандыру, т.б. с.с.)?
Маркетинг - бизнестің концепциясы ретінде.
Тауардың өмірге келуін әрине сұраныс ... Ал ... да, оны ... да ... үрдісі болады. Сондықтан
маркетинг қазіргі бизнестің концепциясы ретінде зерттеу, талдау, ойлау ... ... ... Ол ... ... әр ... қолданылуын
қамтамасыз етеді. Маркетинг концепциясына ... ... ... ... ... алдын ала реттеу және әлеуетті тұтынушылардың
мұқтаждығы мен ... ... ... ... болашақта өзгеруін
болжамдар арқылы есепке алынып отырады. "Өндірген ... ... ... ... өндіріңіз", «Тауарды емес клиентті жақсы біліңіз» - бұл
маркетинг концепциясындағы фирманың сенімі.
Маркетинг саласындағы белгілі маман ... ... ... ... - айырбас арқылы мұқтаждық пен қажеттілікті қанағаттандыруға
бағытталған адам қызметінің түрі.
Бір ... ... ... ... ... ... зерттеуге,
тұтынушылардың нақты қажеттіліктерін және талғамдарын ... ... ... ... ... ... өндірілген тауарларды
тиімді өткізу үшін ... және ... ... бағытталған
нысаналы және белсенді іс-әрекеттерді болжап белгілейді. ... ... ... мен өндірушіні бір-бірімен тығыз
байланыстыру, бір-бірін табуға ... ... ... ... ... ... маркетинг қызметіне
төменгілер жатады:
1. әртүрлі тұтынушылар топтарының мұқтажын, қажеттіліктерін, сұранысын
анықтау;
2. тұтынушыға керекті және ... ... ... ... ... ... ... қолайлы және µндірушіге
пайданы жеткілікті деңгейде қамтамасыз ететін баға қою;
4. ... ... ... ең ... және ... ... ... рынокқа, сұранысты қалыптастыруға және өтімді ынталандыруға
белсенді әсер ету ... ... ... қызметтерінің әрқайсысының бағыттары, олардың құндылығы
және маңыздылығы тек ... ... ... ... ... ... маркетинг концепциясы қалыптасады және оның қолданылуы мүмкін.
Шетел фирмаларының тәжірибесі көрсетіп ... ... ... тек қана ... және ... мүмкіндіктерін ғана емес, сонымен
қатар маркетингті дұрыс қолдануын да дәлелдейді. ... ... ... принципі ретінде тиісті рынок шешімдерін дәйекті
бағыттау үшін ... ... ... ... ... белгілейді;
рынок әрекетінің құралдары ретінде ерекше тәсілдер арқылы бәсекелестерге
қарағанда басымдылық ... ... ... ... ретінде өндірушілер мен тұтынушылардың мүдделері үйлесуіне қол
жеткізеді.
Маркетинг iсiн ұйымдастыру саласында ең әуелi ... бiр ... ... ... ... мен ... құру ... олардың
мiндеттерi айқындалады.
2.2 Кәсіпорын маркетингі және оны ... ... ... ... әдебиеттердің беттерінде түсініктеме
беріліп, зерттеулер жүргізіліп, әр ... ... - ... ... ... ... ... Ж.Ж. Ламбен өзінің 1996 жылы шыққан ... атты ... ... ... ... ... көрсеткен.
Соған байланысты маркетинг үш даму сатыға ... ... ... ... деп ... айтқанда “пассивті” маркетингтің тән қасиеттері ... ... ... ... шек қойылған ұсыныстың ... ... ... ... ... ... жетімсіз
болып сұртдың үсыныстан жоғарлап кеткенімен байланысты. Соған орай пассивті
маркетингке сәйкес ... ... ... және ... ... ... даму ... әр түрлі коммерциялық қызметтер
құралып, өтім ... ... және ... ... ... ... ... аспаптарына тұтынушының үмітің орындау
қатынасымен белгіленеді. маркетинг аспаптарына ... ... ... ... ... ... ... түрлері пайда болады.
Басқаша айтқанда, осы ... ... ... де ... ... ішкі ... шешу бейімделіп отырады. Негізгі приоритеттердің бірі
болып ... ... және ... арттыру жолдарын іздеп табу жатады.
маркеитнг тек қана шығыарылған өнімді сатумен айналысып, сатып алушының
мәселесін шешу ... ... ... ... мұндай нарықтың қарым
қатынас ерекше үстем болуы уақытша. Осы кездегі фирмалардың талаптарын
алдың ала ... және ... ... ... ... күн ... ... қажет. Соған даярлық жасамаған фирмалардың өмірі тек қана
уақытша немесе болашағы белгісіз болуы ... ... даму ... ... ұйымдастыру түрі және де сонымен
байланысты экономикада мынандай ... тап ... ... жаңа ... ... өзіне - өзі қызмет ету орындарының
дамуы кеңінен таралады, Жалпы өнімділіктің сапасы ... ... ... ... байқалады;
- сауда маркаларындағы салалардың саясаты дамып және саудадағы өзіне-
өзі ... ету ... ... таратылып қолданылады. Осы сатыдағы
маркетингтің негізгі мақсаты- ол тиімді коммерциялық ұйымдастыру ... ... ролі ... сату ... назар аударылды да
және де оның нәтижелі ... ... Осы ... ... ... ... ... айтқанда, коммерциялық
дирекциялар ... ... ... Олардың мақсаттарына сату орындарын
қалыптастыру және сол үшін әр ... ... ... ... қатар жарнамаының батыл шаралармен таралуы арқасында ... ... ... ... ... оны ... ... жақындатады.
Бірақ осымен қатар әр түрлі тұтынушылардың құқықтарын заңдылық ... ... да ... Ал енді ... даму ... ... ... мақсатттары негізінен үш факторларға байланысты. Олар:
- техникалық процестің ... ... ... ... ... және де оның ... келіп жетуі;
- рыноктық халықаралық ынтымағын нығайту және сол жолдағы кедергілерді
жүйелі түрде жою.
Технологиялық процесстердің ықпалын нығайту және оның ... ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалық ашуөнер тапқыштықпен тығыз байланысты. Басқаша
айтқанда ” иннобация” - ол ... ... ... ... ... ... ... әр алуан университеттерде немесе жеке
қоғамдар арнаулы орындарда, орталықтарда ... ... ... ... ... үшін ... тұрады. Технологиялық инновацияның нәтижесі
болып теоретика лық түрде жоспарланған зертеулер жүргізеді. Олар апроббация
тәсілдеріне тексеріліп, алдын ала ... ... ... ... ... ... ... әсер аударып фирмалардың
жұмыстарына. рыноктардың “тауар” құру мәселесі ... ... ... ... ... қанағаттандыру рыноктың “фрагментация” және
“сегментация” ... ... ... осы ... әр ... ... ... бірдей ұсыныс жасап рыноктың өсіп келе жатқан
сегменттерін бақылап отырады.
Айтылған факторлар ... ... және оның ... ... жол ашып ... жағдайда Европа елдерінде - жалпы рыноктың
құрылуына, ал дүние жүзінде - “ГАТТ” ... және ... бас ... ... ... ... ... түрі нығайтылып,
бәсекелескіт артуда.
Жалпы айтқанда шетелдегі ... ... ... әр ... бір ... ... ... арттырумен байланысты. Соған
орай біздің Республикамызда маркетинг қызметін ұйымдастыру жолдарының жаңа
ыңғайын ... ... ... ... шетел кәсіпорындарының ерекшелігі болып “сервис” әрекеті
көзге тусуде. Сондықтан болашақ қоғамды осы жерде “қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... ұлттық өнімнің
жартысынан көбі қызымет ету саласында өндіріледі. Осыған орай қызымет ... сала ... ... ... ... қайнар көзі болуы
мүмкін. Басқаша айтқанда ... ... ... ... ... ... жағдайдың бірі - бүгінгі экономиканы ерекшелігіне
қарай тауарлардың ақшаға сатудан басқа ... бар ... ... ... (лизинг). Соған байлансты ... ... ... - ... ... тиісті.
Міне, барлық айтылғанға орай маркетингтің ролі сатушылар ... ... ... және ... ... ... ... ең алғашқысы және әр жерде қосақтасып
жүруіне “коммуникация” ... ... ... ... - ол үздіксіз ақпарат ... ... ... ... ... сол ... берген және алған
адамдардың (кәсіпорындардың) ортақтық қарым- қатынасы және олардың ... ... ... және ақпарат әр түрлі,бірақ бір - бірімен байланысты
түсініктемелер коммуникацияның бас қасиеттері - ол ... ... орай ... ... ... жолы ... сәйкес.
Маркетингтің маңызды мәселерінің бірі- ол ақпаратпен қамтамасыз ету.
Қазіргі жағдайға байланысты - ақпарат - ол ... ... ... және ... ең ... ... ... саналады. Осымен ... ... ... ... ... керекті ақпаратты
жинау және талдаумен шұғылданады.
Маркетинг ақпарат жүйелері мынандай ... ... ... сатып алушылар (тұтыну). Олардың санының ... ... ... ... ... Өнім ... тек қана оны шығарған
өнімін сатып алушы бар болғанкезде жұмысы алға басады;
- жағдайлардың жинтығының арасында қор және ... ... ... ... осы жүйенің төрт элементі әсер етеді:
тауар - ол өнім шығарушының нарыққа сатылудағы арналған нәрсесі;
баға - сатылатын ... ... - ... ... ... құқықты мүшесі ретінде тауарды сатып
алу;
пайда - сату көлемі, олшығындарды жойып, бағаны белгілі түрде ... ... ... ... ... теория және практикасын
тереңінен зерттеу ... ... ... ... оның ... белгілеу туралы аз емес түсіншілік
тудырды. Маркетингпен айналысу екі бағытта жүргізіледі:
Фирманың көзқарасы бағытынан (микромаркетинг) және қоғам ... ... ... ... ... Ф.Котлер оны айырбас арқылы
қажеттіктерді іс қамтамасыз етуге бағытталған адамдар-дың іс-әрекеттерінің
түрі деп анықтайды.
Фирма ... ... ... ... өндірісін және
откізілуін қамтитын қызметтердің кешенді бағдарламасы. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... талдап зерттеу негзінде жүргізіледі. Мақсат: кажеттерді
қанағаттандыру, фирманың барынша жоғары пайда ... ... ... ... ... үшін керек болмыстар:
Нарықтық мүмкіндіктерді талдау;
Мақсатты нарықтарды белгілеу;
Маркетинг кешенінің жасалынуы;
Маркетингтік шараларды жүзеге асыру.
Барлық мүмкіндікттерін талдау ... ... ... жинау мақсатымен
және өзіндік ісқимыл «қуысын» белгілеу үшін, яғни фирманың әрекетін микро-
және макросферасын ... үшін ... ... ... ... накты тауарлар мен нақты сатып
алушыға ... ... ... Бұл төрт ... түрады:
төлем жүргізу;
байланысты болжау;
сегменттерін таңдау;
тауардың нарықтағы бағытын анықтау.
Маркетинг кешенін жасау маркетингтің факторларының негізгі төрт тобын
талдау жүргізуді: ... ... ... ... ... ... ... өткізу әдістерін ынталандыруға талдау жургізу
талап етеді.
Маркетингтік шараларды ... ... ... ... ... ... ... болуын тілейді.
Фирма ішіндегі маркетинггік жоспарлаудың екі дәрежесі болады: фирманы
жоспарлау стратегиясы және ... ... ... ... және осы ... ... жүзеге асырылуының мүмкін болуы арасында стратегиялық сәйкестігі
бар болуын қолдау керек деп ... жеке ... ... ... ... мен фирманын
тауарларынын маркасы туралы жоспар жасау ... ... ... ... ... ... ... адам кызмет етеді, ірі фирмада - ... ... ... ... ... қызметтерінің мазмүнына сэйкес
келеді тауарлық топқа жауаптылар ... А ... ... Б ... ... нарықтың сегменті үшін жауаптылар және т.б.
Бакылау белгіленген нәтижелерге ие болғандықтың ақиқат екенінің
күмәнсіздігін білу үшін ... ... ... төрт ... ... қажет:
1. Білгендей жағдайға жетуіміз керек?
2. Нендей жағдайлар болып отыр?
3. Осылай болып түр?
4. Жағдайды түзету үшін не істеу керек?
Осы мақсаттарға жету үшін ... деп ... ... ... ... ... ... басқа фирманы осы
фирмадан ... ... ... ашып білу ... және ... ... осы ... жұмысында қолдану.
Бенгмаркетингтің девизі: ... одан ... ... ... ... ... ... бәсекенің шыңында тұр?
Біздің кәсіпорнымыз неге ең жақсы емес?
Біздін ... ең ... болу үшін нені ... ... немесе нені
сақтап қалу керек.
Жақсының жақсысы болу үшін үйлесімді стратегияны қалай жасау керек.
Лексиялық, американдық, батысеуропалық және скандинавиялық ... ... кең ... ... қайтып кетті деген
кәсіпорындарының ... ... елде көп ... бойы ... мәселелері актуалды болмай,
зерттеу жүргізілмеді.
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... өте ... отыр.
2.3 Қазақстанның кәсіпорындарындағы маркетингті пайдалану
ерекшеліктері
Қазақстан Республикасында нарықтық ... даму ... ... ... ... ... жеңе білуде, кейбіреуінің салдары
әлі білінуде [11].
Республикамыздың, ... ... ... ... ... ... амал-тасілдеріне бейімделіп, өте тиімді ... ... ... ... ... ... ... елдердің
қатарына қосу міндетті мақсаты түр. Бұл дегеніміз- тұтғындарымыздың ... ... ... ... жағдайды жақсарту әлем таныған
өркениеттік ел болу.
Ел экономикасын ... ... ... қай меншікте болмасан
өндіріс орындарын (кәсіпорындар, фирмалар, мекемелері) ... орта және ... ... экономика жағдайында көрсету ел ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын,
шаруашылық субьектілері нарықтық жағдайда қызмет етпес бұрын сол нарыққа
көшу - ... ... емес ... ... ... ... және
адамдардың өмір деңгейін, әл -ауқатын жақсарту. Нарықтың тиімді әрекет ету
үшін тиімді нарықтық ... ... ... ... ... аудиториялық ұйымдар) брокерлік маркетингтік ... ... ... ... оның дамуы бастама сипатта болуы
тиіс. Маркетингтің ... ... ... ... мен ... ... ... салт-дәстүрі, халықтың тұтыну мөлшері
және басқада көптеген факторларына қарай ұлттық ерекшелігі болады.
Қазақстанның нарықтық экономикасында кәсіпорындардың баяу ... ... ... ... ... ... ... сұраныс тапшылығы;
4) ресурстар тапшылығы жатады.
Кәсіпорындардың іс- әрекетіне экономиканың жалпы жағдайы да етеді. ал
осы нарықты зертеу, оның ... ... ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық іс - әрекетін және маркетингтік ... ... өз ... мен өз ... ... ... кәсіпорындардың дамуына кедергі болып тұрған негізіннен
макроэкономикалық факторлар, атап айтқанда:
1) Қаржы ... ... ... мен инвестициялық
белсенділіктің әлсіздігі;
2) Бюджеттің әлеуметтік ... ... ... ... жоғарғы деңгейі, төлмен қабілетін ... ... ... ... бере ... ... өткізуде
қиындықтар туғызуда;
3) Импорттық өсуі жағдайында ұлттық тауардың бәсекелік қабылетінің
төмендеуі;
4) Салық жүйесінің жетілмегендігі атап ... ... ... ... ... ... жүйелі
бағыттары мен шарттарының өзгерісімен сипатталады. Кәсіпорындар мен
ұйымдарда ... жаңа ... ... келе ... ... бірі ... ... маркетинг дегеніміз қазіргі заманға
істің жаңа ... ... бірі ... ... Бірақ оның
ерекшеліктері республикамыздағы қиындықтарға тап болып тұр. Сірә түйінді
мәселердің ... ... ... ұйымдастыру тәжірибесінің
азы, осымен қатар сапалы білімді мамандардың жоқтығы.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... заманға беймәлім және де бұл даму сатысы шетелдер
фирмаларының ... ... ... байқаймыз.
Маркетингтік мақсаттар және стратегиялық бағдарламасы осымен қатар
уақытта ескерумен байлансты екендігін де ескерген дұрыс. Шетелдік ... ... ... ... енгізуді қолға алған жөн. Оның
арасындағы біздің мемлекеттің өндіріс, ... және ... ... ... Сондықтан еліміздің экономикасын нығайту
жолында.
Маркетингті тек қана қолдап, дұрыс шешімдер қабылдауға тиіспіз.
Осыған байланысты Қазақстан республикасындағы ... ... ... ... заманға беймәлім және де. бұл даму сатысы
шетел фирмаларының жұмыстарын ... ... ... ... пайдалану керек.
Қазақстан Республикасында жүргізіліп жатқан реформалардың түрлі
қыйындықтарға кездесуінің ... ... де мол. ... ... зардабы мол күрес барысы болғандықтан түрлі қыиындықтардың туындауы
қалыпты құбылыс
Уақыт - әділ ... көш- жүре ... ... ... де ... ... ... хақ. Сол қатарда Қазақстанның да аяғынан тік
тұрып саяси және экономикалық дербестігін ... ... ... ... ... қосыла алаттынына кәміл сенемін.
Соңғы жылдарда Қазақстан Республикасының саяси, экономикалық және
қоғамдық өмірінде ... ... ... ... іскерліктің жаңа
жолдарын іздеумен ғана шектелмей, республика кәсіпорындары алдына жаңа
экономикалық ... ... ... ету үшін ... ... ... қояды. Осы шарттарда маркетинг ерекше орынға ие болады.
Өйткені ол ... - ... ... ... осы ... ... құрамдасы ретінде сипаттадалады. Маркетинг ... ... ... Яғни ... ... ... бар ... қалаларда
орналасқан ірі кәсіпорындарда маркетинг құрыла бастады.
Маркетинг жөнініндегі ... ... ... ... ... және ... саудадан тұратын жанама өткізуді таңдауына байланысты.
Жанама өткізуді таңдаған кезде оның міндеттерінің бір бөлігін маркетингтік
концепциялары ... ... ... ... ... ... беріледі.
Оңтайлы өткізу арналарын таңдағанда, қанша және қандай ... ... ... ... шешу керек.
Тәжірибеде өткізу арналарының тікелей және жанама деген 2 негізгі типі
қолданылады. Олардың ... ... ... ... өткізу арнасы – тауарлар мен қызмет көрсетулердің
өндірушілерден ... ... ... тікелей ауысып, жылжуы.
Өндіріс құралдарын өндірушілер тікелей өткізуді жиі қолданады, өйткені
олардың мақсатты ... ... олар ... ... ... ... Мысалы, Алматы ауыр машина зауыты (АЗТМ), «Қазмұнайгаз»
және «Қазхром» компанияларына ... ... ... ал ...... ... байыту өндірістік бірлестігіне
(ССГПО) – сым созатын станоктарды.
Жанама ... ...... мен ... ... делдалға, одан кейін – тұтынушыға жылжуына байланысты арналар.
Мұндай жағдайда ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы,
тамақ өнеркәсібінде өндірушілер әдетте тауаларын көтерме саудагерлер ... ал олар ... ... ... ... істейді.
Өндіріске арналған тауарларды өткізген ... ... ... өызметі ұсақ тұтынушыларға қажет немесе
компанияның ... ... ... ... ... ... ... күрделі құралдарды шығаратын «Kodak»
компанясы өз өнімдерін агенттер арқылы өткізеді. Кәсіби ... ... ... ... өз ... ... ... оларға зор
сенім артады.
Белгілі бір өткізу түрін қолдану, өзіндік (собственные) және сыртқы
(сторонние) арналарды таңдауды талап ... ... ... органдарына мыналар жатады:
- еншілес өткізу компаниялары.
- саудалық өкілдіктер және бөлімшелер.
- фирмалық дүкендер.
- коммивояжерлер, дилерлер, сауда ... ... ... ... қазақстандық кондитерлік
кәсіпорындар мысалында көрсетуге болады.
Қарағанды және ... ... ... ... ал облыстарда –
сауда өкілдіктері бар. Мысалы, Қарағанды кондитер фабрикасының Ресейде
«КонКор», Орталық және ... ... ... ... ... атты ... ... бар. Мұндай өкілдік Германияда да бар. «Баян
сұлу» кондитер фабрикасы өз өнімінің 70%-ға ... ... ... арқылы
сатады, ал қалған бөлігін ірі көтерме саудагерлерге өткізеді. Кейбір
өндірушілердің өз тауарларын ... ... ... ... сауда дүкендері
бар. Мұндай стратегияны өндіруші бөлшек және ... ... ... ... ... ... ... Фирмалық сауданы дамыту
үшін өндірушінің өзіндік өткізу сауда нүктелерінің желісі болуы ... ... ... ... тұтынушылармен тығыз байланыс болуы
және олардың қажеттіліктеріндегі өзгерістерге жедел көңіл аудару. ... К» ... ... ... ... ... Онда ... өнімдерінің
90%-ы қаланың әр түрлі аудандарында орналасқан өзінің ... 35 ... ... өткізіледі, ал қалған 10%-ы ... және ... ... ... ... сауда жүйесіне сату – нарыққа жылжытудың, әсіресе жаңа
тауар үшін, ең тиімді тәсілі. Бөлшек сауда сатушылары кейде тауарды ... ... ... ... ... ... алуды көздейді.
«Бахус» ААҚ шығарған өнімнің 70%-ға жуығын дилерлер жүйесі арқылы
сатып, өткізеді.
Сыртқы өткізу ұйымдары категориясына мыналар ... ... ... бар ... ... және ... ... тауарлардың меншікті иесі емес және коммерциялық тәуекелді
кәсіпорындар. Олар ... ... ... делдалдық қызметті көрсету
немесе мәмлелерді жасау жолымен кәсіпорынның өткізу ... ... ... көмекшілерге бір немесе бірнеше фирма атынан өкілдік
ететін, делдалдық іс-әрекетпен немесе басқа ... ... және ... ... мәмле жасаумен шұғылданатын жеке тұлға; сауда ... (өз ... ... ... ... шотына сатады, делдалдық
тауарды өткізуге құқығы бар); маклер (мәмлелер кезіндегі ... ... ... ... ... ... екі ... да мүдесін
қорғайды) жатады.
Өнімді өткізудің маркетингтік жүйелерінің түрлері өткізу арналарының
құрылымына байланысты ... ...... тәуелсіз өндіруші, бір немесе бірнеше көтерме
немесе бөлшек сатушы кіреді. Жүйенің ... ... өз ... ... ... табуды көздейді. Жүйе мүшелері бір-бірінің қызметін толық
бақылай алмайды. Таратудың дәстүрлі арналарының басшылығы пәрменсіз ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың
өткізу жүйесін өзара іс-қимыл жасау ... ... ... ... ... Бұл ... ... арнасы басқаларға тәуелсіз және тек
қана өзінің пайдасын көбейтуге болады.
ІІ. Тік маркетингтік жүйелер (ТМЖ). ТМЖ ... ... ... ... ... ... ... қарағанда, ТМЖ (ВМС) бір бүтін жүйе
ретінде қызмет ететін өндірушілерден, бір немесе ... ... ... ... ... ... ... бір мүшесі қалған фирмалардың меншік иесі болып
келеді немесе олармен келісім-шартқа отырады, сондай – ақ оның ... ... орын ... ... ... ықпалы зор болады.
ТМЖ-да басшы ретінде өндіруші немесе көтерме бөлшек ... да ... ТМЖ ... ... ... ... қамтамасыз ету және ... ... ... қақтығыстарды шешу үшін құрылады.
АҚШ-тың тұтыну нарығының 70-80%-ында ТМЖ-ы алған. Мысалы, ұлттық ЖАҚ
«Қазмұнайгаз» компаниясы ... және ... ... ... ... және ... айналысады. Осы жағдайда бұл компания интегралды
ТМЖ ретінде қызмет етеді. ТМЖ-ның корпоративтік, ... ... ... үш типі ... ТМЖ негізінде өндіріс пен өткізудің кезеңдері және
өткізу арналарының ... бір ... ... Тарату жүйесінде иелік
ететін өндіруші меншігіне осы ... ... ... ... ... ТМЖ – үлкен коммерциялық жетістікке жету мақсатында, арна
қатысушылары арасындағы келісімді ... ... ... ... ... ... өрісін толығымен қамтиды. Келісімді ТМЖ кең ... оның 3 түрі ... ... ... ... ... өз ... бірігуі.
менеджментіТауарлардың ірі партияларын сатып алғанда қаражаттарды үнемдеу
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... Бұл – көтерме сатып алу ... ... ... ... ... ... ... осы кооператив
арқылы жүзеге асырады. Ал, кооператив өз ... баға ... ... ... ... ... ... көрсету қызметін
орындайды.
Франчайзинг – келісімді ТМЖ-ға кіреді. Ол кәсіпкер өз ... ... ... ... сауда кәсіпорындарына тік кооперация арқылы
ұсынатынөткізу жүйесі. ...... ұзақ ... келісім-
шарттық қатынастары. Жасалған ... ... ... ... ... ... сатып алушы) өзінің тауарлық белгісін,
шектеулі территорияда белгілі бір бизнесті ... ... ... ... ... ... шарттардың орындалуын қадағалайды.
Франшиздер франшизиатты ... ... ... ... ... ... туралы кеңеспен қамтамасыз етеді. Өз тарапынан
франшизер тұрақты лицензиялық, құрал-жабдықтарды жалға алу ... ... ... бір ... ... Франшизиант франшизерге келісім бойынша
бастапқы және сатудан ... ... ... оның ... франшизердің
тауарлық белгісін және тәжірибесін тұрақты қолдану құқығына ие ... бұл ... ... ... ішінен бірінші болып Ресейдің
Тольятти қаласындағы «Дока – Пицца» фирмасы қолданды. ... ... ... өз ... құрал-жабдықтарды сатады, ... ... мен ... ... ... ... сондай-
ақ персоналды оқыту сиақты қызметтер ... ... ... ... «Акцепт», «Pepsi-Cola International» мен Қазақстандық
«PRG Bottlers» компаниясы жемісті жұмысты істеуде. «PRG ... ... ... ... ... компаниясынан сатып
алып, өнімді өткізудің америкалық ... ... ... ... ... ... ... мен өткізуге құқығы
бар. «Resmi group» компаниясы он жыл бұрын Қазақстанда 18 филиалы бар ... мың ... ... ... «Uni ... ... жүйесін
құрды. Өзіндік дистрибьюторлық желіні құру қиын және ... ... ... өз ... ... және тиімді түрде өткізу үшін «Uni
Commerce» жүйесін ... ... ... желі ... ... болуын және Қазақстанның бүкіл территориасында біріңғай баға
саясатын ұстауды көздейді.
Басқарылатын ТМЖ-де осы жүйенің бір ... ... мен ... ... мүшелердің қызметін үйлестіруге мүмкіндік береді. Тарату
жүйесінің беделді мүшесі арна лидері ... ... ... ... баға ... ... алаңдары және өткізу ынталандыру
мәселесі жағынан өз сатушыларымен ... ... ... ... ... ... байланысты өндіруші, көтерме сатушы немесе бөлшек дүкендері
бола алады. Мұндай ... ... ... ... ... мүмкін:
ерекше жеңілдіктердің бар болуы ... ... ... ... ... ... және ... мүшелерге экономикалық ... ... ... ... басқа мүшелерін иемдену және басқарудың заңды күші ... ... ... ... ... ... ресми емес лидерлігін ерікті түрде қалғандарының
мойындауы;
Өндірушінің эксперттік артықшылығы, ... ... ... ... ... ... ... бойы әйгілі өндіруші ... ... ... ... ... 80-ші жылдардан бастап жеке сауда маркаларымен ... ... ... ... ... бөлшек саудагерлер де лидер
рөлін атқара бастады. ... ... ... ... ... өткізу стратегиясына тән өзгерістер болып көлденең
маркетингтік жүйенің ... ... Оның ... мәні ...
келешектегі зор тұрғыда кәсіпкерлікті дамыту үшін бір немесе бірнеше ... ... ... маркетингтік стратегияларды құрады.
Жеке фирма болуына байланысты капиталының және ... ... ... жеке ... ... құру ... Ал, ... фирмамен күш-жігерін біріктіргенде, белгілі бір пайданы
көздейді.
ІІІ. Фирма белгілі бір немесе әр түрлі нарықты қамту, сату ... ... көп ... ... ... ... және ... қолданады.
Қазақстанда көптеген компаниялар бірнеше жүйеден тұратын аралас өткізу
жүйесін қолданады. ІВМ компаниясы жетпіс жыл бойы ... ... бес ... ... ... ... арқылы сатты.
Шағын тұтынушылардың көбеюіне, дербес компьютерлер нарығының ұлғаюына
байланысты компания өз тауарларын дүкендер арқылы сата ... ... ... ... және ... ... ... алуды да қолданады.
Бірнеше жүйеден тұратын ... ... ... ... ... ... ... компаниялары қолданады.
Қазақстанның «Рахат» кәсіпорны өзінің нарық үлесін молайту мақсатында
көп арналы және аралас жүйелерді қолдана отырып, ... ... ... ... ... ... ... таңдайтын ірі және
ұсақ сатып алушыларды қамтамасыз ету ... ... ... ... көлем тікелей ірі бөлшек фирмаларға және ... ... ... ... үшін ... мен ұсақ көтерме
дүкендердің қызметі қолданылады.
«Рахат» ААҚ өткізу ... ... ... ... ... ЖШК
түрінде ұйымдасырылған еншілес кәсіпорындар, көтерме саудагерлер және кең
көлемді бөлшек сауда, шағын көтерме дүкен, фирмалық дүкендер, ... ... ... ... алынған дүкендер, базардағы және дүңгңршңктердегі
сауда сияқты ұсақ делдалдардан тұрады.
  «Рахат» ААҚ өз өнімін көлемінің тең жартысын ең ... ... ... ... ... ... ... өткізеді. Сондықтан өткізу
саясатын ұйымдастырғанда, ... ... ең ... ... ... келген кәсіпорынға өз өнімін ірі клиенттерге үлкен партиалармен
сату ... ... ... ... ол ... ... сатып
алуды, энергияны жұмсауды жоспарлайды және ... ... ... ... ... ... көп ... тұрақты байланыста
болса, белгілі бір жеңілдіктер жасайды, олардың тілегі бойынша өнімді орау
мен бөлшектеп өлшеу, буып өзгертіледі. Алайда ... ... ... абай болу қажет, өйткені оларға тәуелділікті түсу қауіпі
пайда болады, көбіне олар өз шарттарын құра ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, оның мүшелерінің қызметіне талдау, тауар қозғалысын
қадағалаудан тұрады.
Өткізу арнасының ... ... ... қызметін орындау кезінде оның,
басқа мүшесіне тәуелді ... ... ... ... ...
туындаушылар сұранысына сәйкес келетін жоғары сапалы электронды ... Осы ... ... ... делдалдардың мақсаты – өнімді сәйкес
дүкендерде көрсетіп, тұтынушыларға сату және қызмет көрсету. ... ... ... оған ... әрқайсысының тиімді қызмет етуіне
байланысты. Сол үшін өткізу арнасының ... ... өз ... іс-
әрекеттерін өзара келісіп жасау керек. Бірақ, өткізу ... ... өз ... мен ... ... қызметін дербес атқарады.
Бұл өткізу арналарындағы келіспеушіліктер мен қатынастардың пайда
болуына әкеледі. Бұл ... ... және тік ... ... ... ... орналасқан фирмалар арасындағы қақтығысты көлденең деп
атайды.
Мысалы, ... ... ... баға және ... ... ... отырып олардың клиенттерін тартып алатын
делдалдардың іс-әрекетіне наразылығын білдіреді.
Тік қақтығыстар бір ... ... әр ... деңгейлерінде пайда
болады. Мысалы, АҚШ-та фирмацевтикалық ... ... ... ... ... ... күшейтті.
 Арна құрылымын анықтау 4 түрлі шешімді қабылдауды талап етеді.
1. Тауар делдалдар арқылы немесе тікелей өткізілуі керек пе, оны ... ... ... ... және ... анықтау қажеттілігі.
Арнаның ұзындығы дегеніміз – тарату жүйесіндегі делдалдардың ... ... ... анықтау. Ол – өткізу жүйесі ... ... ... ... ... ... ... нақты делдалдарды іріктеп таңдап
алу (фирманың шамасы, оның мекен-тұрағы, тәжірибесі және ... ... ... ... мен ... ... деңгейіне
байланысты эксклюзивті, іріктеп, таңдап (изберательный) және қарқынды
(интенсивті) өткізу деп бөлінеді. ... ... ... ... ... ... келетін қарқындыға дейін болуы мүмкін. Осы екеуінің арасында
іріктеп, таңдап (изберательный) өткізу орын алды.
Эксклюзивті өткізуде ... жеке ... осы ... ауданды
өткізу құқығын береді және сол аймақта көтерме, бөлшек саудагердің санын
шектейді. ... ... ... ... ... ететін (автомобиль
Rolls-Royce, Lexus) ірі ... ... ... ... ... (асыл бұйымдар, кутюр киімдері, мысалы, Армани, Кристиан Диор)
тұтыну тауарлары саудасында ең көп тараған.
Фирма өткізу арнасының қызметін бақылай ... ... сату ... ... да ... үлесін алады. Бұл өткізу стратегиясын өндіруші өз
тауарын жоғары сапалы ... ... ... ... ... ... Мысалы қазақстандық «Бутя» фирмасына «Gillette», «Adidas», «Reebok»
және тағы ... ... өз ... ... ... ... ... берді.
Франчайзинг – эксклюзивті өткізудің ... ... ... ... ... ... кезінде фирма делдалдарының ... ... Сату мен ... ... ... де ... алады) тиісті деңгейін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... делдалдарымен бірігіп
атқарады. Селективті немесе іріктеп, таңдап (изберательный) өткізу фирманың
тауар ... ... ... ... ... ... ... сауда
дүкендерінде (белгілі өндірушілердің аяқ киімі, жиһаз, джинсилері) ... ... ... ... өткізудің мысалы ретінде «Пьер
Карден» фирмасын алуға болады. Фирма өз ... ... ... ... ғана ... өткізу арзан және жиі сатып алынатын өнімдерді (сүт қнімдері,
конфеттер, нан т.б.) сатып, өткізуде қолданылады. ... ... ... және ... ... көбін пайдаланады. Оның мақсаттары-
өткізу нарығын кеңейту және оны ... ... ... ... ... ... Бұл ... көпшілік тұтынушыларға бағытталған. Делдалдарды
таңдаудағы ең басты критерий-олардың нарықты аз ... ... ... ... критерийлерге қаржылық ресурстарды, тәжірибесі,
қызмет көрсету аймақтары, сервис деңгейі, өсу ... ... ... ... ... қызмет түрлерінің интеграциясы, өндірістік-коммерциялық
компаниялардың, өнеркәсіптік-қаржылық топтардың пайда болуына ... ... ... ... ... арналарының сипатын өзгертті.     
2.4 Кәсіпорынның жекелеген процестерін ... ... ... ... ... ... көлемде ендіру және өткізу керек
екені туралы шешімді өз еріктерімен қабылдайды. ... ... ... ... тұтынушыларға жеткізуі керек. Сондықтан да
өткізу кез- келген кәсіпорынның ... ... бірі ... ... өнім ... бірақ сатылмаса, кеткен ... ... ... ... таппайды [12].
Кәсіпорынның барлық өндірістік қызыметінің табысы көп жағдапйда өткізу
нәтижелеріне тәуелді болады.
Өткізу- өнім ... ... ... және оны ... ... ... табыстауды қымтамасыз ету қызметі. Яғни. өнім мен
қызметті тұтынушыға жеткізу деп түсіндіруге болады.
Келген өндіруші өзінің өнімін аз ... ... ... ... көздейді. Өткізу жүйесінің тимділігінің төмен болуы кәсіпорынға
үлке шығын әкеледі.
АӨК жүйесінде ... буын ... ... ... ... өз өнімдерін тиімді өткізу үшін ... және ... ... дамыту керек. Мұндай байланыс барлық жаққа өзара
тиімділік алуға мүмкіндік береді. Ол ... ... ... ... үздіксіз қамтамасыз етуге, бағаның тұрақты болуына,
тауар мен қаржат ағымдарын жоспарлау үшін шараттарды артыруға және ... ... ... ... ... ... ... өткізу
бөлімшелері арқылы немесе дербес дендалдар арқылы жеткізеді.
Өткізу арнасын таңдау маркетинг қызыметінің бірінші кезектергі міндеті
болып саналады. Тікелей өткізуде ... ... ... ... ... ... өткізу арнасында делдалдың саудалық үстемесі болмайды.
Ауылшаруашылық және ет өңдеуші кәсіпорындар өнімдерін ... ... ... екі ... өткізу арналары бөліп көрсетіледі. Біріншісі
-тұтынушылық ... ... ... ... ... ... жатады.
Әдетте, мұндай дүкендердег өнімдердің төменгі бағасы, сапасы, әртүрлі
ассортименті тұтынушыларды өздеріне ... ... ... ... және ... ... толықтай
бақылауға мүмкіндік алады.
Қазіргі кезде фирмалық саудамен негізінен ет комбинаттары айналысады;
ауылшаруашылық кәсіпорындарында сирек жағдайда өздерінің сауда ... ... ... өнім ... ... ... Дегенмен, бұл өткізу арнасы кең көлемде қолданылмайды.
Жанама өткізуде өнім өндірушіден тәуелсіз ... одан ... ... ... ... ... кәсі-порындар, өтімді және
өткізу келъсін арттыру үшін белгілі бір өткізу қызметтері мен ... ... ... ... ... түпкі түлынушылармен
байланысты темендетеді. мұндай жағдайда өнді-руші тауарды кімге сатқанын
білмеуі мүмкін.
Мысалы, тамақ ... ... ... тауарларын көтерме
саудагерлер арқылы сатады, ал олар ... ... ... ... ... ... - өндірушіден түлынушыға дейін тауарларды жылжыту
процесіне ... ... мен жеке ... ... ... ... бұл ... тауарды өндірушіден
түлынушыға жылжыту бойынша тізбектегі ... ... ... ... ... ... нөл деңгейлі, бір деңгейлі, екі деңгейлі, үш деңгейлі
арналарды қамтиды.
Сызба 9. Өнімді жанама өткізу
Тәжірбиеде ... ... ... ... ... ... үшін мол пайда әкелетін және аз шығынды талап ... ... ... ... комбинациясын таңдап алуы керек. белгілі бір өткізу
арнасын таңдауға материалдық - техникалық базаның бар ... ... ... ... ... ... делдалдық құәылымдардың қызметің
қолдану, өткізу ... ... ... және тағы басқалар
әсерін тигізді.
Өткізу арналарың басқару білікті мамандарды таңдау, арнаның әрбір жеке
қатысушыларының қызметін үнемі бағалауды қамтиды
Өндірушілердің баға ... ... іс- ... маңыбағыты
болып табылады.
Баға - сатушы тауар бірлігін ... ... ... мен
қызметтерді көрсетуге келіскен, ал сатып алушы сатып, алуға. ақысын төлеуге
дайын тұған ақша мөлшерін көрсететін экономикалық санат.
Нарықтық экономика ... кез ... ... үшін ... ... ... ... төмендегілер тәуелді болады:
1. кәсіпорынның пайда мөлшері;
2. кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі;
3. кәсіпорынның қаржы тұрақтылығы.
Нарықтық қатынастарда тауар бағалары үнемі өзгеріп ... ... ... және ... ... үшін ... өзгеру бағыты әр түрлі
болуы мүмкін.
Кәсіпорын шығарған өнімнің бағасы, оны анықтайтын пайдасының маңызды
факторы ғана ... ... ... ... ... ... да
байланысты болады.
Бағаға көптеген факторлар әсер етеді. олардың қатарына жататындар:
өндіріс шығындары, сұраныс, ... ... алу ... ақша
өрісінің жағдайы, бәсеке, ... ... ... ... ... ... сатушы мен алушы арасындағы өзара қарым - қатынас,
жеткізу шарттары.
Кесте 5.
Маркетингтік баға ... ... мен ... ... ... ... баға ... такикасы |
|-шығындарға ... |
|- ... ... |
|-бәсекелестерге |- ... |
| ... |
| |- ... |
| ... ... ... ... және оның бәсекеге қабілеттілігі көп
жағдайда тұтынушылардың қажеттілін ... ... ... ... кәсіпорындар үшін дамыған ... ... ... ... ... ... үшін ... кезекті алға
қадам басып, даму үшін жүзеге асыратын іс-әрекеттерін талдау маңызды.
Мұның өзі ең ... ... енім ... ... ... ... сұранысына байланысты өнімдердің жаңа үлгілерін ... және ... ... қатар еңбек өнімділігін арттыру, ... ... ... ... ... ... түрлерін
төмендетуге байланысты.
Сапа-боъектінің мәнін сипаттайтын философиялық категория, сапа ғана
объектінің ... ... ... арттырудың маңызды факторы өнімінің сапасына
мынандай анықтама беруге болады.
Өнімнің сапасы - бұл ... ... ... ... ... ... пайдалығының жиынтық етекшілгі.
Еліміздің ашық нарықтық экономикаға өту жағдайында ішкі және сыртқы
нарықтарда түтынушы үшін күрес шын ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі -тұтынушылар нарықта
төлемдік сұранысын қанағаттандыру және тауар қасиетін өзінің тұтыну көлемін
асып түсуі тиіс. ... ... ... ... ... бәсекеге
қабілеттілілігін қамтамасыз етуді шешуші факторларының ... ... ... табылады. Отандық кәсіпкерлер үшін сапаны басқару мен
бақылау бәскеге ... ... ... бір жолы ретінде қарастырылады.
Еліміздегі нарықтың дамуы, ... ... ... артуы нарықтағы сатып алушылар рөлінің күшеюі, ғылыми-
техникалық ... ... ... ... сапаны басқару және
бақылау механизімін,сапа және бәсекеге ... ... ... мен ... ... итермелейді. мұның өзі тауар
өнідірушілердің нарықтық жағдайларды ескеруін, сапаны бақылаудың әкімшілік
тетіктерінен ... ... ... ... ... қарай
ұмтылуы, өндірушілер өндірген өнімдердің нарық ... ... ... ... ... мен ... икемді жүйесіне көшуді
талап ететін сапа мәселесінде жаәдістерді қолдану қажеттігі туралы ... және ... ... ... өтімі жеңіл және тез болады.
Кез келген тұтынушы жоғары сапалы өнімді сатып алуға ұмтылады. Сол ... ... ... ... ... ... үшін ... табу үшін сапалы және бәсекеге қабілетті өнімдерді өндіреді.
Өнімнің сапасын басқару - бұл белгілеу, қамтамасыз ету және ... ... ... ... құру және пайдалану немесе өнімді
тұтыну кезіндегі жүргізілетін іс-әрекет.
Отандық өндірушілердің өнімнің ... ... ... ... қояды.
- өнім сапалылығын басқаруда маркетингті қолдану;
- тұтынушыға және барлық өндірістік қызметтерде ... ... ... ... ... ... ... барлық кезендерінде сапаны тиімді
басқару.
Өнімнің сапасын басқару кәсіпорындарда бірталай міндеттерді шешуге
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- өндірілетін өнім көлемің ұлғайту және оны өткізетін нарықты табу;
- шығарлған өнімнің жоғарыбағада сатылатын түрін ... ... ... қабілеттілгі және қаржы тұрақтылығы женіндегі
мәселелерді шешу
Кез келген кәсіпорынның алдында төмен шығын ... ... ... қол ... ... тұр. Өнім шығынын азайтып қана қоймай,
жоғары ... өнім ... ... ... ... мен ассортиментін
кеңейту арқылы бәсекелестік күреске ... ... ... замандағы маркетолог өнімі ... ... ... сапаны тиімді басқару мен бақылаудың негізгі ... ... ... білімдерден жан-жақты хабардар болуға тиіс. себебі,
рыноктық экономикалық жағдайда ... ... ... оның ... ... ... мен ... маркетингтік әдістері ерекше ... ... ... ... ... табысты етуде
маркетингтік коммуникацияның алатын орын ерекше.
Тұлынушылардың жекелеген топтарының әлеуметтік ерекшеіктерін ... ... ... ... ... ... коммуникация
түрлерін кеңінен пайдалануды талап етеді. Кәсіпорын сату көлемі және мол
пайда табу үшін сапалы ... ... және ... ... жеткіліксіз
болып табылады Ол тұлынушыларға ұсынылып отырған тауарлар мен қызметтерден
алатын пайдасын ... ... ... ... Нарықтық қатынастардағы
қатаң бәсекелестік күресте маркетингтің алатын орны ... ... ... ету ... ... көрсетілетін қызметтерге сү ранысты қалыптастырумен ынталандыруға
бағытталған шаралар жүйесі.
Маркетингтік коммуникацияның түрлері: жарнама ... ... сату ... байланыс.
Коммуникация әлементтерін дұрыс қолдану арқылы нарықта тауарды ұлымды
жылжытуға болады. Cонымен жоғарда аталған ... ... ... ... ... өткізге және тұптеп келгенде пайданы арттыруға қол
жеткізуге болады.
Тұтыну тауарларының бәсекелестігін ... ету ... де ... ... ... ... мемлекеттік орталықтандырылған жоспарлы
экономикалық жүйе әр деңгей қатысушыларын бір-біріне қатаң тіркеді. Әрбір
ауыл шаруашылық өндірусіші, қайта ... ... ... бекітілді.
Осыған ұқсас бір-бірімен байланыс барлық сала да болды, яғни көптеген
кәсіпорындар өндірушіден - ... ... ... ... ... байланыста
тұрды. Осыдан көргендей жоспарлы экономика шарттарында балама өндірісі де
балама сату болған жоқ. Тауар ... ... ... ... ... ... оны ... сатып алу сұрағы тұрған жоқ, яғни тиімді өндіру
және маркетингтік таңдау деген түсінік болған емес- ... ... алу ... ... интеграция және координация ... жоқ ... ... Жеке ... қызметке заңды жағдай
туғызған экономикалық реформалар басы, сол сәттен жұмыс істеуші нарық пайда
болды ... ... ... ... азық-түліктік жалғасының
вертиқальді және горизонталбді байланыстарының бұзылуы, жұмыс ... ... ... ... ... әсет ... ... өнім
көрсеткіштері құрт төмендеп кетті.
Яғни, Экономикалық субъектілердің өзара міндетті түрдегі жеткізлігімі
бұзылған соң, бір жағынан ... ... ... бұзылуы
жоғарыда айтқнадағыдай көрсеткіштердің ... ... ... біз ... ... еш ... жұмыс істеп тұрған нарық шарттарымен
байланыстырамыз.
Біздің ойымызша, шаруашылық ... ... ... ... аймақ аралық дезинтеграция көршілес мемлекеттер нарықтар
дәстүрлі аймақтық жеткізушілерге ... да ... ... және дайын
өнімге ауысты. Нарықтың кемшіліктері, экономикалық суъектілердің ... ... ... мен ұзақ ... ... ... ... сатып алушыларымен келісті. Осыған байланысты ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық өнім
шығарушыларды сатып алды, Жеке көтерме бөлшек жүйелер ... ... ... ... ... байланыстарының құрылуының үлгісі болып
табылады; олар транзиттік экономиканың бірінші ... ... ... 90 жылары ауыл шаруашылығын ... ... ... ... ... ... ... сауда орындарына белсене
араласқаны байқалды, нәтижесінде ... ... азық - ... ашылған көптеген бөлшек сауда дүкендері мен ... ... ... ... ... сауда инвестициясның ең аз мөлшерімен,
қарапайым түрде ұйымдастырылды. ... сату ... ... сауда орындарынан жүргізілді.
Экономикасы дамыған елдерде жеке компаниялардың ауыл шаруашылығына
толықтай бірігуі азық-түлік секторында үлкен таралымға ие болмады. ... ... ... фермалармен, әр түрлі деңгейдегі саудасаттық келісім-
шарттарымен жұмыс істейді, дәлір айтқанда; қарапайым ... ... ... ... ... алушлармен байланысының әр
деңгейін қарастырың
Қарасақ, бұл деңгейде жекеменшік қолындағы интеграция жоқ ... Ал ... ... ... ауыл ... ... істегісі
келетін ірі жеке компанияларымен жүзеге асырылады. ... бұл ... ... ... ... ірі масштабта жүреді. Бірігудің процесін бастаушысы
болып:
- біріншіден - қайта өндіруге ... ... ... ... ірі ... ... кәсіпорын;
- екіншіден - сауда компаниялары (жекелегенде: жем компания)
- үшіншіден - ауыл ... ... ... ... ... ... бірігу обьектісі ретінде азық-түлік басқа
деңгейлері емес ауыл ... ... ... ... ... тұтынушы нарығының өзіндік ерекшеліктері бар. Ол вертикальді әр
тарапты, ... ... ... және ... бизнестер қосылып бір үлкен
жүйелі структура құрады.
Ол ... ... ... ... ... ... ... дейінгі
жолы - үш деңгейлі. Ал Еуропа жүйесі екі деңгейлі болып келдеді. ... ... ... дистрибьютер компаниялары жоқтың қасы, ал олардың
орнын да тұтыну рыногын ... ... ... жүйе ... ірі ... ... және масштабты үнемдеу әсері. тауар өнімдерін
үлкен көлемде өсерін ... ... ... ... ... жеке ... құрылымдардың
жоғарғы динамикасын байқауға болады. мәселен; жекелеген ... ... ... ... ... түрін жеткізуді толықтайға жақын
өз қолдарына алған. Азық-түлік өнімдерін тек жақын шетелдерден емес ... де ... алу ... ... ірі жеке ... ... қызығушылық сәттері:
1. Қазақстан азық-түлік нарығы іс жүзінде бай емес, яғни ... ... ... жерлерде нарық бай болсада, ол рыноктың сапалы
түрде толық екенін ... ... ... ... ... ... үлкен квотасын толықтауда
жекелеп алғанда бұл 2 астана мен үлкен ... ... ... ... бойынша белгілі бір жағдайлар туғызса Қазақстан азық-
түлік өндірісі, импорт өнімдеріне бәсеклесе ... ... та ... алу ... әлі де ... соған байланысты еліміздің тұрғындарының
көп бөлігі белгілі бір уақыт бойы қымбат импорт тауарлары ... ... ол ... капиталының, Қазақстанның азық-түлік бөліміне кіруіне жақсы
саудакөшенінңің құрылымының әр ... ... ... ... ... жаңа түрлері пайда болуда; бөлшек дүкендер мен қоғамдық тамақтану
орындарының бір сауда белгісіне біріге, ... ... ... өндеу
кәсіпорындарының бірігуі тағы басқа. Қазіргі дамыған елдерде маркетингтір
ғылымы орныққан стратегиясы, транзиттік экономика ... ... ... ... ... ... ... эксперттері көрсеткендей, нарықтық экономикаға көшу оған тән
нарықтық қарымқатынастарымен және реттеуші ролінде ... ... ол ... екен ... ... ... бәсеке қабілеттілігін қамтамасыз
ету үшін әлем нарығының мүмкіндіктерін және төнденцияны ... ... ... ... ішкі ... ... ... тұра.
дәлірек айтқанда, тұтынушылар ... ... ... дұрыс тандай білмеу, тұтынушыжағдайын білмей тұра бәсекеге
қабілетті тарау және қызмет түрін ... тағы ... ... ... ... бар шаруашылықтарда жұмыс істеуде. Осыған байланысты
тұтыну нарығын ... ... ... зерттеу объектісі нан және тоқаш өнімдерін алатын болсақ -
оңда бұл өнімнің ... ... ... тұтастай алып қарау қажет.
Нан және тоқаш өнімдері - Қазақстан толықтай шикізаты мен өндірісі арқылы
тұтынушыларды ... етіп ... ... азық ... өнімдерінің бірі
болып табылады. Соңғы жылдары аталған өнім ... нан ... ... көптігінен, және де жеке кәсіпкерлер арасынан
бәсекелестер көп болуына байланысты бәсекелестік өте ... ... ... жаңа ... ... түрде өндіру барысында.
Қазақстан ... ауыл ... ... және ... ... ... - нарық процессінің ... ... әсер ету және ... ... өндірістік жаңа
технологияларды іске кіргізуде отандық тауар өндірушілерге қол дау көрсету,
қажет ... ... ... көлемін ұлғайту.
Азық-түлік нарығындағы тағы бір маңызды құрылымдық өзгеріс ретінде
азық-түлік айналымындағы ... атап ... ... ... ... әр ... жаңа ... жаңа азық-түліктік айналымының
пайда болуы, ... ... өнім ... әр ... ... ... (ауыл шаруашылық кәсіпорын неғұрлым үлкен
болса, өткізудің сонша түрлі каналдарын қолданады), сонымен қатар аймақтық
өндіріс бағдары әсер ... Яғни ... ... өнім ... аз ... өнім үшін ... ... жақсы дамиды.
Қазіргі уақытта маркетинг концепциясының іске ... 4 ... ... ... ... ... ... немесе тауарды жақсарту
3. Коммерциялық қызметті қарқындандыру.
4. Маркетинг.
Бірінші саты тұтынушының кең ... және ... ... ... ... алған. Бұндай жағдай өндірушіден технологияны
әрдайым жаңартып ... өнім ... ... ... ... талап етеді. Бұл этапта ... ... - ... ... ... Осы этапта тұтыну рыногын тауар мен ... тез ... ... ... саты ... ... бірінші этаппен бірге пайда болады.
Бірақ та бұл этапта бірінші орында тұтыну ... ... ... ... ... ... жоғарылауы, өнім бағасына ісер етпеуі тиіс.
Үшінші сатысы ... ... деп ... ... Оның ... ... және өткізудің әр түрлі қалыптарын кеңінен қолдану. ... тән ... - ... екі этап ... рыногы құрылымын зерттеумен
айналыспайды. Төртінші этапқа тән қасиет - ... ... ... шарттары да өзгереді. Өндіріуші дайын өнімді ... ... да, оны кез ... ... ... ... ... этапта жағымсыз
сәт өндіруші отырғанда тұтынушы қажеттігін қанағаттандыруды ұмытып ... ... ... ... ... ... тұтынушы
сұранымын қанағаттандыруға ұмтылуы тиіс. Рынокте тауар көбейеді. яғни
бәсеклестік күшейеді. тауарды өткізу ... ... өз ... ... ... ... болады, бірақ та нарық мүмкіншілігі шектеулі.
Осыған байланысты өндіруші тұтынушы нарығының тауарларын зерттеумен
айналысу тиіс,яғни аталған процесс 10 ... ... ... 10 ... ... ... ... қажеттілігін анықтап,
тұтыну рыногына қажет тауар шығаруы тиіс, сол жағдайда ... алу- сату ... ... ... 10. Тұтыну нарығының маркетингтік сызбасы
Мәселен осы уақытқа дейін Қазақстанның әлемдік сауда нарығына шығуына
транспорттық ... ... ... ... ... ... ... еш жол
болмады, транспорт қамбаттығы отандық ... ... ... ... ... ... ... латвия - Қазақстандық біріккен Vеntsріls Grаіn
Теrmіnаl ” ең алғашқы Қазақстандық бидайды шығыарады.
Терминалға Еуропа нарығына арналған 50 мың ... ... ... бидай
тиеу жоспарланып отыр. Бидай терминалы жобасының инвестициясының жалпы
сомасы 30 млн долларды құрайды.
Қазіргі уақытта ... жоба ... ... ... Яғни
тұтынушыны бәсекелестерден гөрі әсерлі тәсілмен қанағаттандыру үшін, оның
қажеттілігін зерттеу қажет.
Бәрімізге белгілі бір өнідірушінің тұтыну тауары ... ... ... алмайды. Соған байланысты ... ... ... алатын өнім өндіруі немесе сондай қызмет көрсетуге
тырысуы қажет.
3 Кәсіпкерлікте маркетингті пайдаланудың кейбір мәселелері және
оны жетілдіру перспективалары
3.1 Қазақстанда ... ... ... жасалып жатқан
маркетингтік іс-шаралар
Орталық Азияда тұңғыш рет ... ... ... ... ... ... алынды.
Оның айтуынша, шағын кәсіпкерліктің дамуына мониторинг жүргізу жобасын
USAID пен Қазақстан үкіметі ... ... ... ... ... ... университет пен Алматыдағы әлеуметтік
және маркетингтік зерттеулер жөніндегі "Бриф" агенттігі ... ... ... ... ... ... жобаның мақсаты
- кәсіпкерлік белсенділік деңгейін және осы ... ... ... сондай-ақ, кәсіпкерлік белсенділікті көтеруге түрткі
болатын стратегияның жобасын жасау болып табылады.
Жобаны жүзеге ... ... ... озық тәжірибеге ие елмен
кәсіпкерлік белсенділікті ... және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Алматыдағы әлеуметтік және маркетингтік зерттеулер жөніндегі "Бриф"
агенттігінің негізінде зерттеулер 2009 ... ... ... 2 мен ... еліміздің 14 ауданында, ірі және шағын қалаларда 100-ден ... ... ... оның ... 18 бен 64 жас ... ... сауалнамаға қатысқан [11].
Қазақстанда шағын кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі USAID жобасы жүзеге
асырылады. Осы жоба ... ... ... және ... ... мен ... ... жүзеге асырылған пилотты жоба барысында
қазақстандық отбасылардың 40 проценттен төмен ... ... ... беруге келіскен. Бұл сан GEM бағдарламасы үшін ... ... ... көрсеткіш - 60 процентке жетпейді. Біздің көрсеткіштер Ресей ... ... (95%) ... ... - Лондон экономика мектебінің базасында негізі қаланған ғаламдық
коммерциялық бағдарлама. Ол ... ... ... ... ... талдауды, сондай-ақ, әр елде ... ... ... ... ... ... жасауды көздейді.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау және дамытуда ... тек ... жаңа ... ... бизнес-
инкубаторлар, үнемі жұмыс жасайтын семинарлар, оқу курстары және ... ғана ... ... ... ... ... қызметінің сапасын
көтеруге, координацияға, сондай-ақ шағын кәсіпкерлікті дамытудың ресурстық
орталықтарын құруға қойылады ... ... ... қызметін ақпараттық қамтамасыз ету
аймақты дамытуда маңызды стратегиялық элемент болып табылады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін ақпараттық қамтамасыз етуде
кәсіпкерлік және өнеркәсіп ... ... ...... техникалық мүмкіндіктерін кеңейту, сайтты қазақтілд, орыстілді,
ағылшынтілді пайдаланушылардың қолдануы.
Қазіргі уақытта Қазақстанның басқа аймақтарында және ... ... ... және ... ... үшін осы ... ... жұмыс
жасайтын форум болады. Форумдағы жұмыстарды жүйелеу, тексеріп отыру үшін,
жаңару үшін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде шағын кәсіпкерлікті ... ... ... аймақтық маңызды шаралардың (көрмелер,форум, акциялар және
т.б.). ... ... тек ... кәсіпкерлері ғана емес.
Қазақстанның басқа аймақтарының және ... ... ... ... ... мен ... Үкімет мынадай іс-әрекеттерді
жүргізеді:
Жеке кәсіпкерлікті қолданудың мемлекеттік жүйесін қалыптастырады.
Үкімет ... жеке ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік мүдделерін қозғайтын нормативті ... ... ... ... ... ... мұқтаждар үшін шағын кәсіпкерлік субъектілер үшін ... ... ... және ... ... ... ... ынталандыру.
Бәсекеге қабілетті салаларды құру мен жетілдіруді сондай-ақ олар ... ... ... ... ... ... ... экономикасына инвестицияларды ұлғайту және иновацияларды өңдіруде
жеделдету мақсатында даму институтын құрады.
Жеке ... ... ... ... ... ... ... субъектісіне ішкі және сыртқы нарықтың жай-күйі туралы
экономикалық ақпарат беруді ... ... ... шешу үшін ... ... ... және бұл ... қаржыландыруларды.
Республиканың экономикасы үшін білікті ... ... ... ... ... салалардағы мемлекет саясатын жекеше кәсiпкерлiктiң салықтық
әкiмшiлiк жүйесiн жетiлдiруге; шағын ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк және
мемлекеттiк емес ... ... ... ... кәсiпкерлiктi
мемлекеттiк реттеудi оңтайландыруға; кәсiпкерлiк мәселелерi ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырумен шағын және орта бизнес ортасын (бұдан әрi ... ... ... ... ... ... деңгейдегi банктермен тiкелей
ынтымақтасуды және кооперацияланудың көмегiмен даму институттары ... ... ... ... да бiр ... ... ... шектелмейтiн болады.
Сонымен қатар, кәсiпкерлiк қызметтiң ынталандыру мен қолдау құралы ... ... ... ... және ... ... ... тиiс. Сонымен қатар, бизнес-инкубаторлар ШОБ
үшiн әкiмшiлiк ... ... ... ... ... тығыз ынтымақтасатын болады.
«Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ мен «Даму» кәсіпкерлікті
дамыту қоры» АҚ ... әрі – ... ... әзірлеген бұл Бағдарлама
мемлекеттің Қазақстан Республикасындағы шағын және орта ... ... ... ... одан арғы ... болып табылады.
Осы Бағдарлама шеңберінде баяндалған шағын және орта ... ... ... 2030 жылға дейінгі даму ... ... ... ... ... елу ... қатарына қосылу
Стратегиясына, Мемлекет басшысының 2009 жылғы 6 наурыздағы «Дағдарыстан
жаңару мен дамуға» атты Қазақстан халқына ... ... ... ... ... барлық облыстарындағы аудандарда
кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа және жұмыс істеп жүрген ... ... ... қызмет ұсыну арқылы шағын және орта
бизнесті қаржылай емес қолдаудың тиімді құралдарының бірі болып ... ... ... ... ... ... және орта бизнес
субъектілерін дамытуға мемлекет ... ... ... ... ... және орта ... даму деңгейі ел экономикасының тұрақты өсуін
қамтамасыз ететін негізгі буын екені сөзсіз. ... ... ... ... нақ осы ... өз ... ел ... бәсекеге
қабілеттілік деңгейінің жоғары болуын да қамтамасыз ... ... ... ... ... еңбекке жарамды халықтың 50-
80%-ы және жалпы ішкі ... ... ... ... ... ... және орта
бизнестің үлесіне тиеді.
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлік саласында жұмыспен
қамтылғандар үлесі 22% ... ал ... ... ... ЖІӨ ... ... ... Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті елу
елдің қатарына қосылу ... ... іске ... үшін ... ... ... ... атқарылған жұмыстар тәжірбиесін жүйелендіру
арқылы экономикалық, құқықтық және институционалдық-құрылымдық реформаларды
тереңдету қажеттілігі туындағанын көрсетіп ... және орта ... ... ... ... ... ... елдің дағдарысқа қарсы жаңа ...... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі мен
Қазақстан Республикасы ... ... мен ... ... ... ... агенттігінің 2009-2010 жылдарға арналған экономика мен қаржы
жүйесін тұрақтандыру ... ... ... ... 2009 жылғы
13 қаңтардағы №6 қаулысымен бекітілген бірлескен іс-қимылдар Жоспарының ең
негізгі бағытына айналды. ... ... ... ... шаралар осы сектордың тиімді дамуына кедергі ... ... ... ... ШОК ... қаржылай қолдауды одан
әрі жүзеге асырумен байланысты.
Алайда, осы бағдарлама ... ... ... ... және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлердің ... ... ... тиіс ... қарастырылмай қалған.
Мемлекет бюджетінің мүмкіндігі үнемі ... ... ... ... көрсету тәжірибесі ШОК субъектілерін тиісті көмекпен
толықтай ... ... ... де атап өту ... Сонымен, соңғы
он жыл ішінде мемлекет тарапынан бөлінген 200 ... ... ... қаржы ресурстары тек 1% немесе қазіргі уақытқа тіркелген 10 мың ... ғана ... ... ... Ал ... тренингтер түрінде
қаржылай емес қолдау көрсету, ... іске ... ... ... есебі бойынша, 0,5 миллиардқа жуық теңгенің ... 30 ... ШОК ... және тіркелген ШОК субъектілерінің барлық жалпы
санының 3% құрайтын ... ... ... және ... ... кәсіпкерлік саласына тартуға мүмкіншілік береді.
Қазіргі уақытта ШОК-қа консалтингтік және ақпараттық- талдамалық
қызмет көрсету ... ... ... байқалады. Консалтингтік, оқыту
және ақпараттық қызмет көрсету нарығы ірі қалалардың өзінде де ... ... ... ал ... шалғай аймақтарда – ... ... ... ... ... ... қаржылай емес қолдау көрсету инфрақұрылымының
(ККО, бизнес-орталықтар, бизнес-инкубаторлар, бизнес-ассоциациялар және
т.б.) жұмыс ... ... ... ұсынатын осы қызмет түрлері
коммерциялық негізде жүзеге ... және оның құны ... ... ... енді ... ... отырған халықтың қалтасына
едәуір салмақ түсіреді, оның үстіне қызмет түрлері де ... және ... ғана ... ... ... қаржылай емес қолдау көрсету инфрақұрылымының ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету
арқылы-бухгалтерияны жүргізу, заңгерлік қызмет көрсету, ақпараттық
технологиялар) кәсіпкерлік ... ... ... ... мен тиімділігін
арттыруда, сонымен қатар кәсіпкерлер мен ... ... ... диалог құру үшін де маңызды.
Бүгінде кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырып ... ... ... ... ... ... ... отыр. Қазақстан
Республикасы Статистика агенттігінің ... ... ... 1 ... ШОБ ... ... оның 60% ғана белсенді қызмет атқарып
жүр.
Кәсіпкерлерде бизнес жүргізу ... ... мен бұл ... ... - ... ... ахуалдың басты
себептерінің бірі деуге негіз бар. ... соңы ... ... ... ... ... ... әкеп соқтыруда.
Халықты жұмыспен қамту және олардың табысын молайту мәселесін шешу
мақсатында тұрғындардың басым көпшілігін елдің орта ... ... ... ... - ... саласына жұмылдыру да қажет болып отыр.
Кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықтың басым бөлігі және жұмыс істеп
жүрген ... ... ... ... ШОК-дің мүдделерін
қорғау және оларға қолдау көрсету саласындағы мемлекет тарапынан жүргізіліп
отырған саясат ... ... ... ... хабардар емес.
Одан бөлек, кәсіпкерлікпен айналысуға ниетті тұрғындардың көпшілігінің
білімі мен ... ... ... өз ісін ... жүрексінеді
немесе батылы бармайды.
Мұндай жағдайда, бизнесті жүргізудің қыр–сыры туралы, кәсіпкерлік
бастамашылықты қолдау және ынталандыру ... ... ... ... ... ... арттыру, біздің ойымызша, шағын және орта
бизнесті қолдау жөніндегі басқа шараларға қарағанда, маңыздылығы әлдеқайда
басым міндет болып табылады.
Мұндай кезде, ... ... ... іске асыру үшін қолайлы
жағдай қалыптастырудың маңызды мәні бар. ... ... ... ... ... бар ... және ... істеп жүрген
кәсіпкерлерді бизнесті құру және оны ... ... ... ... үнемі және кең ауқымды көлемде жүргізу айрықша мәнге ие
болады. Сонымен қатар бұл ... ... ... ... ... ... айтарлықтай арттырып, кәсіпкерлік бастамашылығы бар
халықтың басым бөлігін бизнес ... ... ... ... үшін ... ... ... аудандарындағы мақсатты сегментті толығымен ... орта және ірі ... ... ... ... ... айрылған тұрғындардың экономикалық белсенді бөлігі үшін
өз ісін ашу және оны жүргізу бойынша тегін оқыту курстарын ашу ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейінің өсуіне жол ... ... ... ... төтеп беру жағдайында
Бағдарламада қарастырылған шаралардың ... ... атап ... ... ... ... жаңару мен дамуға» атты 2009
жылғы 6 наурызда Қазақстан халқына ... ... ... ... ... келеді.
Бағдарламаның басты мақсаты елдегі ШОБ-ң сапалы дамуын ... ... ... мен кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа
бизнесті ашу және оны тиімді ... ... ... ... және ... білім беру арқылы қамтамасыз ету болып табылады.
«Даму» Қоры осы ... қол ... ... міндеттерді шешу
есебінен жоспарлап отыр:
жеке бизнес ашу және оны тиімді жүргізу ... ... ... ... және бірегей экспресс-курстар әзірлеу;
Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудандарда ... ... ... үшін және ... ... ... ... үшін өз бизнесін ашу және
оны тиімді жүргізу бойынша жүйелі ... ... ... ... ... ... құру;
Халықтың басым көпшілігіне және оның ішінде «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-
ауқат ... АҚ ... даму ... ... ... мемлекеттің кәсіпкерлікке қолдау ... ... ... ... ... ... көрсету;
қызметі кешенді сипат алатын Кәсіпкерлікті қаржылай емес ... әрі ... құру ... Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудан-
дарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықтың және жұмыс істеп жүрген кәсіп-
керлердің ... ... ... негізінде қажетті ақпарат
қалыптастыру [14].
Қаржылай емес қолдау көрсету мазмұны мен ... іске ... ... ... ... ... барлық облыс-
тарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа және жұмыс істеп
жүрген кәсіпкерлерге қысқамерзімді ... ... ... ... ... ... ... қызмет ақысыз көрсетіледі және оған мына-
лар кіреді:
1. ... ... ... және өз ... ашу және ... ... ... саласы бойынша әлеуетті кәсіпкерлердің білім деңгейі ... ... ... ... (2-3 ... оқу ... оған ... өз бизнесін ашу (істі бастау варианттары, ... ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асырудың
ұйымдық-құқықтық формасын ... ... салу ... ... ... ... ... әзірлеу, фирманы тіркеу, банктік шот ... ... пен ... ... ... жүргізу (бизнесті басқару, келісімшарттар жасасу негіздері,
өндірістік үдерісті ұйымдастыру, тиімді басқару, бизнесті оқып ... ... ... алға жылжыту: жарнамалау және маркетинг жүргізу, ... құру және ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің дағдарысқа қарсы бағдарламасы
шеңберінде шағын және орта ... ... ... ... ... ... материалдарды, оған қоса:
· бизнесті жүргізу жөніндегі оқу құралдарын;
· ақпараттық-сараптамалық материалдар;
· шағын және орта ... ... ... ... дайын бизнес-
жоспарлар тізбесін тарату.
· Әрбір экспресс-курс таныстыру-таныту ... ... ... ... ... ... ... түрінде өткізілетін болады.
· Оқу курстарының, сонымен қатар ақпараттық материалдардың тақы-
рыптары ... ... ... ... анықталған
сұранысы мен қажеттілігін есепке ала отырып, жүйелі негізде жетілдіріліп
отыратын болады.
Әзірленген әдістеме ... ... ... ... ... оқыту-тренингтерін өткізетін тренер-лекторлардың білікті штатын
іріктеу мәселесіне баса көңіл бөлу керек.
Бұл орайда, Қазақстан Республикасы ... және ... ... байланыстырушы ретіндегі рөлі өте маңызды болмақ.
Бағдарламаны іске асыру жөніндегі шығындарды оңтайландыру мақсатында
лекторларды ... ... ... ... жүзеге асырылады. Іріктеліп
алынған лекторлар арасынан тренер-лекторлар тобы құрылып, олар ... ... ... ... кәсіпкерлік экспресс-курстарын өткізетін
болады. Облыстағы аудандардың санына байланысты, ... ... ... құрылады.
Тренер-лекторлардың оқыту-тренингтерін жүргізу жұмысы ... ... ... мен ... ... лекторларды тарта
отырып, олардың тиісті дайындығы өткізілетін болады
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... ... кәсіби лекторлар өткізетін аудандағы экспресс-курстарды
тыңдауға қатыстыру арқылы ... ... ... және ... ... ... болады.
Тренер-лекторлар ретінде тартылатындарға қойылатын міндетті талаптар:
· экономика және бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, ... ... ... ... білімінің болуы;
· жеке бизнесті жүргізуде міндетті түрде тәжірибесінің болуы;
· ... орыс ... ... ... дамыту идеяларын ұстанушылығы;
· азаматтық-құқықтық тұрғыда келеңсіз фактілердің болмауы.
Тренер-лекторларды іріктеу үдерісіне аталмыш процесті ұйымдастыруда
тәжірибелері бар ... оқу ... ...... ... тарту қажет.
Экспресс-курс тыңдаушылары тиісті сертификат алған кезде, өзі ... ... ... ... ... ... бере ... тіркеуден
өтеді. Тыңдаушылар ұсынып, ... ... ... ... Оқу ... ... мен тыңдаушылар арасында сенімді қатынас
қалыптасады. «Даму» Қоры тренер-лекторлар жұмысын және ... ... ... ... ... үшін, олардан ақпарат алу мақсатында
тыңдаушылармен байланыста болады.
«Даму» Қоры тыңдаушылар ... ... ... ... Бұл ... ... Республикасының заңнамасында қарастырылған
жағдайлардан бөлек, жариялануға және тыңдаушылардың өздерінің келісімінсіз
үшінші тұлғаға таратылуына болмайды.
Экспресс-оқытудың тиімділігі екі өлшем ... ... ... ... бағалау;
2. Экспресс-оқыту тиімділігінің өзекті көрсеткіштерін бағалау.
Тренер-лектордың жұмысын барынша объективті қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... сайын кездейсоқ таңдай отырып, олардың пікірлері негізінде жүзеге
асырады.
Бағалау ... ... ... ... ... Курс ... алынған ақпараттың қаншалықты пайдалылығы;
· Алынған ақпарат бизнес шешімдер қабылдауға ықпал ете алды ... ... ... ... өнімділігін арттыруға көмек ете алды ма;
· Алынған ... жаңа ... ... ... ете алды ма ... ... ғана қатысты).
Нәтижесінде, тоқсан сайын бағалау негізінде, ... ... ... ... ... ... Оқыту нәтижесінде өз бизнестерін ашқан тыңдаушылар үлесі;
· Клиенттің бизнесті ашуы нәтижесінде құрылған және мақұлданған жұмыс
орындарының саны;
· Табыстылығын оқыту ... ... ... ... ... курс ... ... ақпарат нәтижесінде жеке қаржы
ұйымдарынан/ ҒЗЖ-дан алған клиенттер үлесі.
Қазақстаннық барлық облыстарындағы ... ... ... бар ... және ... істеп жүрген кәсіпкерлерді оқыту-тренингтерін
өткізу ақысыз негізде жүзеге асырылады. Осы қызмет түрі коммерциялық емес
бағытта жүргізілетіндіктен оған кететін ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Сол себепті Бағдарламаның іске асырылуына Қазақстан Республикасы Білім
және ғылым министрлігі, «НұрОтан» ХДП белсенді ат ... ... ... ... ... ... бюджеті біршама аз болар еді.
Бағдарламаның іске асырылуынан мынадай нәтижелер күтіледі:
· оқыту-тренингтерді жаппай және бір рет өткізгеннің өзінде еліміздің
барлық облыс ... ... және ... ... ... кәсіпкерлердің
кемінде 30 000 бірлігінің біліктілігін көтеру қамтамасыз етіледі;
· халықтың шағын және орта кәсіпкерлік ... ... етіп ... ... ... ... жалпы еліміз көлемінде де сондай –ақ
аудандық деңгейде де ұлғайту;
· аудандардағы әлеуетті және жұмыс істеп ... ... ... ... тиімді диалог қалыптастыру;
· экономика саласындағы кәсіпкерлік рөлін танымал ету және мемлекеттің
шағын және орта бизнесті дамытуға ... ... ... ... туралы
қоғамдық оң пікір қалыптастыру;
· аймақтарда қызметтері кешенді сипатта болатын ... ... ... ... ... құру үшін ... ... ... жол картасы–2020»: Кәсіпкерліктің дамуының
маңызды құралы
Шағын және орта кәсіпкерлік ел экономикасының негізгі ... ... ... ... осы ... ... үшін ... тарапынан бөлінетін
қаржының көлемі де еселеп ... ... ... ... кәсіпкерлікті
дамыту мақсатында ұзақ мерзімді бағдарлама қабылданып, ... ... ... ... ... ... ... ел кәсіпкерлерін
қысылтаяң сәттен шығаруды көздейтін мұндай шаралар болашақта өз жемісін
берері анық.
«Бизнестің жол ... - 2020» ... ... ... ... ... мен теңгерімділігін қамтамасыз ету және оның
бәсекеге қабілеттілігін арттыру  бойынша Қазақстанның алдында ... ... ... бағытталған. Бұл бағдарламаны жүзеге асыру үш бірдей
негізгі бағыттардың басын біріктіріп отыр, атап айтсақ, ... ... ... ... сауықтыру және  тауарларларын ... ... ... Бұл бағдарламаның мақсаты ... ... ... ... және орта ... жаңа тобын дамыту
есебінен тұрақты жұмыс орындарын ашу ... ... ... ... даму ... тағы ... құрамдас бөлігі “Бизнестің жол картасы-2020” бағдарламасы ... Бұл ... ... ... ... ... “Жаңа
онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты
биылғы ... және ... 2020 ... дейінгі стратегиялық даму
жоспарларын іс жүзіне асыру міндеттерін орындау мақсатында ... жол ... ... ... ... қаржы-
экономикалық дағдарысқа қарсы жасалған 2009 және 2010 ... ... ... жалғасы болып табылады. Бұл бағдарламада дағдарыстан
кейінгі даму үрдістері, қазіргі жұмыс орындарын сақтау және ... ... ... ашу ... ... ... ... бірге жеке
кәсіпкерлікті дамыту үшін қажетті жағдайларды жасау мәселесіне де жан-жақты
маңыз ... ... ... ... ... ... ... мақсатында кешенді
шаралар қарастырылған. Олар:
- 2015 жылға ... жыл ... ... ... 400 млрд. теңгеге дейінгі
несиелерді арзандату;
- ІЖӨ ... ... ... үлесін 12,5 пайызға дейін
арттыру;
- жалпы экспорт көлеміндегі шикізаттық емес экспорт үлесін 40 ... ... ... ... ... ... ... шикізаттық емес
саланың үлесін 43 пайызға дейін арттыру;
- өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігін ең кемінде 1,5 есе ... ... ... ... жаңа ... ... қолдау
көсрету, кәсіпкерлік саланы сауықтыру, экспортқа өнім шығаратын өндіріске
қолдау көрсету сияқты негізгі үш ... ... ... ... ... ... барысында индустриялық-инновациялық дамуға бағытталған жаңа
инвестициялық жобаларды жүзеге асыратын жеке меншік кәсіпорындар үшін ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық жобаларды орындау үшін жеке меншік саланың,
бірінші кезекте ... ... ... ... ... ... меншік саланың оның ішінде шағын және орта ... ... ... ... нығаяды.
Бағдарлама екі кезең бойынша жүзеге асырылады. Бірінші кезең 2010-2014
жылдарды қамтиды, осы ретте 2010 жыл ... ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық дамуының 2014 жылдан 2020
жылға дейінгі кезеңін қамтиды. Биылғы жылы республикалық ... жол ... ... ... ... болып
саналатын жаңа бизнес бастамаларды қолдауға 11,2 млрд. теңге, ... ... 16 ... ... ... өнім ... өндірістерді
қолдауға 2,8 млрд. теңге қаржы ... ... ... ... жылдарда
бағдарламаны қаржыландыру мәселесі сәйкес қаржылық жылдың мүмкіндігіне
қарай республикалық бюджеттен қарастырылып ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қолдау жобаларды жүзеге асыру үшін банктер ... ... ... субсидиялау, жобаларды жүзеге асыру үшін банк несиелері бойынша
ішінара кепілдендіруді жүзеге ... ... ... ... бизнес жүргізуді сервистік қолдау, әлеуметтік
жұмыс орындарын 2011 жылы іске ... банк ... ... субсидиялау жаңа инвестициялық жобаларды
жүзеге асыру үшін берілетін, сондай-ақ өндірісті ... және ... ... ... ... қамтамасыз ететін жаңа несиелер
негізінде жүзеге асырылмақ.
Бұл бағдарлама еліміздің экономиканы ... ... ... ... ... ... болып табылады және өзіне
индустриализация аясындағы бағдарламалық құжаттардың негізгі ... ... ... ... ... бизнесті қолдау бойынша нақты
инструментарийлер береді.
Бұндай амалдар ... ... ... ... ... ... Азия елдері)  шикізат емес секторлармен тікелей ... ... ... және ... ... ... ... жүзеге асыру перспективті даму мүмкіншілігі бар
қазіргі заманауи ипорталмастырғыш өндірісті олардың эспорттық бағыттылығын
ескере ... құру үшін ... ... тартуға, алдыңғы қатарлы
технологияларды трансферттеуге бағытталған қазақстандық орта және ... ... ... түспек.
Бұл орайда екі бірдей, атап ... ... ... даму және ... жол ... 2020» бағдарламаларының бір-
бірін толықтыра түсетінін тетіктерінің, міндеттерінің, мақсаттарының бір
арнаға тығыз  тоғысуынан да байқауға ... жол ... - 2020» ... ... ... ... жағымды инвестициялық ахуалдың ... ... ... қабілеттілігін шыңдап, ... ... ... экономикасының, сондай-ақ Кедендік одақ  шарттарына
кәсіпкерліктің бейімделу кезеңінде ... жол ... - ... ... ... ... ... Кедендік одаққа ену
импорттық баж салықтары ставкасын жоғарлатады. Бұл ... ... ... ... ... бос ... имендену
мүмкіндігіне басымдық берді».
Демек, жаңа нарықтық кеңістікті ... үшін ... ... ... ... қолға алу қажеттілігі туындайтындығы
айқын. Бұндай ... ... ... ... ... экспортқа субсидия беру сияқты тетіктер арқылы көрініс
табуы мүмкін. Алайда дәл осы инструментарийлер «Бизнестің жол ... ... ... ... ... ... қолға алынған.
Жалпы алғанда шағын және орта бизнесті дамытуға «Бизнестің жол картасы
- 2020» бағдарламасы  үлкен серпін ... ... Бұл ... жылға дейін шағын және орта бизнестің ... ішкі ... ... кемінде 40 пайызды құрауын күтетіндігіміз де ... Бұл ... ... ... ... оң шешімін тапса, еліміздің
инновациялық кәсіпорындарды ашу мүмкіндігі де өте ... ... ... ... ... ... дамыту үшін бірінші кезекте елімізде
бизнесті ашу және жүргізу жеңіл  әрі қолайлы болуын ... етуі ... ... жету үшін ... сыбайлас жемқорлықпен және
монополияларға қарсы күресті күшейтіп, ... ... ... ... заңдарды қабылдап, сол заңдарды іске асыру ... ... ... күн ... ... мәселердің бірі болып
отыр.
2010 жылдан ... ... ... ... жол ...... жүзеге асатыны елімізде шағын және орта бизнес өкілдеріне
үлкен серпіліс алып ... ... ... Ондағы шағын және орта бизнестің
жаңа ... ... ... тұрақты жұмыс орындарын ашу мәселелері орынды
көтерілген. Дәл қазіргі кезде мемлекет қолдауына зәру болып отырған саланың
бірі – ... ... ... ... ... және ... өндірісі. Ел
экономикасының табысты болуы ... ... ... өнім шығаратын
кәсіпорынның бар болуына тікелей байланысты. Оның ішінде жеңіл өнеркәсіп,
тігін өнеркәсібі – ... ... бірі ... ... Біз ... ішкі ... жандандырып, содан кейін ғана ұлттық ерекшелігіміз
бар затты «Қазақстанда жасалған» деген белгімен экспортқа шығарсақ ... ... ... ... шағын кәсіпкерліктің ішінде сауда орындары, кафе, ... ... ... жақсы дамыды. Бұл дамыған мемлекеттерде де бар үрдіс.
Оларда да бірінші осы ... ... ... алға ... ... әлемнің
көптеген елдерінде шағын және орта бизнес – үлкен табыс ... ... ... ... тез түсетін болса, екіншіден бұл салада бәсеке
жоғары. Бірақ, оларда инновация, яғни жаңалық басты ... ... де ... ... ... ... ... үйі секілді дүниелерді аша береміз?
Оның да шегі бар ... ... ... өнім дайындайтын салаға мойын
бұратын кез жетті. ... ... ... машина шығару өндірісіне 80
мыңдай бөлшек керек екен. Оны ... ... ... Бұл алып
өндірістердің жұмысын алға бастыратын да шағын және орта бизнес деген сөз.
Елбасының ... ... ... жол ... – 2020» ... индустриялды-инновациялық бағдарламалар осы саланы дамытудың ... деп ... ... ... ... ... ... құжаттар 15 күнде
дайындалса, енді 7 күнде дайындалатын болды. Ескі заң бойынша кәсіп ашуға
талаптанған ... ... ... мың ... ... ... тиіс
еді. Ал жаңа заң бойынша жарна мөлшері 100 теңге ... ... ... ... рәсімдеуден өткізу талабы да ... айта ... ... ... өзі ... жаңа ... ... біршама жеңілдік туғызып отыр. Өйткені бұрын әрбір құжатты ноториалдық
рәсімдеуден өткізу үшін біраз қаржы жұмсауға тура келетін.
Осы «Бизнестің жол картасы – 2020» ... ... ... ... ставкаларды субсидиялау» ісінің жүзеге асырылуы маңызды.
Осы тұста Үкімет те шағын және орта ... ... ... ... ету
жайын қолға алды. Бұл сауда-саттық саласында жүрген кәсіпкерлер үшін – өте
тиімді шара. Дәл ... ... бар, ... де ... қаржысы
мардымсыз шағын бизнеспен айналысатын ... ... ... несие алатын болса және ол несиенің көрсеткіші болашақта да
төмендей ... осы ... ... ... ... көмек болар еді.
Сондықтан мұндай бастаманы ... ... ... тәжірибелері көрсетіп отырғандай, шағын және орта
бизнесті қалыптастыру мен дамыту экономиканы ... үшін ... ... ... алдымыздан көптеген қиындықтар кездеседі. Дәл
қазіргі таңда киім тігу жұмысымен айналысып жүрген орталықтардың ... ... ... көбі ... ... ... яғни киімдерінің
негізін ұлттық киімдердің жобасымен тігеміз дейді. Ал солардың шығарып
жатқан ... ... ... ... ... ... дейтін бір орталық
жоқ. Біздің сарапшыларымыз – сатып алушылар ғана. Көрші ... ... ... ... ... да әркім өзі ізденіп, өз
қаражатымен ғана бара ... ... ... ... отандық киім тігушілер
бір-бірімізбен араласып, тәжірибе алмасып отырмаймыз. Міне, осындай ұшы-
қиыры жоқ жұмыспен айналысатын бір ... ... ... ... ... ... қайнап жатыр. «Ерке-Нұр» компаниясы қазақтың ұлттық киімдерінің
жүздеген түрлерін дүниеге әкелді. Алайда отандық өнімді ... оның ... ... ... үшін үкіметтен қолдау керек. Қаржылық көмекпен
қоса, ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті
тауар өндіруге үкімет жағынан да ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік
мамандықтарға деген сұраныс арта түсетіні анық. Осыдан үш-төрт жыл бұрын
құрылыс саласы ... ... ... ... ... ... ... Мұндай ауқымды жобаларды іске асырғанда қажетті
мамандармен қамтамасыз ету ... ... ... ... жөн. ... ... өндіріске қатысты ғана емес, сонымен бірге бұл мәселемен
шағын және орта бизнес те ... ... ... Өзге елдердің іс-
тәжірибесіне көз жүгіртсек, ... ... ... ... ... ... ... жатқанын көреміз. Мәселен, Германияның
Кәсіпкерлерді ... ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік жағдайды оң бағытта ... ... ... ... ... дайындау ісі шағын және орта бизнес өкілдерінің
шаруасы деп қарап келгені жасырын емес. ... ... ... ... алдын алу – мемлекеттің басты шаруасы. Соңғы уақыттары билік
осыны түсініп, «Жол ... ... ... білім беретін орталықтар
ашты.
Елбасы Жолдауында өңірлердегі кәсіпкерлікті дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... айтылған.
Әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялардың жергілікті биліктің қарамағына
өткені өте тиімді. ... сол ... ... ... ... ... экономиканы өрге сүйрейтін өсу нүктесін дөп басу, бизнес және
инновациялық ортаға қолайлы жағдай туғызу ... ... ... ... ... ... Сондықтан шағын және орта кәсіпкерлікпен
айналысатын мекемелерге ... ... ... жасаған барлық жағынан
тиімді. Бұған дейінгі жолдауларда да елдің бір жыл ... және ... ... ... ... қабылданатын заңдары ... ... Бұл жолы да ... алдағы он жылға көздеген межелі
міндеттері айқындап берілді.
Әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялар 2007 жылы құрылған болатын. Содан
бері ... ауыз ... ... іс ... жоқ. ... ... кезден бастап олардың жұмысын жүйелеген заң ... ... ... ... тығырыққа тірелді. Корпорациялар ең ... және ... ... ... ... ... ... әл-ауқат қорына өтті. Ал биылдан бастап, олар ... ... ... ... Ал, ... ... ... заң әлі
қабылданған жоқ. Осылайша ӘКК заңсыз жұмыс істеп келеді. 2007 жылдан ... ... ... ... бөлгені белгілі. Заң ... ... ... ... ... ... төлепті деген әңгімені құлағым шалып қалды. Сондықтан ӘКК-нің
жұмыс жоспарын, ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ, олардың жұмысын Үкімет пен кәсіпкерлік қауымдастықтар
өзі бақылауы ... деп ... ... ... ... - ... ... қолдау
орталықтары - бизнес-инкубаторлардың маңызы және оның қызметі
Шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтарын, бизнес-инкубаторларды құру
және олардың ... ету ... ... кәсіпкерлік туралы» Қазақстан
Республикасы Заңына сәйкес реттеледі.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... асыру ниеті бар жеке ... ... ... ... ... ... және Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын
жеке және заңды тұлғалар бола ... ... және ... даму ... ... есебінен
құрылатын шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтары мен бизнес-инкубаторлары
үшін қойылатын арнайы бекітілген біліктілік ... ... мына ... ... сәйкес болуы тиіс:
1) мына білікті консультанттардың ... ... ... үшін ... ... ... консалтингтік және басқа да
қызметтердің базалық жиынтығын ұсыну мақсатында бухгалтерлік есеп, салық
заңнамасы, ... және заң ... ... ... ... ... қолдаудың және дамытудың өңірлік
бағдарламасында көрсетілген шағын ... ... ... түрлеріне
сәйкестігі;
3) меншігінде техникалық нормалар мен ... ... ... ... ... ... және қойма үй-жайларының
болуы.
Бизнес-инкубаторлар кәсіпкерлерді шығарумен (көбейтумен) байланысты
қызметті ... ... өзге ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау орталықтары мына біліктілік талаптарына
сәйкес болуы тиіс:
1) шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жобаларына құқықтық, экономикалық
және технологиялық ... ... үшін заң ... бухгалтерлік
есеп, салық заңнамасы және маркетинг жөніндегі ... қоса ... ... ... ... жұмыс істейтіндерді қоса
алғанда) болуы;
2) семинар-тренингтерді, ғылыми-практикалық конференцияларды өткізу;
консультациялық қызметтер үшін кеңсе үй ... ... ... ... субъектілерінің экономикалық, ... ... және өзге де ... ... ... ететін Интернет жүйесіне қол жетушіліктің болуы.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтары мен бизнес-инкубаторларын:
1) меншікті қаражат және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым
салынбаған өзге де ... олар ... ... есебінен ұлттық даму
институттары;
2) шағын кәсіпкерлікті қолдау және ... ... ... жергілікті атқарушы органдар;
3) жеке кәсіпкерлер мен ... ... ... ... ... ... жөніндегі атқарушы органдары шағын
кәсіпкерлікті қолдаудың ... мен ... ... жүргізеді және жыл сайын 25 қаңтар мен 25 ... ... ... ... ... қолдаудың ... ... ... ... есепті ұсынады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес бизнес-
инкубаторлар қызметтің мынадай түрлерін жүзеге асырады:
шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жаңа ... ... ... ... және бизнес саласында жаңа технологиялар трансфертіне
жәрдем көрсету;
кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... ... ... ... негіздері бойынша
консультациялар беру;
Қазақстан Республикасының заңнамасына ... ... ... ... беру және ... қамтамасыз ету;
қажетті қаржылық ресурстарды іздеуге және оларды алу үшін ... ... ... ... және ... алу үшін ... ... жоғары
оқу орындарымен өзара байланысты қамтамасыз ету;
бастауыш кәсіпкерлерге техникалық және технологиялық көмек көрсету,
өндірістік жабдықтарды сатып алуға ... ... ... құралдарының көмегімен бизнес-инкубаторлар
қызметінің бағыттары мен қорытындылары туралы хабарлау.
Шағын кәсіпкерлік субъектілері өз қызметі кезеңінде бинес-инкубаторда
болудың ... ... бір ... ... емес жағдайда пайдалана алады.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінің бизнес-инкубаторда болуының мерзімі
3 ... ... ... жеке ... тарту, жаңа шағын кәсіпкерлік субъектілерін
құру мақсатында Қазақстан Республикасының заңнамасына ... ... ... орталықтары қызметтің мынадай түрлерін жүзеге асырады:
1) отандық және халықаралық нарықтардың, ... ... ... ... шағын кәсіпкерлікті дамыту және оны ... ... ... ... ... және жинап, қорыту;
3) кәсіпкерлік белсенділіктің ... ... және ... даму ... анықтау;
4) қолда бар қолдау инфрақұрылымын өңірлік кәсіпкерліктің тәуелділігін
және даму ерекшелігін анықтау;
5) шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... және өзге ... алуын
қамтамасыз ететін шағын ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
6) халықты бұқаралық ақпарат құралдары арқылы шағын кәсіпкерлікті
қолдау орталықтары қызметінің бағыттары және ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдаудың
сервистік, қаржылық мекемелерін құру жөніндегі жобаларды қалыптастыру;
8) жергілікті атқарушы органдармен, жеке кәсіпкерлік ... және ... ... ... шағын кәсіпкерлікті
қолдау инфрақұрылымын дамыту, сондай-ақ шағын ... ... ... іс-шаралар ұйымдастыру;
9) халықты кәсіпкерлік ортаға тартуды насихаттайтын семинарлар мен
конференциялар ... ... ... бизнес-инкубаторларды тарату
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге ... ... ... есеп мына ... тұрады:
1. Тартылған бюджет қаражатының және даму институттарының сомасы
2.«Көбейтілген» ... ... ... ... және басқа да
аударымдар түріндегі қаражат сомасы
3. Қабылданған/ шығарылған кәсіпорындар саны
4.«Көбейтілетін» кәсіпорындардың орташа ... ... жаңа ... ... ... Жаңа ... жаңа өнімдер.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтарының қызметі туралы есеп мына
мәліметтерден ... ... ... ... ... ... даму институттарының КҚО ұстауға қаржы шығындары
Бухгалтерлік
Заң
Маркетингтік.
Қорытынды
Үкіметіміздің алдында нарықтық экономиканың амал-тасілдеріне
бейімделіп, өте ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердің қатарына қосу міндетті мақсаты түр. ... ... ... ... ... ... жақсарту әлем таныған өркениеттік ел болу.
Ел экономикасын дамытуға отандық өндірістің қай меншікте болмасан
өндіріс орындарын ... ... ... ... орта және ... ... ... жағдайында көрсету ел ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын,
шаруашылық субьектілері нарықтық жағдайда қызмет етпес ... сол ... - ... ... емес ... ... тиімділігін көрсету және
адамдардың өмір деңгейін, әл -ауқатын жақсарту. Нарықтың тиімді ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
компаниялар, биржалар, аудиториялық ұйымдар) брокерлік маркетингтік және
нарықтық ... ... ... оның дамуы бастама сипатта болуы
тиіс. Маркетингтің тәжірбеиелік қолдауы ... ... мен ... ... ... салт-дәстүрі, халықтың тұтыну мөлшері
және басқада көптеген ... ... ... ... болады.
Қазақстанның нарықтық экономикасында кәсіпорындардың баяу болуы:
1) өндіріс құралдарының тапшылығы;
2) тауар тораптары тапшылығы;
3) сұраныс тапшылығы;
4) ресурстар тапшылығы жатады.
Кәсіпорындардың іс- әрекетіне ... ... ... да ... ... ... зертеу, оның механизмдерімен танысу маркетинг ғылымының бір
саласы. кәсіпорынның шаруашылық іс - әрекетін және ... ... ... өз бақылауы мен өз талдауын жүргізу қажет.
Кез келген кәсіпорынның алдында төмен ... ... ... ... қол ... ... тұр. Өнім ... азайтып қана қоймай,
жоғары сапалы өнім өндіре отырып. өнімнің номенклатурасы мен ассортиментін
кеңейту арқылы бәсекелестік ... ... ... ... ... ... өнімі сапасының маңызды құ-рау-шылары
жайлы, сапаны ... ... мен ... негізгі принциптері мен
әдістері ... ... ... ... болуға тиіс. себебі,
рыноктық экономикалық жағдайда ... ... ... оның ... сапасын басқару мен бақылаудың маркетингтік ... ... ... ... ... кәсіпорынның қызметін табысты етуде
маркетингтік коммуникацияның алатын орын ерекше.
Маркетингтік коммуникацияның түрлері: жарнама ... ... сату ... ... ... дұрыс қолдану арқылы нарықта тауарды ұлымды
жылжытуға болады. Cонымен жоғарда ... ... ... ... өнімді тиімді өткізге және тұптеп келгенде пайданы арттыруға қол
жеткізуге болады.
Тұтыну ... ... ... ету ... де маңызы зор.
Тауар өндірушінің алдында талап етілген тауарды өндіру немесе оны
базардан сатып алу сұрағы тұрған жоқ, яғни ... ... және ... ... түсінік болған емес-қорытындысында нарықтан сатып алу ... ... және ... ... ... жоқ болып
шықты. Жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... экономикалық
реформалар басы, сол сәттен жұмыс істеуші нарық пайда болды ... ... ... ... ... вертиқальді және
горизонталбді байланыстарының бұзылуы, жұмыс істеп ... ... ... ... әсет ... олардың өнім көрсеткіштері
құрт төмендеп кетті.
Қазақстан эксперттері көрсеткендей, нарықтық ... көшу оған ... ... және реттеуші ролінде мемлекет болса ол өте
қиын екен Қазақстан тұтыну тауарларының бәсеке ... ... үшін әлем ... ... және ... молынан ескеру
қажет.
Бүгінгі көзде кәсіпорындар ішкі табиғи факторларды ... ... ... ... ... ... позициясын,
серіктестікті дұрыс тандай білмеу, тұтынушыжағдайын білмей тұра бәсекеге
қабілетті тарау және ... ... ... тағы ... ... кризис қаупі бар шаруашылықтарда жұмыс істеуде. Осыған байланысты
тұтыну нарығын зерттеу қажеттігі туады.
Қазіргі уақытта ... ... іске ... 4 ... ... ... ... жақсату)
2. Тауарлық немесе тауарды жақсарту
3. Коммерциялық қызметті қарқындандыру.
4. Маркетинг.
Бірінші саты тұтынушының кең тараған және тұрғындардың ... ... ... ... Бұндай жағдай өндірушіден технологияны
әрдайым жаңартып отыруды, өнім ... ... ... ... ... етеді.
Екінші саты негізінен алғанда бірінші ... ... ... ... та бұл ... ... ... тұтыну тауарының сапасы тұрады. санымен
қатар тауар сапасының жоғарылауы, өнім бағасына ісер етпеуі тиіс.
Үшінші сатысы өткізу ... деп ... ... Оның ... ... және өткізудің әр түрлі қалыптарын кеңінен қолдану. Бұл
этапқа тән ... - ... екі этап ... ... ... зерттеумен
айналыспайды.
Төртінші этапқа тән қасиет - тұтынушы рыногының дамуымен ... да ... ... ... ... ... қиыншылыққа ұрынады
да, оны кез келген жолмен ... ... ... этапта жағымсыз сәт
өндіруші отырғанда тұтынушы ... ... ... кетуі
ықтимал.
Еліміздің үдемелі индустриялық-инновациялық даму жоспарының тағы бір
маңызды құрамдас бөлігі ... жол ... ... ... Бұл ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың “Жаңа
онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері” атты
биылғы Жолдауын және ... 2020 ... ... ... ... іс ... асыру міндеттерін орындау мақсатында жасалынды.
Сонымен ... жеке ... ... үшін ... ... ... де жан-жақты маңыз берілген.
Бағдарламада отандық бизнес құрылымдарын дамыту мақсатында ... ... ... 2015 ... ... жыл ... ... мөлшері 400 млрд. теңгеге дейінгі
несиелерді арзандату;
- ІЖӨ құрылымында ... ... ... 12,5 ... ... жалпы экспорт көлеміндегі шикізаттық емес экспорт үлесін 40 пайызға
дейін өсіру;
- өңдеу өнеркәсібіндегі жалпы өндіріс ... ... ... ... 43 ... дейін арттыру;
- өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігін ең кемінде 1,5 есе ... ... ... ... жаңа ... ... ... кәсіпкерлік саланы сауықтыру, экспортқа өнім шығаратын өндіріске
қолдау көрсету сияқты негізгі үш ... ... ... ... ... ... барысында индустриялық-инновациялық дамуға бағытталған жаңа
инвестициялық жобаларды жүзеге ... жеке ... ... үшін қаржы
ресурстарына қатысу мүмкіндігі ұлғайтылады. Экономиканың шикізаттық емес
саласындағы ... ... ... үшін жеке меншік саланың,
бірінші ... ... ... ... ... ... ... меншік саланың оның ішінде шағын және орта бизнес кәсіпорындарының
қаржы экономикалық тұрақтылығы нығаяды.
Біздің елде көп ... бойы ... ... ... ... ... ... калыптасу кезеңінде фирмалардың маркетингті
пайдалануының маңызы өте жоғарылап отыр.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... 2010 жылғы “Жаңа онжылдық- жаңа
экономикалық өрлеу - Қазақстанның жаңа ... атты ... ... // ... ... 30 ... 2010 жыл.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2009 жылғы 6 ... ... мен ... атты ... халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан. 8
наурыз 2009 жыл.
Тойкин С.Х., Жайнақова Ә.Т., Тәмпішова Қ.Б. Маркетинг ... ... ... Фолиант, 2007. - 256 б.
Кретов И. Маркетинг на ... ... 310 ... Т.Д. ... ... ... ... -С.-Пб., 2003. 280 стр.
Әкімбеков С, Баймұхаметова А.С, Жанайдаров У.А. Экономикалық ... ... ... ... С. ... - Астана: 2002.
Голубков Е.Н. Маркетинг, стратегия, планы, структура. ... 246 ... М.П. ... ... и ... фирмы. -М., 1995.
Швальбе. Практика маркетинга в малых и средних ... - М., ... ... А.К., ... А.А. Менеджмент в предпринимательстве: Уч.пос. –
М.: ИНФРА-М, 2003.-230с
Мамыров Н.К. ... и ... ... ...... Экономика,
1998.
Қазақстан кәсіполрындарында маркетингті пайдалану ерекшеліктері. //Қаржы-
қаражат. №6, 2003ж. 68 бет
«Шағын кәсіпкерлікті қолдау орталықтарын, ... құру ... ... ету ... ... ... ... Республикасының
Үкіметі қаулысы
«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ «Бизнес Кеңесші» Бағдарламасы
Қазақстан ... 2020 ... ... ... даму ... ... ... 12 ақпан 2010 жыл.
16. Каменова М.Ж. «Маркетинг негiздерi» Қарағанды. 2002 ... ... К.Ә. ... маркетингi» Қарағанды. 2002 ж.
18. Сатыбалдыұлы С. «Маркетинг-нарықтану» Алматы, Бiлiм. 1999 ж.
19. Хожаназаров Қ. «Маркетинг негiздерi» Алматы, Экономика. 1995 ... С.Н., ... Г.А. ... ... ... Учебник   /Под   ред.   А.Г.   Грязновой,   Т.В.
Чечелевой. - М.: Изд-во «Экзамен», 2004. 
Самуэльсон П, Нордхаус Э. ... М: ... ... С., ... Р., ... Р. ... - М.: ... 1997.
Қосымша А
-----------------------
Демографиялық
факторлары
Маркетинг
макроортасы
Экономикалық
факторлары Экономикалық
Ғылыми – техни-
калық факторы
Табиғи
факторлары
Мәдени факторы
Саяси-құқық
факторы
Маркетинг жөніндегі вице-президент
Маркетингтік қызметті басқарушы
Жарнама және тауар өткізуді ынталандыру қызметін басқарушы
Тауар номенклатурасы бойынша меңгеруші
Маркетингтік ... ... ... қызметін басқарушы
Тауарлар тобы жөніндегі меңгеруші
Тауарлар жөніндегі меңгеруші
Маркетинг
Өнімді шығару
Өнімді дайындау
Фирманың қаржы-экономикалық ... ... ... қамтамасыз ету
Сатып алушыны және оның қажетін белгілеу
Жоспарлау, стратегиялық жоспарларды әзірлеу
Маркетинг жоспарларын әзірлеу
Іске асыру
Бақылау нәтижесін өңдеу
Нәтижені талдау әрекеттері
Түзетуді ... ... ... ... мен ... ... толтыру жоспары
Фирманың өсу стратегиясы
Бақылау көрсеткіштері туралы мәліметтер, проблемалар
Ағымдағы маркетингтік жағдайды ... пен ... ... ... ... ... тәртібі
Тауар өндіруші
Көтерме делдал
Түпкі тұтынушы
Бөлшек саудагер
Ағымдағы тұтынушы
Тұтыну нарығы
өндіруші
Тұтыну нарығы
сұраныс
қажеттіліктер
Қанағаттандырылған қажеттіліктер
Қанағаттандырылма-ған қажеттіліктер
Тұтыну нарығының жүйелі маркетингі
“Бизнестің жол картасы-2020” бағдарламасы
2015 жылға дейін жыл сайын ... ... 400 ... ... ... ... құрылымында өңдеу өнеркәсібінің үлесін 12,5 пайызға дейін арттыру
жалпы экспорт көлеміндегі шикізаттық емес ... ... 40 ... дейін
өсіру
өңдеу өнеркәсібіндегі жалпы өндіріс көлеміндегі шикізаттық емес саланың
үлесін 43 пайызға дейін арттыру
өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігін ең кемінде 1,5 есе ... ... ... ... ... ... кешенді
шаралар:
Маркетинг жөніндегі вице-президент
Маркетингтік қызметті басқарушы
Жарнама және тауар өткізуді ынталандыру қызметін басқарушы басқарушы
Тауар өткізу қызметін ... ... ... ... тауарлар жөніндегі басқарушы
Маркетинг жөніндегі вице-президент
Маркетингтік қызметті басқарушы
Жарнама және тауар өткізуді ынталандыру қызметін басқарушы
Тауар ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі басқарушы
Тауар өткізудің аймақтық қызметтері
Тауар өткізудің аумақтық қызметтерін басқарушылар
Тауар жөніндегі аудандық меңгерушілер
Сауда агенттері

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
Астық-түйірді сақтау кезінде тәуекелді басқару3 бет
Қазақстанда акционерлік қоғамдардың қызмет етуінің ерекшеліктері9 бет
Autocad графикалық редакторы, оның ерекшеліктері мен артықшылықтары. графикалық редактордың сипаттамасы, меню типтері6 бет
Ms access-ті үйренуде компьютерді пайдаланудың алғышарттары58 бет
Ана тілі сабақтарында Абай шығармаларын оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеу құралы ретінде пайдаланудың әдіс-тәсілдері54 бет
Аралық соттар: түсінігі, азаматтық юрисдикция жүйесіндегі орны, маңызы, мүмкінділігі, артықшылықтары88 бет
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь