Бір ретті жаңама өлшемдер нәтижелерін өңдеу

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
I . Теориялық бөлім.
1.1.Қазақстандағы метрологияның даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1.2 Қазақстан Республикасындағы өлшем бірлігін қамтамасыз етудің
құқықтық жүйесі. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

1.3 Физикалық шамаларды өлшеу .Өлшеулердің жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

1.4 Өлшеу түрлерінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15

II.Сараптамалық бөлім.

2.1Бір ретті жанама өлшемдер нәтижелерін өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

2.2 Бір ретті жанама өлшемдер әдістемесі .оларды өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

2.3 Тапсырма бойынша өлшемдерді қолдана отырып тапсырманы шешу
және мысал келтіру. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

2.4 Өлшеу нәтижелерін өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ...40 ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. ... 42
КІРІСПЕ
Метрология (гректің «метро»-өлшем, «логос»-оқу, білім)-өлшемдер туралы, олардың бірлігі мен талап етілетін дәлдігін қамтамасыз ететін әдістер мен құралдар жиынтығы.
Метрология ғылым және тәжірибелік қызмет саласы ретінде ерте замандарда пайда болған.
Қазақстандағы өлшемдер мен өлшем техникасының дамуы Ресейдегі метрологияның дамуымен тығыз байланысты. Қазақстандағы метрология саласындағы ең алғаш мекеме 1923 жылы Семей қаласында ашылған.
Қазіргі уақытта метрология ғылым ретінде қарқынды даму үстінде, ол барлық басқа ғылыми және қолданбалы салалардағы өлшемдер тәжірибесінің жетілуіне ықпал етуде.
Метрологияның негізгі ұғымдары: физикалық шама, физикалық шама размері және сандық мәні, физикалық шама бірлігі және размерлігі, физикалық шама бірлігінің эталоны, өлшем, өлшем құралдары, өлшем құралдарын дәлдеу, өлшем дәлдігі, өлшем дұрастығы, өлшем анықтығы, өлшем ұқсастығы, өлшем қайталымдылығы, өлшем қатесі. Ал, осындай қарапайым теориялық сұрақ сияқты жан-жақты қарастыратын метрология органы болып табылады. Мемлекеттік метрологиялық органдарға өте кең құқық берілген.
Метрологияның ғылым ретінде, сондай-ақ өлшем туралы, өлшем бірегейлігі мен дәлдігін сақтаудың жолдары мен әдістері туралы тұрғысынан да халық шаруашылығында атқаратын рөлі зор.
Қазіргі кезде Қазақстанның метрологиялық қызметі экономиканың талаптарына сәйкес жетілуде. Ұлттық білім және сол тұрғыда өлшемді және салмақты тепе-тең бағалау мүмкіндігі барлық салаларда үлкен мағынасы бар-азаматтардың күнделікті өмірінен бастап, өнеркәсіптегі өндіріске және ғылыми зерттеулерге дейін. Бүгінгі уақытта тауарлар және қызметтердің халықаралық рыногының әлемінің жағдайында тауардың еркін қозғалуының бірегей қағидасы қалыптасқан: «бір стандарт,бір өлшем,бір сетификат». Метроогияның бұл қағиданы орындаудағы рөлі-қайта өлшеуді және сынақтауды болдырмау,қорларды,материалдарды,уақытты,қызметкерлерді, қаржыларды тиімді пайдалануға жету.Қазақстан Республикасының метрологиялық инфрақұрлымының әлемдік үдеріске тиімді қатысуы үшін және метрологияның негізгі мақсатын іске асыруға барлық мүмкіндіктері бар. Республикада метрологияның дамуының жетілген елдерде қабылдаған қағидаларымен мүлдем жақындасқан. Оған дәлел Қазақстан мүше болуға талпынуында ДСҰ жеткілікті қатаң талатар қойды, олардың арасында-өнімдер сапасының жоғары кепілдікте болуы. Сонда бар халықаралық стандартармен шығарылды, олар барлық елдерде, оған сенетін аспаптармен сынақталады және сертификатталады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Серый И.С., Взаимозаменяемость, стандартизация и технические измерения - 2-е изд., / И.С. Серый; перераб. и доп.-М.: Агропромиздат, 1987.
2. Якушев А.И., Взаимозаменяемость, стандартизация и технические измерения / А.И. Якушев; - М.: Машиностроение, 1986.
3. Зябрева Н.Н., Перельман Е.И., Щегал М.Я. Пособие к решению задач по курсу взаимозаменяемость, стандартизация и технические измерения / Н.Н. Зябрева, Е.И. Перельман, М.Я. Щегал – М.: Высшая школа, 1997.
4. Мягков В.Д., Допуски и посадки / В.Д. Мягков; Справочник – Л.: Машиностроение, 1982.
5. Козявкин И.Г., Давлетьяров А.Ш. Методические указания по выполнению курсовой работы по курсу взаимозаменяемость, стандартизация и технические измерения / И.Г. Козявкин, А.Ш. Давлетьяров - Уральск, 2001.
6. Бронштейн И.Н., Семендяев К.А. Справочник по математике для инженеров и учащихся вузов.-М.:Наука, 1986.-544с
7. ГОСТ 8.401-80.
8. Атамалян Э.Г. Приборы и методы измерения электрических ве¬личин.- М.: Высшая школа, 1989.-384с.
9. Бендат Дж., Пирсол А. Прикладной анализ случайных данных. - М.: Мир, 1989. - 540 с.
10. Киргизбаева К.Ж. Лекциялар жинағы және зертханалық жұмыстар жинағы.
Асташенков А.И., Машков Х.О. «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету.Исаев Л.К., 11.Малинский В.Д. Метрология және стандартизация.
Крылова Г.Д. Стандартизация, сертификация, метрология негіздері: жоғарғы оқу
12.Кузнецов В.А., Ялунин Г.В. Метрология негіздері. М.: ИПК
13.Лифиц И.М. Стандартизация, метрология, сертификация негіздері: Оқулық Нысанбаева С.Н. және т.б.
14.Сапаны басқару: Оқу құралы.
15.Стандартизация, метрология, сертификация және сапа менеджментінің негіздері.
16.www.memst.kz.
17.www.pmz.kz.
18.www.standart.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ГУМАНИТАРЛЫҚ-ЗАҢ УНИВЕРСИТЕТІ
Ақпараттық технологиялар және экономика факультеті
Информатика және ... ... ... ... ...
Тақырыбы: Бір ретті жаңама өлшемдер нәтижелерін өңдеу.
Орындады: ... ... И - 215 ... ... ... ... А.С. ___________ ... ... ... _____________
(баға) ... ________ ... А.Қ. ... ... Төлеубекова С.С.
(қолы) ... ... ... . Теориялық бөлім.
1.1.Қазақстандағы метрологияның даму тарихы......................................................6
1.2 Қазақстан Республикасындағы өлшем бірлігін қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... өлшеу .Өлшеулердің жіктелуі...................................12
1.4 Өлшеу түрлерінің сипаттамасы..........................................................................15
II.Сараптамалық бөлім.
2.1Бір ретті жанама өлшемдер нәтижелерін өңдеу................................................20
2.2 Бір ретті жанама өлшемдер әдістемесі .оларды өңдеу.....................................22
2.3 ... ... ... ... ... тапсырманы шешу
және мысал келтіру. ..........................................................................................25
2.4 ... ... ... ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.................................................................. ....42
КІРІСПЕ
Метрология (гректің -өлшем, -оқу, білім)-өлшемдер туралы, олардың ... мен ... ... ... қамтамасыз ететін әдістер мен құралдар жиынтығы.
Метрология ғылым және тәжірибелік қызмет саласы ... ерте ... ... ... ... мен өлшем техникасының дамуы Ресейдегі метрологияның дамуымен тығыз байланысты. Қазақстандағы метрология саласындағы ең ... ... 1923 жылы ... ... ... ... уақытта метрология ғылым ретінде қарқынды даму үстінде, ол барлық ... ... және ... салалардағы өлшемдер тәжірибесінің жетілуіне ықпал етуде.
Метрологияның негізгі ұғымдары: физикалық шама, физикалық шама размері және сандық мәні, физикалық шама ... және ... ... шама ... эталоны, өлшем, өлшем құралдары, өлшем құралдарын дәлдеу, өлшем ... ... ... ... ... ... ұқсастығы, өлшем қайталымдылығы, өлшем қатесі. Ал, осындай қарапайым теориялық сұрақ сияқты ... ... ... ... ... ... ... метрологиялық органдарға өте кең құқық берілген.
Метрологияның ғылым ретінде, сондай-ақ өлшем туралы, өлшем бірегейлігі мен дәлдігін сақтаудың жолдары мен ... ... ... да ... ... ... рөлі зор. ... кезде Қазақстанның метрологиялық қызметі экономиканың талаптарына сәйкес жетілуде. Ұлттық білім және сол тұрғыда өлшемді және салмақты тепе-тең ... ... ... ... ... ... ... күнделікті өмірінен бастап, өнеркәсіптегі өндіріске және ғылыми зерттеулерге ... ... ... тауарлар және қызметтердің халықаралық рыногының әлемінің жағдайында тауардың еркін қозғалуының бірегей қағидасы қалыптасқан: . ... бұл ... ... рөлі-қайта өлшеуді және сынақтауды болдырмау,қорларды,материалдарды,уақытты,қызметкерлерді, қаржыларды тиімді пайдалануға жету.Қазақстан Республикасының ... ... ... үдеріске тиімді қатысуы үшін және метрологияның негізгі мақсатын іске асыруға барлық мүмкіндіктері бар. ... ... ... жетілген елдерде қабылдаған қағидаларымен мүлдем жақындасқан. Оған дәлел Қазақстан мүше болуға талпынуында ДСҰ ... ... ... қойды, олардың арасында-өнімдер сапасының жоғары кепілдікте болуы. Сонда бар халықаралық стандартармен шығарылды, олар барлық елдерде, оған сенетін аспаптармен сынақталады және ... - бұл ... ... ... ... ... ғылым. Сөзбе-сөз талқылығанда - .
Қоршаған ... ... ... ... ондағы жүріп жататын процестер мен құбылыстарды өлшеумен байланысты болады. Өлшемдер әлемді танудың әдістерінің бірі болып табылады, сондықтан ерекше маңызға ие. ... ... ... ... ауыл ... ғылымда, медицинада, саудада өлшемдік ақпараттарды алу және пайдалану еңбек процесінің біртұтас бөлігі болып саналады.
Өлшемдік ақпараттың құндылығы өлшемдердің нақтылығы мен біртұтастығына ... ... ... ... дегенді өлемдердің нәтижелері заңды бірліктерде берілуін, ал қателіктер белгіленген кездейсоқтық деңгейінде айқындалуын түсінуге болады. ... ... ... ... ... қашан, қай жерде, кім, қандай әдістердің және техникалық құралдардың көмегімен ... ... ... сәкестендіруге мүмкіндік береді. Өлшемдердің нақтылығы - бұл олардың нәтижелерін нәтижелерінің өлшенетін шаманың шынайы мәніне жақындығының деңгейі. Нәтиже мен ... ... ... ... ... аз ... сайын, соғұрлым нақтылық жоғары болады.
Физикалық шамаларды өлшеу метрология ғылымының ... ... ... ... ... - өлшемдер, олардың біртұтастылығы мен қажетті нақтылығын қамтамасыз етуші құралар мен әдістер туралы ... ... ... ... үш ... тұрады: заңнамалық, негізін қалаушы (ғылыми) және практикалық (қолданбалы) метрология.
Практикалық қызметтің бірде-бір аясы ... шама және осы ... ... ... арасында өзара қатынас бар жағдайда өлшемдерсіз қызмет ете алмайды.
Кез-келген талдауда, ... ... ... ... шикізаттың, дайын өнімнің саны мен сапасы, жалпы өндірістік құрылымның технологиялық операциялардың жүру барысы ... ... ... ... ... кең ... ... физикалық шамалар, көрсеткіштер мен өлшемдерді өлшеу арқылы қол жеткізе аламыз.
Талап етілтін дәлдікпен алынған, шынайы өлшеуіш ақпарат қабылданатын шешімдердің ... ... ... Жалған ақпарат сауда-коммерциялық операциялар кезінде өнімнің сапасының төмендеуіне, апаттарға, ғылыми зерттеулердегі дұрыс емес қорытындыларға, пайдалы ... ... ... емес ... ... емес ... мен ... алып келуі мүмкін емес.
Өлшеулердің біртұтас әдісі өзара түсіністікті, ақпаратпен алмасуды, өлшеу әдістері мен құралдарын стандартизациялау мүмкіндігін, ... ... ... ... сынау және өлшеу нәтижелерін өзара тануды кепілдендіреді.
Барлық өлшейтіндер (техникалық құралдарды қолдану арқылы өлшенетін ... ... ... жолмен табатындар), яғни кәсіби метрологтар өлшеудің алынған нәтижелеріне сенгісі ... ... ... ... ... ... ғана ... қайталауға, өлшеулерге басқа лабораторияларды, мамандарды тартуға мәжбүрлейді.
Өлшеу арқылы толық және ... ... алу ... ... ... ... игеру, жаңа материалдар, жаңа технологиялар жасау облысында, барлық салалардағы бұйымдардың сенімділігін қамтамасыз етуде жетістіктерге қол ... ... емес ... ... көптеген мәслелерді өлшеулердің әртүрлі жерлерде, әртүрлі уақытта, әртүрлі құралдарды қолдану арқылы алынған үлкен ... ... ... ғана ... ... ... ... тек оларды сәйкестендіруге болатын жағдайда ғана, қолдануға болады. Өлшеулердің дәлдігін, шынайылығын және ... ... ... ... мәжбүрлейді.Курстық жұмыстын мақсаты өлшем құралдарын пайдалана отырып обьектіге зерттеу жасау.
I . Теориялық бөлім.
1.1.Қазақстандағы метрологияның даму тарихы.
Өлшеудің ... ... ... ... ... ... Бүгінгі күні Қазақстандық этолондық база 96 этолон бірлігінен және этолондық құрал жабдықтардан тұрады,оларды 51 мемлекеттік этолондар, 16 ... ... 29 ... ... ... ... құрайды.Этолондық базаның жетілуі және дамуы 2007-2009 жылдарға арналған өлшеудің бірегейлігін қамтамасыз ету туралы мемлекеттік жүйені ... ... ... іске ... ... ... шолу. 1925 жылдың қазанында Семипалаталық бөлім жекедара ... ... ... қайта ұйымдастырылды және Семипалаталық және Жетісу губернияларына қызмет көрсетті.Қазақстанның басқа территориясы Қазақстан ... тыс ... ... ... ... көрсетілді.
1929 жылы Семипалатталық палата аймақтық палата болып өзгертіледі,және оның әрекеті Қазақ және Қырғыз Республикаларына таралған болатын. Бұл палата-палатаның Жетекшісінен және үш ... ... ... 30 қаңтарында Семипалат растау палатасы бойынша №20 бұйрықпен ... ... және ... Палатасының жарлығымен Алма-Атаға ақпан айының ішінде бөлім ашу үшін ... ... Оған ... екі рет бұйырылды. Бөлім басқарушысының хабарлауы бойынша өзінің әрекетін 1929 жылдың 1 сәуірінен ... 1929 1 ... ... растау палатасының 1929 жылдың 6 тамыздағы №48 бұйрығымен Алма-Ата қаласындағы бөлім,тұрақты іс-әрекетте,деп қабылдады. 1929 жылы 1 қазанынан Қазақтың ... ... және ... ... ... бес ... - Алма-Аталық, Оралдық, Фрунзелік, Петропавлдық және Ақтөбелік болып ұйымдастырылды.
Қазақстандағы метрологияның дамуының екінші кезеңі.
Отандық метрологияның тарихы өзінің басталуын 1923 ... ... ... ... ... ... ... кезден алады. Сол кезден бастап Қазақстанда метрология тарихы өз ... ... 2010 жылы ... ... 87 жыл ... ... Қазақстанның метрологиялық қызметі экономиканың талаптарына сәйкес жетілуде. Ұлттық білім және сол тұрғыда өлшемді және ... ... ... ... барлық салаларда үлкен мағынасы бар-азаматтардың күнделікті өмірінен бастап, өнеркәсіптегі өндіріске және ғылыми зерттеулерге дейін. Бүгінгі уақытта тауарлар және ... ... ... ... ... ... еркін қозғалуының бірегей қағидасы қалыптасқан: . Метроогияның бұл қағиданы орындаудағы рөлі-қайта өлшеуді және ... ... ... ... ... жету.
Мемлекетіміздің ұзақ мерзімдік даму стратегиясында энергетикалық ресурстарға үлкен көңіл бөлінуде. Оның ішінде энергетикалық ресурстарды халықаралық рынокқа экспорттау мақсатындағы ... ... ... және ... жүйесін дамыту болып табылады. Бұл өз кезегінде ел экономикасының қаржылық дамуы мен сенімді экспортпен қамтамасыз ететіні анық. Өлшемдердің біртұтастығы ... ... ... қашан, қай жерде, кім, қандай әдістердің және техникалық құралдардың көмегімен жасағандағына тәуелсіз түрде сәкестендіруге мүмкіндік береді. Өлшемдердің нақтылығы - бұл ... ... ... ... ... ... мәніне жақындығының деңгейі. Нәтиже мен өлшенетін шаманың арасындағы айырмашылық неғұрлым аз болған сайын, соғұрлым нақтылық жоғары болады.
Кез-келген талдауда, болжауда, жоспарлауда, ... ... ... ... өнімнің саны мен сапасы, жалпы өндірістік құрылымның технологиялық операциялардың жүру барысы туралы нақты ақпарат қажет.Бұл ақпаратқа кең көлемде түрлі физикалық ... ... мен ... өлшеу арқылы қол жеткізе аламыз.
Өлшеу арқылы толық және шынайы мәліметтерді алу болмағанда, ғылыми ... ... ... жаңа ... жаңа ... ... облысында, барлық салалардағы бұйымдардың сенімділігін қамтамасыз етуде жетістіктерге қол жеткізу мүмкін емес ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі уақытта, әртүрлі құралдарды қолдану арқылы алынған үлкен көлемдегі нәтижесінің арқасында ғана шешуге болады. Мұндай нәтижелерді, тек оларды сәйкестендіруге болатын ... ... ... ... ... ... ... және сәйкестігін жоғарлатуға өндірістің автоматтандырылуы мәжбүрлейді.
Неғырлым мәселе күрделі болған сайын, метрология соғұрлым үлкен маңызға ие болады. Жеке және ... ... ... ... ... ... да ... актілердің, елшеулердің біртұтастығынқамтамасыз ету бойынша халықаралық келісімдер мен нормативтік құжаттардың талаптарын ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жүйесі өзінің өзектілігін арттырады.
Әлемнің ірі кен орындарында бүгінгі таңда мың және бес мың метр тереңдікке дейін мыңдаған, он мыңдаған ... ... ... ... бұрғылаушы және компрессорлық станциялар жер қыртысындағы мұнай мен газды жер астынан тартып, сорып, мұнай өнімдерінің құбырлары мен газ ... ... ... территориясына еніп тірі организмдегі қан тамырлары сияқты әр түрлі мемлекеттер мен континенттерді біріктіре байланыстыруда.
Қазақстанның бәсекелік басымдылықты иемденуі, саладағы рыноктық ... ... ... ... молдығымен, тєжірбиелі еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілуімен, елдің стратегиялық орналасуымен т.б. факторлаға тікелей байланысты.
Еліміздің мұнайгаз кешені инвестицияны ... ... сала ... экономикадан дербес, бөлек дамуы мүмкін емес. Мұнайгаз кешені тек қана бір секторды ғана емес, сонымен бірге аралас ... ... ... ... қабілеттілігін арттыруы қажет, яғни бүкіл республика экономикасының локомотиві болуы тиіс.
Сондықтан, мұнай өндіру, тасымалдау жүйесі мұнайгаз саласындағы бәсекелестікті жоғарылатудағы мақсатты стратегиясы ... ... және ... экономикасындағы өндірісті дамытуда үлкен рөл атқарады. Қазіргі таңда мұнай өндіру, тасымалдау жүйесіндегі инфрақұрылым мен технологиялық дәрежесін дамыту және мұнайды ... ... ... ... ... ... ... Ол үшін бұл салаға бәсекелестік баға қою мен уақытында сапалы мұнайды ... ... ... ... ... ... етіп, сенімділігін жоғарылату т.б. стратегиялық мақсаттар күн тәртібіне қойылған. Барлық жоғарыда аталған мәселелер тақырыптың өзектілігі мен ... ... ... ету ... ... ... етудің негізгі міндеттері. Мамандар өнімнің өмірлік цикілінің кезеңдерінде шешетін,метрологиялық қамтамасыз ету міндеттері. Өндірісті дайындауды метрологиялық қамтамасыз ету.
Метрологиялық қамтамасыз ету ... ... ... етудің ғылыми негіздері. Метрологиялық қамтамасыз етудің ұйымдас-тырушылық негізі. Метрологиялық ... ... ... ... Метрологиялық қамтамасыз етудің нормативтік-құқықтық негізі.
Нормативтік құжаттар. Метрологиялық қызметтер қызметінің бағыттары: Нормативтік құжаттар - өндірісті метрологиялық қамтамасыз етудің заңды негізі. ... ... ... ... мекемелердің метрологиялық қызметтері жұмысының негізгі бағыттары. Стандарттардың, техникалық шарттардың, метрологиялық ережелер мен нормалар талаптарының сақталуын мемлекеттік қадағалауды жүзеге асыру тәртібі. ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды метрологиялық қамтамасыз ету (МҚ) жағдайын талдау: Өнім өндіру және оны ... ... ... ... МҚ ... ... ... сынау, орау және сақтау сатыларында МҚ талдау. Өнімді пайдалану, техникалық ... ... және ... ... МҚ талдау. Өлшеудің стандартты емес құралдарын метрологиялық ... ... ... ... ... ... ... қатысуы үшін және метрологияның негізгі мақсатын іске асыруға барлық мүмкіндіктері бар. ... ... ... ... елдерде қабылдаған қағидаларымен мүлдем жақындасқан. Оған дәлел Қазақстан мүше ... ... ДСҰ ... ... ... ... ... арасында-өнімдер сапасының жоғары кепілдікте болуы. Сонда бар халықаралық стандартармен шығарылды, олар барлық елдерде, оған сенетін аспаптармен сынақталады және сертификатталады. Өзін қоршаған ... ... ... онда өтетін процестер және құбылыстардың өлшемдерімен тұрақты түрде ... ... ... ... ... ... бірі болып қызмет етеді және сондықтан да ерекше түрде маңызды рөл атқарады. Өнеркәсіптегі, ауыл ... ... ... ... кез ... ... саласының өлшем ақпараттарын алуы және пайдалануы еңбек процесінің ажырағысыз бөлігі ... ...
1.2 ... ... өлшем бірлігін қамтамасыз етудің құқықтық жүйесі.
Еліміздегі экономикалық ... ... ... ... ... сапасы мен қызметін жоғарлату, мемлекеттік міндет болып Өлшеу нәтижесіндегі тұтынушыларды қанағаттандыру кезінде, өлшем бірлігі қоғамның Елімізде және ... ... ... ... ... айтылып кеткен мәселелерді жүзеге асыру үшін өлшеу құралдарының мемлекеттік сынаулар мен типтерін бекітеді; өлшеу құралдарының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... өлшеу құралдарын прокаттау, сату, жөндеу, салыстырып тексеру, жасау бөліп орау және сату кезінде түрлі ... ... ... ... мен ережелерін сақтауын, өлшеуді орындау әдістемелерін, Өкілетті орган Қазақстан Республикасындағы өлшем бірлігін Өкілетті органның негізгі мәні мен мақсаты өлшем ... ... ету ... ... саясатты қалыптастыру Қазақстан Республикасының метрологиялық қызметінің әрекетін координациялау; мемлекетте ... ... ... шама ... ... ... шама бірліктерінің мемлекеттік эталондарын қолдау, сақтау, бекіту, жасау Қазақстан Республикасының өлшем бірлігін қамтамасыз етудің мемлекеттік жүесін құру; халықаралық талаптарға сай ... ... ... ету бойынша өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында мемлекеттік саясатты жүргізу Мемлкеттік метрологиялық қадағалау мен метрологиялық бақылау. ... ... ... бұл - мемлекеттік инспекторлардың Мемлекеттік бақылау бұл - ... ... мен ... метрологиялық қадағалау мен метрологиялық бақылау жоспарлы, Мемлкеттік метрологиялық қадағалау негізінде: ... ... ... ... ... ... тексеру үшжоспарсыз салыстырып тексерулер мемлекеттік басқару органларының арыздары мен қайталанатын салыстырып тексерулер алдынала жазуды ... ... ... ... ... ... тексеру тәртібі заңды Метрологиялық қадағалау. Метрологиялық бақылау кезіндегі салыстырып тексерузаңды Метрологиялық объектілеріне жататындар:
а) шама бірліктерінің ...
ә) ... ...
б) өлшеуді орындау методикасы;
в) өлшеу құралдарын юстировкалау, жасау, өндіру, калибрлеу жәнеЭталондарды метрологиялық бақылау кезінде, мемлекеттік ... ... ... бар ... ... ... тексеруін жүргізуге арналған эталондарды эксплуатациялау мен сақтау шарттары. Өлшеу құралдарының күйі мен ... ... ... жататын өлшеу құралдарын анықтау дұрыстығы; өлшеу құралдарын салыстырып тексеру мен калибрлеудің қазіргі заманғаөлшеу құралдарының калибрлеуі мен салыстырып тексеру процедураларының сәйкестігі.. ... ... ... ... ... жүзеге Метрологиялық бақылауға келесі объектілер мен әрекет түрлері жатқызылу нормативтік құжаттарды амтамасыз ету мен актуализациялау, шама ... ... ... ... ... ... ... мен құралдарын дұрыс таңдау. Құқық бұзышулық кезінде қолданылатын өлшем мен бақылау нәтижелерін хаттау. Өлшеу метрологияның ... ... ... ... ... сол ... өзге ғылымдарға (математика, психология, медицина, қоғамдық ғылымдар және т.б.) жататын шамалармен ... ... ... ... ... ... үшін ... болып саналатын, осыған орай сандық мәнімен өзгешеленетін физикалық объекті (құбылыс, процесс) қасиетінің бірі физикалық шама ... ... ... мәні ... ... болып саналады.
Метрологияның негізгі міндеттерінің бірі - өлшеудің біртұтастығын қамтасыз ету негізі деп ... ... ... екі шарт ... ... ғана ... мүмкін:
* бірыңғай заңдастырылған өлшеу нәтижелерін білдіру;
* берілген ықтимал ... ... ... ... ... ... жол беруге болатын) қате жіберушілігін белгілеу.
Өлшенетін шаманың нақты мәнін өлшеу нәтижеснің ауытқуы қате жіберушілік деп ... ... қате ... ... ... ... немесе нормативтік құжамттардағы техникалық құжамтамаларда келтіріледі.
Алайда, өлшеу бірлігі қате жіберушіліктің сәйкес келуімен ғана қамтамасыз етілмейді. ... ... қате ... алға ... ... ... ... берілген ауытқу шегінен аспайтындығы туралы айтылатын өлшеу сенімділігін де талап етеді.
Өлшеу дәлдігі қате жіберушіліктің ... ... ... яғни ... ... нақты мәніне жақындау дәрежесін сипаттайды.
Өлшеудің бірлігі - бұл рете ... ... ... бірліктермен білдірілген, ал қате жіберушілік берілген ықтималдылықпен белгілі және белгіленген шектерден шықпайтын өлшеудің жай-күйі.
1.3 Физикалық шамаларды өлшеу .Өлшеулердің ... ... алу ... ... , өлшенетін шаманы өлшеу сипаты бойынша, өлшеу ақпараттарының саны бойынша, негізгі бірліктерге қатынасы бойынша ажыратылады.
Өлшеу ... алу ... ... ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Тікелей өлшеу - бұл физикалық шаманы оның өлшемімен тікелей салыстыру. Мысалы,, салмақты таразыда өлшеу, ұзындықты ... ... ... ... - бұл ... ізделіп отырған шама мәні тікелей өлшеуге жататын осы шама мен шамалар арасындағы белгілі негізінде ... ... ... ... және ... өлшем бойынша дене тығыздығын табу.
Жиынтық өлшем
У бірнеше бірыңғай шамаларды бір мезгілде өлшеу нәтижелері бойынша құрылатын теңдеу ... ... ... ... ... жүйелерін шешу ізделіп отырған шаманы есептеп шығаруға мүмкіндік береді.
Бірге өлшеу - бұл олардың арасындағы тәуелдікті (қатыстылықты) анықтау үшін екі ... одан да көп ... емес ... шамаларды өлшеу.
Жиынтық және бірге өлшеу электротехникада жиі ... ... ... ... ... шаманы өлшеу статистикалық , динамикалық және статистикалық өлшеу болып ... ... - ... шама іс жүзінде тұрақты болғанда орын алады.
Динамикалық өлшеу - өлшеу процесінде қандай да бір өзгерісті бастан кешетін ... ... ... - ... ... дыбыс белгілерінің , шу деңгейлерінің сипаттамаларын анықтаумен байланысты.
Бір реттік өлшеу - бұл бір ... бір рет ... ... ... түрін тәжірибеде қолдану әрқашанда үлкен қателіктер жіберумен байланысты кездеседі, сондфқтан да кем дегенде үш бір ... ... ... орта ... мәні ... ... нәтижесін табу көзделеді.
Көп реттік өлшеу өлшенетін шамалардың өлшенетін көлемінің санын ... ... ... аталмыш жағдайдағы өлшейтін ең аз сан үшеуден асады.
Көп реттік ... ... - ... қателіктер жіберуге кездейсоқ факторлар әсерінің маңызды түрде төмендеуінен тұрады.
Негізгі өлшем бірліктеріне қатынасы ... ... және ... ... ... бір ... шаманы (кейде бірнеше) және физикалық константаны тікелей өлшеуді пайдалану ... ... деп ... ... Е=мс2 формуласында масса (м) - тікелей өлшенуі мүмкін негізгі физикалық шама, ал жарық жылдамдығы (м) - ... ... ... ... ... ... бірлік түрінде қолданылатын шамаға қатынасын белгілеуге негізделген.[3,139б.]
Түрлі шамаларды ... ... ... ... ... құрылымы және басқа да белгілері бойынша бірнеше топқа бөлінеді. Көп таралған топтарға мыналар ... ... ... ... ... - ... және ... қысымды өлшеу үшін - манометрлер, вакуумметрлер, мановакуумметрлер, тягомерлер, напоромерлер және барометрлер қолданылады.
- шығын мен ... ... ... ... және ... ... пен ... деңгейін есептеу үшін деңгей өлшегіш және деңгей ... газ ... ... ... су және бу ... ... кондуктометрлер және кислородомерлер жатады.
Аталған құралдарды қосымша басқаша да топтауға болады:
- ... ... - ... ... ... үлгілік және эталондық;
- көрсету сипаты бойынша - көрсеткіш, тіркегіш (өздігінен ... және ... ... ... қолданыланатын сигналдарының формасы бойынша - аналогтық және ... әсер ету ... ... - ... ... ... химиялық, радиоизотопты және т.б.;
- қолданылу сипаттамасы бойынша - шұғыл, есептік, есептеуіштік;
- орны бойынша - сол ... және ... ... беру ... жұмыс жағдайы бойынша - стационар (щиттегі) және тасымалданатын;
- көлемі бойынша - ірі, шағын және ... ... ... ... ... ... жатуы мүмкін. Мысалға термометр өндірістік, өздігінен жазатын, электрлік және т.б. топтарға ... ... ... ... кең таралған түріне жатады. Олар практикалық мақсаттарға қолданылады, құрылымы қарапайым және мықты болып келеді, жаңылыссыз жұмыс істейді. Қолайсыз ортада (шаң, ... ... т.б.) бұл ... ... дәлдігі қолайлы жағдаймен салыстырғанда айтарлықтай төмендейді.Өндірістік құрылғылардың көрсетуі қашықтықтан да көрініп тұрады. Лабораториялық ... ... дәл ... үшін ... ... зерттеу және реттеу жұмыстары кезінде қолданады. Өлшеу дәлдігі жоғары болу үшін ... ... ... аса дәл, ... толық жетілдірілген көрсеткіштерін есептеуге мүмкіндік беретін арнайы ... бар ... ... Бұл ... ... кезінде олардың көрсетулеріне тәжірибе немесе есептеу жолымен алынған түзетулер ...
1.4 ... ... ... және ... құрылғылар негізінен өлшеу құралдарын тексеру үшін қолданылады. Эталондық деп бірлік өлшемдерді сақтау және ... аса ... ... үшін қолданылады. Эталондар біріншілік және екіншілік деп бөлінеді. Біріншіліктері барынша дәлірек, олар мемлекеттік эталон қызметін атқарады. Екіншілік эталондардың ... ... ... ... ... ... өлшемдер мәнін біріншілік өлшемдер мен құрылғыларға беру үшін қолданылады.
Үлгілік ... ... ... мәнін өлшеу және градуирлеу арқылы эталондардан басқа құрылғыларға беру үшін қолданылады. Үлгілік құрылғылар төрт разрядты болады. Ол ... ол ... және ... әдісінің дәлдігіне байланысты тағайындалады. Бірінші разрядты құрылғылар жұмысшы эталон арқылы, екінші разрядты бірінші разрядты арқылы арқылы, т.с.с ... ... ... және ... екіншілік эталондар метрологиялық институттарда жасалады және сақталады. Екіншілік ... ... ... мекемелерінде қолданылуы мүмкін.
Өлшегіш құрылғылар өлшенетін шаманың мәнін шкалада бірден көрсетеді. Тіркегіш құрылғылар ол мәннің өзгерісін ... ... ... ... Ол ... ... ... мүмкін. Көрсетулерін цифрлық түрде де (баспа құралдар) шығаратын құралдар болады.
Өздігінен жазатын құрылғылар бір (бір нүктелік немесе бір каналдық) ... ... ... ... ... шамаларды жазуы мүмкін.
Интегралдық құрылғылар (есептеуіш немесе интегратор) өлшенетін ... ... ... ... ... ... үшін ...
Өлшегіш құрылғылар біріккен, мысалға көрсеткіш және өздігінен жазғыш, көрсеткіш және интегралдағыш т. б. болуы мүмкін.
Аналогтық құрылғылар өлшенетін шаманың мәнін ... ... ... ... Оған ... ... ... және өздігінен жазатын құрылғылардың көпшілігі жатады.
Цифрлық құрылғыларда өлшенетін шама дискреттік сигнал түрінде көрсетіледі. Бұндай құрылғыларға ... ... ... ... және ... интегралдаушы құрылғылар жатады.
Есеп жүргізуге арналған, техникалық есептеу жұмыстарына және өзара ... ... ... өздігінен жазатын және интегралдайтын болуы мүмкін.
Жергілікті құрылғылар өлшенетін ... ... ... Олар көбіне жауаптылығы аса жоғары емес бақылаулар жүргізуге, агрегаттарды қосу және тоқтату кезіндегі өлшеулерге арналады.
Көрсетулерін ... ... ... ... ... ... ... өндірістік құрылғыларға жатады. Олардың беру қашықтығы 300-500 метр де болуы мүмкін.
Өндірістік өлшегіш құрылғылар негізінен стационар, яғни щитокқа, қабырғаға, ... т.б. ... ... ... басым бөлігі (лабораториялық, үлігілік т.б.) тасымалданатын түрге ие, яғни өлшеу кезінде столға, қабырғаға т. б. ... ... ... ... ... ... және ... құрылғылар табылады. Өлшегіш тетік физикалық шаманы өзінің сезгіш бөлігі арқылы өлшейді, қажет жағдайда оны күшейтеді. ... ... ... ... ... мәнді көрсетеді, жазады, интегралдайды.
Өлшегіш құралдар сан түрлі және өлшенетін шаманың тегіне (қысым, температура және т.б.) және құрылғының ... ... ... ... және т.б.) байланысты болады. Көбіне құрылғы жылжымалы және жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... сезімтал элементке әсерінен пайда болады.
Есептегіш бөлік құрылғының көрсету сипатына байланысты ... ... ... ... және ... ... құрылғылар), жазғыш тетігі бар және диаграммалық қағазбен қамтамасыз етілген (өздігінен жазатын құрылғылар), есептік құрылғылы (интегралдаушы құралдар).
Көрсеткіш құрылғы ... ... ... немесе цилиндрлік циферблатка таңбаланған тізбекті қатардан құралады. ... деп ... бет жағы ... Оған ... шартты таңбалар, анықтамалық жазбалар, өлшенетін шаманың сандық мәніне сәйкес келетін бөліктер салынады.
Циферблатка сандар және таңбалар салу шкаланы градуирлеу деп ... ... шама ... ... ... екі ... арасындағы айырма шкаланың бірлік бөліктері деп аталады.
Кез-келген құрылғының маңызды көрсеткішіне оның S ... ... Ол - ... ... өсімшесінің кірістік сигнал өсімшесіне қатынасы болып табылады. Мысалға сырттан түсірілетін кернеу ∆U-ға өзгерген ... ... ... ... жылжыса, онда сезімталдық мына түрде анықталады. [11]
S=∆L /∆U (1)
Өлшеу құралдарын тексеру - бұл ... ... ... ... метрологиялық бақылауға және қадағалауға жататын өлшеу құралы өндірісте жасап шығарғанда немесе жөндеу өткізілген кезде, импорт бойынша әкелінген кезде және ... ... ... ... ... өлшеу құралдарын ған жалдауға, сатуға және беруге рұқсат етіледі.
Мемлекеттік метрологиялық орагндарда ... ... үлгі ... ... өндірістен үлгі нұсқаулық өлшеу құралы түрінде шығарылатын өлшеу құралдары; нәтижелері материалық құндылықтардың, отын және энергиялардың есебі үшін ... ... ... ... өзара есеп айырысу кезінде қолданылатын өлшеу құралдары; табиғи ортаны қорғау, еңбек ... ... ету үшін ... ... ... ұлттық және халықаралық спорт рекордтарын тіркеу үшін қолданатын өлшеу құралдары міндетті мемлекеттік тексеруден өтуге жатады.
Бұл тізбеге кірмеген өлшеу құралдарын ... ... ... ... ... ... Егер ... өз тексеру қызметі болмаса, тексеруден өткізу құқығына ие мемлекеттік метрологиялық ... ... ... ... қарайтын кәсіпорныға өтініш білдіре алады.
Өлшек құралдары бастапқы, мерімді, кезектен тыс, инспекциялық және сараптамалық ... ... ... ... тексеру өлшеу құралдарын өндірістен жасап шығарғанда немесе жөндеп шығарғанда, сондай-ақ импорттайтын өлшеу құралдары үшін ... ... ... ... ... ... мәселені елдің Мемстандарт органдары шешіді. Мемлекеттік бастапқы тексеруді өлшеу құралдарын шығаратын және жөндейтін кәсіпорныдардың бақылау-тексеру пунктерінде, оларды техникалық бақылау ... ... ... ... ... метрологиялық қызмет органдары жүргізеді.
Мерзімді тексеру пайдаланудағы және сақтау кезіндегі барлық өлшеу құралдары ... ... ... тексеруаралық интервалдар деп аталатын белгілі бір уақыт аралығында жүргізіледі. Тексеру аралық интервалдар өлшеу құралдарының ерекшеліктері мен ... ... ... ... анықталады және тексеру аралығындағы кезеңдердегі өлшеу құралдарының жаармдылығын қамтамасыз етуі тиіс.
Мемстандарт органдарында тексеруден өтетін ... ... үшін ... ... ... ... ... қызмет органдары, ал өлшейтін жұмыс құралдары үшін кәсіпорындардың метрологиялық қызметі анықтайды және кәсіпорын ... ... ... тыс ... өлшеу құралдарының қолдануға жарамдылығын растау қажетттілігі пайда болғанда;
* тексеруге жататын пломба немесе клеймо зақымданғанда немесе ... ... ... ... ... ... өлшеу құралдары сол уақыт ішінде тексеру жүргізілмеген сақтау мерзімінен соң пайдаланылғанда;
* өлшеу құралдарын ұзақ ... ... ... ... ... ... оларға арналған тексеру аралық интервалының жартысы өткен кезде пайдаланған жағдайда, ... ... ... өткізу мерзімдеріне қатыссыз түрде, өлшеу құралдарын пайдалану және сақтау кезінде жүргізіледі.
Өлшеу құралдарына, өлшеу құралдарының сақталуы мен пайдалануына мемлекеттік қадағалау және ... ... ... және тексеру аралық кезінде инспекциялық тексеруге іріктеліп (ішінара) тартылады. Өлшеу ... ... ... мен ... ... ... ... оны жүргізуге басшылық жасайтын тұлға анықтайды. Тексеруге тиісті нормативті құжаттарда көрсетілген толық емес формада жүргізілуі мүмкін.
Сараптамалық ... ... ... ... және ... ... дұрыстығын анықтау мақсатында өлшеу құралдарын метрологиялық сараптама жүргізу кезінде орныдалады. Тексеруді мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік метрологиялық қызмет органдарының талап етуі бойынша, ... ... ... ... ... ... ... пайдалану жөніндегі нұсқаулар, соңғы тексеру туралы куәлік қоса берілуі тиіс.[2,127б.]
Өлшеу құралдарын калибрлеу және тексеру
Өлшеу құралдары - ... ... ... ... және қалыпты метрологиялык сипаттамалы техникалык құрылғы.
Өлшеу құралдарын калибрлеу - бұл ... ... ... ... ... ... бақылауға және қадағалауға жарамдылығын анықтау және бекіту мақсатында орындалатын операциялардың жиынтығы. Нормативтік құжатта баяндалатын немесе тапсырыс беруші ... оның ... ... бұрын белгіленген техникалық талаптарға сәйкес келуі өлшеу құралдарының жарамдылығы ретінде түсіндіріледі. Жарамдылық туралы қорытынды ... ... ... ... осы ... біліктілікпен орныдау үшін қажетті жағдайлар болған кезде кез ... ... ... ... жеке тұлға) жүргізе алады. Калибрлеу - ерікті операция және оны сондай-ақ кәсіпорынның өз метрологиялық ... ... ... Алайда, калибрлеу еріктілік сипаты кәсіпорынның метрологиялық қыщметін белгілі бір талаптарды сақтау қажеттігінен босатпайды. ... ең ... - ... ... ... ... мемлекеттік эталонға міндеттеп . Сөйтіп, калибрлеу функциясын өлшем бірлігін қамтамасыз етудің ұлттық жүйесінің құрамды ... ... ... ... ... ... өлшем бірлігін қамтамасыз ету ұлттық жүйенің принциптері халықаралық ережелермен және нормалармен үйлестірілген, ал ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын ұйымдастырудың келесі нұсқалары болуы мүмкін:
* кәсіпорындар өзінде калибрлеу жұмыстарын жүргізуді дербес ұйымдастырады және ... ... ... өтпейді;
* кәсіпорын оны аккредитациядан өткізген ұйым атынан калибрлеу жұмыстарын ... ... ... ... жүйесінде аккредитацияланбайды;
* Кәсіпорын коммерциялық негізде, калибрлеу жұмыстарын орындау мақсатында, ... ... ... ... ... құралдарын тексеру құқығына аккредитацияланған кәсіпорын , бір мезгілде өлшеудің сол түрлері бойынша калибрлеу жұмыстарын жүргізу ... ... ... туралы аттестат алады;
* метрологиялық институттар және Мемлекеттік метрологиялық қызмет органдары, бір ... ... ... және ... ... ... калибрлеудің ұлттық жүйесінде тіркеуден өтеді.[3,186б.]
II.Сараптамалық бөлім.
2.1Бір ретті жанама өлшемдер нәтижелерін өңдеу.
Тапсырманың мақсаты:
* Абсолютті ауытқу шегін анықтау, өлшеудің шекті ... ... ... ... ... ... өлшеу нәтижесін жазу.
Тапсырмаға қажетті ақпараттар:
* Апприорлық ақпараттарды анықтау.
* Абсолютті ауытқу шегін анықтау.
* Өлшеудің шекті мәндерін анықтау.
* Өлшеу нәтижесіне түзетулер ... ... ... ... орындау тәртібі
Физикалық шаманы бір рет өлшеген кезде өлшеу құралының көрсеткіші X=12. Өлшеу құралы және ... ... ... ... ... ... ақпараттарды пайдаланып, өлшенетін шаманың мәні нешеге тең екенін анықтау: өлшеу құралының дәлдік ... - 7,0; ... шегі - 0...200 ; ... ... мәні - ... ... ... Алынған априорлы ақпаратты талдаймыз: өлшеу құралының дәлдік класы және аддитивті түзету көрсетілген.
+ ... ... ... мән: ... Аспаптың көрсеткішін алу үшін, абсолютті ауытқу шегін анықтаймыз: (1.1)
мұндағы XN - ... мән, бұл ... ... құралының диапозонына тең шама XN=200;
γП - келтірілген жіберілетін ауытқыдың нормаланған шегі, ол ... ... ... класынан γП = 7,0 %.
∆X=XN∙γN100=200∙7100=14
Өлшеудің шекті мәндерін анықтаймыз:
X1=X-X=28-14=14
X2=X+X=28+14=42
+ Өлшеу нәтижелеріне түзетулер енгіземіз:
Q1=X1+θa=14+3=17
Q2=X2+θa=42+3=45
1.5Өлшеу ... ... Q1 νqI ... ... I12 мәні қате болып табылады және алынып тасталады. Осыдан кейін ... ... ... ... ... үшін қайталаймыз.
;;
n=11 мәніне νqI=0,1 анықтаймыз . νI және νqI мәндерін салыстырамыз. Сонымен νI < νqI ... ... ... қате ... ... ... үшін де ... өлшеу нәтижелеріне қалыпты таралу заңдылығын тексереміз:
;
4.2 ... ... ... анықтаймыз:
4.3 Түзетулерді анықтаймыз
; ; ; ... Θ

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алгоритм және оның қасиеттері109 бет
Паразитизм, оның таралуы және пайда болуы36 бет
Сан есім10 бет
Ұялы байланыс желілерінің құрылу негіздері10 бет
Бастауыш класс оқушысының оқу іс - әрекетінің құрылысы7 бет
Жобалап оқыту технологиясы3 бет
Италиядағы аккредиттеу жөніндегі ұлттық жүйесі13 бет
Оқыту процесіндегі әдістер5 бет
Сертификаттаудың халыкаралық тәжірибесі4 бет
Статистикалық әдістің мүмкіншіліктері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь