Экономиканың құрылымдық ерекшеліктері

Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Экономиканың құрылымдық ерекшеліктері
2. Қазақстанда нарықтық экономиканың қалыптасу моделі
3. Қазақстан Республикасының инновациялық дамуының ағымдағы жағдайы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ

Әлемдік экономиканың жаһандануы және қазақстандық экономиканың ашық жағдайында отандық компаниялардың ел ішіндегі және шетелдегі тауарлар мен капитал нарықтарындағы бәсекелік күреске дайын еместігі анық байқалуда. Сондықтан Қазақстан Республикасының әрі қарай дамуында тек өндірістің тұрақтануы мен өсімі ғана емес, оның құрылымдық жағынан атқарады. Оның үстіне олардың бір бөлігі іс жүзінде жобалы инновациялық жүйенің әрекеттері болып табылады. Қазіргі таңда кез келген елдің экономикасының дамуы, халықтың рухани және материалдық игіліктерінің артуы, ең алдымен, сол елдің ғылымы мен білімінің, мәдениетінің тұрақты дамуына байланысты екені шындық.
Бүгінгі таңда Қазақстан күрделі экономикалық және саяси міндеттерді табысты шешуде басқа елдерге үлгі болатын деңгейге көтерілді. Қазақстанның бәсекеге қабілетті елдердің көшбасшылығына ұмтылуы заңды құбылыс. Өйткені, еліміздің экономикалық әлеуеті мен қоғамдағы саяси тұрақтылық, демократияның дамуы оған мүмкіндік беріп отыр. ХХІ ғасыр білімнің, ақпараттың жаңа технологияның өрістеу ғасыры. Білімнің, ғылымның бәсекеге қабілетілігі бұл күнде көптеген мемлекеттер үшін көкейкесті мәселе болып отыр. Озық ғылыми-техникалық инфрақұрылымсыз және кәсіби шеберлігі жоғары білімді кадрларсыз, жаһандану талаптарына сәйкес даму мүмкін емес. Осы мақсатта отандық ғылым мен білім беру жүйесінің алдында тұрған басты міндет – білім мен ғылымды халықаралық деңгейге көтеру.
Экономикамыздың жаңа даму кезеңіне өту процесі халық шаруашылығының нақты секторын, әсіресе, ең басты саласы болып табылатын индустрияны қайта құру мен дамытуда маңызды да сапалы өзгерістер енгізумен басталды. Аталмыш кезеңде индустриялық өнімдер өндірісінің артуы осы сала құрылымындағы жағымды өзгерістермен байланысты болды. Дәлірек айтсақ, мұнай, газ, қара және түсті металлургия мен азық-түлік және текстиль индустриясы өнімдерін өндіру және өңдеуге қатысты салалардың салмақ үлесі айтарлықтай мөлшерде артты.
Индустриалды-инновациялық даму – Қазақстанды қазіргі дағдарыстың дауылынан мейлінше аз шығынмен алып шығатын жол. Біз жаңа технологияларды игеріп, инновациялық өсуді қолдаған жағдайда ғана дағдарыстың зардаптарынан тезірек құтыламыз.
Қазіргі кезде Қазақстанда ескі және жаңа инновациялық жүйелердің элементтері ұштасқан ауыспалы типтегі ұлттық инновациялық жүйеде (ҰИЖ) венчурлік қорлар қалыптастыру арқылы қызмет атқаруда. Жаңа ҰИЖ-ге индустрия мен қызмет көрсету саласындағы шағын сектордың ғылыми-техникалық ұйымдарын, шағын инновациялық кәсіпорындарды, көптеген мемлекеттік емес, коммерциялық емес, ғылыми, талдау жасаушы, консалтингтік, т.б. орталықтарды жатқызуға болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 Әкімбеков К.Н. «Экономикалық теория» 2000 ж.
2 Кулыгин П.C. Социолистік экономикадағы нарық «Вопросы экономики»,1990ж.
3 Журавлева Г. Р. Социолизмнің экономикалық жүйесіндегі нарық «Экономические науки», 1990ж. №7
4 Саяси экономия — Алматы, «Ана тілі»,1991ж
5 Қазіргі замандағы нарық: табиғаты және дамуы. Э.П.Дунаев, И.Е.Рудакова 1992ж.
6 «Экономикалық теория» пәнінен СИЛЛАБУС Ғабит Жүрсiн Хафизұлы Астана 2006
7 Ө.Қ.Шеденов, Е.Н.Сағындықов, Б.А.Жүнісова, Ү.С.Байжомартов, Б.М.Комягин — «Жалпы экономикалық теория», Ақтөбе «А-полиграфия» 2004ж.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
* Экономиканың құрылымдық ерекшеліктері
* Қазақстанда нарықтық экономиканың қалыптасу моделі
* Қазақстан Республикасының инновациялық дамуының ағымдағы жағдайы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Әлемдік экономиканың жаһандануы және ... ... ашық ... отандық компаниялардың ел ішіндегі және шетелдегі тауарлар мен капитал нарықтарындағы бәсекелік күреске дайын ... анық ... ... ... Республикасының әрі қарай дамуында тек өндірістің тұрақтануы мен өсімі ғана емес, оның құрылымдық ... ... Оның ... ... бір ... іс ... ... инновациялық жүйенің әрекеттері болып табылады. Қазіргі таңда кез келген елдің экономикасының дамуы, халықтың рухани және материалдық игіліктерінің ... ең ... сол ... ... мен ... ... тұрақты дамуына байланысты екені шындық.
Бүгінгі таңда Қазақстан күрделі экономикалық және саяси міндеттерді табысты шешуде басқа елдерге үлгі болатын ... ... ... ... ... ... көшбасшылығына ұмтылуы заңды құбылыс. Өйткені, еліміздің экономикалық әлеуеті мен қоғамдағы саяси ... ... ... оған ... ... ... ХХІ ғасыр білімнің, ақпараттың жаңа технологияның өрістеу ғасыры. Білімнің, ғылымның бәсекеге қабілетілігі бұл күнде көптеген мемлекеттер үшін көкейкесті ... ... ... Озық ... ... және ... ... жоғары білімді кадрларсыз, жаһандану талаптарына сәйкес даму мүмкін емес. Осы мақсатта отандық ғылым мен білім беру жүйесінің алдында ... ... ... - ... мен ... ... деңгейге көтеру.
Экономикамыздың жаңа даму кезеңіне өту процесі халық шаруашылығының нақты секторын, әсіресе, ең ... ... ... ... ... қайта құру мен дамытуда маңызды да сапалы өзгерістер енгізумен басталды. Аталмыш кезеңде индустриялық өнімдер өндірісінің артуы осы сала ... ... ... байланысты болды. Дәлірек айтсақ, мұнай, газ, қара және түсті металлургия мен азық-түлік және текстиль индустриясы өнімдерін өндіру және өңдеуге қатысты ... ... ... айтарлықтай мөлшерде артты.
Индустриалды-инновациялық даму - Қазақстанды қазіргі дағдарыстың дауылынан мейлінше аз шығынмен алып ... жол. Біз жаңа ... ... ... ... қолдаған жағдайда ғана дағдарыстың зардаптарынан тезірек құтыламыз. ... ... ... ескі және жаңа инновациялық жүйелердің элементтері ұштасқан ауыспалы типтегі ұлттық инновациялық жүйеде (ҰИЖ) венчурлік қорлар қалыптастыру арқылы ... ... Жаңа ... ... мен ... ... саласындағы шағын сектордың ғылыми-техникалық ұйымдарын, шағын инновациялық кәсіпорындарды, көптеген ... ... ... ... ғылыми, талдау жасаушы, консалтингтік, т.б. орталықтарды жатқызуға болады.
Негізгі бөлім
* Экономиканың ... ... ... ... өмір сүре алмайды. Оның әр алуан түрлері елдің экономикасын (шаруашылығын) құрайды. Бұл жерде адамдар (жұмыс күші) өндіріс құралдарымен байланысқа түседі. ... ... ... ... ... ... және ... өнімі (нені өңдейді). Осындай байланыс нәтижесінде - азык-түлік, өнер-кәсіп тауарлары, әр түрлі қызмет ету ... ... ... ... ... - ... ... ету көзімен қамтамасыз ету.
Біздің еліміз жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға ауысты. Нарықтық ... жеке ... ... ... мен ... ... ... сауда заты болып тауар, қызмет керсету, кәсіпорындар, жер мен ... ... ... ... өндіріс үшін пайдалы тауарлар мен қызмет түрлерін таңдап, оған ең алдыңғы қатарлы ... ... Ол ... экономикаға қозғалыс беріп, жылдам қайта құрылу қабілетін арттырады. Дегенмен, оның өз кемшіліктері де бар. Олардың негізгісі - ырғақтылық, яғни өндірістің ... және ... ... қамтамасыз етілу кезеңі ендірістің құлдырауы және жұмыссыздықпен алмасып келіп отырады. Одан баска заңмен ... ... ... ... ... мен ... орта ... нашарлауына әкелуі мүмкін. Сондықтан барлық елдердің экономикалық ... ... ... ... Оның қол ... ... ... және қорғаныс, азаматтардың кауіпсіздігі, білім беру, денсаулық сақтау сияқты салалармен қатар, көп жағдайда ірі компаниялар да ... ... ... ... ... секторын құрайды. Біздің еліміздің мемлекеттік секторының құрамында 25 ... ... мен ... бар. Онда ... күшінің 1/4 бөлігі жұмылдырылып, ұлттық кірістің 15%-ы жасалады. Бұл - ... ... ... мемлекеттер сияқты, Қазақстанның экономикасының да аралас екендігін көрсетеді. Бірақ ол нарық заңдары бойынша жүмыс ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағынан қолдау көрсетеді, аумақтар мен жекелеген өндірістердің даму бағдарламасын жасайды. Шаруашылықтың ерекше секторын көлеңкелі (бақылаусыз) ... ... Ол ... мен ... ... ... ... төлеуден жалтарған жене тыйым салынған қызмет түрлерімен айналысқан кезде пайда ... Ол ... ... 20%-ға ... бөлігін құрайды. Көлеңкелі экономика мемлекет пен қоғамға үлкен зиянын тигізеді.
Қазақстан шаруашылығы - бұл өте кең ұғым. Оны үш ... ... ... ... ... - ... мен мекемелер. Бұлар -- экономикалық өзіндік болып ... ... саны ... 200 мыңнан асты. Кәсіпорындарға - фабрикалар, зауыттар, шахталар, электр стансалары, шаруа қожалықтары жатады. Ал мекемелер - бұлар оқу орындары, ауруханалар, ... ... ... ... ... және кәсіпорындарды ұйымдастыру өзінше сипат алады. Қазақстанда жеке меншік пен ... ... ... ... ... және ... ... біріккен), шетелдік кәсіпорындар да жұмыс істейді.
Олардың акционерлік қоғам (АҚ), жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС), біріккен кәсіпорындар (БК) ... ... ... ... ... ... бар.
Екінші деңгей - экономика салалары. Әрбір кәсіпорындар мен мекемелер өз қызметімен мемлекеттің түрлі қажеттіліктерін камтамасыз ... ... ... ... ... ... жүк тасымалымен, ал үшіншілері бала оқытумен айналысады.
Ауыл шаруашылығына, мысалы, мәдени өсімдіктер өсірумен, мал шаруашылығымен айналысатын кәсіпорындар жатады. Ал өндіріс құралдары мен ... ... ... тұтыну тауарларының негізгі бөлігін өндіретін барлық кәсіпорындар өнеркәсіпті құрайды. Сол сияқты, білім беру - оқу орындарының, ал ... ... -- ... ... жиынтығы болып саналады.
Шаруашылық салалары салааралық өндірістік кешендерді құрайды. Бұл елдің экономикасының үшінші деңгейі.
Сонымен, салааралық өндірістік кешен ... - ... ... ... және ортақ ақырғы өндіріс нәтижесі бар салалардың үйлесімі.
Өндірістік сала немесе ... ... ... ... ... (азық-түлік, энергия, металл, машина, үй) жасайтын барлық қызмет түрлерін ... емес сала әр ... ... ... ... ... ... - халыққа, екіншілері - кәсіпорындар мен мекемелерге, ал үшіншілері екеуіне де қызмет ... ... емес ... ... ірі және тез ... келе ... қызмет саласы, ол министрлер қызметінен (елді баскару) шаштараз бен ... ... ... ... қамтиды.
Қазақстанның шаруашылық салаларының өзіндік құрылымы бар. Сендер олармен таныстыңдар.
Экономиканың құрылымын жалпы өнім көрсеткіші ... ... ішкі өнім (ЖІӨ) ... ... Ол ... ... ақырғы нәтижесін көруге мүмкіндік береді. Неғұрлым ЖІӨ жоғары болған сайын, соғұрлым экономика ірі болады.
Сендер біздің еліміздегі жалпы ішкі өнімнің көп ... ... ... ... жасалатынын анықтадыңдар. Бірақ оның үлесі дамыған және көптеген дамушы елдерге қарағанда төмен.
Қазақстан шаруашылығы үш негізгі ерекшеліктерімен сипатталады:
* ЖІӨ-нің ... ... ... ... ... ... береді.
* аймақтарының өзіндік анықтайды. Мұнда жалпы енімнің 4/5 ... ... ... ... әсіресе дүниежүзілік нарыққа бағытталған. Онда елде өндірілетін тауар мен қызмет ... 3/5 ... ... ... өсуі екі ... - ... және интенсивті жолмен қамтамасыз етіледі. Экстенсивті (сандық) өндіріске жаңа материалдық және еңбек ресурстарын енгізумен (зауыттар салу, егіс ... ... ... ... ... ... байланысты. Бірақ оның өзіндік шегі бар. Сондықтан экономикада интенсивті жол басты рел ... ... ... (сапалық) дамуға қолда бар ресурстарды тиімді пайдалану, құрал-жабдықтарды ... және ... ... технологияны пайдалану арқылы жетуге болады. Оған өндіріс құрылымын жақсарту да ... ... Оған ... ... экономиканың тиімділігін арттырады, оның көрсеткіші еңбек өнімділігімен ... Ол ... ... ... ... 1 жыл) ... ... өнім мөлшерімен өлшенеді.
Өнім мөлшерін табиғи өлшем (тонна, текше метр, кВт/сағат) және ақшалай (теңге, доллар) түрінде көрсетуге ... ... ... ... (2014 ... ... мың ... млрд теңге
Жылына 1 жұмысшыға 1000 теңгеден шаққандағы еңбек өнімділігі
Жалпы экономикада
7860
15940
2030
Ауыл шаруашылығы
2350
840
360
Өнеркөсіп
940
5130
5460
Құрылыс
550
1300
2360
Келік және ... ... -- ... ... тағы бір ... - ... ... құнына әсерін тигізеді.
Өзіндік құн - өнім бірлігін өндіруге жұмсалатын теңгемен алғандағы шығын мөлшері.
Шикізат, отын, электр куаты ... ... ... ... ... сайын, жұмыскерлердің еңбек өнімділігі артып, өнімнің өзіндік құны төмен болады.
Қазақстан әлемдік экономикада
Халықаралық өлшем бойынша біздің еліміздің экономикасы орташа деңгейде. Ол ... ... ... ... 0,23%-ын өндіріп, 54-орынды алады. Қазақстанныңшаруашылығы даму қарқынына қарай әлемдік экономикадан 3 есе асып түседі. Ондай артықшылық біздің еліміздің ... ... ... ... ... беделін арттыруда.
Дүниежүзілік экономикадағы Қазақстанның үлесі (2014 ж.)
Дүние жүзі
Қазақстан
Қазақстан үлесі (%)
Халық, млн адам
6612
15,5
0,23
ЖІӨ, млрд долл.
54370
104
0,19
Өнеркөсіп, млрд долл.
14680
46
0,31
Ауыл шаруашылығы, млрд теңге
1630
7
0,45
Қызмет ... млрд ... ... ірі ... де ... ... Еліміз әлемдік нарыққа көп мөлшерде отын, металл, астық шығарады. Бұлар қарапайым, қымбат емес тауарлар. Дегенмен де, олар экономиканың интенсивті ... үшін ... ... ... ... тарту орталығына айналуда. Елімізде ірі шетелдік компаниялар (, , т.б.) ... ... Ең ... олар өз мәселелерін шешумен қатар, біздің еліміздің экономикалық және әлеуметтік дамуына да үлесін қосады.
Қазақстанның Еуропа мен Азия ... ... жаңа ... ... ... де рөлі ... Ең ... біздің елімізді әлемдік мәселелерді шешудегі халықаралық арена ретінде атауға да болады (ғарышты игеру, қоршаған ортаны корғау, ... ... ... қалыптасу моделі
Жалпы нарықтық экономикалық жүйе - шаруашылық шешімдерді әрбір экономиканың ... жеке дара ... ... ... ... ... қажеттілігіне, жекеменшік құқығының анықталынуына, келісім-шарт кепілдігінің сақталынуына орай жеке меншікке, экономикалық және құқықтық еркіндікке, кәсіпкерлікке, бәсекелікке негізделген ... Бұл ... ... ... ... заңды түрде бекітетін құқықтық негізді қамтамасыз ету мәселесін мемлекет өз мойнына алады. Экономикалық қызмет саласында мемлекет заңнама ... сот ... ... Жеке ... ... ... ... үйлестіріледі. Нәтижесінде мемлекеттің экономикалық араласуы кең өріс алады. Нарықтық жүйе ... ... ... және ... тез көтерілуге ықпал етеді, алайда оның жағымсыз жақтары да болады. Мысалы, рынок табыс жөнінен әлеуметтік ... ... алып ... ... ел ... ... нарықтық экономиканы тудыруға бағытталған институционалдық, құрылымдық реформалардың кешенді бағдарламасын жүзеге асырды. Алғашқыда бұрынғы ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы экономикалық реформа тәуелсіздік жарияланғаннан кейін қарқынды түрде ... ... ... сәт пен ... ... ... ... негізгі экономикалық өзгерістер: 1992ж. 7 қаңтарда бағаны ырықтандыру (либерализациялау) басталды. 1993ж. қабылданған Ата заңда жеке меншік құқығын мойындайтын бап еңгізілді, жеке ... ... ... ... ... ... және ол төрт ... қамтыды. Жекешелендіру -- азаматтардың немесе олардың барлық бірлестіктерінің ... ... ... серіктестіктерінің акциялар (пай) бөлігін жекеменшікке алу болып табылады. Меншікті мемлекет иелігінен алу ... ... ... ... ... түрлеріне (мемлекеттік емес) негіздеп қайта құру деп анықтауға болады. 1993ж. 15 ... ... ... -- теңге айналымға енгізілді; 1993-1994 ж.ж. экономикалық дағдарысқа қарсы бағдарлама қабылданып, оны іске асыру басталды; 1994-1996 ж.ж. ... ... ... ... ... ж.ж. аралығында реформалар ары қарай жүргізілді. Түбегейлі жүргізілген реформалардың нәтижесінде елімізде нарықтық экономиканың негізі қаланды және ол қазіргі кезеңде нәтижелі ... ... ... Қазақстан Республикасының нарықтық экономиканы жетілдірудегі үрдістері
Еліміздің нарыққа өткен кездегі бастан кешкен ... да ... ... Ол: жеке ... сектордың жоқ болуы, өндіріс ауқымындағы мемлекеттік кәсіпорыннан бастап, сауда ауқымындағы монополиялар және т.б. Сонымен, аталған осынау кедергілердің тізбесінің өзі-ақ Қазақстан ... ... ... саяси, құқықтық және имандылық түсініктер жағынан елдің стратегиялық ... ... ... ... отырғандығын күмәнсіз куәлендіре алады. Мұның өзінде табыс шарты болып -- дұрыс ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін мықты басшының, жақсы ұйымдасқан адамдар тобының, саяси тұрақтылық және қоғамды нығайтудың, заң үстемдігі болуы шарт. Мұның сыртында, ... ... ... жұмыс істеуге мәжбүр болған жағдайдағы бағалар құрылымы әлемдік рынокпен байланыста емес еді, халықтың ... ... ... рыноктік қатынастарға тән ойлау жүйесі болмаған. Осы ... ... 1996 ж. ... ... 2030 жылға дейінгі Стратегиялық бағдарламасын қабылдаудың маңызы өте зор ... Бұл ... жеті ... ... белгіленген: 1) Ұлттық қауіпсіздік және тәуелсіздік. 2) Ішкі саясаттағы тұрақтылық және қоғамдық бірлікті нығайту. 3) Нарықтық құрылымдарды ... ... ... және ішкі ... мол ... ... ... ұзақ мерзімдік тұрақты өсуін қамтамасыз ету. 4) Қазақстан азаматтарының ... ... ... ... және ... ... 5) ... ресурстар, инфрақұрылым (әсіресе көлік және байланыс). 6) Кәсіпқойлы тиімді ... 7) ... ... және ... аяусыз күрес. Сонымен, аталған осынау басымдылық тізбесінің өзі Қазақстан басшылығының экономикалық, әлеуметтік, саяси, ... және ... ... ... ... ... ... кешенді жағдайда келіп отырғандығын күмәнсіз куәлендіре алады. даму Стратегиясына орай Үкімет бірнеше бағдарламалар жасап, оларды іске ... үшін ... ... ... Жаңа ... ... Қазақстанда нарықтық жүйенің негізі қаланып, экономиканың өрлеу кезеңі басталды, оның нәтижесінде халықтың өмір сүру, тұрмыс деңгейі жақсара бастады. Осылай дей ... тек қана бай ... ... ... ... және ... ... экономикалық реформаларды деп кейінге қалдыра берсек қателік болар еді, сол себептен "голландық ауруға" немесе ауруына ... ... ... ары қарай жемісті түрде ұзақ мерзімдік даму траекториясына көшіру үшін қазіргі кезеңде индустриалдық-инновациялық Стратегияны іске ... ... ... ... ... бірі - ... Республиксының президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2006 жылы 1 наурыз күні Қазақстан халқына жолдауында -- : ... ... ... ... пен жеке ... сектор арасындағы экономикалық өзара қатынастардың тиімділігін арттыру. Біз экономикаға мемлекеттің қатысуын әкімшілік реформаның ... ... ... Жаңа экономика жаңа басқару шешімдерін қажетсінеді, ал ондай шешімдерді осы заманға сай ойлай ... және ... ... ... ... ... ғана қабылдауға қабілетті. Қоғамдағы келісім - шарттық қатынастарды ... мен жеке ... ... ... үшін ... ... және ... шаралар, сондай-ақ даулар мен төрелік ету рәсімдерін тәуелсіз ... ... ... ... ... ... - ... міндеттемелерді орындамағаны үшін экономикалық, әкімшілік, керек десең, қылмыстық жауаупкершілік билік органдарының өкілдеріне де, сондай-ақ экономикалық өмірдің ... ... ... ... ... үшін маниторлық акционерлер мен құрылтайшылардың құқықтарын қорғау жөніндегі бара - бар заңнаманың болуы өте маңызды. Сондай-ақ ұлт ... ... ... ... ... ... берілуін қарастыру қажет. жүйесін шұғыл енгізу қажеттігін әдейі баса көрсеткім келеді. Ол мемлекеттік ... ... ... ... сыбайластық пен әкімшілік кедергілерді кемітуге қол жеткізеді>> делінген. Міне, ... ... ... ... ... яғни ... ... Бұл нарықтық экономика жүйесінің әрі қарай дамуында маңызды роль атқарады.
3 ... ... ... ... ... ... мен ... ғылыми-технологиялық және инновациялық қызметін салыстырмалы түрде талдау елдегі инновацияларды қолдау мен ... ... ... ... ... екенін көрсетті, әлемнің ұлттық инновациялық жүйелері табысты жұмыс істеп тұрған алдыңғы қатарлы елдерінен біршама артта қалуымызды сол арқылы түсіндіруге ... ... ... ... ... ... (АҚШ, ... одақ елдері, Оңтүстік Корея және Жапония) ғылым мен инновациялар саласындағы көшбасшылыққа бір онжылдықта ғана қол ... ... жоқ және ... ... дәйекті әрі ұзақ тарихы бар. Әдетте, әлемдегі инновациялық ... ... ... ... ... ... ... кезеңге жатқызады. Осыған байланысты Қазақстанның осыншалықты қысқа уақыт аралығында инновациялық дамуының нәтижелерін қатаң ... ... ... болып саналады.
Қазіргі уақытта Қазақстан ресурсқа бағдарланған экономикадан инновациялық даму үлгісіндегі экономикаға ... ... ... ғана тұр, оны ... түрде 2 кезеңге бөлуге болады.
І кезең 2003 жылы Индустриялық-инновациялық даму стратегиясы қабылданғанда басталды. Ұлттық инновациялық жүйенің институционалдық базасы мен негізгі ... ... ... ... ... ... ІІ ... 2010 жылы Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010 - 2014 ... ... ... ... ... ... экономиканы жеделдетіп құрудың экономикалық бағдарымен белгіленген. Бұл кезең инновациялық қызметті заңнамалық және ... ... ... сипатталады.
Соңғы 8 жылда елдегі инновациялық қызметтің басты көрсеткіштері өсуінің оң үрдісін атап өтуге болады.
Айталық, 2003 жылмен салыстырғанда 2010 жылы ... мен ... ... ... ... ... 2,9 есе ... шамамен 33,5 млрд. теңгені құрады. 2003 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 2010 жылы ... ... ... 2,2 есе ұлғайып, 142 млрд. теңгеден асты.
Инновациялық қызметті дамыту үшін арнайы қаржылық қолдау құралдары кеңейтіліп, отандық ... үшін ... жаңа ... мен ... ... ... 2011 ... өзінде ғана технологиялар сатып алу гранттарына сұраныс 2 есе ұлғайды. Әлемдік дағдарыстың созылып кеткеніне қарамастан, Қазақстан индустриялық-инновациялық ... ... ... 7% ... ... ... етіп ... уақытта Қазақстандық инновациялық жүйе жетілдіріліп, индустриялық-инновациялық қолдаудың жаңа құралдарымен толықтырылуда. Мысалы, 2012 жылы ... ... Заңы ... онда ... ... 5 жаңа ... қамтитын индустриялық-инновациялық дамуды қолдаудың 14 құралы көзделген. Сондай-ақ елді ... ... ... негізі қаланды, индустриялық-инновациялық саясатты іске асырудың тиімділігін ... ... ... инновацияларды қолдау мен ынталандырудың жаңа тетіктері көзделді және инновацияларды қолдаудың қолданыстағы тетіктері жетілдірілді.
Венчурлік қорлар, салалық ... ... құру ... ... жалғасуда, коммерцияландыру кеңселері ашылуда, өңірлік технопарктерде бизнес-инкубациялау ... ... ... ... ... Дүниежүзілік Банк рейтингісіне сәйкес инновациялылық көрсеткіші бойынша Қазақстан қазіргі уақытта Марокко (91), Филиппины (90), Кения (89), ... (95) және ... (96) ... елдермен қатар 92 орында.
Дүниежүзілік экономикалық форумның Бәсекеге ... ... 2011 - 2012 ... ... ... ... ... инновациялылықтың және инновацияларды бизнесте пайдаланудың біріктірілген факторы бойынша ... ... (113), ... (112), Мали (116) сияқты елдердің арасында 114 орынды иеленген.
Бұл ретте соңғы жылдары Қазақстанның ғылыми-зерттеу және ... ... ... шығыстары орта есеппен жалпы ішкі өнімнің 0,21 %-ын құрады, ал бұл көрсеткіш Финляндияда елдегі жалпы ішкі ... 3,49 %-ын, ... - 3,64 %-ын, ... - 2,6 %-ын, Қытайда - 1,44 %-ын, Экономикалық даму және ынтымақтастық ұйымы (ЭДЫҰ) елдерінде орта ... - 2,24 %-ын ... ... ... ... білімдегі жетістіктерін бағалау жөніндегі халықаралық бағдарламаға (PISA) сәйкес Қазақстан 65 ... ... 59 ... алып ... ... ... күні Қазақстандағы инновациялық қызметтің қомақты бөлігін мемлекет тікелей ынталандырады және ғылыми-зерттеу жұмыстарының көпшілігі мемлекеттік зертханаларда жүргізіледі. Қазақстан Республикасы ... ... ... бойынша 2010 жылы ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардағы жеке сектордың ... 36,6 %-ды ғана ... ал ... (78,5 %), ... (73,3 %) және ... (72,6 %) ... және ... жұмыстарының қомақты бөлігін жеке сектор жүзеге асырады. ... ... ... және ... ... мен ... ... қатысу үлесіне қарай елдердің орналасуы келтірілген.
Ақпарат көзі: ЭЫДҰ 2010, Whiteshield 2011
1-сурет. Жеке сектордың ... мен ... ... және ... ... жоғары оқу орындарын жұмылдыру бөлігіндегі Қазақстанның жағдайы Жаһандық инновациялық индекс пен ... ... ... ... ... жаһандық индексінің көшбасшысы болып табылатын Швейцария жоғары оң жақ бұрышта орналасқаны көрініп тұр. Бұл ретте, Қазақстан Мексика, Оңтүстік Африка, ... ... ... бір топта төмендегі сол жақ бұрышта орналасқан, бұларда инновацияларды жеке ... мен ... оқу ... барынша аз қатысуымен негізінен мемлекет құрады.
Қазақстанның мұндай ... ... ... ... ... ... қалыптастыратын фактрорлармен негізделген.
Біріншіден, тұтастай алғанда, экономиканың инновациялық дамуының төмен деңгейі кейде ... ... ... ... дәрежесінің жеткіліксіз болуымен де негізделеді.
Қазіргі уақытта мемлекет халыққа мемлекеттік қызмет көрсетудің электрондық үкіметті дамыту, халыққа қызметтерді ... ... ... және т.б. сияқты стандарттарын жоғарылату жөнінде бірқатар маңызды бастамаларды іске ... ... ... ... ... 2008 ... 15.1 ... 2010 жылы бір жүз адамға айтарлықтай өскеніне қарамастан, интернетті білім алу және ... ... ... ... төмендегені байқалады (2008 жылы 34.1 % және 2010 жылы 25.9 %). Бұдан ... ... ... және ... ... байланыс жасау үшін пайдаланудың болмашы ғана өскені байқалып отыр, мысалға 2008 жылдан ... 2010 жыл ... өсу бар ... 3.6 %-ды құрады.
Жоғарыда келтірілген статистика мемлекеттік ұйымдар мен оқу орындарының заманауи технологияларды, атап айтқанда интернет-технологияларды енгізуі мен ... ... ... ... ... Екіншіден, қоғамда инновациялар ... ... ... ... ... отыр.
Әсіресе, бұл инновациялық ойлауды қалыптастыруға төмен дәрежеде бағытталған білім беру және ... ... ... ... ... Бұдан басқа, бұл отандық зерттеулер мен әзірлемелер нәтижелерінің талап етілу деңгейінен көрінеді де, ғалымның ... және ... ... үшін ... ... ... негізделеді.
Инновациялар елдің бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін бизнесті, халық пен ... ... ... ұлттық идеяға айналуға тиіс. Үшіншіден, ғылымның тиімдігіне ықпал ететін факторлардың болуы. ... ... ... ... мен ғылыми-техникалық саланы басқаруды жетілдіру мәселелеріне мемлекет зор көңіл бөліп отыр. Әлемдік практикада бірегей Назарбаев Университеті ... ... ... мен ... ... ... рет ... Қазақстан Республикасының жаңа Заңы қабылданды, ғылым саласын басқарудың мүлдем жаңа жүйесі енгізілді, Ұлттық ғылыми кеңестер құрылды. ... ... жаңа - ... ... және ... ... ... Ұлттық мемлекеттік ғылыми-техникалық сараптама орталығы құрылды. Инфрақұрылым дамытылуда, мысалға қазақстандық және шетелдік ғалымдардың барлығы үшін ... ашық ... ... 5 ... және инженерлік бейіндегі 15 зертхана құрылып, заманауи жабдықтармен жарақталды.
Ғылымды қаржыландыруды жалпы ішкі өнімнің өсімін басып ... ... ... ... ... Айталық, 2011 жылы ғылыми зерттеулерге бюджеттен бөлінген қаражаттың жалпы көлемі 23 миллиард теңгені құрады.
Дегенмен, ғылымның экономика мен инновацияларға іс жүзінде ... ... әлі де өте ... Әлемдік нарықтағы ғылымды қажетсінетін қазақстандық өнімнің үлесі нөлге тең дерлік. Бұл проблема, өз кезегінде, ... оқу ... ... меншікті ғылыми құзыретті дамытуға деген ынтаның болмауынан туындаған, өйткені ... ... ... олар негізгі кірісті білім беру қызметтерін көрсетуден ... ... ... ... ... ... ... келе жатқан секторлары жаңа технологияларды көбінесе шет елдерде ... ... ... ... ... ... ... басқару мен қаржыландырудың қолданыстағы моделі айтарлықтай дәрежеде бизнестің алдында тұрған технологиялық сипаттағы нақты міндеттерді шешуге емес, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... жоқтығы.
Технологияларды коммерцияландыру, әдетте, ғылыми немесе ғылыми-техникалық қызметтердің практикалық қолданысы негізімен байланысты, және де сол ... ... ... ... басталып, нарық пен коммерциялық тұтынушылар үшін бағалы болатын ... мен ... бар ... ... ... өнім ... ... бар жерде басталады.
Ғылымды қаржыландырудың жалпы ұлғайғанына қарамастан, ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерінің қомақты бөлігі экономиканың нақты секторына енгізілмеген күйінде қалады, ... ... ... және ... мен ... ... ықпал ететін ұйымдық және экономикалық тетіктердің болмауынан бюджетке түсімдердің ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі елде білімдерді ұлттық байлыққа айналдырудың тиімді ... ... ... бермейтін инновацияларды қолдау мен енгізудің ұлттық жүйесінде олқылықтар бар екендігі туралы қорытынды жасауға алып келеді.
Осыған ... ... ... ... және жеке ... ресурстарын біріктіру арқылы мемлекеттік саясат деңгейінде ынталандырылатын және қолдау ... ... ... шаралар кешенінің көмегімен экономикада жаңа білімді игерудің тиімділігі мен қарқынын айтарлықтай ... ... ... жаңа ... ... ... ... тәжiрибенiң мысалдары мұндай шаралардың қажеттiлiгін көрсетеді. Бұл ретте орталық, сонымен бiрге, жергілікті мемлекеттiк органдар әртүрлi жергiлiктi және мемлекеттiк ... ... ... өзара әрекет ететін және бiр-бiрін толықтыратын икемді желіні құру үшін технологияларды коммерцияландыру процесiн ... және ... ... рөл ... ... коммерцияландыру жүйесінің ұлттық және өңірлік деңгейде дамуы Қазақстан Республикасының ресурстық экономикадан білімге негізделген экономикаға көшуінің бірқатар мәселелерін шешуге ... ... Бұл, өз ... ... ... ... бастаманы дамытуға мүмкiндiк туғызады, сондай-ақ халықтың жұмыспен қамтылуы, ғылыми және инновациялық қызметтi пайда табудың және тұрғындардың өмiр деңгейiн ... көзі ... ... ... ... ... ... 2020 жылға инновациялық кәсіпкерлікті дамыту үшін жаңа білімді қолдануда елдің барлық әлеуетін жүзеге асыруға мүмкіндік беретін және алдыңғы қатарлы ... ... ... ... ... сәйкес тиімді технологияларды коммерциаландыру жүйесі пайда болуы тиіс.
Бесіншіден, кәсіпкерліктің даму деңгейінің жеткіліксіз болуы елдегі инновациялық белсенділіктің жоғарылауына кедергі келтіреді.
2004 - 2010 ... ... ... ... ... 2,3 %-дан 4,3 %-ға ... ... өскеніне қарамастан, технологиялық инновацияларға жұмсалатын шығындар құрылымы жағынан қазақстандық көрсеткіштер машиналар мен жабдықтарды сатып алуға жұмсалатын шығыстары басым ... ... ... ... ... ... қуаттарды жаңғырту сатысында тұрғанын және технологияларды жаңартудың инвестициялық тәсілінің басым болуы ол үшін табиғи нәрсе екенін түсіну керек.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... оның ішінде техникалық реттеу, мемлекеттік сатып алу жүйесі, инновациялық компанияға ерекше мәртебе беру жолымен дамыту бойынша ... ... ... ... жоқ. Сұраныстың аз болуы елдегі инновациялардың ілгерілеуін тежейтін түйінді фактор болып ... Өз ... ... қолдаудың мемлекеттік бағдарламалары кейде осы бағдарламаларға кәсіпкерлердің қалың тобының қатысуына кедергі келтіретін өте күрделі процестерді қамтиды.
Осыған байланысты, инновациялық саясат бағдарламаларының ... ... мен ... ... ... бизнеспен бірге орнатып, осындай бағалау нәтижелерін жаңа бастамаларды айқындау және түзетуші шараларды ... ... ... жөн. ... ... инновациялық даму көрсеткіштерінің жыл сайын өсуінің жоғары қарқынын қамтамасыз ету үшін инновациялық және ғылыми-техникалық салаларда ғана емес, әлеуметтік-экономикалық салада да ... ... ... ... ... ... ... дамытудың ағымдағы жай-күйі инновациялық компаниялардың қалыптасуын қамтамасыз етпейді. ... - ... ... - ... ... ... төмен деңгейі өңірлер дамуында орын алатын теңсіздіктің маңызды элементі болып табылады. Атап ... бір ... ... өңірлерде ғылыми-зерттеу жұмыстарына жұмсалатын шығындардың айтарлықтай ұлғаюының өзіне тән белгілері байқалады, бұл ретте кәсіпорындардың ... ... мен ... өнім ... ... ... ал ... тіпті осы көрсеткіштердің құлдырауымен жүзеге асырылады. Яғни өндірістік сектор үшін бұл жұмыстардың ... ... жоқ және ... ... ... болады.
Екінші жағынан өңірлерде меншікті қаражаттың жетіспеуі қолда бар ішкі ... ... ... ... дамытуға толық көлемде үйлестіруге, тартуға және шоғырландыруға мүмкіндік бермейді. Бұл шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерін де, сонымен қатар өңірлік ... ... даму ... ... және ... ... де ... қызметке тарту процесін тежейді. ... ... ... ... ... жүйелерді құру белгілі бір өңірді оның ерекшелігін ескере отырып дамытуға назар аударуға, ... ... ... ... кешенді тұрғыдан қарауға, кәсіпкерлермен, ғалымдармен және өнертапқыштармен неғұрлым тығыз жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Тұтастай алғанда бұл жалпы ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Жетіншіден, өңірлердегі ғалымдар мен инноваторларда инновациялық инфрақұрылым элементтеріне, сондай-ақ инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау құралдарына жылдам қолжетімділіктің болмауы.
Қорытынды ... ... құру ... ... ... және ... ... бағыттарының бірі болып табылады. Бүгінгі күні Қазақстанда 9 коммерцияландыру кеңсесі жұмыс істейді, өңірлік 8 технопарк, салалық 4 ... ... ... ... 2 ... құрылған, ал 2007 жылы инновациялық технологиялар паркі>> ... ... ... ашылды. Бұдан басқа, қаржыға қолжетімділікті кеңейту үшін отандық 4 венчурлік қор құрылды, 2010 - 2011 ... ... ... ... ... жалпы сомасы 8 млрд. теңгеден астам сомаға инновациялық гранттар бөлінді.
Мемлекет күш-жігерінің басым бөлігі инновациялық инфрақұрылымды ... ... ... көрсетіп отыр, дегенмен, құрылған инфрақұрылым инновациялық қызметті ... ... ... ... атап ... жөн, ... да нақты экономиканың барлық қажеттіліктерін қанағаттандырмайды. Бұдан басқа, инновациялық инфрақұрылым элементтері елдің ... ... әлі де ... ... Қазақстандық ғалымдар мен инноваторлардың халықаралық ғылыми және ... ... ... ... мен халықаралық даму иституттары және инвесторлар беретін капиталға қол жеткізуі шектелген. 2010 жылғы 1 ... ... ... ... және ... ... ... бірыңғай кедендік аумақты көздейтін кірді, оның шегіндегі ... ... ... ... баждар мен экономикалық сипаттағы шектеулер қолданылмайды. Бұдан басқа, ... ... иен ... ... ... ... ... әрқилы шетелдік мемлекеттермен жасаған 140-қа жуық келісімдері мен шарттары бар.
Бұған қарамастан, инновациялық даму үшін маңызы бар бірқатар келеңсіз үрдістерді ... ... ... ... әлемдік жүйеге кірігу процесін айтарлықтай жеделдете алған жоқпыз. Қазақстандық компаниялардың әлемдік нарықтағы ... ... ... осындай факторлардың бірі болып табылады, бұдан басқа, Қазақстан шетелдік жоғары технологиялы компаниялар үшін әлі де жабық нарық ... ... ... ... ... ... енгізудің негізгі көтермелеушісі ретіндегі бәсекеге келеңсіз әсерін тигізеді. Экономиканы жаңғырту және технологиялық тұрғыдан дамыту жөніндегі ... ... ... ... болуы, шетелдік жоғары технологиялы компаниялардың Қазақстандағы арнайы экономикалық аймақтарға орналастыруға сұраныстың төмен болуы әлі де ... ... ... аталған жүйелі кемшіліктермен қатар, Қазақстанда ғылым мен технологияларды ... ... ... ... мен ... ... ... тізімі
1 Әкімбеков К.Н. 2000 ж.
2 Кулыгин П.C. Социолистік экономикадағы нарық ,1990ж.
3 Журавлева Г. Р. ... ... ... ... , 1990ж. ... ... ... -- Алматы, ,1991ж
5 Қазіргі замандағы нарық: табиғаты және дамуы. Э.П.Дунаев, И.Е.Рудакова 1992ж.
6 пәнінен СИЛЛАБУС Ғабит ... ... ... ... ... ... ... Ү.С.Байжомартов, Б.М.Комягин -- , Ақтөбе 2004ж.
8 www.gglobal.kz
9 www.stat.kz

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Еңбекақы төлеу бойынша құжаттарды толтыру6 бет
Кәсіпорынның активтерін бағалау және тиімді басқару30 бет
Мемлекеттің экономикадағы рөлі24 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Рынокқа өту жағдайларына экономиканы түрлендірудің тұжырымдық негіздері22 бет
Табиғатты пайдалану экономикасы32 бет
Тұтыну тауарлар нарығының қазіргі кезеңдегі дамуының теориялық негіздері6 бет
Халықтың өмір сүру деңгейін көтерудің әлеуметтік-экономикалық аспектілері27 бет
Экономиканың инновациялық дамыту101 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь