Дене тәрбиесі теориясы мен міндеттері

ЖОСПАРЫ:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 тарау
Дене тәрбиесі жүйесі қызметінің негізгі бағыттары мен шарттары
1.1. Мектепке дейінгі мекемелерде дене тәрбиесін ұйымдаcтыру формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Мектеп жасына дейінгі баланы қалыптастырудағы дене тәрбиесінің ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2 тарау
Мектепке дейінгі мекемелерде дене тәрбиесі жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру
2.1. Дене тәрбиесінің міндеттері мен дене жаттығулары ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.2. Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
К І Р І С П Е

Дене тәрбиесі жүйесі дегеніміз - әлеуметтік, экономикалық, құқықтық, ғылыми әдістемелік, нормативтік бағдарлама негіздерінің жиынтығы және республикадағы дене тәрбиесі мәселесіне жауапты ұйымдар мен мекемелер жеткілікті. Дене тәрбиесі жүйесінің басты мақсаты - күш-қуаты мықты, жантәні сау, елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жүмысқа құштар, жан-жақты дене тәрбиесі дайындығынан өткен азаматтар тәрбиелеу. Бұл мақсат төмендегі жалпы міндеттерге негізделеді:
1. Білім беру міндеттері - қимылдың ептілігі мен дағдысын меңгеру және дене шынықтыру көлемінде мектепке дейінгі балаларға білім беру;
2. Сауықтыру міндеттері - дене тәрбиесі жаттығулары көмегімен мектепке дейінгі балалардың денсаулықтарын күшейту;
3. Тәрбиелік міндеттер – мектепке дейінгі балаларға адамгершілік, жігерлілік қасиеттерді қалыптастыру, өнегелік көркемдік танымдарды үйрету.
Дене тәрбиесін, жаңа технология мен озат тәжірибені ұлттық және жалпыадамзаттық құндылық қағидаларымен сабақтастыра зерттеу – бүгінгі күн талабынан туындап отырған педагогика ғылымының міндеттерінің бірі. Дене тәрбиесінің мәнін бүгінгі жаңа заман талабына сәйкес қарастыру – бұл адамды өзі өмір сүрген ортаның жемісі ғана емес, сол ортадағы дене мәдениеті, адамгершілік қарым-қатынасы әрекетімен көрінетін субъект деп танылуымен айқындалады. Қоғамның елеулі өзгерістерге түсуі, адамның мақсат-мұраттарына, тұрмыс-тіршілігі мен мінез-құлқына, сондай-ақ өзінің жеке басына да субъект ретінде өзгеріс енгізуде. Оның үстіне қоғамдағы салауаттылық, дене мәдениеті мен рухани құндылықтардың табиғаты, мәні, шығу тегі және атқаратын қызметтері туралы жан-жақты зерттеу, балалардың дене тәрбиесін салауаттылық дене мәдениеті мәселесімен байланыста қарастыру қажеттігі курстық тақырыбымның өзектілігін айқындай түседі.
Балалардың салауатты өмір сүру дағдыларына баулу, дене тәрбиесін жүзеге асыру, дене тәрбиесі мәселесін теориялық талдау мен дене тәрбиесіндегі тәжірибелерді объективті тұрғыда талдаудың маңыздылығы өте жоғары екендігі айқындалды.
Дене тәрбиесінің әлеуметтік жүйе және қоғамдық құбылыс есебінде дене тәрбиесі жүйесін, оның қалыптасуы мен дамуының негізгі заңдылықтарын, оның қызметі мен құрылымын танып, білудің қажеттілігі білім мен тәрбие талаптарына сәйкес өсіп келе жатқан ұрпақтың дене тәрбиесін қамтамасыз ету үшін керек. Дене тәрбиесі тек мектепке дейінгі балалардың дене шынықтыру сабағы ғана емес, ол сабақтан тыс денсаулыққа байланысты шаралар жүйесі екенін ескерсек, қазіргі кезеңдегі білім беру орындарындағы дене тәрбиесінің жүйесі балалардың денсаулықтарын нығайтумен қоса, жан-жақты жетілуіне, өмірге деген құлшыныстарын арттырады.
Дене тәрбиесі міндеттерін жүзеге асыруға белсенді, салауаттылық пен дене мәдениетін меңгерген маман даярлаудың маңыздылығы артуда.
Мектепке дейінгі балалардың дене тәрбиесін және жеке тұлғаның дене мәдениетін қалыптастыру мәселелері бірқатар ғылыми зерттеулерге арқау болған М.Таникеев, Т.А. Ботағариев, А.Б. Нұрлыбекова, Б.А. Тойлыбаев, Ж.К.Оңалбек, А. Қарақов, Қ.Т. Жанабаев, Б.М. Сапарбаев, Е.Мұхитдинов және т.б.
Ж.К. Оңалбектің, О.А. Аяшевтің, Т.Ж. Бекбатчаевтың, С.И. Қасымбекова, Ж. Егізбаевтың еңбектері дене тәрбиесіне балаларды баулуға арналған.
Дене тәрбиесі мектепке дейінгі балардың білімі мен жан-жақты дамуына, күшті де қуатты болып өсуіне, Отан сүйгіштікке дайындауға қызмет етеді.
Дене тәрбиесін жүзеге асыру – денсаулықты нығайту, білім беру, дамыту, тәрбиелеу міндеттерін шешуге арналған педагогикалық жұмыстардың бірі бола отырып, мектепке дейінгі балалардың денсаулық деңгейін арттыру, табиғи күш-қуатын нығайту, дене мүшелерін гигиеналық негіздері мен дене-қозғалыс қабілеті мүмкіндіктеріне сай, өз бетінше қимыл-қозғалыс жаттығуларын орындап, өзін-өзі үнемі дамытып, көңілді де сергек жүруге баулиды.
Мектепке дейінгі балалардың денсаулығының мықтылығы, салауатты өмір сүруі балабақшадағы ұйымдастыру жұмысына жауапты адамның теориялық жеке тәжірибелік дайындығының дәрежесіне тікелей байланысты. Осыған орай балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыру жұмыстарын ұйымдастыруға болашақ мұғалімдерді даярлау ісін кәсіби дайындықтың ажырамас бөлігі ретінде қарастыру керек. Дене тәрбиесі балалардың психологиялық ерекшеліктеріне сай болуы тиіс.
Мектепке дейінгі балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыруды ескере отырып дайындаудың қажеттігі мен бұл мәселенің ғылыми-теориялық тұрғыда талданбауы ғылыми - әдістемелік тұрғыдан жеткілікті деңгейде қамтамасыз ету сұранысы мен осы уақытқа дейін қарастырылмауы арасында қарама-қайшылықтар орын алып отырғаны байқалады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Мектепке дейінгі балалардың дене тәрбиесі жүйесіне сипаттама беру.
Курстық жұмыстың міндеттері: Мектепке дейінгі балалардың дене мүмкіндіктерімен қозғалыс қимылдарын ескере отырып дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыру.
Курстық жұмыстың құрылымы: курстық жұмыс кіріспеден, 2 бөлімнен және қорытынды мен пайдаланылған әдебиет тізімінен тұрады.
Қолданылған әдебиеттер

1. Болашақ мамандардың кәсіптік дене тәрбиесі. //Оқу-құралы. –Алматы, 2008. – 336 б.
2. Педагогика: жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. - Алматы, 2008. (Авторлық бірлестікте: Бабаев С, Бабаева Қ.) -124 б.
3. Дене тәрбиесі сабағында оқушылардың дене мүмкіндіктерін дамыту. //Оқу- құрал. – Түркістан, 2005. – 70 б.
4. Ауылдық мектептердегі оқушылардың іс-әрекет қабілеттілігін жетілідіру әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан, 2001. - 42 б.
5. Жеңіл атлетика. //Оқу-әдістемелік құрал. – Нүкіс, Қарақалпақстан. 2002. - 31 б.
6. Спорттағы қазіргі заманғы педагогикалық зерттеу әдістері. //Оқу-әдістемелік құрал. – Кентау, 2007. – 55 б.
7. Жеңіл атлетиканы оқыту әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. - Түркістан, 2008. -85 б.
8. Начальная школа, № 1, 2008
9. Дошкольное воспитание, № 3, 2007
10. М. Жұмабаев, «Педагогика» —1992 ж.
11. Тұрғынбаева Б.Ә. «Дамыта оқыту» —Алматы 1999 ж.
12. Школа на пути к свободе —М. 2002.
13. Особенности физического развития и двигательной дееспособности учащихся. //Вестник. № 3. – Каракалпакстан, 2001. - С. 114-115.
14. Мектеп оқушыларының дене құрылысының түрлерін үйрету мәселелері. //Қарақалпақстан мұғалімі. № 1,2. - Нүкіс, 2001. – Б. 57-60.
15. Дене тәрбиесі ерекшеліктері. //Қазақстан мектебі. № 10. – Алматы, 2004. – Б. 33-34.
16. Дене тәрбие жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт тағылымы. № 4. – Алматы, 2005. –Б. 28-31.
17. Дене тәрбиесі ұғымының мәні. //Қазақстан мектебі. № 2. – Алматы, 2006. –Б. 14-15.
18. Бастауыш сыныптардағы балалардың дене тәрбиесі. Мектепке дейінгі және бастауыш білім: Қазіргі жағдайы, даму тенденциялары және мәселелері. //Халықаралық ғылыми практикалық конференция. Қыздар пед. инст. ІІ том. – Алматы, 2007. –Б. 252-256.
19. Оқушылардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыруға болашақ мұғалімдерді дайындаудың әдістемесі. //Шағын мектеп №8(52). - Алматы, 2007.
20. «Денсаулық» журналы, Алматы 2010 ж. № 8 басылым.
21. «Валеология» , Алматы 2008 ж. Атамұра баспасы.
22. Спорт және туризм министрлігінің сайты. www.edu-gov.kz
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗДАР ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Мектеп жасына дейінгі балалардың дене тәрбиесі»
Орындаған: Сәдуақас А.Қ
Тексерген: Жұбандықова А.М
Алматы 2013 ... ... ... ... қызметінің негізгі бағыттары мен шарттары
1.1. Мектепке дейінгі мекемелерде дене ... ... ... жасына дейінгі баланы қалыптастырудағы дене тәрбиесінің
ролі…………………………………………………………......................………10
2 тарау
Мектепке дейінгі мекемелерде дене ... ... ... ... Дене тәрбиесінің міндеттері мен дене
жаттығулары…...............…..........17
2.2. Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі
белгілері…………............……......…….25
Қорытынды………………………………………………….........……………...31
Қолданылған әдебиеттер тізімі……………………………...........…………….33
К І Р І С П ... ... ... ... - ... ... құқықтық,
ғылыми әдістемелік, нормативтік бағдарлама негіздерінің жиынтығы ... дене ... ... жауапты ұйымдар мен мекемелер
жеткілікті. Дене тәрбиесі жүйесінің ... ... - ... ... сау, ... ... ... шығармашылық жүмысқа құштар, жан-жақты
дене тәрбиесі дайындығынан өткен азаматтар тәрбиелеу. Бұл мақсат төмендегі
жалпы міндеттерге ... ... беру ... - ... ... мен дағдысын меңгеру және дене
шынықтыру көлемінде мектепке дейінгі балаларға білім беру;
2. Сауықтыру міндеттері - дене ... ... ... мектепке
дейінгі балалардың денсаулықтарын күшейту;
3. Тәрбиелік міндеттер – ... ... ... ... ... ... өнегелік көркемдік танымдарды үйрету.
Дене тәрбиесін, жаңа технология мен озат ... ... ... ... ... сабақтастыра зерттеу – бүгінгі күн
талабынан туындап отырған ... ... ... ... ... мәнін бүгінгі жаңа заман талабына сәйкес қарастыру – бұл адамды
өзі өмір сүрген ортаның жемісі ғана ... сол ... дене ... қарым-қатынасы әрекетімен көрінетін субъект деп танылуымен
айқындалады. ... ... ... ... ... мақсат-
мұраттарына, тұрмыс-тіршілігі мен мінез-құлқына, сондай-ақ өзінің ... да ... ... ... ... Оның үстіне қоғамдағы
салауаттылық, дене мәдениеті мен рухани құндылықтардың ... ... ... және ... ... ... ... зерттеу, балалардың дене
тәрбиесін салауаттылық дене мәдениеті мәселесімен байланыста ... ... ... ... айқындай түседі.
Балалардың салауатты өмір сүру дағдыларына баулу, дене тәрбиесін жүзеге
асыру, дене тәрбиесі мәселесін теориялық талдау мен дене ... ... ... ... ... өте ... екендігі
айқындалды.
Дене тәрбиесінің әлеуметтік жүйе және қоғамдық құбылыс есебінде дене
тәрбиесі ... оның ... мен ... негізгі заңдылықтарын, оның
қызметі мен құрылымын танып, ... ... ... мен тәрбие
талаптарына сәйкес өсіп келе ... ... дене ... қамтамасыз ету
үшін керек. Дене тәрбиесі тек мектепке дейінгі балалардың дене шынықтыру
сабағы ғана ... ол ... тыс ... байланысты шаралар жүйесі
екенін ескерсек, қазіргі ... ... беру ... дене
тәрбиесінің жүйесі балалардың денсаулықтарын нығайтумен қоса, ... ... ... ... ... тәрбиесі міндеттерін жүзеге асыруға белсенді, салауаттылық пен
дене мәдениетін меңгерген маман даярлаудың маңыздылығы ... ... ... дене ... және жеке ... ... қалыптастыру мәселелері бірқатар ... ... ... ... Т.А. ... А.Б. ... Б.А. ... А. Қарақов, Қ.Т. Жанабаев, Б.М. Сапарбаев, Е.Мұхитдинов және
т.б.
Ж.К. Оңалбектің, О.А. Аяшевтің, Т.Ж. Бекбатчаевтың, С.И. ... ... ... дене ... ... ... ... тәрбиесі мектепке дейінгі балардың білімі мен жан-жақты дамуына,
күшті де қуатты болып өсуіне, Отан ... ... ... ... ... ... асыру – денсаулықты нығайту, білім беру, ... ... ... ... ... ... бірі бола
отырып, мектепке дейінгі балалардың денсаулық деңгейін арттыру, табиғи күш-
қуатын нығайту, дене ... ... ... мен ... ... сай, өз ... қимыл-қозғалыс жаттығуларын
орындап, өзін-өзі үнемі дамытып, көңілді де сергек жүруге ... ... ... ... ... салауатты өмір
сүруі балабақшадағы ұйымдастыру жұмысына жауапты адамның теориялық жеке
тәжірибелік дайындығының ... ... ... ... орай
балалардың дене тәрбиесі жүйесін ... ... ... ... мұғалімдерді даярлау ісін кәсіби дайындықтың ... ... ... ... Дене ... ... ... сай болуы тиіс.
Мектепке дейінгі балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыруды ескере
отырып дайындаудың ... мен бұл ... ... ... ... - ... ... жеткілікті деңгейде қамтамасыз ету
сұранысы мен осы уақытқа дейін ... ... ... алып ... байқалады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Мектепке дейінгі ... дене ... ... ... жұмыстың міндеттері: Мектепке дейінгі балалардың дене
мүмкіндіктерімен қозғалыс қимылдарын ... ... дене ... ... ... жұмыстың құрылымы: курстық жұмыс кіріспеден, 2 ... ... мен ... ... ... тұрады.
1 тарау. Дене тәрбиесі жүйесі қызметінің негізгі
бағыттары мен ... ... ... ... дене ... ... ... шынықтыру жүйесінің үш бағыты бар: жалпы дене шынықтыру, кәсіптік
қолданбалы және спорттық дайындық.
Жалпы дене шынықтыру денсаулықты ... дене ... ... ... дамытуға негізделген арнайы спорттық дайындық шаралары. ... өр ... дене ... ... ... жөне ... фактор лар жатады.
Кәсіптік қолданбалы дене шынықтыру дайындығы дегеніміз - ... ... ... тікелей бағытталған дене тәрбиесінің арнайы мамандану
үрдісі. Кәсіптік дене шынықтыру дайындығына ең ... ... іс ... жаттығулар қолданылады. Кәсіптік дене шынықтыру дайындығы тәсілдерін
қолдану еңбектегі қимыл ептілігі мен ... ... ... ... ... адам ағзасының сыртқы қолайсыз факторларға
қарсылығын күшейтеді.
Адамның өзі қалаған спорт түрі ... ... ... ... ізденістері мен талпыныс- тарын спорт дайындығы дейміз.
Мектепке дейінгі балалардың дене шынықтыру жүйесінің ... - ... ... ... да бір ... ілімінің даму заңдылығы.
Дене шынықтыру жүйесінің қағидаларына: ... ... ... ... қағидаларының еңбек ету және Отан қорғау тәжірибесі мен үйлесімі;
дене шынықтыруының денсаулықты нығайту пәрменділігі жатады.
Мектепке дейінгі балалардың ... ... даму ... ... ... Дене ... тәрбиенің басқа түрлерімен тығыз байланыста болып,
баладарды өнегелі тәрбиеге баулиды, зейінділік, еңбексүйгіштік қасиеттерін
қалыптастырады, адамның көркемдік-өсемдік танымына әсерін ... Дене ... әр ... Дене ... жан- жақты дамытуға
арналған жаттығулар дене ... ... ... ... ... дағдысын жетік игеруіне көмектесуі керек. Дене шынықтыру
қағидасының ... ету және Отан ... ... мен ... ... ... ұрпақты еңбекке және Отан қорғауға ... ... ... Дене ... ... ... ... нығайтып, қимыл ептілігі мен ... ... ... ... ... арттырады. Дене тәрбиесі және спортпен
айналысатын ... ... ... спортпен айналыспаған адамдармен
салыстырғанда уақытты 1,5-2 есе аз жұмсайды.
Дене ... ... ... ... ... дене ... ... балалардың денсаулығын нығайтуға арналуы тиіс. Бұл
сабақтардың нәтижесі олардың көлемі мен жаттығуды орындау ... ... ... ... ... балалардың жас
ерекшеліктері мен барлық мүмкіндіктерін білуі керек, ... және ... ... ... ... ... Сонда ғана ол
денсаулықты нығайту жолында жемісті еңбек ете алады.
Мектеп жасына ... ... ... ... бірі – дене ... ... ... болып табылады.
Дене тәрбиесі – жалпы тәрбиенің құрамды бөлігі. Ол денені жетілдіруге,
яғни денсаулықтың, дене дамуының және дене ... ... ... ... Ол ... ... ... – адамгершілік,
эстетикалық, ақыл-ой, еңбек ... ... ... да ... дене ... ... ... тәрбие мақсатынан туындайтын
педагогикалық міндеттер де шешімін табады.
Ден тәрбиесі білімі – дене ... ... ... ол ... ... ... мен іскерліктерді меңгеріп қамтиды.
Дене тәрбиесі мәдениеті – жалпы мәдениеттің бір бөлігі, қоғамның адам
денесін жетілдіру саласында ...... ... процесінде жиналған
табыстарының жиынтығы. Ден тәрбиесімәдениеті – дене тәрбиесі теориясының
барлық ұғымдарының ішіндегі ең кең ... Ол ... ... ... ... ... ... теориясы – адам денесін жетілдіру процесін басқарудың
жалпы заңдары туралы ғылым. Ол ... ... ... ... және ... ... ... түрлерінің теориясы
және методикасымен тығыз байланыста болады.
Дене тәрбиесі теориясы спорттың жекелеген түрлерінің ... және ... ... ... әр түрлі құрамындағылармен
сабақтар оқу және өткізу ... ... ... ... ... ... спорттың жекелеген түрлері бойынша жүргізілген зерттеулердің
мәліметтері мектеп ... ... ... ... ... ... жасауға көмектеседі.
Мектеп жасына дейінгі балалар дене тәрбиесінің теориясы – коммунистік
қоғамның болашақ құрылысшысы – ... дене ... ... ... ... Балалар дене тәрбиесінің теориясы дене тәрбиесі жүйесінің
жалпы идеологиялық және методологиялық негіздерінен шығады және оның ... ... ... ... дейінгі балалар дене тәрбиесінің теориясы тәрбиелеу және
оқыту процесінде ... ... ... ... ... танып
біледі.
Мектепке дейінгі жастағы балалар дене ... ... ... — өмір
қорғау және денсаулық нығайту, балалардың ... ... ... ... денсаулық барлық органдар мен организм жүйелерінің ... ... ... ... ... дейінгі балалар дене тәрбиесі теориясының қазіргі кездегі
проблемаларын одан әрі дамыту қоғамдық өмір ... ... ... ... ...... прогресс, еңбектің алуан
саласындағы сан түрлі шығармашылық іс-әрекет қабылдау, еске сақтау, ойлау
процестерінің активтілігін, дәл және тез ... және ... ... ... ... деген қабілетті талап етеді.
Осыған байланысты сәби жастан бастап ... дене ... ... ... ... және ... дамыту, мектепке және
алдағы қоғамдық өмірге дер кезінде ... ... ... ... ... ... ... баланы қалыптастырудағы дене тәрбиесінің ролі.
Оқушылар дене тәрбиесінің жан-жақтылығын ... ... ... ... ... ... тыс ... мен ата-аналардың
күш жігерін ... ... ... ғана дене ... ... қол ... болады. Бұл жүйенің әрбір буыны бір мақсатты
бағыттылыққа ие. Мектеп оқушыларының дене ... ... ... ... сыныпта жетісіне үш рет ... дене ... ... сыныптық-сабақтық жаттығу жүйесі;
–оқу күні режиміндегі дене шынықтыру-сауықтыру ... ... ... физкультминуттар, дене шынықтыру үзілістері, ұзартылған
үзілістегі дене жаттығулар);
–ұзартылған күн тобындағы күн сайынғы дене жаттығулары;
–дене шынықтыру үйірмелеріндегі, жалпы дайындық ... ... ... секцияларды, спорттық жарыстарда, саяхат жорықтары ... ... ... тыс жұмыстар.
Бұл жүйе мектептен тыс мекемелердегі дене тәрбиесін ... ... мен ... ... мектептерінде, тұрғылықты жерлерде,
жазғы демалыс ... әр ... ... ... ... ... жарыстар мен жүйелі жүргізілетін оқу-жаттығу
сабақтары;
–балалардың ... және ... ... ұйымдастырылатын көпшілік
дене шынықтыру-сауықтыру шаралары;
–спорттық, туристік базаларды мәдени және демалыс бақтарында ... ... ... мен ... конкурстар, көпшілік
ойындар.
Отбасында балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың түрлері:
–күн ... дене ... ... ... дене ... ... шынығу процедуралары);
–спорттық жаттығуға жататын дене жаттығуларымен жеке айналысу, дене
тәрбиесі бойынша үй тапсырмаларын орындау;
–каникул күндеріндегі ... ... ... ... жорықтар, спорттық көңіл көтерулер;
–отбасының өздері тұратын жердегі жарыстарға қатынасуы.
Дене тәрбиесінің осы түрлері міндетті және ерікті болып екі ... яғни ... тек дене ... ... ... ... сыныптық-сабақтық түрі).
Үйрету мен тәрбиелеудің айтылған түрлері ұйымдастыру ... ... не ... емес ... ... ... ... түлеріне мектептегі дене
шынықтыру сабақтары және секциялардығы оқу-жаттығу сабақтары жатады. ... ... ... ... ... болуы; сабақтас
педогогикалық міндеттер жүйесін шешуге бағытталған, оқу ... ... ... ... ... және дәл ... уақыт
мөлшері; жұмыс нәтижесін міндетті түрде бағалау; тұрақты кесте бойынша
жаттығуды жүйелі ... ... ... ... және ... ... пен ... дайындық құрамы. Айтылған белгілердің
болуы сабақты ең үнемді және жаттығуды ... ... ... ... ... сабақтық емес, яғни ерікті
түрлері сабақ белгілерінің бәріне ие бола алмайды. ... ... пен ... ... ... ... ... шектелмейді,
жаттығушылар құрамы да тұрақты болмайды. Қарастырылған барлық ... ... ... ... ... пәні ... жаттығудың сыныптық-
сабақтық түрін айырып қарау қажет. Балалар дене тәрбиесін ұйымдастыру
жүйесіндегі оның жетекші ... ... ... ... оқушы үшін
сабақтың міндеттілігіне; дене тірбиесінің ... ... ... ... шешу ... ... организмі мен жеке басына ... ... ... ... және ... мен ... дене тәрбиесі мұғалімінің оның заңдылықтарын жүзеге ... ... ... ... және ... ... сәйкестендіруіне.
Дене тәрбиесін ұйымдастырудың өзге түрлері ... ... ... және ... белсенділігінің көлемін ұлғайта отырып,
құралдар мен әдістердің түр-түрімен толықтырылады.
Мектептен тыс дене тәриесі және ... ... ... ... ата-аналарымен бірігіп, аудандық, қалалық халыққа ... ... ... тыс дене ... ... әртүрі ұжымды мекемелерде, жұмыс
орындардарында өткізіледі. Ол мекемелер: балалар және жасөспірімдер спорт
мектебі, ... ... ... ... ... лагерлері, стадиондар,
дене мәдениеті сауықтыру кешендері, спорт клубтары, бассейндер, спорт
базалары, жергілікті тұрғын ... ... ... ... Бұл ... ... оқу және сыныптан тыс жұмыстарды толықтырады. Жаттықтыру
түрлері әр ... ... ... ... түрлерін таңдауға балалардың
мүмкішіліктерін кеңейтеді.
Мектептен тыс дене тәрбиесі және ... ... ... міндеттері:
1) Жүйелі түрде жаттығумен айналысуға окушыларды көбірек ... ... ... нығайтуға, дене қуаты дайындыгын
жоғарылатуға көмектесу, уакыттарын пайдалы өткізулерін ұйымдастыру.
3) Дене ... ... ... ... ... спорттық
жұмыстардың өтуіне қызығушылықтарын қальштастыру.
4) Нұсқаушылық және төрешілік дағдыларына дағдыландыру. Мектептен тыс
мекемелер көптеген ... ... ... ... ... өз ... ұжымы болады. Әр мекеме өзінін. ... ... ... ... ... ... ... тиімді
ұйымдастырады. Мекемелердің қызметші, педагогтар кұрамы, ... ... ... оқыту, жаттықтыру, тәрбиелеу жұмыстарын
жүргізеді.
Осы аты аталған мекемелердегі ... екі ... ... ... ... Ол ... - ... түрлері бойынша жоғары жетістіктерге
жету бағыты. Бұл бағытта жұмыс істейтін мекемелер денсаулықтары мықты, дене
қуаты дайындығы жоғары, тұрақты оқушылар контингентімен ... ... ... ... ... ... мектебі (БЖСМ)
- Олимпиадалық ізбасарлар спорт мектебі (ОІСМ)
- Жоғарғы спорттық шеберлік мектебі (ЖСШМ)
- Спорттық мектеп интернаттар
2. Жалпы ... ... ... Бұл ... ... ... деген табиғи қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жүргізіледі. Ол
бағытта жұмыс істейтін мекемелердің ерекшеліктері, олар ... ... бір ... ... ... ... ... балалармен жұмыс
істейді. Ол бағыттағы мекемелер:
- Жазғы сауықтыру лагері
- Еңбек сауықтыру лагері
- Стадиондар, су станциялары
- Жас ... ... ... ... мен ... ... ... Мәдени демалыс парктері
- Аула клубтары
Ата-аналар балаларының денсаулықтары мықты, шыныққан, күшті, болуын
қалайды. Сол үшін оқу ... ... ... дене ... ... тыс ... ... жүргізіледі. Дене тәрбиесі, спорт
мамандары оқушылармен ол жұмыстарды жүргізіп, баланың ... ... 14 ... кем болмауына ұмтылады.
Жаз уақытында ата-аналар ең ұзақ демалыс (каникул) ... ... ай ... ... ... дене ... ... жаттығуларымен
үзбей, жүйелі, тұрақты айналысуын ұйымдастыра ала ма? Ұйымдастыра алмайды.
Оның ең бір тиімді жолы бар. Ол жол ... ... бойы ... балалар демалыс-сауықтыру лагерлеріне балаңызды жіберу.
Балалардың жаздық сауықтыру лагерлерін 7-15 жастағы ... ... мен ... ... ... беру департаментінің,
денсаулық басқармаларының кәсіподақ комитеттері кұрап, ұйымдастырады. ... ... көп қала ... ... мен ... аудандардағы
экономикасы мықты кәсіпорындар ұйымдастырған лагерлер. Ауылдық жерлерде
бұрынғы кеңес заманында ... ... ... ... беру ... ... денсаулық лагері ұйымдастырылатын. Аудандағы мектептер
өз оқушыларын сол лагерге жіберетін. Қазіргі кездерде ол ... ... ... қалды да, орта жалпы білім беру мектептерінің жанынан еңбек -
сауықтыру ... ... ... қатар спорт мекемелерінің
қаржыландыруымен ... ... ... Бұл
лагерлердің барлық жұмыстары ұқсас болып ... біз ... ары ... дене ... ... баяндағанда демалыс лагері
деп атаймыз да, сол демалыс лагерінің жұмыстары туралы ... ... ... ... барлық жұмыстарды ұйымдастыру лагердің
бастығы басқарған мамандарға жүктеледі. Ол мамандар ... аға ... ... дене ... ... суға жүзу ... ... және медбике.
Мектептегі секілді лагердегі жұмыстарды басқаруға педагогикалық кеңес
құрылады. Кеңесті басқару лагердің бастығына жүктеледі. ... ... ... ... мамандар және оқушылар сайлаған белсенді оқушылар
кіреді.
Оқушылар лагерге келген күннен бастап отрядтарға бөлінеді де, әрбір
отрядтың ... ... ... ...... ... ... балалардың барлық өмірлерін басқарады. Ұстаз - тәрбиеші
дене тәрбиесі және ... ... ... ... жақсы білуге тиісті.
Лагерде дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыру үшін мектептегі секілді
дене мәдениеті кеңесі кұрылады. Дене ... ... ... ... ... спортшылар мен ұйымдастыру кабілеті бар оқушылар ... ... ... ... санына байланысты 7-11 адамдай болуы мүмкін.
Кеңестің төрағасы болып жалпы лагерлік спорт жұмысына жауап беретін адам
сайланады. ... ... ... кеңестің отырысында бөлінген міндеттері
бойынша әрбір дене тәрбиесі, спорт жұмыстарының түрлеріне жауап ... ... ... ... ... спорт нұсқаушысына көмектеседі. Олар
жауап беретін жұмыстар:
- сауыктыру шараларын өткізу. Ол шаралар: таңғы бой жазу ... түсу ... дене ... спорт жаттықтырулары.
- лагердегі спорттың шараларды өткізу, отрядтағы ... ... ... ... отрядтардағы спорт ұйымдастырушыларының жұмыстарын ұйымдастыру.
- лагерь радиосы арқылы ақпараттар мен мағлұматтар, мерекелерде спорт
түрлерінен керсетілімдер ... дене ... ... ... ... мен ... ... гигиена ережелері, тамақтану, спорт
түрлерімен ... ... ... ... ... ... ... құрылыстарды жақсарту, спорттық құрал жабдықтарды
сақтау, жөндеу.
Еліміздегі балалар және ... ... ... қазіргі таңда
барлық қалаларда, аудан, облыс орталықтарында жұмыс істейді. ... ... ... ... ... окушылармен жаттықтыру
жұмыстарын жүргізеді. Балалар және жасөспірімдер ... ... ...... жаттыктыру, тәрбие жұмыстарын жүргізіп, спорт түрлері
бойынша жоғарғы жетістіктерге жету.
Міндеттері: ... ... ... ... ... ... ... дамыту, халықаралық аренада спорт түрлерінен
халқының, отанынының намысын корғайтын мықты ұл, ... ... ... мен ... ... ... ... дайындау, жалпы білім
беретін мектептерге көпшілік ... ... ... ... ... мектептері спорт түрлері бағыты бойынша арнайы және кешенді
болып ... ... ... ... ... ... спорт түрлері, спорт
ойыидары, жеке сайыс спорт түрлері мектептері деп, спорт ... ... ... ... Кешенді спорт мектептеріне, аудандардағы
көп балалар жақсы көріп қатысатын спорт түрлері ... ... Ол ... ... әр ... бағытта бола береді.
Спорт мектептері «Спорт мектептерінде оқу, ... ... ... туралы ереже - регламент» бойынша жұмыс істейді. Ол
ережеде спорт мектептерінің құрылысы, оқу топтарындағы сағаттар мен балалар
саны, басқарушылар мен ... ... ... мен ... ... дәрігерлік бақылау, жоспарлау мен ёсепке алу, есеп беру түрлері
жазылған.
2 тарау. Мектепке дейінгі мекемелерде дене тәрбиесі ... ... Дене ... ... мен дене ... дейінгі балалардың дене шынықтыру ... ... бір ... - ... ... Отанды қорғауға даярлау.
Дене шынықтыру ұзақ уақытты қажет ететін, үлкен талаптарға негізделген
педагогикалың үрдіс.
а) денсаулықты нығайту, денені шыныңтыру, дененің даму ... ... ... ету қабілеттерін күшейту;
ө) өмірге қажетті қозғалыс дағдылары мен іскерліктерін ... ... ... сипаттағы қозғалыстар;
б) адамның моральдық, ерік-жігер қасиеттерін тәрбиелеу;
в) дененің сапалық қасиеттерін (жылдамдық, күш, ... ... ... ... жаттығулардың орындалу техникасын меңгеру.
Адамдардың денсаулығын нығайту, өмір сүру қабілеттерін күшейту дене
шынықтырудың негізгі ... бірі ... ... ... дене ... ... ... қажетті дене шынықтыру
дайындығымен қамтамасыз ете отырып, адам ... ... ... ... ... ... дейінгі балалардың дене жаттығулары - дене шынықтырудың
негізгі құралы болып табылады. Дене жаттығуларымен жүйелі ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің қызметін күшейтеді, тыныс
алу, қан ай- налым жүйелерінің қызметін, сондай-ақ бұлшық ет ... ... ... еңбекке деген қабілетін арттырады.
Дене жаттығуларымен айналысудың тағы бір маңыздылығы жаттығулардың
тірек-қимыл аппаратын дамытуға және ... ... ... ... ... бекиді, омыртқа иілістері қалыптасады, байланыс буындық аппараттары
күшейеді, адам денесі икемді болады. Бұлшық еттердің ... ... ... ... аяқ, қол, ... ... табан, мойын, ішкі
ағзалар,оның ішінде жүрек, қан ... ... ... ... Дене ... ішкі ... ішінде жүрек пен өкпе
қызметінің де жұмысын жақсартып отырады.
Дене жаттығуларымен айналысу барысында адамның ... ... ... ... бұлшық еттерінің қызметі дамиды және жаттықтырылады.
Қарапайым жағдайдағы спортшының жүрегінің соғуы 1 минутта 50-60 ... ал ауыр ... ... ... жүрек соғуы көтеріледі (1 минутта
240 рет).
Зерттеу жүмыстарына ... дене ... ... ... ... істеу қалпы төмендемейді, қайта жүмыс істеу қабілеті
жоғарылап, мықтылық қасиетпен ерекшеленеді.
Дене ... ... ... алу ... ... ... ... және нығаяды, кеуде қуысының ... ... ... ауаны үздіксіз жұмсауға, өкпенің сыйымдылығын арттыруға
себепші болады. Кеуде қуысының тыныс алу жағдайы 4-6 см ... 10-15 ... ... ... ... дене ... ... өмірде,
еңбек әрекетінде маңызды орын алады: жылдам жүру, ... ... ... жүзе ... ... білу, шаңғымен жүре білу, кедергілерге қарсы тұру,
алысқа нақты ... ... т.б. Осы ... ... мен ... ... ... дене шыныңтырудың іс-жүзіндегі міндеттерінің
бірі болып табылады.
Дене шынықтыру міндеттерін жүзеге асырудың тиімділігі: негізгі ... ... ... ... жеке және ... ... дұрыс үйлестірген кезде арта ... ... ... ... ... жаттығуларымен жүйелі түрде айналысуда білім беру міндетінің
маңызы зор. Дене жаттығуларының ... ... ... біле отырып, еркін,
ырғақ, дұрыс орындау әдістерін үйренеді.
Сонымен қатар спортпен айналысушы күнделікті спорт ... ... ... пайдалану жөнінде нүсқаулар алады. Осы жағдайда
спортпен айналысушы арнайы білім ала ... дене ... ... ... ... кезде мінездің жақсы ... ... ... ... ... сезім, өзара
көмек, ұжымда жұмыс істей білу, дене ... ... ... ... т.б.) ... үшін ... жағдайлар жасалады.
Маңызды ұйымдастырылған топтық жаттығулар, ... ... ... ... ... ұжымды сүюге тәрбиелейді.
Адамның қозғалыс әрекетінде дененің сапалық қасиеттері - ... ... ... ... ... орын ... ... қасиеттері біріккен, байланыстырылып, ұйымдастырылған жаттығулар
арқылы іске ... - ол ... ... ... ... бұлшық ет топтарын ширықтыру
арқылы қозғалыс әрекеті ... ... ... әр түрлі
қимылдарда немесе аз күш жұмсалғанда пайда болады. ... ... ... ...... ... белгілі ауыр заттарды көтеру, апару
не лақтыру, бір орыннан ұзындыққа секіру және т.б. жатады. Дененің сапалық
қасиеті - күш-қуатты ... әр ... ... заттарды (үрленген
доптар, гантель, құм салынған қаптар, ... ... ... ... ... қарсы шыға білу жаттығулары, дененің өз салмағы
жеңетін жаттығулары (көлбеу және тік қойылған сатының, ... ... ... ... ... және т.б.), созылмалы заттар,
резеңке экспандерлер, күрес элементі бар ... ... ... ... ... ... алысқа) жаттығулары қолданылады.
Жылдамдық - бұл жаттығуларды мейлінше аз уақыт ішінде орындау
қабілеті. Ол ... да бір ... ... ... ... ... ... жылдамдығы деп аталатын) жекелеген қозғалыстардың
жылдамдығына, сонымен қатар қайталанатын қимылдың ... ... ... ... ... ... ... жүгіргенде, ал қимыл
реакциясының жылдамдығын кездейсоқ берілген дабыл арқылы ... ... т.б. ... анықтайды. Дененің жылдамқың қасиеттерін тәрбиелеу
үшін әр түрлі екпіндегі кездейсоқ берілген ... ... ... ... ... ... ... ұзындыққа секіру, ұзын және
қысқа секіртпелермен секіру, жылдам реакция талап ... ... ... ... т.б. ... - ... қызметін кездейсоқ жағдайлар барысында пайда болған
қызметке орай тез ауыстыру және жаңа ... ... ... ... ... ... үйлесімділігін жетілдіру, олардың екпіні мен
амплитудасын, бұлшық еттердің қатаю және ... ... ... ... уақытқа және кеңістікке бағдарлай білудің негізінде жүзеге асады.
Ептілік қасиеттерін тәрбиелеу үшін күрделі гимнастикалық жаттығулар (жатып
жүгіру, акробатика ... ... ... суға ... шаңғымен
жүру, конькимен жүру, биіктікке секіру, лақтыру және т.б. жаттығулар
жатады.
Дененің ептілік ... ... ... ... әр ... жеңу және ... ... үйлесімді қозғалыс жасау
үшін қолданылады.
Шыдамдылық қозғалыс ... ... ... қарқын мен шаршауға
қарсылық қабілеттілігі. Шыдамдылық жалпы және арнаулы шыдамдылық ... ... - ол ... ... еттері топтарының жұмыс жасап
тұрған кезіндегі ұзақ уақыт жүмыс істеу, ... ... ... ... ұзақ ... ... ... жылжу, суда жүзу).
Арнаулы шыдамдылық - ол адамның (спортшының) өр түрлі жағдайда жөне
жүмыс ерекшелігі ... ... ... ... ... жету үшін
денеге ауыртпалық түсіру кезінде шаршауға қарсылық білдіру
қабілеті. Мысалы, ... ... ... ... ... бүл жерде
жүгіру жылдамдығының сапасы төзімділік қасиетімен ... ... ... ... ... ... дегеніміз - күш- қуат
шыдамдылық ңасиетімен үйлеседі (бірнеше рет оты- рып-түру жаттығуы, ... ... ... ... ... - ... салмақ түсірудегі уақыт
сәйкестігі бар өр түрлі ... ... ... жүруді жүгіру мен алмастыру,
жүгіру шаң- ғымен жылжу, ... ... ... ... ... ру, қимыл-
қозғалыс жөне спорттық ойындар) болып табылады.
Икемділік - ол адамның қажетті тербеліс шегінде қи- мыл жасау қабілеті,
бүлшық еттер ... мен ... ... ... ... ... амплитудасы икемділік қасиетінің көрсеткі- шінің бірі болып
табылады.
Дененің сапалық қасиеттері жылдамдық, шыдамдылық, ептілік, тағы ... ... ... ... ... зор. ... ... негізгі жолдары сіңір созғыш жаттығулар ... кең ... ... ... болып табылады. Бүл жаттығулар
қол, аяқ, дене, бас қимылдары, ... ... ... ... ... бір
орында секіру, аяқты кеудеге бүгу, табанмен толық отыру, ... ... ... тұру) қабырғаға бетімен не арқасымен алға,
артқа, жан- жаққа түру.
Дененің ... ... ... ... ... сымен тығыз
байланыста, сондай-ақ, ерік-жігер қасиеттері: жылдамдық, күш-қуат, ептілік,
шыдамдылықтың пайда болуы адамның бойындағы ... ... ... ... пайда болуын талап етеді.
Дене тәрбиесінің негізгі міндеттерінің бірі - адамның бойында ... ... ... ... ... әсер ... денсаулығын нығайтады, дене жүмысын
дамытады, іс-жүзінде қажетті іскерліктерді меңгереді, сондай-ақ, жоғары
көңіл-күй жағдайын ... ... ... ... дене шынықтыру және спорттың дамуын
өздерінің жоғары жетістіктері нәтижесімен көрсетіп ... Дене ... бірі - ... ... жетістіктері нәтижесін көру, спорттың тех-
никаны оқып-үйрену, меңгеру және іске асыру.
Дене шынықтыру процесінде адамгершілік ... ... ... оқу ... ... жүзеге асыруға үлкен мүмкіндіктер бар.
Ақыл-ой және дене тәрбиесі өзара тығыз байланысты. Дене жаттығуларымен
жөне дене ... ... ... түрлерін қолдану денсаулықты
нығайтуға, жүйке жүйесінің және ағзаның барлық ... ... ... ... ... ... ... өзі қабылдауға жөне есте сақтауға
көмектеседі, сондай-ақ нәтижелі ақыл-ой іс-әрекеті тууына жағдай ... ... ... ... мен ... ... істеу қабілеті мен
жақсы қабылдау, білімді тиянақты меңгеру қабілетін қалыптастырады.
Дене шынықтыру мен ақыл-ой ... ... ... дене ... ... ... ... жаратылыстың
табиғи күштері, еңбек, тұрмыс гигиенасы) әр ... есте ... ... ... ... шынықтыру адамгершілік тәрбиесімен тығыз байланысты.
Жүйелі ұйымдастырылған дене тәрбиесі ... ... ... ұйымдастырылған сабақтар, секциялар, айналысушылар
арасындағы өзара дұрыс қарым-қатынас, ... ... бір ... жеке ... ... қоғамдық қызығушылыққа айналдыруға
көмектеседі. Мүндай әрекеттерге ерікті түрде спорт алаңдарын ұйымдастыру,
спорттық құралдарды ... ... ... ... ... сияқты жұмыстар жатады.
Дене шынықтыру үрдісінде оқудағы, тұрмыстағы, жұмыс орнындағы ... ... ... ... ... ... тәртібін
тәрбиелеуде спорттың жарыстардың алатын орны ... ... ... ... ... ... ... шыдамдылық, ережені,
спорттың этиканы сақтай білу талаптары іске асырылады.
Еліміздегі дене шынықтыру мен спорт ... ... ... ... ... ... іс-шаралар, Қазақстан Республикасы
спортшыларының халықаралық жарыстар мен Олимпиада ... ... ... деген патриоттың сезімін тәрбиелейді.
Дене шыныңтыру эстетикалық тәрбиемен тығыз бай- ланысты. Дене шынықтыру
арңылы ңимыл-қозғалыс үйлесімділігі, дене ... ... ... ... киімі, дене шыныңтыру жабдыңтарын, айнала- да ... ... ... ... ... ... ... бағалау қабілеті дамиды.
Дене жаттығула- ры өсерінен адамның денесі қалыпты дамып, қимылы үйлесімді,
жеңіл, сенімді ... дене ... ... ... би ... ... ... эстетикалың сезімге бөлейді. Бүл жаттығулар көркем
гимнастика, коньки тебу арңылы өр түрлі фигуралар ... ... ... ... ... төр- ... негізгі талаптарының орындалуына
сөйкес келеді.
Дене шынықтыру сабақтары көбінесе табиғи жағдай- да өткізіледі. Мүндай
сабақтар кең-байтаң ... ... ... ... ... политехникалық оқу жөне еңбек төрбиесіне өсерін
тигізеді.
Дене шыныңтыру ... ... ... пай- ... денсаулықты
жақсарту, дененің сапалың қасиет- тері күш-ңуат, ептілік, ... т.б. ... ... ... ... оқытуға дене төрбиесіне қажетті ңүрал-
жабдықтар дайындау, жөндеуден өткізу, сабақ өткіэөтін орынды ... ... ... ... ... ... дағдыларын
қалыптастырады. Сондай-ақ, ептілік,
күш-қуат, төзімділік ңасиеттерімен бірге денесінің дамуы- на ... Дене ... дене ... ... тыра ... ... еңбектің
қай түрі болмасын дене жаттығулары сияқты бүкіл ағзаға өсер етуі мүмкін
емес. Еңбек ету барысында өр ... дене ... (де- ... үзіліс
жаттығулары, сергіту минуттары) орындау қажет, ал дене шыныңтыру барысында
күш жүмсала- тын жаттығуларды орындау ... ... ... са- ... ... дайындау, спорттық қүралдарды реттеу, жөндеуден өткізу). ... ... ... даярлау міндеттерін шешеді.
2.2. Дене тәрбиесі жүйесінің негізгі ... ... дене ... ... міндеттері адамның жан-жақты
дамуы жөніндегі ілім езінің наңты бейнесін тапқан. Жеке адамның жарасымды
дамуы жан-жақты ... ңүру ... бірі ... қаралды.) Біздің
елімізде дене тәрбиесінің маңсаты - өмір- ге, еңбекке жәнө Отанды ңорғауға
даярлау болып табылады. Бүл ... ... дене ... жүзе- р ге
асыратын барлың мекемелер мен үйымдар үшін бірдей ... ... ... ... ... ... төмендегідей міндеттерді
шешу ңарастырылады:
Сауықтыру міндеттері: денсаулыңты нығайту, де- нені жан-жақты дамыту,
ағзаны шынықтыру, адамдардың үзақ шығармашылық өмірін ... ... беру ... ... ... мен іо- ... дене ... (жылдамдық, ептілік, икемділік, күш-қуат,
шыдамдылық, т.б.) қалыптастыру, арнаулы білімді меңгеру, үйымдастырушылық
қабілеттерді ... ... ... ... төрбие арқылы ақыл-ой, адамгершілік,
эстетикалық жөне еңбек төрбие- сіне ықпал ету.
Бүл ... дене ... ... жас- ... ... жас ... денсау- лық жағдайына, дене ... дене ... ... кәсіптік ынта-ықыласына қарай
нақтыланады.
Жан-жақты мақсаттылық, халықтық-ғылымилық дене ... дене ... ... ... лері ... табылады.
Дене шынықтыру жүйесінің мақсаттылығы - жан-жақты бағытта екендігі.
Дене тәрбиесі үрдісінде дене ... мен ... ... қалыптасады, адамгершілік қасиеттерге тәрбиеленеді.
Дене шынықтыру жүйесін одан әрі дамыту Н.Ә.Назарбаевтың "Қазақстан -
2030" стратегиясында 1997 ... ... ... халқына
Жолдауында, дене шынықтыру және спорт жөніндегі Заңда, нақты қаулы- ларда
көрініс тапқан.
Дене ... ... ... - оның өмір ... сөйкестігі.
Еліміздің түрғындарының денсау- лығын нығайтудағы, денені ... ... жеке ... ... ... ... ... ойындары түрлерін дамыту болып табылады.
Халықтың дене шынықтырумен айналысу- мемлекеттік маңызды іс.
Ғылымилық - дене шынықтыру жүйесінің сипатты ... ... ... ... бағдарламалар, оқулықтар, оқу қүралдары жасалады және
жетілдіріледі. Дене шынықтыру ... ... та- ... ... жас ... ... дене ... ның, дене әзірлігінің
өлшем көрсеткіштері ... ... ... ... бәрі ... ... ... және отбасы төжірибесінде жүзеге
асырылады.
Дене шынықтыру мәселелерін негіздеу мен ... ... ... ... ... даярлау жөнінде маңызды шаралар
жүргі- зіледі.
Дене шынықтыру жүйесі төмендегі топтардан қүрыл- ған.
Мектеп жасына дейінгі ... дене ... ... ... ... 1 ... 7 жас- қа дейін).
9 жылдық және орта мектепте, арнаулы оқу орын- дарындағы ... ... оқу ... дене ... ... ... ... дайын- дық дене шынықтыру.
Қала, ауыл азаматтарының дене шынықтыруы, өз еркімен ... ... ... дене ... ... , ... емдеу
мекемелерінде, демалыс орындарында, дене жаттығуларын радио, телехабарлары
арқылы беру түрінде үйымдастырылады.Дене шынықтырудың негізгі ... ... ... ... ... ... саяхаттар. Жаратылыстың табиғи
күштері (ауа, күн, су) жөне еңбектегі гигие- налық жағдай.
Дене жаттыгулары. Дене жаттығулары - дене шынықтырудың ... ... Дене ... адам- ға жан-жақты эсер етеді: олар адамның дене
жағдайын өзгертеді, ... ... ... дене жаттығулары дене
шынықтыру міндеттерін шешеді. Дене жаттығула- рының ағзаға әсері толық
жағдайға ... ... ... ... ... ... өр ... эсер етуі;
- дене жаттығуларын орындау барысындағы өткізілетін орын мен жағдайға
байланыстылығы;
- жаттығулар өлшемі, үзақтығы, саны жас ... гіне ... ... жынысы, дене дайындығы деңгейі және айналысушының денсаулық
жағдайы;
- сабақ барысындағы әдіс-тәсілдерді қолдануымен анықталады.
Жасөспірімдер мен ... дене ... ... ... эр ... ... қолданылады. Дене шынықтыру міндеттерін іске асыруда
жаттығулар тиім- ділігіне, орындалу барысындағы ... дене ... ... ... ... ... мен ... денеге өсерін қадағалау қатаң есеп бе- руд і ... - дене ... не- ... ... бірі - ... ... ... арнайы іріктелген дене жаттығуларының
ағзаға өсері, қозғалыс іскерлік дагдыларын дамыту, ерік- ... ... ... дене ... дағы ... қайшылықтырды жою болып
табылады.
Гимнастика жаттығулардың өр түрлілігі, ең қарапа- йым ... ... ... ... жат- ... ... ... көшуі, снарядтар қолданылатын жаттығулардың ағзаға жан- жаңты
өсері, сонымен қатар спортшының денесіне түсетін салмаңтың нақты ... ... ... өдемі, көркем, мөнерлі, нақты орындалуымен
ерекшеленеді. Ағзаға эсер ететін салмаңты ... дене ... ... ... зы ... ... ... спортшылардың гимнастикалық жаттығуларды кең көлемде
пайдалануы жоғарыда атал- ған ... ... ... ... даму ... гимнас- тиканың міндеттері
анықталып жөне олардың түрлері белгіленеді.
а) ... ... ... гимнастика;
б) спорттық гимнастика;
в) акробатика;
г) ... ... ... ... оның қүрамына спорттық қолданбалы
гимнастика, өндірістік жөне емдік гимнастика ... ... ... ... ... - денсаулықты
нығайту, қозғалыс дағдыларын жетілдіру жөне жалпы дене ... ... ... ... төрбиелеу, ағза жүйелерінің қызмет дөрежесін арттыру
жөне дененің шынығуын қамтамасыз ету болып табылады.
Негізгі гимнастикаға: сапқа түру жөне ... сап- қа ... ... жаттығулары, еркін, ңолданба- лы жаттығулар, снарядта орындалатын
жаттығулар, тірек ... ... ... ... жөне ... ... ... гимнастика мектеп жасына дейінгі балалар жөне бастауыш мектеп
жасындағы оқушылардың, орта мектеп, арнаулы оқу ... жөне ... ... ... оңу бағдарламасында маңызды орын а лады.
Негізгі гимнастика спорттың өр түрімен айналысуға ... ... ... ... ... міндеті - адам денсаулы- ғын нығайту, денесін
ңалыптастыру, денесінің дамуын жөне жүмыс істеу ңабілетін ... ... ... міндеті - жаттығуларды іріктеп ... ... ... жүйелерінің - тыныс алу, қан айналымы, зат
алмасу, бүлшық ет топтарының жүмыс істеу қызметін ... ... кең ... ... түрі ... ... ... Гигиеналың гимнастикамен жеке жөне топ түрінде
айналысады. Жеке адам гимнастикамен ... ... ... ... ... ... гимнастиканың қүрылы- сы ңарапайым, жалпы дамыту
жаттығулар тобынан ңүрылады. Бүл жаттығулар тобына кең көлемді жүрт- ... ... ... ... жаттығулар үлгісі жатады.
Гигиеналық гимнастиканың топтың түрі ... ... де, ... ... ... ... балалар алаңдарында, демалыс
ойындарында, сауыңты- ру мекемелерінде, өндіріс орындарында өткізіледі.
Жеке жөне ... ... ... дене ... сі ... болып
табылады. Сабаң ңүрылысына жаттығулар топтары: сапқа түру жөне ... ... ... өту, снарядтарда жаттығулар түрлерін орындау
кіреді.
Спорттық ... - дене ... ... ның бір түрі ... ... ... дененің
қалыптасуы мен спорттың шеберліктің жоғары дәреже- сіне жетуге
бағытталған адамның икемділігін жетілдіру ... ... ... ... гимнастиканың жүйелік бағдарламасы бар, осы
бағдарлама негізінде гимнастика- лың жарыстар өткізіледі.
Акробатика қимыл-қозғалыс пен ... ңа- ... ... ... ... кө- ... өз ... ширақ меңгере
білуге, үшңыр сезім- талдықңа, батылдыққа, табандылыңңатөрбиелейді. ... ... - ... ... ... ... ... түсу, көпірше
жасау, пирамида жасау, тік түру. Акробатикалың жаттығулар жеке, екі ... де ... ... ... ... және сна- ... жаттығулар жүйелі бағдарлама бойынша орындалады, жарыстар
өткізіледі.
Көркем гимнастика ңимыл-ңозғалысты жетілдіруде де спорттық сипатқа ие.
Көркем гимнастиканың негізгі ... - ... ... гін, үйлесімділігі мен мәнерлігін меңгертеді. Көркем гимнастика,
спорттың гимнастика, акробатика ... ... ... бар. ... тек ... дер айналысады.
Көркем гимнастиканың мазмүнынан арнайы жаттығулар, жалпы дамыту
жаттығулары, сондай-аң акробатикалың жаттығулар орын ... ... ... ... ... эр түрлі айналулар, халық
билері ... ... ... ... өр ... би үйлесімділігі,
музыкалық ойындар кіреді. Көркем гимнастикада доптар, қүрсаулар, орамал,
жалауша секіртпелер, ленталар кең көлемде қолданылады.
Қорытынды:
Дене шынықтыру ... ... ... - ... ... ... сау,
елімізді қорғауға әзір, шығармашылық жұмысқа құштар, ... ... ... ... ... ... ... табылады. Осы
мақсатта мектепке дейінгі балалардың салауатты өмір сүру дағдыларына баулу,
дене тәрбиесін ... ... дене ... ... ... ... ... тәрбиесіндегі тәжірибелерді объективті тұрғыда талдаудың маңыздылығы
өте жоғары екендігі ... ... тек ... ... ... дене ... сабағы
ғана емес, ол сабақтан тыс денсаулыққа байланысты шаралар ... ... ... ... білім беру орындарындағы дене тәрбиесінің
жүйесі балалардың денсаулықтарын ... ... ... ... ... ... ... дейінгі балалардың денсаулығының мықтылығы, салауатты өмір
сүруі балабақшадағы ұйымдастыру жұмысына жауапты адамның теориялық ... ... ... ... ... ... орай
балалардың дене тәрбиесі жүйесін жүзеге асыру жұмыстарын ұйымдастыруға
болашақ мұғалімдерді ... ісін ... ... ... ... ... ... Дене тәрбиесі балалардың ... сай ... ... ... ... ... балалардың денсаулығын нығайтып,
қимыл ептілігі мен дағдысын меңгеруге көмектеседі. Жұмыс істеуге ынтасын
арттырады. Дене ... және ... ... ... ... ... айналыспаған адамдармен салыстырғанда уақытты 1,5-2 есе
аз жұмсайды. ... ... ... ... жұмыстағы негізгі
міндеттердің бірі – дене ... ... ... ... ... тәрбиесі – жалпы тәрбиенің құрамды бөлігі. Ол денені жетілдіруге,
яғни денсаулықтың, дене дамуының және дене ... ... ... ... Ол ... басқа түрлері – ... ... ... ... ... ... да біздің
елімізде дене тәрбиесі процесінде жалпы тәрбие мақсатынан ... ... де ... ... ... ... ... дене тәрбиесінің басты міндеті — өмір
қорғау және ... ... ... ... ... болып
табылады.
Курстық жұмысымды қорытындылай келе мектепке дейінгі балалардың дене
тәрбиесі жүйесін жүзеге ... ... ... ... ... -
теориялық алғышарттары тұлғалық – бағдарлық, іс – ... ... ... ... ... сүйене отырып дене
тәрбиесіндегі негізгі ұғымдарының педагогикалық мәні мен ... ... ... ... шешуші рөл атқаратындығы анықталды.
Қолданылған әдебиеттер
1. Болашақ мамандардың кәсіптік дене ... ... ... – 336 ... ... жалпы негіздері мен тәрбие теориясы. //Оқу құралы. -
Алматы, 2008. (Авторлық ... ... С, ... Қ.) -124 ... Дене ... ... ... дене мүмкіндіктерін дамыту. //Оқу-
құрал. – Түркістан, 2005. – 70 б.
4. Ауылдық мектептердегі оқушылардың іс-әрекет қабілеттілігін жетілідіру
әдістемесі. //Оқу-әдістемелік құрал. – ... ... 2001. -
42 ... Жеңіл атлетика. //Оқу-әдістемелік құрал. – ... ... - 31 ... ... ... ... педагогикалық зерттеу әдістері. ... ...... 2007. – 55 б.
7. Жеңіл атлетиканы оқыту ... ... ... ... 2008. -85 ... ... школа, № 1, 2008
9. Дошкольное воспитание, № 3, 2007
10. М. Жұмабаев, «Педагогика» —1992 ж.
11. Тұрғынбаева Б.Ә. «Дамыта ... ... 1999 ... ... на пути к ... —М. 2002.
13. Особенности физического развития и ... ... ... № 3. – ... 2001. - С. ... ... оқушыларының дене құрылысының түрлерін үйрету мәселелері.
//Қарақалпақстан мұғалімі. № 1,2. - ... 2001. – Б. ... Дене ... ... ... мектебі. № 10. – ... – Б. ... Дене ... жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт тағылымы. № 4. ... 2005. –Б. ... Дене ... ... мәні. //Қазақстан мектебі. № 2. – Алматы, ... ... ... ... ... дене тәрбиесі. Мектепке дейінгі
және бастауыш білім: Қазіргі жағдайы, даму тенденциялары ... ... ... ... ... ... пед.
инст. ІІ том. – Алматы, 2007. –Б. 252-256.
19. ... дене ... ... ... ... ... мұғалімдерді
дайындаудың әдістемесі. //Шағын мектеп №8(52). ... ... ... ... ... 2010 ж. № 8 ... «Валеология» , Алматы 2008 ж. Атамұра баспасы.
22. Спорт және туризм министрлігінің сайты. www.edu-gov.kz

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
Педагогика ғылымы10 бет
Әлеуметтік-психологиялық тренингті ұйымдастыру принциптері5 бет
Дене тәрбие саласы. Дене тәрбиесінің міндеттері мен маңызы20 бет
Дене тәрбиесінің әдіс- тәсілдері26 бет
Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь