Құқықтық мемлекет: түсінігі,түрлері және белгілері

ЖОСПАР

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І. Азаматтық қоғам және оның қағидаларының теориялық негіздері.
1.1 Азаматтық қоғам, оның тарихы. қалыптасу белгілері, құрылымы және қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамның қалыптасуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Қазақстанда азаматтық қоғам институттарын қалыптастырудың құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
ІІ.Құқықтық мемлекет: түсінігі,түрлері және белгілері.
2.1 Құқықтық мемлекет шығу тегі, мазмұны және мемлекет қызметінің орындалу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.2 Құқықтық мемлекет негіздері, белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
2.3 Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып дамуы және қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
2.4 Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің арақатынасы ... ... ... ... ... ... 31
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Әлемдік әлеуметтік-философиялық ғылымда азаматтық қоғамды зерттеудің екі түрлі бабы бар. Біріншісі азаматтық қоғамды әлеуметтік әмбебап категория ретінде қарастырады. Бұл ұғымға олар мемлекетке, өкімет құрылымдарына қарама-қарсы қойылған қоғамдық қарым-қатынастардың бүкіл жиынтығын сыйғызады. Екіншілері азаматтық қоғам ұғымының мағынасына шынайы батыстық феноменді жатқызады да, оны буржуазиялық (нарықтық- демократиялық) қарым-қатынастардың қалыптасуымен байланыстырады. Азаматтық қоғам деп адамның жеке тұлғасының және бейресми, мемлекеттік емес қоғамдық ұйымдардың дамуына қолайлы жағдай туғызатын әлеуметтік тәртіп түрін айтады. Аталған мемлекеттік емес ұйымдардың іс-әрекеті арқылы ғана жеке адам әлеуметтің даму жолына әсерін тигізе алады. Сондықтан да азаматтық қоғамды коммуникацияның, қарым-қатынастың өзіндік ерекше формасы деп қарастырса да болғандай, себебі азаматтық қоғам арқылы мемлекет пен азамат арасындағы сұхбат жүзеге асады. Азаматтық қоғам өкімет, билік құрылымдарынан тысқары жатқан әлеуметтік байланысты танытады. Азаматтық қоғам аса дамыған экономикалық, мәдени, саяси, құқықтық қарым-қатынастар болуын талап етеді. Шындығында әлеуметтік біртұтастықты қалыптастыратын осы екі бөлік бірін-бірі толықтыра отырып өмір сүреді. Мемлекетсіз азаматтық қоғам жоқ. Онсыз ретсіздік, төртіпсіздік, хаос, ұйымдаспағандық, ыдырау ғана мүмкін. Және де, керісінше, дамымаған азаматтық қоғамсыз демократиялық, құқықтық мемлекет те жоқ, тек зорлық-зомбылық, басыбайлық, тирания ғана бар. Азаматтық қоғамның пайда болуын іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі азаматтың пайда болуымен байланыстыратын көзқарастар да жоқ емес. Азамат белгілі құқықтар мен міндеттерге ие болған іс-әрекет субъектісі. Азаматтық қоғамды осы тұрғыдан түсіндірудің бастамасы антикалық полис феноменімен байланысты. Азаматтық қоғам - ол жеке тұлғаның негiзгi құқықтыры мен еркiндiктерi заң жүзiнде қамтамасыз етiлетiн және саяси қорғалатын, мемлекеттен тыс қатынастар саласы үйлесiмдi дaмығaн қoғaм. Оны iшкiмемлекеттiк қaтынacтapдың дамуына ықпал жасайтын адамдар топтарының ұйымдасқан әpeкeтi ретiнде де aнықтayғa болады. Қoғaм мүдделерiне бағытталған азаматтық бастама азаматтық қoғaмның маңызды белгiсi болып табылады. Дамыған демократиялық мемлекеттер, сонымен қатар өркендеген азаматтық қoғaмaдap да болып табылады. Сонымен бiрге азаматтық қoғaмның дамуына бағытталған түрлi әлеуметтiк топтардың немесе жеке азаматтардың бастамалары (азаматтық бастамалар аталынатын) мемлекет арқылы қабылданады және оны жетiлдiре түceai. Дамушы және «өтпелi экономика» мемлекеттерiне жататын елдерде жағдай бiршама басқаша. Coңғылары азаматтық бастамалар мемлекет құрылысының тiкелей мiндеттерi шектерiнен шығып кeтyiнe байланысты.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995
2. Назарбаев Н. Тарих толқынында. Алматы. 1999. 237-б.
3. Төлеуғалиев, Ғ. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы, Алматы
4. Қазақстан Республикасының Заңы, 1999 ж. 1шілде
5. Қазақстан республикасының Азаматтық Кодексі, Алматы – 1995
6. Гражданское право Республики Казахстан, Алматы – 1999
7. Қазақстан республикасының Азаматтық Кодексі, Жалпы бөлім,
8. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі, Ерекше бөлім, Алматы
9. Сорокин П.А. Человек. Цивилизация. Общество. –М., 1992,
10. Ғ.Маймақов. ҚР-ның саяси-құқықтық тарихы. Алматы-2000 ж.
11. Б.Бюжеева. халықаралық қатынастар жүйесіндегі адам құқы мәселесі
12. Ғ.Сапарғалиев, Агибраева. Мемлекет және құқық теориясы. А.:1998
13.Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, «Болашақ –
14. Жоламан, Қ.Д. , Мұхтарова, А.Қ., Тәукелов,А.Н., Мемлекет
15. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы – 2001
16. Венгеров А.Б. Теория государство и права, Москва,
17. Сапарғалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы, 1996
18. Сапарғалиев Г.С. Мемлекет және құқық теориясы Алматы,
19. Қазақстан Республикасының Конституциясының түсіндірме сөздігі
20.Амандықова С.К. Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы, Астана –
21. Дулатбеков Н.О., Жұмабекова Г.Х. «Мемлекет және құқық
. Назарбаев Н. Тарих толқынында. Алматы. 1999. 237-б.
ҚР Конституциясы
Ғ.Маймақов. ҚР-ның саяси-құқықтық тарихы. Алматы-2000 ж.
Қазақстан Республикасының Конституциясы
Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, «Болашақ –
Ағдарбеков, Т. Құқық және мемлекет теориясы, «Болашақ –
Платон. Соч. В-З-хт. Т.2. 4.2. -М., 1971. -С.
Қазақстан Республикасының Конституциясы.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе...........................................................................................................................3 І. Азаматтық қоғам және оның қағидаларының теориялық ... ... ... оның ... ... ... құрылымы және қағидалары ...............................................................................................................41.2 Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамның қалыптасуы мен дамуы............................................................................................................................81.3 ... ... ... институттарын қалыптастырудың құқықтық негіздері......................................................................................................................13 ... ... ... және белгілері. 2.1 Құқықтық мемлекет шығу тегі, мазмұны және ... ... ... ... 2.2 ... ... негіздері, белгілері..........................................................232.3 Қазақстан Республикасында құқықтық мемлекет болып дамуы және қалыптасуы.................................................................................................................272.4 Азаматтық қоғам мен құқықтық мемлекеттің арақатынасы........................31 Қорытынды.................................................................................................................33Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... қоғамды зерттеудің екі түрлі бабы бар. Біріншісі азаматтық қоғамды әлеуметтік әмбебап категория ... ... Бұл ... олар ... ... ... ... қойылған қоғамдық қарым-қатынастардың бүкіл жиынтығын сыйғызады. Екіншілері азаматтық ... ... ... ... ... ... ... да, оны буржуазиялық (нарықтық- демократиялық) қарым-қатынастардың қалыптасуымен байланыстырады. Азаматтық қоғам деп адамның жеке тұлғасының және бейресми, ... емес ... ... ... қолайлы жағдай туғызатын әлеуметтік тәртіп түрін айтады. Аталған мемлекеттік емес ұйымдардың іс-әрекеті арқылы ғана жеке адам әлеуметтің даму жолына әсерін ... ... ... да ... қоғамды коммуникацияның, қарым-қатынастың өзіндік ерекше формасы деп қарастырса да болғандай, себебі азаматтық ... ... ... пен азамат арасындағы сұхбат жүзеге асады. Азаматтық қоғам ... ... ... тысқары жатқан әлеуметтік байланысты танытады. Азаматтық қоғам аса дамыған экономикалық, мәдени, саяси, құқықтық қарым-қатынастар болуын талап етеді. ... ... ... ... осы екі бөлік бірін-бірі толықтыра отырып өмір сүреді. Мемлекетсіз азаматтық қоғам жоқ. Онсыз ретсіздік, төртіпсіздік, ... ... ... ғана ... Және де, ... ... ... қоғамсыз демократиялық, құқықтық мемлекет те жоқ, тек зорлық-зомбылық, басыбайлық, тирания ғана бар. ... ... ... ... іс-әрекеттің субъектісі ретіндегі азаматтың пайда болуымен байланыстыратын көзқарастар да жоқ емес. Азамат белгілі құқықтар мен ... ие ... ... ... ... ... осы ... түсіндірудің бастамасы антикалық полис феноменімен байланысты. Азаматтық қоғам - ол жеке ... ... ... мен ... заң ... ... етiлетiн және саяси қорғалатын, мемлекеттен тыс қатынастар саласы үйлесiмдi дaмығaн қoғaм. Оны iшкiмемлекеттiк қaтынacтapдың ... ... ... ... ... ұйымдасқан әpeкeтi ретiнде де aнықтayғa болады. Қoғaм мүдделерiне бағытталған ... ... ... ... ... ... ... табылады. Дамыған демократиялық мемлекеттер, сонымен қатар өркендеген азаматтық қoғaмaдap да ... ... ... ... азаматтық қoғaмның дамуына бағытталған түрлi әлеуметтiк топтардың немесе жеке азаматтардың бастамалары (азаматтық бастамалар аталынатын) мемлекет арқылы қабылданады және оны жетiлдiре ... ... және ... ... ... ... ... басқаша. Coңғылары азаматтық бастамалар мемлекет құрылысының тiкелей мiндеттерi шектерiнен шығып ... ...
І. ... қоғам және оның қағидаларының теориялық негіздері.
1.1 Азаматтық қоғам, оның тарихы. қалыптасу белгілері, құрылымы және қағидалары
Адам ... ... ... оның ... ... -- бұл ... бір қорытынды пікір жоқ. Бірақ бұл түсінікті ең бірінші ғылымға енгізген Адам ... ... ... оған ... сипаттама берген Гегель. Дүниежүзілік ғылыми, саяси қайраткерлердің, ойшылдардың айтуынша -- қоғам ... ... ... ... ... өмір ... Бұл бірігудің негізгі себебі адамдардың бір мүдделігі, бір тілектестігі. Мұнсыз бірігу мүмкін емес. Мүдде екі түрлі ... жеке ... ... және ... ... Қоғам осы екі мүдде-мақсатты біріктіріп, дамытып отырады. Осы объективтік даму ... ... ... ... ... Сол арқылы жеке адамның қолынан келмейтін, әлі жетпейтін істерді атқаруға мүмкіншілік туды. К. Маркс қысқаша: , -- ... ... ... ... ... емес, түпкілікті, нақты, объективтік мағынада қалыптасуы керек. Сонда ғана қоғамның ... ... ... мүмкіншілігі болады. Себебі қоғам саналы адамдардың ерікті түрде қалыптасқан ... Егер бұл ... бұл ... ... озбырлық түрде ұйымдастырылса, ондай қоғам нәтижесіз тез тарқап кетер еді. Адам ... ... -- ... ... ... ... әлеуметтік бірлестігі. Бұл бірлестік, бұл қоғам дұрыс, жақсы даму үшін оның ішіндегі қарым-қатынастарды реттеп, басқару керек болды. Оны қоғамның ... даму ... ... ... ... ... өздері әлеуметтік нормалар арқылы реттеп, басқарып отырады. Сондықтан мемлекет пен құқықпайда болды.
Азаматтық қоғамның тарихи объективтік қалыптасқан негізгі ... ... ... ерікті түрде бірлесіп одақ құруы;
-- қоғамдық түпкілікті, нақты, объективтік мүдде мақсаттың
-- адамдардың өзара ынтымақтастығының, бірлігінің қалыптасуы;
-- ... ... -- ... ... ... ... -- ... реттеп -- басқару;
-- қоғамды басқаратын, қоғамдық тәртіпті қорғайтын аппараттың, мемлекеттік биліктің өмірге ... -- ... ... бір ... бір ... ... үшін саналы түрде өзара бірігуі. Мұнда міндетті түрде екі ... ... бар: ... қалыптасуы және саналы адамдардың саналы түрде бірігуі.
Адамның объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті қарым-қатынасында ... ... ... ... ... қоғам, шаруашылық қоғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық қоғам т.б. Осылардың ішіндегі ең күрделісі, ең түпкіліктісі адаммен бірге дамып келе жатқан ... ... ... басқа түрлері тез құрылып, тез тарап жатады. Олардың өмірі, іс-әрекетінің шеңбері, кеңістігі көп өлкеге жайылмайды, уақыты көпке созылмайды.
Азаматтық қоғам -- ... ... тыс ... ... -- ... және мәдени-рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Оған қатынасушылардың табиғи және азаматтык құқықтарын, бостандығы мен міндетін автономиялық даму жолы ... ... ... ... ... ... ... шектелмейді, өлкеге-аймаққа бөлінбейді, мемлекеттің барлық жерін, барлық халқын біріктіреді.Азаматтық қоғам -- мемлекетке тәуелді ... ... ... ... ... ... ... қоғамның қалыптасу ерекшеліктері: кеңестік мейлінше мемлекеттендірілген күйден шығу, қоғам мен мемлекеттің арақатынасын тәуелсіз -- ... ... ... ... ... қоғамның барлық даму сатыларын мемлекетке бағындырмастан (оның айғағы -- онда бөлімінің әдейі болмауы) әлеуметтік бағдарлы нарық ... мен жеке ... ... ... ... үшін оған ... ... жағдайлардың негізін қалайды. Оған: тең дәрежеде танылатын және қорғалатын мемлекеттік меншік пен жеке ... ... ... адам және ... ... кең ауқымды және біртұтас кешенің (П-бөлім); отбасын, ана мен әке және ... ... ... ... ... және ... әр ... (5-бап) және тағы басқа жаңа Конституцияда бекітілген қазақстандық-азаматтық қоғамды ерікті дамытудың алғы шарттарын жатқызуға болады.
Қазақстан ... ... ... азаматтық қоғамды қалыптастырып, демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет құру бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең ... ең ... ... ... ... -- Қоғамды өзінің табиғи мүдде-мақсаттарына сәйкес құрушы, реттеп, басқарушы -- адам. Адам қоғам құрылымының негізгі элементі -- ... ... ... ... ... ... ... саяси партиялары, мемлекет, олардың арақатынастары -- азаматтық қоғамның элементтері.
Қазіргі Қазақстанның азаматтық қоғамын бес жүйеге ... ... ... ... ... ... және ақпараттық жүйелер:
Әлеуметтік жүйе -- объективтік ... ... ... ... ұйымдары, одақтары т.б., олардың өзара байланысы.
Бұл жүйе азаматтық қоғамның ең негізгі ұйымдастырушы жүйесі, өзі үш топқа бөлінеді: бірінші тобы -- ... ... өмір сүру ... ... ... топ: ... бала ... табиғи өмірді жалғастыру; екінші тобы -- адамдардың өзара, бір-бірімен байланысы, қатынасы; үшінші ... ... ... ... ұлттардың арақатынастары.Экономикалық жүйе -- қоғамдағы меншіктің түрлері, өндіруші күш пен өндірістік қатынастар, ... ... әділ ... ... Бұл жүйенің құрылым элементтері: жеке, мунициналдық, акционерлік, кооперативтік, ... ... ... мен шаруашылықтар және қоғамдық кірісті, байлықты әділ бөлу.
Саяси жүйе -- ... ... ... ... ... бірлестіктер және жеке адамдар, депутаттар, т.б., олардың ара қатынастары. Оның ішінде ең күрделісі мемлекеттік билікті іске ... ... ... даму процесінде субъектілерге бостандық берілуге тиіс. Күштеу тек заңдылықты, тәртіпті бұзса ғана ... ... -- ... ... -- осы бағыттағы мемлекеттік, қоғамдық, органдар мен ұйымдар, олардың арақатынастары. Бұл жүйенің негізгі бағыттары: білім, ... ... ... ... дін, ... денсаулығы.
Ақпараттық жүйе -- осы ақпараттық бағыттағы барлық ұйымдар, бірлестіктер, мемлекеттік органдар, ... ... ... ... мен ... Бұл ... іс ... толық бостандық берілуі қажет.Осы көрсетілген азаматтық қоғам жүйелерінің жақсы, сапалы ... зор ... үлес ... мемлекет пен құқық, қоғамдық ұйымдар мен партиялар және қоғамдағы ... ... ... ... қоғамның белгі -- нысандары:
-- адамдардың ... ... ... ... мен ... ... ... бостандықтың, жариялылықтың болуы, ақпараттың жұмысына азаматтардың қатысуы, ішкі-сыртқы байланыстарға қатысуға, жүріп-тұруға толық құқықтарының болуы;
-- ... ... ... ... құрып, өз мүдде-мақсаттарын орындауға, іске асыруға және шет елдердің сондай ұйымдарымен байланыс жасауға құқықтарының болуы;
-- жергілікті ... ... ... бостандық болуы, оның жұмысына мемлекеттің араласпауы, қажет болса тиісті көмегін көрсетуі; жергілікті ... ... ... ... мемлекеттік органмен тығыз байланыста жұмыс жасауы;
-- азаматтық қоғам -- толық бостандық, ... ... ... ... қажет, ол болашақ құқықтық мемлекеттің талаптарын іске асырып, сол мемлекеттің объективтік тұрғыдан негізі болуға тиісті.
Сонымен, азаматтық қоғам және ... ... ... ... ... ... ... бірлесіп реттеп, қоғамның бейбітшілік, прогрестік жолмен дамуына толық мүмкіншілік жасаулары қажет. Қазақстан Республикасының Конституциясында бұл мәселенің негізгі бағыттары көрсетілген. Оның ... ... ... ... және ... мемлекеттің ең негізгі қағидалары былай деп жарияланған: . (ҚР Конституциясы. А. 1995. 4 б.)
Азаматтық қоғамның негізгі қағидалары
Азаматтық қоғамды одан әрі ... ... ... ... мен ... ... құқықтары мен бостандықтарын сақтау;
эволюциялылық және кезеңділік;қоғамдық өмір салаларында, ең алдымен экономикалық ... ... ... жаһандық үрдістерін ескере отырып қайта құрулармен бірге бағдарланушылық;заңның ... ... бөле ... заң ... ... ... басқаруға және басқа да қоғамдық пайдалы міндеттерді шешуге Қазақстан Республикасының азаматтары мен олардың ... ... ... ... процестерге азаматтардың қатысуы үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету;азаматтарды ... ... ... ... пен ... үндесу мен ынтымақтастық мәдениетіне бейіндігі.Азаматтардың бірлестіктері мен олардың құрылымдық бөлімшелерінің ешқайсы да көпшілік билікпен ... ... ... бастаманың бүкіл секторының мүддесін қорғай алмайды..
1.2 Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамның ... мен ... ... аяғы мен 1990 ... ... басталған экономикалық, әлеуметтiк және саяси салалардағы түбегейлi реформалар түрлi әлеуметтiк топтардың құқықтары мен мүдделерiн ... үшiн ... ... ... ... ... алғашқылардың бiрi болып экономиканың мемлекеттiк емес секторы қызметкерлерiнiң мүдделерiн бiлдiрген тәуелсiз кәсiподақтар пайда бола бастады. ... ... ... ... және дiни ... ... ... белсендi түрде институцияланды. "Невада - Семей" қоғамдық қозғалысы азаматтық сана-сезiмнiң анағұрлым жарқын ... ... ол өз ... ... ... жабу ... қойды. Елдегi азаматтық қоғам мен оның ... ... бiр ... ... ... осы процесс үшiн тиiстi саяси, құқықтық және өзге де жағдайлар жасау жөнiндегi қызметi жәрдем етедi. 1991 ... 27 ... ... ... ... бiрлестiктер туралы" Қазақ ССР-iнiң Заңы қабылданды. ... елде ... ... конгресi", "Алаш" партиялары, Қазақстанның социал-демократиялық партиясы (ҚСДП), Қазақстанның социалистiк партиясы, Қазақстанның ... ... "Лад" ... славян қозғалысы және "Азат" Қазақстанның азаматтық қозғалысы, "Мемориал" ... ... ... ... ... "Бiрлiк" қозғалысы, "Әдiлет" тарихи-ағарту қоғамы, "Поколение" зейнеткерлер қозғалысы және ... ... ... 1990 ... ... Әлеуметтiк қорғау коалициясы құрылды, оның аясына қоғамдық ... ... ... ... ... негiзде шешудiң тетiктерiн iздестiру жолымен еңсеру жөнiнде бiрлескен жұмыс үшiн 28 түрлi ... ... ... ... 1994 ... желтоқсанда Қазақстан Республикасының Президентi әлеуметтiк-экономикалық және еңбек қатынастары саласындағы әлеуметтiк серiктестiк жөнiнде ... ... ... құру ... ... қол қойды, бұл сындарлы үшжақты қатынастарды дамытуға және әлеуметтiк серiктестiк ... ... ... болды. 1990 жылдың аяғы азаматтық институттар ... ... ... ... өзi ... ... проблемалардың, қажеттiлiктер мен мұқтаждықтардың түрлi ауқымын шешу жөнiндегi жұмысының тиiмдiлiгiн көтеруге мүмкiндiк бердi. ... ... ... ... әрi - БАҚ) ... кәсiпорындарының мемлекет иелiгiнен шығу, сондай ақ БАҚ-тың мемлекеттiк қаржыландыру мен дотациялау жүйесiнен ... ... ... ... арналған мемлекеттiк тапсырысқа көшу процесiне байланысты масс-медиа нарығында сапалық өзгерiстер болды. 1998 ... 7 ... ел ... ... ... ... ... сайлау жүйесiне партиялық тiзiмдер бойынша сайлау енгiзудi көздейтiн толықтырулар ... ... ... ... ... ... 1998 жылғы желтоқсаннан бастап 1999 жылғы тамызды қоса алғанда, ... ... ... ... ... Республикалық халықтық партиясы (ҚРХП), "Азамат" демократиялық партиясы, Қазақстанның аграрлық партиясы (ҚАП), "Отан" республикалық саяси партиясы, Қазақстан әйелдерiнiң демократиялық партиясы, "Руханият" ... ... ... ... ... құрылды. Парламентте партиялық фракциялар пайда болды. 1999 жылы iс жүзiнде барлық өңiрлерде "YЕҰ ... ... ... ... басты мiндетi өңiрлiк үкiметтiк емес ұйымдармен өзара iс-қимыл жасау, оларға консультативтiк ... ... және ... ... ... болды. 2000 жылғы қазанда Қазақстан Республикасы Президентiнiң ... де ... әрi ... ... атты Қазақстан халқына халықтың түрлi топтарының мүдделерiн iске асырудағы рөлi күннен-күнге артып келе жатқан үкiметтiк емес ... ... үшiн ... ... ... Үкiметке алғашқы тапсырмалар берiлдi. 2000 жылы мемлекеттiк ... ... ... әрi - билiк) өзара iс-қимыл тетiктерiн жасау үшiн YEҰ күш-жiгерiн шоғырландыратын Қазақстанның үкiметтiк емес ... ... ... 2000 ... ... қабылданған "Қазақстан Республикасындағы әлеуметтiк әрiптестiк туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жұмыс берушiлер мен жұмыскерлердiң бiрлестiктерi арасындағы мүдделердiң келiсiлуiн ... ... ... ... ... көтердi. 2002 жылғы шiлдеде қабылданған және күшiне енген Қазақстан Республикасының Заңы елдiң ... ... одан арғы ... ... ... алып ... 2001 жылы "Коммерциялық емес ұйымдар туралы" Қазақстан Республикасының , 2002 жылы - ... емес ... ... ... қабылданды. 2003 жылы ел ... ... емес ... ... ... ... ... арналған бағдарламасын бекiттi, соған сәйкес ... ... ... ... Сол жылдың өзiнде-ақ Әлемдiк және дәстүрлi дiндер лидерлерiнiң ... ... ... оған көптеген көрнектi дiн қайраткерлерi, әртүрлi конфессиялардың ... ... ... пен ... ... ... Бейбiтшiлiк пен тұрақтылық форумы құрылды. 2003 жылы Қазақстан Республикасының Президентi Н.Ә. Назарбаевтың қатысуымен бiрiншi ... ... ... Ол ... емес ... ... танылуын белгiледi және азаматтық қоғам институттары мен мемлекеттiк органдардың өзара iс-қимылының жүйелi тетiктерi қалыптасуының бастауы болды. 2005 жылы ... ... ... ... ол елдiң қоғамдық өмiрiне қатысуға бизнес-қауымдастықтардың тартылуына ықпал еттi. Орталық және жергiлiктi деңгейлерде ... - ... ... ұзақ ... ... тетiктерiн және түрлi үндесу алаңқайларын құру жөнiндегi жұмыс белсендi жүргiзiле бастады. Қорытындысында, 2005 жылғы сәуiрде "Мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырыс ... ... ... ... ол ... органдары мен YEҰ-ның өзара қатынастарының принциптiк жаңа жүйесiнiң құрылуына мүмкiндiк бердi. 2003-2005 ... бiрiн бiрi ... ... ... ... одан әрi демократияландыру және дамыту жөнiнде ұсыныстар тұжырымдау жөнiндегi тұрақты жұмыс iстейтiн кеңес пен ... ... ... ... ... мен ... қоғам мәселелерi жөнiндегi ұлттық комиссия жұмыс iстедi. Екi ... да ... ... пен азаматтық қоғам институттары арасында Қазақстанның саяси дамуының аса маңызды мәселелерi жөнiндегi жалпыұлттық үндесудi тереңдету және саяси жүйенi жетiлдiру мен елде ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдау үшiн жағдай жасауға мүмкiндiк бердi. 2006 жылғы наурызда Қазақстан Республикасында демократиялық реформалар бағдарламасын ... және ... ... құрылды, оның жұмысына саяси партиялар мен қоғамдық бiрлестiктердiң өкiлдерi қатысады. ... ... ... ... алдында есеп беруiнiң шеңберiнде елде әкiмдерге қоғамдық сенiм комитеттерi (бұдан әрi - ... ... ... бақылау нысаны дами бастағанын атап өтуге болады. ӘҚСК жұмысының тәжiрибесi мемлекеттiк органдардың қызметiн ... ... ... ... ... өнiмдi модельдiк тетiгi ретiнде зерделеудi талап етедi. Сөйтiп, өткен жылдары елде ... ... ... - саяси партиялар, коммерциялық емес (үкiметтiк емес) ұйымдар, кәсiподақтар, ұлттық-мәдени бiрлестiктер, мемлекеттiк емес БАҚ және тұтастай алғанда мемлекеттiк емес ... ... ... да ... ... ... ... мейiлiнше тез дами бастады. Бүгiнгi күнi Қазақстанда 12 саяси партия, түрлi бағыттағы 5820 YЕҰ, 3340 ... қор, 1072 ... ... ... 471 ұлттық-мәдени бiрлестiк, 40-тан астам конфессиялар мен деноминацияларды бiлдiретiн 3340 дiни бiрлестiк, түрлi меншiк нысанындағы 6646 БАҚ ресми тiркелiп, ... ... Осы және ... да ... ... ... елдi одан әрi демократияландырудың маңызды ресурсына айналды. Сонымен бiрге, қоғамда азаматтық ... одан әрi ... ғана ... елдi ... ... ... ... сайын тартып бара жатқан қыр көрсетулерге де байланысты бiрқатар проблемалық мәселелер көрiнiс бере бастады. Олар ... ... ... ... ... одан әрi ... ... тежейдi, оның әр бөлiгi үшiн сипаттамалық ерекшелiктерi бар және өз ... ... ... Мысалы, коммерциялық емес ... ... әрi - КЕҰ) ... органдармен тең құқылы азаматтық әрiптестiгi мәселелерi шешiмiн тапқан жоқ. Конкурстық рәсiмдердiң ашықтығын арттыру және бағдарламалар мен жобалардың қазiргi кезеңiнде қажеттiлiктердi ... ... ... үшiн ... ... ... iске ... тетiгi жетiлдiрудi талап етедi. Өңiрлердегi, әсiресе ауылдық жерлердегi КЕҰ әркелкi дамуда. Тiркеу тәртiбi күрделенген және рұқсат беру сипатына ие, тiркеу ... ... ... азаматтардың заңды тұлға болып құрылмаған бейресми бiрлестiктерiнiң мәртебесi туралы мәселе реттелмеген. Бизнес-құрылымдар КЕҰ-дың әлеуметтiк маңызды бастамаларын қаржылық қолдауға ... ... ... ... қарамастан, елдегi партиялық құрылыс баяу қарқынмен жүруде, партиялардың ролi мен өкiлеттiгi шектеулi. ... ... ... ... және ... ... саяси партияларды тiркеу үшiн қол жинау мәселелерi жөнiнде нақты ережелер мен регламент жоқ. ... ... ... ... және қосу ... ... реттеудi қажет етедi. Саяси партиялардың сайлау комиссияларын құруға қатысу тетiгi жетiлдiрiлмеген. Кәсiптiк одақтар ... ... ... әзiрлеу мен iске асыруға толық көлемде қатыспайды. Ұжымдық шарттар мен келiсiмдер әлi де болса еңбекшiлердiң құқықтарын қорғаудың пәрмендi тетiгiне айналған жоқ. ... ... ... ... ... ... және экономикалық ынталандыру болмағандықтан тежелiп отыр. Көптеген БАҚ-тың материалдық-техникалық ... ... және ... ... ... ... мемлекеттiк ақпараттық саясат бағдарламалары шеңберiнде бюджет қаражатына қол жеткiзе алмайды. БАҚ аккредиттеу, ... ... ... өз хаттары мен өтiнiштерiне жауап алу кезiнде қиыншылық көруде. Журналистер мен ... ... ... ... ... ... сөз бостандығының шектелуiне әкеледi.
1.3 Қазақстанда азаматтық қоғам институттарын
қалыптастырудың құқықтық негіздері
Адамдардың объективтік тарихи даму процесіне және күнделікті ... ... ... түрлері болады: өндірістік қоғам, шаруашылық коғам, әлеуметтік қоғам, азаматтық ... және т.б. ... ... ең ... ең ... ... бірге дамып келе жатқан азаматтық қоғам. Қоғамның баска түрлері тез құрылып, тез арада тарап жатады. Олардың өмірі, ... ... ... көп ... ... ... ... созылмайды.
Азаматтық қоғам -- мемлекеттік құрылымнан тыс қалыптасатын әлеуметтік-экономикалық және мәдени рухани қоғамдық қатынастардың жиынтығы. Осы катынасқа қатысушылардың ... және ... ... бостандығы мен міндеттерін автономиялы даму жолы қамтамасыз етеді. Азаматтық қоғамда үзіліссіз болмайды, уақыты шектелмейді, аумақтық -- ... ... ... ... аумағын, халқын біріктіреді.
Республика Конституциясы Қазақстандағы азаматтық қоғамның даму сатыларын мемлекетке бағындырмастан ... ... ... ... мен жеке ... автономиясын тұрақты қалыптастыру үшін қажетті құқықтық жағдайлардың негізін ... ... акт ... ... Оған дәлел ата заңымызда көрсетіліп жазылған баптар құқықтық негізді құрайды. Мысалы ... тең ... ... және ... ... ... пен жеке ... адам және азамат құқықтарының кең ауқымды және біртұтас кешенін; ... ана мен әке және ... ... ... ... және ... әр ... және тағы баска жаңа Конституцияда бекітілген ... ... ... ... алғы ... ... ... Республикасының Конституциясында елімізде ... ... ... ... ... ... ... мемлекет құру бағыттары көрсетілген. Бұл бағыт мемлекетіміздің ең ... ең ... ... -- ... ... ... ... өмірге келген күннен бастап міндетті түрде оның бағдарламасы, саясаты, ... түрі ... Бұл ... ... ... ... ... Ең алдымен қоғамның мүддесі мен мақсаты анықталады. Қоғамдык бағдарламаны жасап, саяси биліктің мазмұнын толықтырып, олардың орындалу ... ... ... іске асыру механизімін белгілейді.
Адамдар тарихтың объективті заңдарын жасап немесе бұза алмайды, бірақ сол заңдар алдында дәрменсіз ... ... даму ... білу ... ол ... күшін қоғамды қайта құру үшін пайдалануына мүмкіншілік береді. Белгілі бір заң әсер ететін жағдайды өзгерту ... ... оның ... түрін өзгертіп, керінісін үдетеді немесе баяулата алады.Азаматтық қоғам -- адамзат дамуының нәтижесі, өркениет ... ... ... ... ... Көне Рим ... апарып тірейді. Өйткені, римдіктер әлемнің тең жартысын жаулап ... өз ... ... ... ... ... жасады. Алайда, Рим империясының құрамында халықтардың бәрі ... рим ... ... қоғам патрицийлерге, плебейлерге және құлдарға бөлінді. Бірінші топтағылар азаматтық қоғамның жалпыға бірдей құқықтарын, еркіндігін, тәуелсіздігін, жеке ... ... ... ... мен ... ... мүмкіндіктер берілмеген болатын.
Тегінде азаматтық қоғамның қалыптасуы және дамуы адамзаттың, мемлекеттің және құқық тарихының негізгі кезеңі ... ... ... ... қайдан пайда болған? -- деген сауалға ... беру ... ... ... ... ... ... ойшылдардың еңбектеріне шолу жасайды.
Мұнда, азаматтық қоғамның кейбір элементтері көне дәуірдің бірнеше елдерінде /Греция, Рим және т.б./ ... бұл ... ... сауданың дамуы, римнің жекеше құқығы сиякты институттары қолданылатыны, азаматтық қоғамның өзінің қалыптасу жолында ақшалай-заттай өндірісті дүниеге әкелгендігі, Еуропа мен Америка ... ... ... ... ... қалыптасу үрдісі баяндалады. Алайда, кейбір ойшыл-ғалымдардың пікірлері бойынша, ерте ... ... ... ... ретінде Аристотель атымен байланыстырылатыны, атақты ойшыл мемлекетті айқындау алдында ең ... ... ... ... ашатыны, өйткені мемлекет -азаматтардың, азаматтық ұйымның жиынтығы болып табылатыны аталады. Осыған орай Аристотельдің пайымдауынша және -- ... ... ... ие ... ... ... или атты еңбегін оқу барысында азаматтық қоғам және демократиялық құқықтық мемлекет ... ... және сол ... ... болып жаткан тарихи кезендерге көз жүгіртесің. И. Канттың тұжырымдамаларына сүйенетін болсақ сол ... ... ... ... қалыптастыруға болатын жолдарын көз алдыңа елестете аласың. И. Кант жету үшін кажетті жолдар жобасы бойынша, ... ... тек кана ... ... ... тәуелсіз федеративті нысанда қалыптасқан республикалық типте дамыған мемлекеттер жете алады деп жазған.
И. Кант ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік жұмыстың өзекті мәселесі жеке адамның қадір-қасиетін, ар-намысын, бостандығын, теңдігін қорғау, ... ... ... ... деп түсіндірді.
Ұлы Георг Вильгельм Фридрих Гегельде жаңа ... ... ... көп ... ... ... бірінде ұғымы Гегельдің атты еңбегінде мынадай анықтама берілген: . ... ... ... ... жеке ... ... ... моральдық т.б. талаптырын іске асырудың жүйесі. , -- ... ... К. ... ... -- бір ... ... алып мазмұнына карасаң, ол азаматтық қоғамның сан қырлы көрінісінің бір нысаны болып ... да ... ... ... ... ... адамның құқықтары мен бостандықтарының қорғалынуы болып табылады. Екінші орында ғана мемлекет тарапына жасалынатын әрекеттер жатқызылады. Бірақта мемлекет те, қоғам да ... ... ... тиіс деп ... ... ... ... сипаттағы мемлекетке жетіп қалуымыз ықтимал. Сол себепті мемелекеттің ... ... ... ... ... ... қоғамды коғам ретінде көркемдеуі үшін нормативтік-құқықтық актілер базасымен толыққанды түрде қамтамасыз ету керек, ал ол үшін халықтың ... ... ... және т.б. ... ... ... ... жеке тұлғалардың экономикалық, құқықтық және басқа да қарым қатынастар арқылы байланысу жүйесі ретінде түсіну бірталай ойшылдардың, солардың ішінде ... пен ... ... ... ... ... шығармаларында меншік түрлерінің өзгеруі мен еңбектің бөлінуіне ... ... пен ... ара ... динамикасы көрсетілген.Азаматтық қоғам институттарын дамытудың кұқықтық негіздеріАзаматтық қоғамның қалыптасуы және ... ... ... қамтиды. Бұл процесс әлі күнге дейін аяқталған жоқ.Осы жоғарыда айтылып кеткен ойшыл-ғалымдардың азаматтық қоғам туралы ой-пікірлері сан-алуан болғандығын ашып көрсетіп ... ... ... әкеліп соқтырады.Біз өткен ғасырдағы ірі ғылымдардың пікірін келтіріп отырған себебіміз азаматтық қоғам мәселесі сол кездегі өмірдің объективтік даму процессінің алдына ... ... ... ашып ... Сол себепті Кант, Гегель мен Маркс тағы басқа ғалымдар азаматтық қоғамды біраз зерттеп, құнды теориялық ғылыми мұра ... ... ... ... ... өзінің табиғи мүдде -- мақсаттарына сәйкес ұрушы, реттеп, басқарушы -- адам. Адам қоғам ... ... ... -- ... Адамдардың бірлестіктері, ұйымдары, одақтары, еңбек ұжымдары, саяси партиялары, мемлекет, олардың арақатынастары -- ... ... ... ... институттарын дамытудың кұқықтық негіздерін айкындау бүгінгі заман талабы болып есептеледі. Себебі, азаматтық қоғамды қалыптастыру үшін ең ... ... ... ... ... ... толыққанды болуы тиіс, сонымен қатар мемлекеттің азаматтары өздерін құқықтық саналы мәдениетті тұлға ретінде қалыптастыруы керек, тек ... ғана ... ... ... ... ... қоғамды құрайтын институттардың құқықтық негіздерін зерттеу үшін, ең алдымен сол қоғамды құрайтын ... мен ... ... ... ... жөн. Жеке ... ... бостандықтарын сипаттайтын өзіндік құқықтары -- қауіпсіздік, еркін өмір сүру, ... ... ... ... отбасы құпиясын сақтауға, ар-намысы мен ар-ожданын қорғауға, жеке меншікке қол сұғылмауын талап етуге, ... ... ... оны ... ... ету ... тұрғын үйге қол сұқпауға, мұрагерлікке, кәсіпкерлік қызмет бостандығы мен тағы басқа мемлекетте ... ... ... және бржытпай орындалып жүрген заңдық күші бар нормативтік-құқықтық кұжаттарда белгіленген құқықтарға ие болады және ... ... ... ... де ие ... ... бір атрибутының бірі -дамыған қоғамның үшінші секторы болып табылады. Үшінші ... әр ... ... ... құрылымдарға үкіметтік емес ұйымдар жатады.Азаматтық қоғамның басты институттарының бірі болып табылатын қоғамдык-саяси партиялар мен бірлестіктердің, мемлекеттік емес ұйымдардың қызметі ... ... ... ... ... ... нормативтік-құқықтық актілермен қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл ретте Қазақстан Республикасында ... ... ... ... аталған азаматтық қоғам институттарының қызметтерін құқықтық негізде реттейтін бірнеше заңдар қабылданды. Мәселен, 1996 жылғы 31 мамырда ... ... ... заңы, 2001 жылғы 16 қаңтарда қабылданған Қазакстан Республикасының заңы, 2002 ... 15 ... ... ... Республикасының заңы және т.б.
Қазіргі кезеңде елімізде үкіметтік емес ұйымдардың мемлекеттің қолдауынсыз өмір сүруі өте қиын. Мысалы: ... емес ... көш ... ... ... салу ... олардың 24 пайызы грант берушілерсіз ұйымдардың өмір сүре алмайтындығын айткан болса, ал 40 пайызы грантсыз өмір сүру олардың ... үшін ... ... мойындаған болатын.Қазіргі кезенде елімізде азаматтық коғамды жетілдіру ісі дамыған елдердің бұл саладагы оң тәжірибесіне арқа ... ... ... ... қалыптастырудың өзіндік бағытын айқындауы қажет.
ІІ.Құқықтық мемлекет: түсінігі,түрлері және белгілері. ... ... ... және ... ... мемлекет - бұл адам мен азаматтың құқықтар мен бостандықтарының ... ... ... ... және ... ... болдырмау мақсатында мемлекеттік билікті құқықпен мейлінше байланыстыруға жағдай жасаушы саяси билік ұйымы.ІҚұқықтық мемлекеттің мәнін қарастыруда оның негізгі екі ... (екі ... ... ... ... болады: 1) мазмұнды жағы - адам мен азаматтың құқықтары мен ... ... ... ... қамтамасыз етуден тұлға үшін құкықтық ынталандыру режимін орнықтырудан ... 2) ... жағы - ... ... ... байланыстырудан, мемлекеттік құрылымдар үшін құқықтық шектеу режимін ... ... ... ... мемлекеттің кағидасына мыналар да жатады:- билікті заңсыз ... ... ... оны ... атқарушылық және сот тармақтарына бөлу;- заңның үстемдігі, яғни, биліктің жоғары органымен барлық конституциялық тәртіптерді сақтай отырып ... заң ... ... ... ... ... өзгертілуі және тоқтатылуы мүмкін емес;- мемлекет пен тұлғаның өзара жауапкершілігі;- қоғамдағы құқықтық сана мен ... ... ... ... ... қоғамның болуы және тарапынан құқық субъектілерінің заңдарды орындауына бақылау жүргізілуі.
Биліктің тармақтарға бөлінуі құқыктық мемлекеттің қағидасы ... Бұл ... ... рет Д. Локк пен Ш. Монтескье ұсынған болатын. Қағиданың басты талабы - саяси бостандықты бекіту, ... ... ету және ... бір ... ... мекеменің немесе жеке тұлғаның билікті асыра пайдалануын болдырмау үшін мемлекеттік билікті заң шығарушылық (халық сайлайтын және қоғамды ... ... ... ... ... ... ... атқарушылық (биліктің өкілдік органы тағайындайтын және заңдар мен оралымдық-шаруашылық қызметті жүзеге ... ... және сот ... ... ... келтірудің, кінәлілерді әділетті түрде жазалаудың кепілі болып табылатын) ... деп бөлу ... Және осы әр бір ... ... ... және ... ... отырып, өз функцияларын органдардың ерекше жүйесі арқылы және ... ... ... ... ... бекітілген заң шығару, атқарушы, сот билігінің нақты бір билік түріне қатысты құқықтық шектеулерінің жиынтығын білдіреді. Мысалы, заң шығару ... ... ... ... ... ... Президент иеленген, ол заң шығарушыға қатысты вето құқығын иеленеді: атқарушы билікке ... ... ... ... ... ... ... импичмент, сенімсіздік вотумы, атқарушы органдардың жауапты қызметкерлеріне заңшығару-шылық құрылымға сайлануға тыйым салу, коммерциялық қызметпен айналысу табылады; сот ... үшін ... ... ... ... ... болып мыналар табылады: кінәсіздік презумпциясы, қорғану құқығы, азаматтардың заң мен сот алдындағы теңдігі, іс жүргізудің жариялылығы мен ... ... ... ... ... пен ... ... жауапкершілігі. Бұл құқықтық мемлекеттің дербес қағидасы болып табылады. Бұл саяси билікті шектеудің өзінше бір тәсілі, ол сасяи биліктің иесі ... ... пен оны ... ... ... ... азаматтың арасындағы қарым-қатынастардың адамгершілік-заңды бастамаларын көрсетеді. Қоғам мен тұлғаның бостандығын заңшығарушылық нысанда ... ... ... өз ... мен ... ... бір шектеулерді иеленеді. Заң арқылы ол өзінің азаматтармен, қоғамдық ұйымдармен, басқа мемлекеттер-мен қарым-қатынастарындағы әділеттілік пен теңдікті қамтамасыз ететін міндеттемелерді өз ... алуы ... ... ... ... ... ондағы ерсжелерді бұза алмайды және осы міндеттерді орындамағаны үшін жауапкершілікке тартылады. Заңның мемлекеттік билік үшін міндеттілігі ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі. Оларға Үкіметтің өкілдік органдардың алдындағы жауапкершілігі, мемлекеттің кез-келген деңгейдегі лауазымды тұлғаларының нақты бір тұлғалардың құқықтары мен ... ... ... асыра пайдаланғаны, қызметтік жағдайын асыра пайдаланғаны үшін тәртіптік, азаматтық-құқықтық және қылмыстық жауапкершілігі, импичмент және ... ... ... ... өз ... ... ... нысандары болып референдумдар, депуттардың сайлаушылар алдында есеп беруі және т.б. табылады.Тұлғаның мемлекет алдындағы жауапкершілігі де дәл осы құқықтық бастамалармен ... ... ... ... ... ... болуы, ол тұлғаның бостандығын бұзбауы және жасалған құқықбұзушылықтың ауырлығына сай болуы тиіс. Сонымен, ... пен ... ... ... ... жауапкершіліктің негізінде жүзеге асырылуы тиіс.
2.1 Құқықтық мемлекет шығу ... ... және ... ... орындалу әдістері
Қазақстан Республикасы заң-құқық ұлттық жүйесінің жылдам қалыптасуы, Қазақстан қоғамының қалыпты қозғалысы мен үнемі жаңарып отыруы шеңберінде болып ... оң ... ... ... тұрғысынан зерделеп, бағамдап алу міндетін алдыға тартады. Құқықтық мемлекет пайда болуы қоғамдық ... ... ... түрде қажет ететін ішкі эволюциясымен байланысты. Құқықытық ... ... ... ... түсіндірмелері бар. Ең алдымен - Теологиялық теория, ол мемлекеттің пайда болуын құдайдың құдыретімен байланыстырады. Бұл теорияның негізгі идеологтары ... ... және Фома ... ... болып табылады.
Сонымен, мемлекет - қоғамның ұйымдық құрылымды объективті қажет ететін ұйым ретінде жұмыс жүргізеді.
Құқықтық мемлекет - ... ... ... жүйесінің болуымен сипатталатын бұқаралық биліктің ұйымы. Мемлекеттік органдар мемлекеттік міндеттерді орындауға тағайындалған және ортақ ... ие. ... ... ... ... ... ... өкілетіктермен қамтамасыз етілуі болып табылады, демек іс-әрекет міндетті сипатқа, ал бұйрықтар биліктік сипатқа ие. ... ... ... ... оның құзыреті шеңберінде жүзеге асырылады. Мемлекеттік органның құзыреті деп оны жүргізу құралының, құқықтары мен міндеттерінің жиынтығы ұғынылады.
Құқықтық мемлекет билік органдарын ... ... бір ... - ... Оның мәні ... ... үш тармағын, олардың ешқайсысы да бүкіл мемлекеттік билікті тұтас иемденіп кете алматындай ... ... ... ... тұрады. Мұнымен қоса, мемлекеттік билік ұйымдастырудың қағидаттарының бірі біртұтастық болып ... ... ... ... ... ... органдарының бір жүйесінің болуын көрсетеді. Мемлекеттік биліктің жергілікті органдары мемлекеттік билік органдарының бірыңғай ... ... ... биліктің жоғары органдарына бағынады.Қазақстан Республикасының құқықтық мемлекет қызметіне тоқталу, мемлекеттік функцияларын ... ... ... заң ... атқарушы және соттық тармақтарға бөлу қағидаты Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік биліктің конституциялық негізі болып табылады (3,4-бап). Биліктерді бөлу қағидаты биліктің осы үш ... ... ... арасындағы құзыреттерді шектеуден көрініс табады. Мәселен, заң шығарушылық ... ... ... заң ... ... ... ... өкілді орган - Қазақстан Республикасы Парламентінің жұмысы болып табылады. Заңдарды орындау, жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... жүктеледі. Қазақстан Республикасындағы сот билігін тәуелсіз сот ... ... ... ... ... ... асырушы жоғары өкілді орган Қазақстан Республикасының Парламенті болып табылады. Қазақстан республикасының Парламенті екі палаталық құрылымнан: Сенаттан және Мәжілістен тұрады.
Президент ... ... ... ... ... ... ие. Ұйымдық ретте ол дербес, биліктің үш тармағына бірдей ... ... ең ... ... ... ... ... Мемлекеттік басшысы ретінде ол ел ішінде және халықаралық қатынастарда ... ... ... ... ... ... -- ... мемлекеттік мекемелерде қызмет атқаруы, жұмыс істеуі. Бұл қызмет қоғамдағы еңбектің ерекше түрі. Бұл туралы заң, инструкция болады. Мемлекеттік ... ... ... іскер, сенімді азаматтармен толықтырылып құрылады. Мемлекеттік қызмет бірнеше категорияға бөлінеді:
а). Мемлекеттік билік органдарының қызметкерлері: (заң шығару, заңды орындау, заңды қорғау ... ... ... қарай қызметкерлер үшке бөлінеді: басшылар, мамандар, техникалық ... ... ... ... ... ... бөлінеді: мемлекеттік -- билік өкілеттігі бар ... және ... жоқ ... ... бар лауазымды тұлғалар 3 топқа бөлінеді: категория Президент, ... ... ... Министрлер, т.б. Жоғарғы мемлекеттік аппараттың басшылары; категория бірінші ... ... ... ... ... орынбасарлары; категория екінші топтағы лауазымды тұлғалардың орынбасарлары, көмекшілері.
Мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке тартылады. Егер қызметінде мекемеге шығын ... оны ... ... жасаса, қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Мемлекет қызметінің негізгі мүдде -- мақсаты -- ... ... ... ... ... ... экологиялық тілектерінің толық орындалуын қамтамасыз ету. Жеке тұлғалардың мүдделерін орындау арқылы мемлекет қоғамды жақсы дамытып нығайтады, қарым -- ... ... ... ... ... ... -- қоғамды әлеуметгік баска-рудағы мемлекеттің атқаратын жүмыстарының неғізгі бағыттары мен әдістері.
Шет ... ... ... деген заңды түрде ұғым жоқ. Оларда функцияны мемлекеттің міндеттері мен мүдде -- ... ... ... ... Ал, ... деген жеке түсінік бар мемлекеттерде бұл мәселені оқып, білуде өзгешілік кездеседі.
Біздің пікіріміз -- ... өзін жеке ... ... дұрыс. Оны мемлекеттің мүдде -- мақсаттары мен міндеттеріне қосып, біріктіріп қарау дұрысқа жатпайды. Себебі, бұл үшеуі үш ... ... ... ... ... да, ... жолдары да, тәсілдері де түгелімен басқа.
Дамыған елдердің ... ... ... ... деп ... ... олардың шекарасын анықтау қиынға соғады. Олар жалпылама түрде қарастырады. Біздіңше, бөлген ... ... ... ... шекарасы белгілі.
Мемлекет -- басқару функциясын орындайтын және соның көмегімен қоғамның тіршілік -- тынысын ... ... оған ... ... мен ... ... ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша нысаны. Өзіне тән ерекше белгілері мен ... ... -- ақ ... аса мол ... қарай мемлекет экономиканы дамытудың, әлеуметтік-саяси, рухани, ұлтаралық және жеке адамдардың ... ... ... мәселелерін шешуге нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайына белсенді түрде әсер ете алады. Мемлекет тек өзіне ғана тән ... әсер ету ... мен ... бар айрықша құрылым ретінде сипатталады. Соның арқасында оны ... ... ... мен ... ... ететін басқалардан ерекше өзгешелігімен көзге түсетін күрделі саяси организм ретінде ... ... ... ... ... және ... анықтауда өзінің көрінісін табуы керек. Өзінің көрінісін тапқан ... ... мен көп ... ... оның ... ... ... емес және бірнеше қамтиды.
Мемлекет дегеніміз бұл -- адамзат ... ... ... ... тән ... ұйым:
а) қоғамды басқару міндетін атқару, адамдардың, ... ... және ... да ... ... ... ... бағыттау, олардың бірлескен іс-қимылына жағдай жасау жүктелген;
б) оның саясатын жүзеге асыру жүктелген кең тармақты органдар жүйесі және ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмірдің барлық субъектілері қамтамасыз ететін әкімшілік-мәжбүрлеу өкілеттігі берілген.
Мемлекеттік ... ... ... ... сан ... ... ... арқылы іске асып, орындалып жатады.
Осы мемлекеттің сан алуан қызметтерін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... нақты орындалуының құқықтық нысаны екі түрге бөлінеді:
1). ... ... ... орындалу нысаны;
2). Жалпылама нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны.
Нақты нысанның өзі үшке бөлінеді:
1). Құқық шығармашылық;
2), Құқықты орындаушылық;
3). ... ... ... ... ... ... түрі -- ... шарт арқылы іске асу. Шарттың түрлері толып жатыр. Оның бір жағының немесе екі жағының субъектісі мемлекеттік орган болады.
Мемлекет билігі ... ... ... орындалу нысаны бірнеше түрге бөлінеді: экономикалық, саяси, идеологиялық ұйымдастырушылық, ... ... ... ... ... ... ... шектелмейді. Бұл іске мемлекеттің ұйымдастыру қызметі көп үлес қосады. Мемлекеттің ұйымдастыру қызметі заңға тәуелді іс-әрекет, әр мемлекеттік аппарат, әр ... ... ... заңға, нормативтік актілерге сәйкес қызмет атқарады. Бұл қызметке нормативтік актілердің қажеті жоқ.
Мемлекеттің ұйымдастыру қызметінің түрлері:
-- жаңа ... ... ... ... ... түсінік беру;
-- мемлекеттік органдарға көмек көрсету, бақылау, тексеру жүргізу;
-- материалдық-техникалық операциялар жүргізу, баяндамалар, іс-қағаздарын ... ... ... ... басып шығару т.б. қүжаттардың өмірге келуін қамтамасыз ету;
-- әртүрлі жиналыстар, мәжілістер, конференциялар өткізу;
-- ... ... ... ... ... ... ... туралы қоғамдық ұйымдардың, еңбек ұжымдар- ының ... ... ... қорытынды жасау;
-- мемлекеттік органның жұмысына халықты, қоғамдық ... ... ... ... ... шет ... қарым-қатынасты ұйымдастырып, басқару т.б. қызмет істері
2.2 Құқықтық мемлекет негіздері, белгілері
Таптық қоғамдағы саяси биліктің негізгі ... ... ... ... ... ... бөлінісінің, жеке меншік пен антагонистік таптардың түзілуінің нәтижесінде пайда болған.
Егер, мемлекетке дейінгі рулық қоғамда ... ... ... өмір ... ... ... отырған болса, ал мемлекеттің құрылуына орай, өкімет билігі ... ... ... ... ... ... еркін жүзеге асыратын әскер, сот органдары, түрме мекемелері құрылып, оның мүддесін қорғау үшін құқық пайда болды. Осылайша, ... ... ... ... үшін ... құқық нормалары бірте-бірте әдет-ғұрыптарды ығыстыра бастайды.
Мемлекет алғашқы қауымдық құрылыстан мемлекет билігін жүзеге ... ... ... мен ... ... яғни ... айрықша қызметін күштеп жүргізетін аппараты болуымен; мемлекет санкция берген белгілі бір ... ... ... құқықтың, сондай-ақ осы мемлекеттің юрисдикциясы жүретін белгілі бір аумақтың болуымен де ерекшеленеді. Сөйтіп, мемлекет дегеніміз -- өзі ... ... ... ел ... ... ... ... және мәжбүрлеу аппараты бар, өз алдына дербес ерекше саяси ұйым. Мемлекеттің пайда болуына орай, адамдар тура мағынасында айтқанда нақты бір ... . ... ... ... мәні ... ... өндірістік қаты-настардың тиісті түрлеріне орай айқындалады.
Бүгінгі тандағы мемлекеттің басты ерекшелігі ... ... және ... ... ... ... ... ететін, шын мәніндегі, демократиялық қоғам кұру болып табылатындығында. Республика Конституциясының 3-бабында: деп көрсетілсе, 1-бабында Қазақстан Республикасы демократиялык, зайырлы, ... және ... ... ... ... деп атап ... ... мәні неде? Оның мәні бәрінен бұрын ізгілік іргетасының қалануында, яғни азаматтың, жеке адамның бостандығы, ар-ожданы, ар-намысы қорғалатындығында. Бұл -- ... ... мен ... ... ... ... ... аркылы қол жеткізілетін нәрсе. Ол адамның құқығы мен бостандығын, бейбітшіл азаматтық қоғам құруды және ұлтаралық татулықты, ... ... өзі және өз ... үшін ... өмір ... қамтамасыз етеді. Құқықтык мемлекетте мемлекет пен оның органдары Конституцияның 3-бабында тиянақталғандай, заңдарда белгіленген өкілеттік шеңберінде әрекет етеді.Құқықтық мемлекеттің ұлы мұраты ... өз ... ... үшін ... ... ал ... мемлекет алдындағы жауапкершілік сезімін толык сезінетін мемлекет пен жеке адамның арасындағы өзара міндеткерлік болып ... ... ... заңдар мен басқа да нормативтік актілерді жүзеге ... ... ... ... мен ... маңызы зор. Зандардың бұрмалануына ешқандай да жол берілмеуі керек.Құқық пәндерін оқып, құқықтың мәнін терең түсінген адам оның ... ... ... әр ... ... да анықтай алады. Мұның өзі құқықтың өте күрделі әлеуметтік құбылыс екендігінің белгісі.Құқықтық мемлекеттің түрлі ... ... -- оның ... ... де ... болуының негізі. Егер құқықты мемлекет тұлғалармен байланыстырса, тұлғалардың мемлекетте, қоғамда құқықтық мемлекет мәртебесі қандай екенін анықтау, ... ... ... ... сан қилы ... мен ... ... оларды жүзеге асыру мүмкіндігі жасалса, онда қоғамда шынайы теңдік ... ... ... Ал, ... ... мем леке ... сөз ... мемлекетте қалыптасқан заңдар жүйесі әлеуметтік тұрғыдан сипатталады.
Әрине, құқық мемлекет туралы зерттеушілердің көзқарасы бір жерден шығып, бір ... ... деп ... ... ... ... таптық және жалпы әлеуметтік тұрғыдан түсіндіру жолында кең орын алып келді. Маркстік ілім құқықты, оған байланысты құбылыстарды тек ... ... ғана ... Бұл ілім бойынша құқық -- үстем таптың саяси құралы, тек соның жоғын жоқтап, мүддесін қорғайды. Ал өркениеттік ... ілім ... ... ... ... ... ... білдіріп, мүдделерін қорғайтын құрал болып саналады. Қандай ілім болса да құқықтың әлеуметтік мәні бар екенін ... ... ... ілім ... ... мәнін өте тар тұрғыдан түсіндіруге тырысады. Әрине, құл иеленушілік дәуірде құқық ашықтан-ашық тек құл ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Бірақ бұл көзқарасты барлық қоғамдарға, түрлі сатыдағы мемлекеттерге төлуге болмайды. Құқық тек ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз тап тартысы орын алып, ақырында ол ... ... ... ... өркениетті мемлекеттерде құқық барлық азаматтардың еркін білдіретін саяси құралға айнала бастағанын мойындау керек. Қазақстан мемлекетінде қалыптасып келе жатқан құқыққа да ... ... ... ... ... шындыққа сай келеді десек, қателеспейміз. Қазақстан Республикасында қабылданған заңдарды талдайтын ... ... ... да ... ... топтарды кемсітетінін немесе белгілі бір топка артықшылық ... таба ... ... ... заңдары барлық әлеуметтік топтардың еркін білдіріп, олардың заңды мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған.
Құқық мемлекет (объективтік ... ... -- ... ... ... ... мемлекет күшімен қамтамасыз етілетін, қоғамдық қатынастарды реттейтін, заңда және басқа да ресми құжаттарда анықталған құқықтық норма, ... ... ... ... мемлекет негізгі белгілерін қарастырайық, мысалы жүйелілігі. Құқық мемлекет -- бірнеше бөлшектен тұратын жүйелі құрылыс. Оның бір ... -- ... ... ... адам мен қоғамның табиғатына байланысты әлеуметтік-құқықтық талаптармен анықталады. Мысалы, ... ... ... табиғи құбылыстар. Оларды сақтауға, қорғауға, қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясында былай деп жазылған: (15-бап). Құқықтық жүйенің екінші ... -- ... ... барлық заңдардың жиынтығы. Құқықтық мемлекет жүйенің үшінші бөлігі -- субъективтік (тұлғалар) құқықтар. Осы айтылған бөліктер бірімен-бірі ... ... ... ... ... түсінуге, жүзеге асыруға болмайды. Мысалы, тек әр адамның өмір сүруге құқығы бар деп ... оның ... ... ... ... адамның өз өмірін сақтауға, қорғауға мүмкіндігі болмаса, аталған құқық қағаз ... ғана ... ... болар еді. Адам өзіне қажетті рухани және ... ... ... үшін өзі белсенді әрекет жасауы керек. Адамның әлеуметтік-құқықтық талаптарының мағынасы -- оны мемлекеттің тануы, қорғауы, ... ... ... ... ... мемлекет негізі жөнінде әңгімелегенде, бәрінен бұрын құқықтың пайда болуы мен оның ... ... ... ... ... ... ... әнгімеге арқау болады. Мұндай қозғаушы күштер мемлекеттің құқық шығармашылық ісі, үстем таптың (бүкіл ... ... және ең ... қоғамның материалдық тұрмыс жағдайлары.
Бұл тұрғыдан құқық мемлекет негіздерін кең мағынада түсіндіреді. Сондай бола ... да ... тар ... да бар. Заң ... дегеніміз -- қоғамдық қатынастарды реттейтін, ресми түрде бекітілген, жалпыға бірдей міндетті, мемлекет қамтамасыз ... ... ... ... ... негіздері төрт түрге бөлінеді: құқықтық әдеттер, сот прецеденттері (үлгілер), құқықтық ... ... ... ... ... ... -- қоғам өмірінен шыққан, адамдардың қарым-қатынасын реттейтін, мемлекет күшімен қамтамасыз етілетін ресми ... ... ... ... даласында құқықтық мемлекет әдет-ғұрыптар қоғамдық қатынастардың негізгі реттеушісі ... ... (XV ғ.), (XVI ғ.), ... ... (XVIII ғ.). ... ... қазақ қоғамында билердің үлгі шешімдері де қазақтың ұлттық құқықтық мемлекет әдеттерін дамытқан, қиыннан қиыстырып ... ... ... ... ... қарағанда күші бар құқықтық мемлекет норма ретінде ... XIX ... ... съезінде қабылданған ережелерде құқықтық нормалар жазылып, нормативті актілер ретінде пайдаланылған. Солармен ... ... ... ... қалыптасқан құқықтық мемлекет әдеттер де коғамдық қатынастардың реттеушісі болып отырған.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәлелдеу және дәлелдеме: түсінігі және белгілері16 бет
Заңды жауапкершіліктің түсінігі, белгілері және негіздемесі7 бет
Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi40 бет
Мемлекеттік билік түсінігі, құрылымы, түрлері, белгілері29 бет
Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері17 бет
Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері туралы7 бет
Мемлекеттің түсінігі, түрлері, белгілері18 бет
Шағын кәсіпкерліктің белгілері және түсінігі32 бет
Шағын кәсіпкерліктің белгілері мен түсінігі30 бет
Экология заңдарын бұзудың түсінігі мен белгілері.10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь