Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы және дамуы

Мазмұны

Жерде тіршіліктің пайда болуы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2

Тіршіліктің пайда болуы туралы қазіргі көзқарастар. . . . . . . . . 6

Биологиялық эволюцияның алғашқы сатылары . . . . . . . . . . . 13

Жерде тіршіліктің дамуы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15
Жерде тіршіліктің пайда болуы

Тіршіліктің пайда болуы адам баласы ежелгі заманнан толғандырған мәселелердің бірі.Ғылыми деректер бойынша Күн жүйесінде жататын Жер ғаламшары бұдан 4,5-5 млрд жыл бұрын газды-шаңды тұманнан пайда болған. Мұндай газды-шаңды материя қазіргі кезде жұлдызаралық кеңістікте де кездеседі.
Жер бетінде тіршіліктің пайда болуы үшін ғарыштық және ғаламшарлық кейбір алғышарттар қажет. Ол үшін ғаламшардың өзіне тән мөлшері болу шарт. Ғаламшардың мөлшері тым үлкен болса, табиғи радиоактивті заттардың атомдық ыдырауынан бөлінген энергияның әсерінен ғаламшар өте қызып кетуі мүмкін. Ғаламшардың тым қызып кетуі қоршаған ортаның радиоактивті заттармен ластануына жағдай жасайды. Ал ғаламшардың мөлшері тым кіші болса, ол өз айналасындағы атмосфераны ұстап тұра алмайды. Ғаламшарлар жұлдыздарды орбита бойынша айнала қозғалуы арқылы тұрақты түрде және біркелкі мөлшерде өзіне қажетті энергия алып тұруы тиіс. Ғаламшарға энергия ағысы бір қалыпты түспесе тіршіліктің пайда болуы мен дамуы мүмкін емес. Өйткені тірі организмдердің тіршілігі белгілі бір температуралық жағдайда ғана жүріп отырады.
Қорыта айтқанда, Жер ғаламшарында тіршіліктің пайда болуының алғышарттарына – ғаламшардың қажетті мөлшері,энергия, белгілі температуралық жағдайлар жатады. Бұл айтылған алғышарттар тек Жер ғаламшарында ғана болғандығы ғылыми дәлелденген.
Тіршіліктің пайда болуы – адам баласын өте ерте кездерден бастап-ақ толғандырып келе жатқан күрделі мәселенің бірі. Ол жайында көптеген болжамдар бар.
Ертеде ғылыми деректердің аздығынан тіршіліктің пайда болуытуралы түрлі көзқарастар қалыптасты. Ежелгі грек философы Аристотель (б.з.д. 384-322 жж.) бит – еттен, кандала – жануар шырышынан, шұбалщаң – балшықтан пайда болады деген көзқарасты ұстанды.
Орта ғасырларда да ғылыми деректердің жинақталуына қарамастан тіршіліктің пайда болуы туралы түрлі көзқарастар алды. XVII ғасырдың орта шеніне дейін «тіршілік өздігінен өлі табиғаттан пайда болады» деген көзқарасты қолдаушылар көп болды. Кейінгі кездегі микроскоптың ашылуына байланысты организмдердің құрылысы жайындағы деректер нақтылана түсті. Осыған сәйкес тіршіліктің өлі табиғаттан пайда болуына күмән келтіретін тәжірибелер жасала бастады.
Тіршіліктің құпия сырларын білу үшін ағылшын философы Ф.Бэкон (1561-1626жж) міндетті түрде бақылау, эксперимент жасап қарсы шықты. Ғалымның «эксперимент жасап алынған деректерді талдап салыстыру керек» деген көзқарасы жаратылыстану ғылымының дамуына ерекше әсер етті.
XVII ғасырдың ортасында италиялық жаратылыс зерттеуші әрі дәрігер Франческо Реди (1626 – 1698жж.) тәжірибе жасап, «тіршілік өздігінен пайда болады» деген теорияға қарсы шықты. Ол 1668 жылы төрт ыдысқа ет салып, оларды ашық қойды да, келесі төрт ыдыстағы еттің бетін дәкемен жапты. Беті ашық ыдыстарға шыбын жұмыртқа салғандықтан, шыбындар өсіп шықты, ал беті дәкемен жабылған ыдыстардан шыбын шыққан жоқ. Реди осы тәжірибесі арқылы шыбынның өзі салған жұмыртқалардан ғана шығатынын, яғни шыбынның өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеп берді.
1775 жылы М.М.Тереховский ішінде сорпасы бар ыдысты қайнатып, оның аузын тығыз етіп жауып тастады. Ал бір ыдыстың аузын ашық қалдырды. Аузы жабық ыдыста ешқандай өзгеріс байқалмады, ал аузы ашық ыдыстағы сорпаның бірнеше тәуліктен соң ашып кеткендігі байқалды. Ол кезде микроорганизмдер жөніндегі ғылыми деректер мардымсыз болатын. Виталистік (латынша «vitalis» - «тірі», «тіршілігі бар» деген ұғым) көзқарастағылар «аузы жабық ыдысқа «тіршілік күші» кіре алмағандықтан тіршілік пайда болмады, сорпаны қайнатқан кезде «тіршілік күші» өледі» деген қарсы пікірді ұсынды.
Тіршіліктің пайда болуы жайында,негізінен, бір-біріне қарама-қарсы екі көзқарас қалыптасқан. Оның біріншісі – тіршілік өлі табиғаттан пайда болған деген абиогенездік теорияға келіп тіреледі. Екінші көзқарас – биогенездік теория.Бұл көзқарас бойынша тіршіліктің өздігінен пайда болуы мүмкін емес. Тіршіліктің пайда болуы жайындағы бұл екі көзқарас арасындағы өзара келіспеушілік пікір осы күнге дейін жалғасып келеді.
Тіршіліктің өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеу үшін 1860 жылы француз ғалымы,микробиолог Луи Пастер (1822-1895жж.) арнайы тәжірибе жасады. Ол ұшы латынның S-әрпі тәрізді шыны түтікті қолданды.Л.Пастер шыны ішіндегі қоректік ортаны қайнатып, оны иір иінді түтікпен жалғастырды да, түтіктің ұшын ашық қалдырды. Түтік ішіне ауаның еркін кіруіне мүмкіндік жасалды.Микроорганизмдердің споралары шыны түтіктің иір иініне жиналып, қоректік ортпға түспегендіктен, шыны ішіндегі ерітінді ұзақ уақыт таза қалпында сақталды. Бұл қарапайым ғана тәжірибесі арқылы Л.Пастер «организм тек тірі организмнен ғана пайда болады» деген биогенездік теорияның дұрыстығына көз жеткізді.
Абиогенез теориясын жақтаушылар Л.Пастер тәжірибесінің дәлелділігін мойындамады. Олардың бір тобы «жер бетіндегі тіршілік мәңгілік әрі оны жаратушы күш бар» деген пікір ұсынды. Бұл көзқарас креационизм (латынша «creation» - жаратушы) деп аталады. Осы көзқарасты К. Линней, Ж. Кювье, т.б. қолдады.
«Жер бетіне тіршілік тұқымы басқа ғаламшалардан метеориттер және ғарыштық шаң-тозаңдар арқылы үнемі таралып тұрады» деген де көзқарастар болды. Бұл көзқарас ғылымда «панспермия теориясы» (грекше «pan» - барлық және «sperma» - тұқым) деген атпен белгілі. «Паспермия теориясын» 1865 жылы алғаш неміс ғалымы Г.Гельмгольц, Г.Томсон, С. Аррениус, П. Лазарев, т.б. қолдады. Бірақ осы күнге дейін жерден тыс ғарыш кеңістігіндегі метеориттеадің құрамынан микроорганизмдердің пайда болғанын дәлелдейтін ғылыми деректер жоқ.
        
        Жерде тіршіліктің пайда болуы
Тіршіліктің пайда болуы адам баласы ежелгі заманнан толғандырған
мәселелердің бірі.Ғылыми деректер ... Күн ... ... ... бұдан 4,5-5 млрд жыл бұрын газды-шаңды ... ... ... ... ... қазіргі кезде жұлдызаралық ... ... ... ... ... ... үшін ғарыштық және ... ... ... Ол үшін ... ... тән ... болу шарт.
Ғаламшардың мөлшері тым үлкен болса, табиғи радиоактивті ... ... ... ... ... ... өте ... кетуі мүмкін.
Ғаламшардың тым қызып кетуі қоршаған ортаның радиоактивті ... ... ... Ал ... ... тым кіші ... ол ... атмосфераны ұстап тұра алмайды. Ғаламшарлар жұлдыздарды
орбита бойынша айнала қозғалуы арқылы тұрақты түрде және ... ... ... ... алып ... ... Ғаламшарға энергия ағысы бір қалыпты
түспесе тіршіліктің пайда ... мен ... ... ... ... ... ... белгілі бір температуралық жағдайда ғана жүріп
отырады.
Қорыта ... Жер ... ... ... ... – ғаламшардың қажетті ... ... ... ... Бұл ... ... тек Жер
ғаламшарында ғана ... ... ... пайда болуы – адам баласын өте ерте кездерден бастап-ақ
толғандырып келе ... ... ... ... Ол ... ... бар.
Ертеде ғылыми деректердің аздығынан тіршіліктің пайда болуытуралы
түрлі көзқарастар ... ... грек ... Аристотель (б.з.д. 384-
322 жж.) бит – еттен, ...... ... ...... болады деген көзқарасты ұстанды.
Орта ғасырларда да ғылыми ... ... ... ... болуы туралы түрлі көзқарастар алды. XVII ғасырдың ... ... ... ... өлі ... ... ... деген
көзқарасты қолдаушылар көп болды. Кейінгі кездегі микроскоптың ашылуына
байланысты организмдердің құрылысы ... ... ... ... сәйкес тіршіліктің өлі табиғаттан пайда ... ... ... ... ... ... сырларын білу үшін ағылшын философы Ф.Бэкон (1561-
1626жж) міндетті түрде бақылау, эксперимент жасап қарсы ... ... ... ... деректерді талдап салыстыру керек» деген
көзқарасы жаратылыстану ғылымының дамуына ерекше әсер етті.
XVII ғасырдың ... ... ... ... әрі дәрігер
Франческо Реди (1626 – 1698жж.) тәжірибе жасап, «тіршілік өздігінен пайда
болады» деген ... ... ... Ол 1668 жылы төрт ... ет ... ашық қойды да, келесі төрт ыдыстағы еттің бетін дәкемен жапты. Беті
ашық ыдыстарға шыбын жұмыртқа салғандықтан, шыбындар өсіп ... ал ... ... ... ... ... жоқ. Реди осы тәжірибесі арқылы
шыбынның өзі салған жұмыртқалардан ғана шығатынын, яғни шыбынның ... ... ... берді.
1775 жылы М.М.Тереховский ішінде сорпасы бар ... ... ... ... етіп ... тастады. Ал бір ыдыстың аузын ашық қалдырды. Аузы
жабық ыдыста ешқандай өзгеріс байқалмады, ал аузы ашық ... ... ... соң ашып ... байқалды. Ол кезде микроорганизмдер
жөніндегі ғылыми деректер мардымсыз болатын. Виталистік (латынша «vitalis»
- «тірі», «тіршілігі бар» ... ... ... ... ... ... ... кіре алмағандықтан тіршілік пайда ... ... ... ... ... ... деген қарсы пікірді ұсынды.
Тіршіліктің пайда болуы жайында,негізінен, бір-біріне қарама-қарсы екі
көзқарас қалыптасқан. Оның біріншісі – ... өлі ... ... ... ... ... келіп тіреледі. Екінші көзқарас – биогенездік
теория.Бұл көзқарас ... ... ... ... болуы мүмкін емес.
Тіршіліктің пайда болуы ... бұл екі ... ... ... ... осы ... дейін жалғасып келеді.
Тіршіліктің өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеу үшін 1860 ... ... Луи ... ... арнайы тәжірибе
жасады. Ол ұшы латынның S-әрпі тәрізді шыны түтікті қолданды.Л.Пастер ... ... ... ... оны иір ... ... ... да,
түтіктің ұшын ашық қалдырды. Түтік ішіне ауаның еркін кіруіне мүмкіндік
жасалды.Микроорганизмдердің споралары шыны ... иір ... ... ортпға түспегендіктен, шыны ішіндегі ерітінді ұзақ ... ... ... Бұл ... ғана ... арқылы Л.Пастер «организм
тек тірі ... ғана ... ... ... биогенездік теорияның
дұрыстығына көз жеткізді.
Абиогенез теориясын жақтаушылар Л.Пастер ... ... ... бір тобы «жер бетіндегі тіршілік мәңгілік әрі оны
жаратушы күш бар» ... ... ... Бұл ... ... (латынша
«creation» - жаратушы) деп аталады. Осы көзқарасты К. Линней, Ж. ... ... ... ... ... ... ... метеориттер және
ғарыштық шаң-тозаңдар арқылы үнемі таралып тұрады» деген де ... Бұл ... ... «панспермия теориясы» (грекше «pan» - ... ... - ... ... ... ... ... теориясын» 1865 жылы
алғаш неміс ғалымы Г.Гельмгольц, Г.Томсон, С. Аррениус, П. Лазарев, ... ... осы ... ... ... тыс ... ... құрамынан микроорганизмдердің пайда болғанын дәлелдейтін
ғылыми деректер жоқ.
«Тіршілік жер бетінде мәңгілік» деген теорияны 1880 жылы ... ... ... ... Бұл ... аса ... орыс ғалымы В.И. Вернадский
де жақтады. Бұл ... ... ... мен өлі ... ... ... жоқ» деген пікірге келіп тіреледі.
«Тіршіліктің пайда болуы» деген ұғым тікелей тірі ... ... ... және ... түсуімен тығыз байланысты. Бұл салада
неміс ғалымы Э.Пфлюгердің нәруызды заттардың шығу тегін зерттеуінің ... ... Ол ... ... құрамының негізгі бөлігі екендігіне
ерекше мән беріп, тіршіліктің ... ... ... тұрғыдан
түсіндіруге тырысты.
Жер бетінде тіршіліктің пайда болуын, органикалық қосылыстардың
абиогендік жолмен ... ... орыс ... А.И. ... гипотезасының
ғылыми мәні зор (1924ж.). Оның көзқарасын ... ... ... ... 1928 жылы ... биологі Джон Холдейн: «жер бетінде органикалық
қосылыстардың түзілуіне қажетті энергия – ... ... ... ... ... жасады. Алғаш рет мұхит ... ... ... ... ... ... ... болды деген
көзқарасты қазіргі кезде көпшілік ғалымдар қолдайды.
Тіршіліктің пайда ... ... ... ... ... ... білу ... алдымен тірі организмдерге тән
белгілер мен қасиеттерді білу қажет. Организмдердің ... ... және ... ... ... сан ... ... білу тіршіліктің
пайда болуын түсінуге мүмкіндік береді.
Ертедегі Жер шарындағы атмосфера. ... ... ... соңғы
деректері бойынша аспан денелері бұдан 4,5-5 млрд жыл бұрын пайда болған.
Жер шары алғаш пайда болғанда оның ... ... ... ... және ... ... атқылауынан түзілген газдар басым
орын ... Жер ... ... көтерілуіне радиоактивті
қосылыстардың ыдырауы және Күннің ультракүлгін сәулелерінің көптеп ... ... ... Бұл кезде Жер шарындағы су бу күйінде
ғана таралған. Ауаның жоғары қабаттарындағы өте ... ... ... ... келе ... айналған. Одан жауған нөсер жаңбыр жер
бетіндегі ... ... ... ... буға ... қайтадан атмосфераға
қосылып отырған. Күннің күркіреуі және аспанда ... ... ... тұрған. Бірте-бірте жердің беткі қыртысты қабаты суына бастаған.
Жер ... ... ... ... ... ... су көлшіктері пайда
болған. Жанартаулардан атқылаған ыстық лава (қою жыныстар) ... күл ... ... ... орта жағдайлары үнемі өзгеріп тұрған. Орта
жағдайларының осылай үнемі өзгеріп тұруы, органикалық қосылыстардың түзілуі
реакцияларының жүруіне мүмкіндік ... Жер ... ... ... ... ... ... сутек, аммиак және су (1) болды.
Теңіздерде химиялық ... ... қант ... өзара
қосылып, крахмал және ... ал ... ... ... Қант пен ... ... өзін-өзі қалпына келтіре алатын ДНҚ
молекулалары (4) түзілді (1-сурет).
1-сурет. Шамамен бұдан 3,8 млрд жыл ... ... ... ... ... қосылыстар түзілді
Жердің ең алғашқы атмосферасының құрамында бос ... ... ... ... ... ... ... түрінде кездесіп, жер
қыртысындағы әр түрлі ... ... ... ... бірге оттек
судың және кейбір газдардың (мысалы, көмірқышқыл газының) ... ... Жер ... ... басқа элементтермен қосылуынан көптеген
улы газдар түзілді. Күннен ... ... ... ... түзілуіне қажетті бірден-бір энергия көзі болды. ... ... ... ... ... ... аммиак,
т.б. газдар жатады (2-сурет)
CO + 3H2 = CH4 + H2O N2 + 3H2 = ... ... ... ... ... ... Жер ... ... ... болуының бастапқы кезеңі. Мұхит
суында күрделі органикалық қосылыстардың түзілуі
Жердің пайда болуының ... ... ... орта ... ... ... жолмен түзілуі. Ең алғашқы Жер
ғаламшарының пайда болған ... ... орта ... ... ... ... зор. Бұл салада орыс ... ... ... ... ... орын ... Ол 1924 жылы Жер тарихының ең алғашқы
кезеңіндегі химиялық эвалюцияның жүру ... ... өз ... А.И. ... ... химиялық қосылыстардың біртіндеп ұзақ уақыт
аралығында күрделенуіне негізделді.
Америкалық ғалымдар С. ... және Г. Юри де 1953 жылы ... ... ... және су ... ... ... арқылы әсер
етіп, әр түрлі органикалық қосылыстар (несепнәр, сүт қышқылы, әр ... ... ... мұндай тәжірибелерді көптеген ғалымдар
қайталады. Бәрінің де алған нәтижелері бір-біріне ... ... және ... де А.И. ... ... дұрыс екендігін дәлелдей түсті.
Айтылған тәжірибелердің қорытындылары Жердің алғашқы ... ... ... ... мономерлердің түзілгендігін
дәлелдей түсті.
Александр Иванович Опарин (1894-1980) – орыстың көрнекті биохимик
ғалымы. ... ... ... жолмен пайда болатыны туралы
гипотезаның негізін салушы. Жер бетінде ... ... ... ... ғылыми тұжырым жасады. Эвалюциялық биохимияның негізін салды.
Биополимерлердің түзілуі және эвалюциясы. Жердің ... ... ... су ... ... органикалық қосылыстардың құрамы және
олардың жиынтығы да түрлі дәрежеде болды. Мұндай қосылыстардың ... ... ... ... дәлелденді.
Америкалық ғалым С. Фокс 1957 жылы аминқышқылдары судың қатысуынсыз-ақ
өзара қосылып, пептидті байланыстар түзуі ... ... ... ... Ол
құрғақ аминқышқылдарының қоспасын қыздырып, содан ... ... ... ... ... ... байланыс түзетінің
байқады. Жердің суы тартылған аймақтарында, лава ағыстарының жылуынан және
Күн ... ... ... ... ... Олардың осындай
қоспаларынан алғашқы полипептидті қосылыстар түзілген деп қорытынды жасады.
Тіршілік эвалюциясындағы ДНҚ мен РНҚ-ның рөлі. Нуклеин ... ... ... – олар екі ... қабілеті арқылы бастапқы
молекулаларының дәлме-дәл көшірмесін жасай алады. 1982 жылы ... ... Чек РНҚ ... ... ... ашты. Нәтижесінде, «РНҚ молекулалары – жер бетіндегі ... ... ... ... ... ДНҚ ... ... сілтілі
сулы ерітіндідегі ыдырау процестерінде РНҚ молекулаларымен салыстырғанда
едәуір тұрақты күйде болады. Мұндай ... бар орта ... ... су айдындарында болған. Қазіргі кезде бұл жағдай тек ... ғана ... ДНҚ ... мен ... ... тығыз
байланыстылық бар. Мысалы, нәруыздар ДНҚ молекулаларын ультракүлгін
сәулелердің зиянды әсерінен қорғайды. ... мен ДНҚ ... тән ... ... ... ... тірі организмдер деп
атай алмаймыз. Өйткені оларда ... ... ... ... мембраналардың түзілуі және эвалюциясы. Нәруыздар мен
нуклеин қышқылдарының кеңістікте ... ... ... ... ... пайда болуына жол ашуы мүмкін. ... өзі ... ... ... ғана ... ... ... мембраналар
арқылы ғана заттар мен энергия алмасу процесі ... ... ... ... ... ... ... бірте-бірте күрделене түсіп,
құрамына әр түрлі нәруыз молекулаларын қосып отырған. Осылайша біртіндеп
күрделену арқылы алғашқы тірі ... ... ... ... өзін-өзі реттну, өзі тектес ұрпақ ... ... ... ... ... тірі ... ... оттексіз ортада
тіршілік етуге бейімделген. Бұл айтылғандардың барлығы А.И. ... ... ... ... А.И. ... ... ... коацерват
теориясы деп аталады. Бұл ... 1929 жылы ... ... ... ... ... жұқа су қабықшасынан тұратын көп ... ... ... ... тамшысы деп атайды. Коацерват
құрамындағы кейбір нәруыздар ферменттердің қызметін атқарып ... өзі ... ... ... ... ие ... (3-сурет). Бірте-
бірте нуклеин қышқылдарында екі ... ... ... ... ... ортамен өзара байланысынан жер бетінде алғаш рет ... зат пен ... ... ... ... ... ... А.И. Опариннің тіршіліктің пайда болуы туралы теориясының негізгі
қағидалары мынандай: 1) ... орта ... ... әсер ... ... ... ... түзілді; 2) түзілген
органикалық заттар ... ... ... ... ... күрделі
органикалық қосылыстардың (ферменттердің) және өзін-өзі қайта қалпына
келтіре алатын бос гендердің ... әсер ... 3) ... бос гендер
басқа да жоғары молекулалы органикалық ... ... 4) ... ... Сыртында су қабықшасы бар көп молекулалы жиынтық – коацерват
тамшысының түзілуі
заттардың сыртында ... ... ... ... пайда болды; 5)
айтылған процестердің нәтижесінде жасушалар пайда болады.
Жер бетінде тіршіліктің ... ... ... ... кездегі көзқарас
биопоэз теориясы ... ... тірі ... ... деп аталады. Қазіргі кезде мұны жер бетінде тіршіліктің ... ... ... ... деп те ... Бұл ... 1947
жылы ағылшын ғалымы Дж. Бернал ұсынды. Дж. ... ... үш ... Оның ... ...... ... абиогендік жолмен
пайда болуы.
Джон Бернал (1901-1971) – ағылшын ғалымы әрі қоғам қайраткері.
Жер бетінде тіршіліктің ... ... ... ... ... ... ... құрылымын талдау жөнінде көптеген еңбектері бар.
4-сурет. Химиялық эвалюцияның биологиялық эвалюцияға ауысуының
сызбанұсқа
Екінші кезеңі – ... ... ... ... ... ... мен ... организмдердің (протобионттардың) пайда
болуы. Коацерваттардың құрамында күрделі органикалық заттар мен ... ... және ... өзара белсенді түрде араласуынан
өзін-өзі қалпына келтіретін әрі ... ... ... гетеретрофты
организмдердің пайда болуына жағдай жасалды.
Тіршіліктің пайда болуында ... ... ... ... – күрделі эволюциялық ... ... ... ... кейін біртіндеп фотосинтездеуші организмдер пайда
болды. Жер атмосферасындағы бос оттектің жинақтала түсуінде фотосинтездеуші
организмдердің рөлі зор. (4-сурет)
Жер ... ... ... мен ... организмдердің
(протобионттардың) эволюциясы 1-1,5 млрд жылдарға ... ... ... ... ... ... ... процесс болып саналады.
Протобиополимерлер протоферментативті процестерге ... ... ... ... ... т.б. және жай ... ... (фотохимиялық реакциялар, фотосинтез) процестерге жауапты
болады. Олар мономерлердің конденсация нәтижесінде пайда болуы мүмкін.
Протобионтардың эвалюциясы. ... ... ... болуына
әкелген эволюцияның келесі ... ... ... ... ... ... католиздік белсенділігі:
генетикалық кодты және энергияны өзгертетін ... ... ... ... ... Эукориоттардың пайда болуы туралы қазіргі
көзқарас ... ... ... ... Оның ... дәлелі –
гетеротрофты амеба тәрізді жасушаның пайда болуы. Ұсақ аэробты прокариотты
жасушалардан митохондриялар ... ал ... ... ... ... ... организмнің қоректі табуға бейімділігі артты.
Солай алғашқы қарапайым жануарлар ... ... ... Пайда болған
қозғалыс эукориоттар симбиоз арқасында ... ... ... ... ... Одан әрі ... ... организмдердің пайда болуы. Көпжасуша организмдердің шығу
тнгі туралы И.И. Мечниковтың ... ... ... ... ... ... ... жасушалар арасында талшықтармен қозғалатын, фогоцитоз
арқылы қоректенетін, көбеюіне бейім болады.
Осындай ... ... ... ... ... ... ... ұстап алған жасушалар колонияның ішіне бағытталады. ... ... ... ... ... ... ... жасушалар
пайда болды. Ал сыртында қалған жасушалар тітіркендіргішті қабылдау,
қорғаныш және қозғалу қызметтерін ... ... ... ... ...... ... құралды.
Жерде тіршіліктің дамуы
Ғалымдар жердің жасы 4,5-5 млрд жыл деп есептейді. Жер ... ... ... бөлінеді: архей, протерозой, полеозой, мезозой және кайназой.
Архей ... – 3500 млн жыл, ... – 900 млн. жыл. ... ... ... Ежелгі мұхиттарда тіршіліктің анаэробты жағдайлары,
Оттекті атмосфераның дамуы.
Жерде тіршіліктің пайда ... ... ... ... ... эвалюциясының бастамасы. Тіршілігі аз. Анаэробаны автотрофты
(көк-жасыл балдырлар) организмдердің қалдықтары ... ... ... ... дамуы
Ескілігі – 2600 – 100 млн жыл, ұзақтығы – 2000 млн жыл.
Флора және фауна. Омыртқасыз жануарлардың барлық типтері пайда ... ... ... ... ... тікентерілер,
негізінен баржасушалы жасыл балдырлар. Желілердің ең ... ... ... ... ... ... дамуы
Ескілігі – 570 – 20 млн жыл; ұзақтығы – 340 – 10 млн жыл. Палеозой 6
кезеңнен тұрады: Кембрий, ... ... ... Тас ... ... ... ... – 80 – 20млн. жыл.
Флора және фауна. Мұхитта ... ... ... ішінен 60%
трилобиттің қалдықтары. Балдырлардың дивергенті эволюциясы, көпжасушалы
формалардың пайда ... ... ... – 55 – 10 млн ... және ... Алғашқы омыртқалылардың – жақ сүйексіздердің пайда
болуы.
Теңіздерде жасыл, қоңыр және қызыл балдырлардың алуан түрлері өсті.
Рифтер мен ... ... ... ... жүре ... Трилобиттердің,
инетерілердің басым дамуы.
Силур кезеңі: ұзақтығы – 35 – 10 млн жыл.
Флора және фауна. Коралдар мен ... ... ... ... және ... ... бола бастады. Балықтар ... ... ... жауып тұрады. Олар омыртқалылардың жақсыздар деп аталатын
ерекше тармағына жатады. Силурдың соңғы, девонның басында құрлық өсімдіктер
қарқынды ... ... ... ... ... болды. Псилофиттер
пайда болды. Алғашқы құрлықтық жәндік - өрмекшілер болды.
Девон ... ... – 55 – 10 млн ... және ... Белоктардың барлық систематикалық топтары пайда
болды. ... ... және ... ... шықты.Олардың ішінде
қостынысты және саусаққанатты ... ... ... аяқ ... ... ... пен ... тұратын ну ормандар құрлық бетін
түгелдей алып жатты. Саңырауқұлақтар пайда болды.
Тас көмір кезеңі: ұзақтығы – 65 – 10 млн ... және ... Тас ... ... ... ... ... алып жапырақтар, қырықбуындар мен плаундар болды. Фораминифер,
кораллдар, молюскалар кейіннен дамиды. Қосмекенділер ... ... ... ... мен ... ұшып жүрді. Алғашқы құрлық
омыртқалылар қосмекенділер – стегоцефалдар пайда болды.
Пермь кезеңі: ... – 50 – 10 млн ... және ... ... ... ... бола ... терісінің сыртына мүйізді қабыршақтан ... ... ... болды. Олардың алуан түрлі өкілдері шығып, әрқилы тіршілік
орталарын иемдене бастады.
Тіршіліктің ... ... ... – 230 – 10 млн жыл, ... – 165 млн ... заманы үш кезеңге бөліңді: триос, юра, бор.
Триос кезеңі: ... 30-40 млн ... және ... ... ... ... ... деп атайды,
тасбақалар, крокодилдар т.б. пайда болады. Алғашқы сүтқоректілерден ... ... ... ... Өсімдіктерден папоротник тәрізділер,
қықбуындар кең ... ... ... – 60 млн ... және ... Мұхиттар жағасында буылтық денелердің пайда болуы,
оған қосымша басаяқтылар және ... ... ... мұхитта және ауада көбеюі. Кезеңінің ... ... құс ... ... болды.
Жақсы анықталған ботонико-географиялық аймақтардың пайда болуы.
Бор кезеңі: ұзақтығы – 70 млн жыл.
Кәдімгі құстардың пайда болуы, ... ... және ... ... ... Ірі ... ... Алғашқы
жабықтұқымды өсімдіктердің пайда болуы.
Кайназой заманында тіршіліктің дамуы
Ескілігі – 60-70 млн жыл, ... - 60-70 млн ... ... ... – 42-2 млн жыл. ... үштік кезең). Теңізде
сүйекті балықтар көп тараған. Плацентарлы сүтқоректілердің алуан түрлілігі.
Жыртқыш ... Адам ... ... ... ... Неоген (жоғары
үштік кезең. Ұзақтығы – 25 – 2 млн жыл.)
Флора және фауна. Көптеген сүтқоректілер ... ... ... ... ... тұқымды өсімдіктер пайда болды.
Антропоген. (Адам дәуірі): ұзақтығы – 1,5-20 млн жыл.
Флора және ... Осы ... ... ... ... ... ... алуан түрлерінің шығуы.
Адамның пайда болуы, осы күнгі жануарлар дүниесінің дамуы.
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Жер бетінде тіршіліктің ... ... және ... ... пайда болуы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . ... ... ... ... ... ... . . . . . . . . 6
Биологиялық эволюцияның алғашқы сатылары . . . . . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . .15

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіршілік эволюциясы21 бет
Тіршіліктің пайда болуы жөніндегі Опариннің теориясы9 бет
Топырақ түрлері6 бет
Эволюциялық ілім3 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
Тіршілік5 бет
Тіршіліктің абиогендік жолмен пайда болу гипотезасы12 бет
XX-XXI ғасырдың суда, әуеде, жер бетінде болған ірі зілзалалары14 бет
Адамның шығу тегі. Тіршіліктің пайда болуы туралы болжамдар15 бет
Айырылымды дислокациялар және олардың жер бетінде көрінісі беруі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь