Сірке қышқылы

КІРІСПЕ 3

1. НЕГІЗГІ БӨЛІМ 4
1.1. Сірке қышқылы, ашылу тарихы 4
1.2. Сірке қышқылының құрамы 6
2.СІРКЕ ҚЫШҚЫЛЫН ӨНДІРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ 8
2.1. Сірке қышқылының қолданылуы 8
2.2. Сірке суын алудың шикізат көздері 9
2.3. Сірке қышқылының продуценттері 10
3. СІРКЕ ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ ТЕХНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ ОНЫ ӨНЕРКӘСІПТЕ АЛУ 14
3.1. Сірке қышқылының алу тәсілдері 14
3.2. Сірке қышқылын өндіру технологиясы 19
4. СІРКЕ ӨНДІРІСІНДЕГІ МИКРОБИОЛОГИЯЛЫҚ БАҚЫЛАУ 23
ҚОРЫТЫНДЫ 24
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 25
Сірке қышқылы, СH3COOH, суда жақсы еритін, өткір иісті, түссіз, жанатын сұйықтық. Өзіндік қышқыл дәмі бар, электр тогын өткізеді.
Сірке қышқылы ежелгі геректер білген бірден-бір қышқыл. Оның шығу тегі де осыдан «оксос» қышқыл, қышқыл дәм деген мағынаны береді. Сірке қышқылы бұл жануарлар мен өсімдіктер майынан бөлініп алынбайтын, органикалық қышқылдардың қарапайым түрі. Ол азықтық өнімдер мен сусындарда аз ғана концентрацияда кездеседі және жемістердің пісіп жетілуіндегі метаболиттік процестерге қатысады. Сірке қышқылының тұздары мен эфирлері ацетат деп аталады.
Сірке қышқылын ацетальдегидті тотықтыру арқылы және басқада әдістермен, ал тағамдық сірке қышқылын этанолды сірке қышқылды ашыту арқылы алады.Карбонирленген метанолдан сірке қышқылын алу әдісі 180-200 температурада қысымы 40-70мПа-да гидрокорбонил кобал және гобальтиодид катализатор жүйесімен жүргізіледі. Тағамдық сірке қышқылын этанолды ацетобакторды тотықтыру арқылы алынады. Соңғы жылдары анықтағанда сірке қышқылы биотехнология үшін өте қажет субстрат. Онда микробты ақуыз көз ретінде дрожжилар жақсы дамиды.
Сірке қышқылы тірі организмдерде кездесетін көптеген зат алмасу процестеріне қатысады. Сірке қышқылы табиғатта өсімдіктерде, жануарлар бөліндісінде( зәр, өт) бос күйінде және күрделі эфир түрінде кездеседі, шіру және ашу нәтижесінде түзіледі.
Сірке қышқылы- адамдарға алғаш танымал болған қышқылдардың бірі. Тағамдық қоспасы-Е260. Ол құрамы 6-14% этил спиртінен тұратын сұйықтықты сірке қышқылды ашыту нәтижесінде түзіледі. Бұл процесс ауада кездесетін сірке қышқылды бактериялардың Acetobacter туысының әсері нәтижесінде жүреді.
Сірке қышқылын дәрі-дәрмек және хош иісті заттарды алу үшін қолданады және еріткіш ретінде, сулы ерітіндіде сірке қышқылын дәмдеуші және консервілейтін құрал ретінде қолданады.

1.1. Сірке қышқылы, ашылу тарихы
Сірке қышқылының ашылуына швед химигі И.Я. Берцелиус те зор үлес қосты. Ол 1814 жылы сірке қышқылының сандық құрамын анықтады.
Сірке қышқылы- адамдарға алғаш танымал болған қышқылдардың бірі. Тағамдық қоспасы-Е260. Ол құрамы 6-14% этил спиртінен тұратын сұйықтықты сірке қышқылды ашыту нәтижесінде түзіледі. Бұл процесс ауада кездесетін сірке қышқылды бактериялардың Acetobacter туысының әсері нәтижесінде жүреді.
Күшті спирттік сусындар (мысалы, портвейн немесе херес) ашық тығыздықта сақталса да ашымайды. Ашыған шарапта шамамен 10%-дық сірке қышқылы болады. Алынған сірке қышқылын адамдар тағам дайындауда және консервілеуде пайдаланады. Сірке қышқылы сөзі орысша «уксус» сөзінен аударылған. Ал уксус сөзі грек тілінен аударғанда «қышқыл», «өткір», «ащы» деген мағынаны береді. Басқа славян тілінде уксус атауы латынша acetium сөзінен туған ( асеге- «ашыту» етістігінен шыққан), болгарша оцет, полякша ocet. Уксустың vinigre атауы ежелгі француздық vinege («қышқыл шарап») сөзінен шыққан.
1661жылы сірке қышқылын оттегінсіз ағаш сүрегінің пиролизі нәтижесінде алды. Құрамында суы жоқ сірке қышқылының балқу температурасы +16,6°С және салқындатқанда мұз тәрізді түссіз кристалл түзеді. Сондықтан ол «мұзды сірке қышқылы» деп аталады. Сірке қышқылының 70-80% ерітіндісі сірке эссенциясы, ал 5-7%-дық ерітіндісі асханалық сірке қышқылы деп аталады.
Сірке қышқылы, СH3COOH, суда жақсы еритін, өткір иісті, түссіз, жанатын сұйықтық. Өзіндік қышқыл дәмі бар, электр тогын өткізеді.
Сірке қышқылы ежелгі геректер білген бірден-бір қышқыл. Оның шығу тегі де осыдан «оксос» қышқыл, қышқыл дәм деген мағынаны береді. Сірке қышқылы бұл жануарлар мен өсімдіктер майынан бөлініп алынбайтын, органикалық қышқылдардың қарапайым түрі. Ол азықтық өнімдер мен сусындарда аз ғана концентрацияда кездеседі және жемістердің пісіп жетілуіндегі метаболиттік процестерге қатысады. Сірке қышқылының тұздары мен эфирлері ацетат деп аталады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Хиггенс және т.б. "Биотехнология. Принципы и применение", 1988,141-147 б.
2. Л.И. Воробьева "Промышленная микробиология", 1989, Изд.МГУ;
3. А.Ю. Жвирблянская, О.А. Бакушкинская "Микробиология в пищевой промышленности", Изд, "Пищевая промышленность", 1975,477-478 б.
4. Кантере: "Теоритические основы технологий, микробиологические производства", 1990, Изд. МГУ, 392-394 б.
5. В.Т. Емцев, Е.Н. Мишустин "Микробиология" Изд. Дрофа,2005, 182-183 б.
6. Шлегель Г. "Общая микробиология" М. "Мир", 1987, 325-329 б.
7. М.В. Гусев, Л.А. Минеева "Микробиология" 1992,Изд. МГУ, 267-269 б.
8. Янг, Сон Си Лен "Микробиология" 2002, 133-136 б.
        
        Мазмұны:
I. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
2. ... қышқылын өндірудің дәстүрлі технологиясы ... ... ... ... суын алудың шикізат көздері ... ... ... ... ... ... ... және ... алу ... ... алу ... ... қышқылын өндіру технологиясы ... ... ... ... ... ... ... тізімі ... ... ... суда ... еритін, өткір иісті, түссіз, жанатын сұйықтық. Өзіндік қышқыл дәмі бар, ... ... ... ... ежелгі геректер білген бірден-бір қышқыл. Оның шығу тегі де осыдан қышқыл, қышқыл дәм деген мағынаны береді. Сірке ... бұл ... мен ... майынан бөлініп алынбайтын, органикалық қышқылдардың қарапайым түрі. Ол азықтық өнімдер мен сусындарда аз ғана ... ... және ... ... ... ... ... қатысады. Сірке қышқылының тұздары мен эфирлері ацетат деп аталады.
Сірке қышқылын ацетальдегидті тотықтыру арқылы және басқада әдістермен, ал ... ... ... ... ... ... ... арқылы алады.Карбонирленген метанолдан сірке қышқылын алу әдісі 180-200 ... ... ... ... ... және ... катализатор жүйесімен жүргізіледі. Тағамдық сірке қышқылын этанолды ацетобакторды тотықтыру арқылы алынады. Соңғы ... ... ... қышқылы биотехнология үшін өте қажет субстрат. Онда микробты ақуыз көз ретінде дрожжилар жақсы ... ... тірі ... ... көптеген зат алмасу процестеріне қатысады. Сірке қышқылы табиғатта өсімдіктерде, жануарлар бөліндісінде( зәр, өт) бос ... және ... эфир ... ... шіру және ашу нәтижесінде түзіледі.
Сірке қышқылы- адамдарға алғаш танымал болған қышқылдардың бірі. ... ... Ол ... 6-14% этил ... тұратын сұйықтықты сірке қышқылды ашыту нәтижесінде түзіледі. Бұл процесс ауада ... ... ... ... ... туысының әсері нәтижесінде жүреді.
Сірке қышқылын дәрі-дәрмек және хош ... ... алу үшін ... және еріткіш ретінде, сулы ерітіндіде сірке қышқылын дәмдеуші және консервілейтін құрал ретінде қолданады.
+ Сірке қышқылы, ашылу ... ... ... швед ... И.Я. ... те зор үлес ... Ол 1814 жылы сірке қышқылының сандық құрамын анықтады.
Сірке қышқылы- адамдарға алғаш танымал болған қышқылдардың ... ... ... Ол ... 6-14% этил спиртінен тұратын сұйықтықты сірке қышқылды ашыту нәтижесінде түзіледі. Бұл процесс ауада кездесетін сірке ... ... ... ... әсері нәтижесінде жүреді.
Күшті спирттік сусындар (мысалы, портвейн немесе херес) ашық тығыздықта сақталса да ашымайды. ... ... ... ... ... қышқылы болады. Алынған сірке қышқылын адамдар тағам дайындауда және консервілеуде пайдаланады. Сірке қышқылы сөзі орысша ... ... Ал ... сөзі грек ... ... , , деген мағынаны береді. Басқа славян тілінде ... ... ... acetium ... ... ( ... етістігінен шыққан), болгарша оцет, полякша ocet. Уксустың vinigre ... ... ... vinege () ... ... ... қышқылын оттегінсіз ағаш сүрегінің пиролизі нәтижесінде алды. Құрамында суы жоқ ... ... ... температурасы +16,6°С және салқындатқанда мұз тәрізді түссіз кристалл түзеді. Сондықтан ол деп ... ... ... 70-80% ерітіндісі сірке эссенциясы, ал 5-7%-дық ерітіндісі асханалық ... ... деп ... ... ... суда ... еритін, өткір иісті, түссіз, жанатын сұйықтық. Өзіндік қышқыл дәмі бар, ... ... ... ... ежелгі геректер білген бірден-бір қышқыл. Оның шығу тегі де осыдан қышқыл, қышқыл дәм деген ... ... ... ... бұл ... мен өсімдіктер майынан бөлініп алынбайтын, органикалық қышқылдардың қарапайым түрі. Ол азықтық өнімдер мен сусындарда аз ғана концентрацияда ... және ... ... ... ... процестерге қатысады. Сірке қышқылының тұздары мен эфирлері ... деп ... ... - ... ... ... ... өндіру тәсілі мыңдаған жылдар бұрын белгілі болған еді. Гректер мен Римдіктер сірке қышқылдарын құлдарға қарқындылық күшін беретін және шөлін басатын ... ... ... Ерте Грек және Рим ... бұл ... ... бетін ашып койып алған болатын. Мұндай қолданысты олар орта ғасырларға дейін жасап келді. Өндірістік масштабта сірке суын ашық, жіңішке бөшкелерде ... ... ... ... бетінде қалқып жүреді. XIX ғасырда мұндай баяу процестер жылдам ... ... ... ... ... 1942 жылы ... Врингс генераторы одан әрі тереңірек зерттеліп әлі күнге дейін қолданылуда.
Тотығу процесінің ... ... кең ... сірке қышқылы ашу процесі. Бұл процестің де биохимиялық табиғатын 1862 жылы Луи ... ... ... Қандай да болмасын құрамында аздаған мөлшерде спирті бар (шарап, сыра ) сұйықты ауалы жерде алдырсақ ... оның ... ... қышқылы бактерияларынан жұқа қабат пайда болады да, ортада сірке қышқылы түзіледі. Этил ... ... ... ... қатысатын микроорганизмді Луи Пастер яикодерма ацети деп атады. Сірке суын ... ... ... ... және сыра шикізат ретінде алынғанда олардың құрамындағы спирт сірке қышқылы бактерияларының әсерінен тотығады. Ерте ... ... ... ... ... ... ... ал Франция, Испания және Греция елдерінде оны жүзім шарабынан өндірген. ... ... ... ... ... жолдауын қолдап, отандық және әлемдік рынокта өнімнің бәсекелестікке қабілеттілігін және сапасын жоғарылату, ... ... өнім ... ... ... ... синтездеу жолымен әр түрлі органикалық қышқылдарды алуға болады - сірке, сүт, лимон, янтар, глюкон және т.б. ... Олар ... ... текстиль және т.б. өндіріс салаларында кеңінен қолданылады. Химиялық синтездеу жолмен емес, микробиологиялық синтездеу жолымен алынған лимон, сірке, сүт қышқылдары толығымен ... ... ... ... ... ... бұл қышқылдардың бактерия, зең саңырауқұлақ, ашытқылар саналады. Сірке, лимон қышқылын продуцирлеуші ... ... ... келеді. Микроорганизмдер қышқылдарды бөгде микробтардан қорғаушы зат ретінде синтездейді. Сондай - ақ көміртегі көзі ретінде.
Өндірістік битехнологиялық синтез және ... ... ... ... маңызды мәселелердің бір аумағы болып саналады. Микроорганизмдерді немесе ... өмір ... ... ... ... адам баласына қажетті бағалы өнімдерді биотехнологиялық синтез технологиясымен алады. Адам баласы микроорганизмдерді әр түрін бұрыннан қолданып келе жатқан, шарап ... сыра ... нан ... ... ... жіне сүт ... ... алуда қолданған.
Микроорганизмдерді арзан, оңай табылатын ауыл шаруашылық ... ... ... Өндірістің технологиясы ықшамдалып, экономикалық эффективтілігі байқалды. Сірке қышқылды бактерияларды табиғатта жапырақ бетінен, гүлден, өсімдіктерден ... ... ... ... ... және ... жетілген балдан, жеміс бағындағы және жүзім бағындағы топырақтан, өсімдік сусынынан, шарап және сырадан, сүт және сүт ... ... ... ... ... фитопотоген ретінде көрсетеді.
Жұмыстың мақсаты: " Сірке қышқылы " микробиологиялық синтездеу жолмен алуда культивирлеу процесін жаңарту. Сондықтан осы мақсатқа жету үшін ... ... ... керек:
- Сірке қышқылын алу өндіріс процесінде жаңа ... ... ... ... ... ... жаңалығы:
- Сірке қышқылын алу үшін сапасы жоғары микроорганизм штамдарын қолдану;
Жұмыстың іс жүзіндегі құндылығы:
- " ... ... " алу ... ... ... ... эффективтілігі.
Сірке қышқылын ацетальдегидті тотықтыру арқылы және басқада әдістермен, ал тағамдық сірке қышқылын этанолды ... ... ... арқылы алады. Сірке қышқылы тірі организмдерде кездесетін көптеген зат алмасу процестеріне қатысады. Сірке қышқылы табиғатта өсімдіктерде, жануарлар бөліндісінде( зәр, өт) бос ... және ... эфир ... ... шіру және ашу нәтижесінде түзіледі.
1.2. Сірке қышқылының құрамы
Спирттік сірке қышқылының құрамы 8 түрлі амин қышқылы (0,016-0,4 мг/л), В ... ... ( B2, B5, B8) ... ... ... табылған. Барлығында 27 түрлі компанеттері табылды. Шарапиы сірке суында - 17 ұшқыш заттар ( амин ... иен ... ... ) ... ... ... 31-ге жуық ... заттар, ал сусло сірке суында 48-ге жуық.
Ең көп компаненттер ... ... ... бұл ... биополимерлерді қолданбайды, бірақ көп мөлшерде гексозаларды, пентозаларды және сүт қышқылдарын қолдана алады. Гомоацетогенді ферментация С, Н және О2-ге ... ... ... ... өнімнің шығымында. Acetoanaerobium woodii бактериясы құмырсқа қышқылы бар ортада өсе ... және де Н2 + СО2 ... ... теңдеулі сірке қышқылын түзе алады:
2HCOˉ3 + 2H + 4H2CH3COOˉ + H + 4H2О
Мұндай реакцияларды СI, acetium, CL. Thermoautobrophicum, Eubakterium limosum және т.б. ... ... ... ... Сірке қышқылы табиғи ферментацияда негізгі органикалық өнім болып табылады.1 моль глюкозадан ... ... ... қышқылы түзіледі. CL.Thermoaceticum да глюкозадан 3 молекула ацетат жіне бірнеше аралық өнімдер түзіледі.
CL.formicoacetium логарифмдік өсу фазасы ... ... өнім ... ... қышқылын түзетін бактерия, бірақ стационарлық фазада,рН төмен кезінде құмырсқа қышқылы да түзіледі.
Fd - Ферредоксин
FdH2 - Ферредоксин қалпына ... ... В12 - ... ... ашу ... ... ... - СоА, СО2 және 2Н-ң түзілуіне дейін ыдырайды. Ацетил - СоА-ң фосфотрансацетилаза реакциясы ... ... ... ... ... әкеледі. 2моль пируваттан 2моль АТФ және 2моль ацетат түзіледі. 3-і ацетат молекуласы С-1-байланысы бар тасымалдағыштар: тетрагидрофолят (THF) және ... В12 ... ... СО2 ... В12-ң ... ... СО2 ... СН3 - В12 -ге дейін қалпына келеді, ал THF және кофермент В12 реакцияда босатылады. Осы жолмен CL.Thermoaceticum, Eubakterium limosum ... ... ... ... Дәл осы ... ... ағаш ... қоректенетін термиттердің асқазанында мекендейтін микроорганизмдер көмегімен жүзеге асатындығы анықталды. Осы бактерия көмегімен ... ... алу ... және үздіксіз термофильді жағдайларда зерттелінді. рН деңгейі автоматты ... 7,2 - 7,4 ... ал ... 60 ... ... ... ... режимде сірке қышқылының шығымы 67 салмақты (г/100мл) болды. Үздіксіз дақылдау сірке қышқылының биосинтез 65 күнге созылады, өнімнің шығымы 77 ... ... ... ... қышқылы бактерияларынан кем емес. Яғни, олар аэрациясының болуын таоап етпейді, жоғарғы температурада өсе ... және де ... ... ... ... шектеп алмауына байланысты метаболизмденген клеткалармен ағынды ағынды процесс жүргізуге де ... ... ... ... ... ... негізінде сірке қышқылының түзілуі және биомассаның жиналуы жөнінде математикалық модель, суслода спирт және ацетаттың түрлі көлемде болғанында сірке ... ... ... ... процесті болжауға мүмкіндік береді. Қолданылған қоректік ортада сірке қышқылы мен спирттің ара қатынасының ... ... ... ... ... ... ... табылатындығы көрсетілген.
Бірқатар зерттеулер Acetobacter және CL.thermoaceticum бактерияларының метаболизденген клеткаларына жүргізіледі. Сірке қышқылы бактериялары бар ... ... ... бар және ... ... ... ... байланысатын кезде жұмыс істейді. Бұл жағдайда жоғары жылдамдықпен ... ... ... тек ... ... ғана түзіледі. К- карагенанға, керамикаға, митан гидрококсиге метаболизденген А.aceti клеткалары ... ... тек ... аэрацияны тиімді қолдану проблемасы шешілгенде ғана сірке қышқылын өндірістік жағдайда алуға, пайдалануға ... ... ... ... ... қышқылының қолданылуы
Сірке қышқылын тағам өндірісінде, сонымен қатар басқа да өндірісте қолданады. Мысалы, органикалық бояғыштарды еріту үшін, медикаменттерді, пластмассаларды, синтетикалық талшықтарды алу үшін де ... ... ... араластырғыш ретінде дәрілік заттарды және де тұрмысқа қажет заттарды алу үшін (өнеркәсіпте тағамдық сірке қышқылын ... алу ... ... ) қолданылады. Сірке суы құрамына алма қышқылы, аскарбин қышқылы, сірке қышқылы кездеседі.
Алма сірке суы 4% сірке ... Алма ... ... ... ... ... ... минералды заттар көп кездеседі. микроэлементтер, сірке пропион және лимон қышқылдары, ферменттер мен амин ... ... коп ... Алма ... суы түрлі тағамдар жасағанда және консервелеуде көптеп қолданылады. Әсіресе ... ... ... етті ... ... қолданылады. Дегенмен, батыс елдерінде алма сірке суы өзінің емдік қасиетімен белгілі. Оны қан қысым жоғарлағанда, менингитте, астмада, бас ... ... бас ... ... т.б. Сау адамға күніне бір рет маңызды сусын ішуі ұсынылады: суы бар стаканға 1ас ... бал және 1шәй ... алма ... суы ... ... ... ... күніне екі рет май қасық алма сірке суы бар 1 стакан су ішсе болады. ... суын ... ... ... ... ... Оны ыстығы бар адамға 3:1сірке суының суының судағы ерітіндісіне шүберекті малып, денесін ... ... ... ... суын ... ... ... айтқанда шашты күйдіру арқылы бояған соң немесе химия жасаған соң шашқа жылтырлық жәнежұмсақтық қасиет беру үшін қолданылады. Ол ... ... ... ... суы бар жылы ... шаю ... Алма ... суынан басқа жүзім сірке суыда бар. Оның да өнеркәсіпте маңызы зор. ... ... ... кәуап жасауда кеңінен пайдаланады. Сірке суын химиялық өнеркәсіпте кинопленка алатын ацетилцеллюлозаны алу ... ... алу үшін және т.б. алу үшін ... ... суын ... ... ... суының көп мөлшерін араласқан спирттен алады. Одан "ақ сірке" суын ... Сидр ... суын алма ... ... ... ... суын ... суслодан алады. сары суды сірке суында бар, оны ашыған қаныттан глюкозадан алады. Күкіртті сірке суын ... ... ... ... Егер ... суын ... өнімдерден (шарап, сусло, сидр) алатын болсақ, мұнда қосымша қоректік зат ... ... ... Ал, егер ... көзі ретінде техникалық спирт, картоп немесе бидай крахмалын қолданатын ... онда ... ... ... MgSO4 ... және ... пантотенат, сусло қосу қажет. Тағы да тереңдетілген дақылдауда, беткі дақылдауға қарағанда қор заттардың концентрациясы 5 есе көп болу керек. Сол ... ... ... биомассаның көп мөлшері шығады. А.aceti штамына жүргізілген тәжірибиелер ... ... ... ... оны ... барысында қоректік ортаға амин қышқылдарына бай қор заттарын қосқанда процесс өнімділігі артқан, сонымен қатар этил спиртінің шығымы азайған.
Сірке ... ... А. xylinum ... зиян ... ... Олар аса ... ... түзеді. Ең қиындық туғызатын мәселе болып мына жағдай саналады; ... ... ... ... 1987 жылы ГФР ... ... - бактериофакторды тудырады. Бактериофактормен залалданған сірке қышқылы бактериялар ... ... ... ... мүмкін.
Инокулятты даярлау: Acetobacter өте вариабелді болып келеді, тіпті сірке қышқылын түзуі қабілетінен де ... ... да ... ... Сонымен қатар, бактериялар сірке қышқылының жоғары концентрациясын түзуі керек және де сірке ... аса ... ... ... ... бұл ... бәрі ... Еуропа елдерінде инокулятты Бонн қаласында арнайы дайындап сұраныс арқылы алдырады. Мутацияға ... ... ... ... концентрациялы спирті бар, төменгі концентрациялы қоректік заттары бар қоректік ортада өсіру керек.
2.3. Сірке қышқылының продуценттері
Сірке қышқылын көптеген бактериялар түзеді, ... ... ... тек ... ... бактерияларына негізделген. Бұл бактерияларды ең алғаш Кютцинг және ... ... дат ... ... ... ... ... сірке қышқылы бактерияларының зерттелуі М.С. Лайцяский, В.Н. Шапашников, А.Я. Мантейфель жетекшілігімен өтті.
Бактериялар қантты және спиртті субстраттарға төзімді келеді. Олар өсімдіктің ... ... ... және ... жасалған сусындарда, сырада, шарапта, ара ұясында және т.б. құрамында түрлі спирт, көмірсулары азоттың органикалық формаларында, витаминдері бар субстраттарда ... ... ... бактериялар, ашытқылардың спирттік ашуынан кейінгі екіншілік микрофлора ретінде дамиды. Сірке ... ... 4 ... ... ерекшеленеді. Олар:
1. Жоғары ацидафильдік қасиеті, олар рН деңгейі 4,0 болғанда, қалыпты жағдайда рН-5,0-6,0 көлемінде өседі.
2. Бактериялар қатаң аэробтар, олар тек ... ... ... плëнка түзу арқылы өседі. Плëнка өте жіңішке немесе керісінше аcebobacbec xelinum бактериясының ... ... ... болуы да әбден мүмкін. А.Xelinum плëнкасы құрамында целлюлозалы және көпіршіктері бар. Олардың арқасында ... ... ... ие ... 12% ... ... және ... қышқылының 10-12с ішіндегі аэрациясының тоқталуы клеткалардың өліміне душар етеді. Бұл бактериялардың О2-нің жетіспеушілігіне ... ... ... деп ... ... жоғары активтілігімен байланыстыруға болады. Бұл фермент әсерінен АТФ тез арада гидролизденіп, клетка метаболизміне жеткіліксіз күйге келеді. Аэрация тоқталатын болса, АТФ көп ... ... ... ... ... ... тотықтыруға қабілетті болып келеді.
4. Этил спиртін сірке қышқылына айналдыру- бұл ... ... ... олар ... да бір ... ... көп ... спирттерді сәйкесінше қышқылдарға айналдырады. Сірке қышқылы бактериялары белоктарды ... МПА ... ... Пигменттер түзбейді, сүтте, картопта өспейді, патоген емес, ... ... ... ... тұқымдасына жатқызады. Оның екі туысын, 4 түрін және 13 типін ... ... ... ... су және ... қышқылына дейін ыдыратады.
Gluconobacter туысы-монотрихтар сірке қышқылы мен сүт ... ... Бор бар ... ... ... ... ... сірке суын алу үшін A.aceti, A.pastereryans немесе A.peroxidans және де ... ... ... ... ... ... тек өндірісте сірке суын алумен шектеліп қалмайды. Олардың маңызды рөлдерінің ... ... ... ... бұл ... ... ... қолданылды, сонымен бірге глюкозаны 2 және 5-кетоглюкон қышқылына айналдырады. Сірке қышқыл бактерияларының көмегімен дигидроксилацетон, эритрулоза және т.б. ... ... ... ... болады. Бұл заттардың түзілуі, бактериялардың көмегімен екіншілік спирттен кетонның пайда болуында. Сірке ... ... ... бактериялардан басты айырмашылығы, заттың құрылымына сезімтал болуы. Мұны стреоселективті тотығуда ескеру қажет.
Сірке қышқылының басқада продуценттері; өнеркәсіптік жағдайда сірке қышқылын алу үшін ... ... ... ... Олар автотрофты өсу жағдайында - СО + Н-ден қаныттардың ашуы негізінде СО-денацетат түзеді. Ондай микоорганизмдер қатарына мынадай ... ... ... ... ... ... Cl.formicoaceticum, Cl.aceticum, Acetoanaerobacter woodii, A.noteral, A.weieringae, Acetogenium, Kixvui, Sporomusa acidovorans, S.ovata, S.spheroides. ... ... ... ... бактериялар- Desulfotomaculum orietis, D.Baarsll, Eubacterium limosum, Peptostrepiococcus, синтездейді.
Сірке қышқылы СН3СООН (сусыз) + 16,6 кристалды массаға айналып, мұз тәрізді ... ... ... ... ... ... мұз қышқылы деп атайды. Қышқылдың өзіне тән ... ... иісі бар, ... кез ... ... ... ... қысымда, 118,5 ыдырамастан қайнайды. Өнеркәсіптік мөлшерде әр түрлі ... ... ... қарастырылған болатын;
1. сірке альдегиді арқылы ацетиленнен
2. қаныққан көмірсутектерді тотықтырып
3. спирт тотыққанда
4. ағашты құрғақ айдағанда түзілетін смола суынан
5. қанты бар ерітінділер ... ... ... ... ... ... ... шырындары және т.с.с.‹‹ашып-шірігінде››. Сірке қышқылы төменде көрсетілген схема бойынша оксосинтездік әдісімен де жасалған.
СН3ОН + СО NiCH3 -- ... ... мұз ... көптеген органикалық заттар үшін тамаша еріткіш болып табылады. Қышқылдың судағы ерітінділері сауда орындарында сірке суы (3-5% ерітіндісі) деп және ... ... (70-80% ... деп ... Мұз және ... сірке қышқылы теріні күйдіріп жібереді.
Химиялық жағынан сірке қышқылы да, әдеттегі карбон қышқылдары сияқты келеді. ... ... ... ... кестелеу жұмыстарында, былғары өндірісінде, сыр бояулар алуда қолданылатын күрделі эфирлер алу үшін, тамақ өнеркәсібінде және ... ... ... ... қолданылады. Сірке қышқылы, сірке ангидридін өндіру үшін, винилацетат өндіргенде, консервілегіш және дәм бергіш зат есебінде, және де ... ... және ... ... заттар өндірістерінде, көп мөлшерде жұмсалады.
Сірке қышқылының натрий алюминий, хром, темір, мыс, қорғасын және басқа да тұздарының да практикалық маңыздары зор. Бұл ... ... суда ... ... судағы ерітінділерін қыздырса сатылап жүретін гидролизге ұшырайды; мысалы, үш валентті металдардың тұздары төмендегі схема ... ... ... матаға және иірген жіпке алюминийдің, хром тотықтарының гидраттарымен тотықтыру үшін бояу өнеркәсіптерінде қолданылады. Америка Құрама Штаттарында және т.б. ... ... ... ... суы деп спирттік ерітінділерден сірке қышқылы ферментациясы нәтижесінде алынған сұйықтықты айтады. Ол міндетті түрде 100мл де (20сірке қышқылынан және 0,5% ... этил ... ... ... ... ... қышқылын жоғары концентрацияда алынуына байланысты, оны қалыпты концентрациясына жеткізу үшін сумен араластыруға да болады. Бірақ та АҚШ-та араласқан сірке ... ... суы деп ... ... ... сірке суын табиғи өндірісінде қолдануға болады. Сірке суының рН өлшемі 2-3,5 кеңес ... ... ... суы 6-9%-тік сірке қышқылынан тұратын сірке суын тотығу ферментация ... ... ... ... ... ... ... қышқылы. Бактерияларының реакция түрінде көрсететін болсақ, төмендегідей өрнек шығады. Ауа оттегісіз әсерінен сірке қышқылына және суға ... Оны ... + ... + ... -493 ... қосынды - бұл құрамында спирттен басқа сірке қышқылы бар ... ... ... Ол ... емес ... микроорганизмдердің дамуын тоқтатады. Оның санын г/100мл, ал спирт ... %- пен ... ... де суммаларын ″жалпы концентрация″ деп атайды.
3.Сірке қышқылының технологиясы және оны өнеркәсіпте алу
3.1. Сірке қышқылының алу ... ... ... ... ... ... ... төрт тәсілмен алынуы мүмкін.
1 тәсіл.Этанолды сірке қышқыл бактериясымен қышқылдандыру. Acetobacter (A.aceti; A.xylinum; A.peroxydans) және Gluconobacter (G.oxydans) ... ... ... және ... ... бар субстраттарды ассимиляциялауға қабілетті, яғни сұйықтық дақылында ацетата көлемін жинақтап отырады. Олар спецификалық дақылдар мен физиологиялық қасиеттермен сипатталады:
* Жоғарғы ... рН 4,0 ... ... оптимум 5,0-6,0;
* бактериялар - қатал анаэробтар, оттектің жетіспеуіне жоғару сезімталдығы ... ... ... ... оның ... АТФ ... ... клеткалардың метаболизденуіне жол бермейді;
* органикалық заттарды біршама қышқылдандырылған өнім ретінде қышқылдандыру қабілеті, этанолды сірке ... ... ... сай ... ... қышқылының биосинтезінің сұлбасы:
НАДН Н2О НАД ... ... ... ... ... ... этанол НАД (НАДФ) қатысуымен - алкагольдегидрогеназға тәуелді ... ... ... ... соң ацетальдегид ыдырауы жүреді және НАД (НАДФ) - ацетальдегидрогеназге тәуелді катализденуімен қайта ... ... ... ... aceti ... ... жағдайын болып: 30оС температурасы; рН 5,0-6,0; ортаның интенсивті аэрациясы; шығу ... ... - ... және ... ... 5,5% : 7,5% ... ... тәсіл Сірке қышқылының гомоацетогенді бактерияларымен түзілуі. Бактериялар Cl.aceticum; Cl.thermoautofrophicim; Eubacterium limosum және басқа да ... ... ... ... ... және ... ... пайдалана алады, яғни метаболизмнің жалғыз өнімі ретінде ... ... Бұл ... кейбір түрлері, мысалы Acetoanaerobicum woodii, Cl.thermoaceticum және Cl.formiaceticum, сірке қышқылын нәтижесінде құмырсқа қышқылына және СО2 ... ... ... ... ... ... үшін оптимальді жағдай : 60оС температура; рН 6,7-7,4; қатаң анаэробты жағдай.
Процестің қорытынды сұлбасы:
ГЛЮКОЗА
СН3-СО-СООН ... НАД ... СО2 ... ... ... НАДН Н2О ... НАД ... СН2= ... - ... ... - В12
В12
СН3СООН
3 тәсіл.Сірке қышқылының сүт қышқылының бактерияларымен биосинтезі ... ... ... ашу ... сай. Бұл әдіс сірке қышқылын бүтіндей өнім ретінде алу үшін тиімді емес.
4 тәсіл. Сірке қышқылының биосинтезі пропионқышқылды ашу ... ... ... ... дем ... ол ... ... P.pentosaceum; P.prendenreichii) түрдегі бактериялар және клостридтің кейбір түрлері (Cl.propionicum). берілген топтың спецификалық қасиеті, яғни ... ... ... ... ... және кей ... пропионды және сірке қышқылымен пентоздарды ассимиляциялау қабілеттілігі болып табылады:
3С6Н12О6 + 8АДФ +8Н3РО4 ... + ... + 2СО2+ ... ... ... бар биосинтез қышқылының сұлбасы:
С6Н12О6
(гликолиз)
2СН3СОСООН ... ... ... ... ... 5 ... ... ... ... ... Пропион қышқылының биосинтезінің шешуші реакциясы ол ПВК - ның бір молекуласын метилмалонилКоА (фермент 1- метилманонитлКоА-карбоксилтранфераза кофермент - ... ... ... және ... мен ЩУК ... боып ... ... янтар қышқылына алмалы және фумарлы қышқыл арқылы өзгереді ... 2 - НАД- ... ... 3 - фумарат-гидратаза; 4 - ... ... ... қышқылы пропионилкофермент А бірге реакцияға түседі (фермент 5 ... ... ... өнім және ... ... ... Последний 6 - L- метилмалонилКоА-мутазы (кофермент В12) фермент әсерінен метилмалонилКоА - ге ... ... ... ... ... жағдайы - 30[о]С температурасы, рН 5,0-6,0.12
Клостридий клеткаларында пропионды қышқылының түзілуінің басқа ... әсер ... НАД ... ... ... СН3 ...
3.2 ... ... ... ...
Сірке қышқылы - тағамдық өнеркәсіпте, виниллацетат өндірісінде, өнеркәсіпте күрделі эфирлер алу үшін ... ... ... ... Әлем ... ... 5млн тонна өндіріледі. Осы күнге дейін сірке қышқылын мұнайлы химиялық шикізатына сүйене отырып алынған болатын. ... ... ... алу ... да ... Оны мына ... ... көруге болады: СНОН + СОСНСООН
Неге өндірісте сірке қышқылын алу үшін метанолды пайдаланады?
1. метанол арзан, әрі қол жетерлік;
2. химиялық ... ... ... суда ... ... ... қарағанда өнімнің қосымша тазалығын талап етпейді;
5. метанолдың суда ерігіштігімен қатар иісінің ұшқыштығының ... ... ... ... шикізат көздеріне қарағанда метанолды микроорганизмдер өсіруде оттегі аз мөлшерде аз қолданады;
Сірке ... ... тағы бір ... ... ... арқылы жүзеге асады. Бұл процесті 200С, 50атм. қысымда, кобаламит катализатордың қатысында жүзеге асады. Сірке қышқылын алу ... ... ... ... ... ... етуде. Атап айтар болсақ, "monsanto", "carbide" және т.б. Метанолдан сірке қышқылынан ... ... ... ... ... ... Олар бұл процесті "Уокер-процесс" деп атады.
Сірке суын өндіру беттік және тереңдете дақылдауға болады. Қазіргі кезде беттік дақылдауды іші ағашқа ... ... 60 ... ... ... Қоректік ерітіндіні бактериялармен бірге ағаш қалдықтарына салады. Ал одан сіңіріліп, төменгі ... ... ... соң ... ... ... ... Осылайша біраз қайталанады, соңында 88-90 спирт сірке қышқылына айналады. 12 сірке қышқылын 3 күннен соң алады. Бұл екі технология ... күні үй ... ... ... суын ... ... ... Әдістің кемшілігі; температураның, спирттің, оттегінің біркелкі болмауы. Бірақ та, бұл кемшіліктерді Фрингс ... ... ... ... ... бар. Оның көлемі 20-40-60 бұл генераторда автоматты түрде ... ... ... ... ... ... қарқынды түрде ауа беріліп тұрады. Этанолдың 0,3-ті қалғанда, ішіндегіні жайып 2-3 сатыға жаңа сусло қосады. ... ... 4-10 күн. ... ... 400мл.л. сірке қышқылын алуға болады. Батыс елдерінде ең жақсы күрделенілген ферментация әдісі саналады. Ол үшін әдетте Фрингс ацетаттарын ... Бұл ... ... жақсы реттуге мүмкіндік бар.
Тереңдетілген дақылдау аэрациялық аппарат сарғыш ротордан тұрады. Ауа ферменттердің жоғары жағында ... ... ... Жылу ... ... ... ... Ал көбік басу үшін арнайы механикалық аппараттарды қолданады. Аппаратта келесі жағдайлар ұсталып тұрады; температура 3034 ауа көлемі / ... ... ... ... ... 1500айн/мин, қысым-0.
Қолданылатын қоспада 7,5 сірке қышқылы және 5,5этанол болады. Ферментация нәтижесінде 12-13 ... суы ... ... ... процесті тудырады. Әр 35 сағат сайын 50-60қоректік ерітіндіде жаңа суслоға ауыстырып отырады. Тереңдетілген дақылдауда өнімділік жылдамдылығы беттік ... ... жуық ... 5-ке артық. 1980 жылы 428 ацетатор жұмыс істеген болатын, олар жылына 10-тік сірке суын 715 ... ... ... жартылай ағынды процесс; бірінші ферментëрда бактериялардың көбеюі жүзеге асады. Бірінші ферментëрдың ішіндегі ерітінділердің бір бөлігі ферментация аяқталып екіншіге беріледі. ... ... жаңа ... қосады, ал екіншісінің ішіндегі қоймалжын заттың бәрі де сыртқа шығарылады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... істейді. Сірке қышқылының көлемі 18,5.
Ағынды дақылдау; Кеңес одағында үздіксіз тереңнен дақылдау үшін бір-бірімен байланысқан 5 аппараттан тұратын құрылғы болған. Біріншіге ... бар ... орта ... беріліп отырады. Бұл аппаратта дақыл көбейеді, басқа аппараттарға бактерия арқылы беріледі. Әрбір аппаратта белгілі бір ... және ... ... ... ... мен ... бір ферментëрдан екінші ферментëрға төмендеп отырады. Екінші, үшінші, ... ... ... ... бір ... ... тұру үшін оларға 40-тік этанолы бар ортаны құяды. Мұндай жүйеде 100мл сусыз спирттен 75-90 кг ... ... ... ... ... ... көмегімен сірке қышқылын алу; Сірке қышқылының түзілуі субстраттың шала ... ... ... ... сатыда ИАД және ИАДР- тәуелді алкаголь деидрогеназаның қатысуымен этанол ацетальалдегидке дейін тотығады, одан ары ... және ... ... ... қатысуымен сірке қышқылына дейін тотығуы жүреді.
2 х 3 АТФ + Н2
Тыныс алу
NADP NAD(P)H2 NAD(P) ... H2O ... ... ... ... сірке қышқылы
Бір моль этанолдан бір моль ... ... ... бір моль ... ... 6 моль АТФ түзіледі. Қазіргі кезде өнімділігі мол штамдар сірке қышқылын 13-14% ... ... ... ... қышқылына дейін тотығуы клеткалардың көбеюіне тәуелді емес. Тіпті өсуі тоқтап қалсада, бактериялар этил спиртін тотықтыра алады.
Қанттардың метаболизмі: ... ... ... бар ... өсу ... ... кезінен кейін немесе тікелей сірке қышқылын тотықтырады. Фосфорланған глюкозаның метаболизмі 3 жолмен жүреді: Эмбден-Мейргоф-Парнастың гликолиздік жолы, Пентозалық цикл ... ... жолы ... Ең ... пентозалық цикл болып табылады.
A.Suboxydans- тан басқа Acetobakter- дің басқа штамдары глюкозалық метаболизмнің басқада жолдарын қабылдай алады. Сақталынып тұрған сірке суының ... ... ... ("ақ" сірке суы қатысы жоқ). Сапалық жақсартуының бір себебі, ферментациядан соң ... ... бар ... ... ... суында лайлануды тудыратын сірке қышқылы бактериялары бар. Олар бентонит деген заттың қосылуы нәтижесінде тұнбаға тұседі. ... суын ... үшін ... ... Ал оны түссіздендіру үшін [ K4(FeCN)6] қолданылады.
Пастерлизация: Сірке суын ыдыстарға құяр алдында міндетті түрде пастерлейді. Бұл ... ... ... сірке суы үшін өте маңызды. Кейбір елдерде сірке суына ... SO2 ... ... Бұл ... ... ... пастеризация қажет емес.
Сірке қышқылын концетрациялау: 20-30%-тік сірке суын алу үшін қолданылатын ерітіндіні мұздатады. Бұл процесте ... ... алып ... ... уақыты өте ұзақ. Сірке суы эссенциясын, яғни 70-80%-тік сірке қышқылын алу үшін қайта айдау әдісін қолданады. ... ... ... ... 99-99,8% ... ... ... қышқылды ашудың табиғатын 1862 жылы Пастер ашыған ... ... мен ... ... барысында ашты. Сірке қышқылды бактериялар тек этил ... ғана ... ... ... басқа спирттерді де, қанттарды және бірнеше қышқылдарды да тотықтыра алады. Олар пропил ... ... ... глицеринді - диоксиацетонға, арабинозаны - арабан қышқылына, глюкозаны - глюкон қышқылына, сорбитті сорбозаға, маннитті - фруктозаға, сүт ... - ... ... ... ... ... тобына жататын сірке қышқылды бактериялардың көптеген түрлері ... ... ... тек ... ... ғана дами алатын, спорасыз таяқшалар болып табылады. Олардың ішінде қозғалатын және қозғалмайтын формалар да кездеседі. Олардың ішіндегі ең ... ... aceti, ... ... Acetobacter suboxydans, Acetobacter orleanense, Acetobacter xylinum, Acetobacter schutzenbachii. Бұл культуралар бір-бірінен жасушалар пішініне, ... ... ... ... әр ... ... ... қышқылы мөлшерінің жиналу қабілетіне байланысты ерекшеленеді.
Acetobacter aceti - ұзын ... ... ... ... ... 6%-ға дейін сірке қышқылын жинайды.
Acetobacter pasteurianum - алдыңғыға ұқсас қысқа таяқша, бірақ әжімді құрғаұ пленка түзетінігімен және ... көк ... ... ... ... - ... ... қозғалмайтын таяқша, жоғары температурада ұзын ұсқынсыз жасуша түзеді. Субстрат бетінде мөлдір пленка түрінде өседі. 9,5%-ға дейін сірке қышқылын ... ... ... ... ... қолданады.
Acetobacter xylinum - жуан шеміршек тәрізді пленка түрінде өсетін қозғалмайтын ... оның ... ... бар. ... ... ... ... жинайды.
Acetobacter schutzenbachii - тегіс мықты емес пленка беретін ұзын таяқша. 11,5%-ға дейін сірке қышқылын жинайды. Оны этил ... ... ... ... ... - субстрат бетінде деми отырып өте жеңіл, нәзік пленка түзеді. ... өсуі үшін ... ... пантотен және никотин қышқылы дәрумендерінің бар болуын қажет етеді.
Көптеген түрлер үшін оптималды температура 20-35 құрайды. Сірке қышқылды бактериялардың ... ... В1 және В2 ... ... қабілетті.
Сірке қышқылды бактериялар табиғатта кең тараған: топырақта, ауада, суда, піскен тұқымда, жидектерде, дәнде және басқа материалдарда. Өндіріске түсе ... ... көбі ... ... ... өйткені түрлі шикізаттар, жартылай фабрикаттар және дайын өнімнің бұзылуынан әкеледі. Олар спирт, сыра ... ... нан ... ... және ... өндірістердің зиянкестері болып табылады.
Қорытынды
Қорытындылай келгенде, сірке қышқылы түрлі бағыттарда, атап айтар болсақ тағам өндірісінде, медицинада, өнеркәсіпте кеңінен қолданылатын түссіз, ... ... ... суда ... еритін мөлдір ерітінді. Сірке қышқылын консервілеу, маринадтау кезінде, дәмдеуіш алу үшін, органикалық бояғыштарды еріту үшін, медикаменттерді, пластмассаларды, ... ... алу үшін де ... ... ... ... қышқылының түрлі қосындылары алынады. Мысалы, алма сірке суы, жүзім сірке суы және т.б. ... ... алма ... суы ... ... ... ... қан қысымы жоғарылағанда, миненгитте, астмада, бас ауырғанда, артритте, жоғары температурада қолданылады. Сірке қышқылы әлсіз қышқылдарға жататындықтан, көк ... ... ... түске боялады.Сірке қышқылының қышқылдық сипаты карбоксил тобының құрамындағы сутек атомына байланысты болады.
Сірке қышқылы белсенді металдармен әрекеттескенде, карбоксил тобы ... ... ... ... ... ... ... қышқылының магниймен реакциясы нәтижесінде сірке қышқылдымагний тұзы түзіледі ... ... адам ... ... ... атқаратындықтан, оның өндірісі үшін білімді мамандар да талап етіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... және т.б. ... ... и ... ... б.
2. Л.И. Воробьева "Промышленная микробиология", 1989, Изд.МГУ;
3. А.Ю. ... О.А. ... ... в ... ... Изд, "Пищевая промышленность", 1975,477-478 б.
4. Кантере: "Теоритические основы технологий, микробиологические производства", 1990, Изд. МГУ, 392-394 ... В.Т. ... Е.Н. ... ... Изд. ... 182-183 б.
6. Шлегель Г. "Общая микробиология" М. "Мир", 1987, 325-329 б.
7. М.В. Гусев, Л.А. Минеева "Микробиология" 1992,Изд. МГУ, 267-269 ... Янг, Сон Си Лен ... 2002, 133-136 б.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сірке қышқылы микробиологиялық синтездеу жолмен алуда культивирлеу процесінің факторларын зерттеу19 бет
Сірке қышқылы, қасиеттері, алу жолдары, қолданылуы12 бет
Адамның ажары3 бет
Аминқышқылдар6 бет
Биохимия негіздері7 бет
Крахмал ацетаты3 бет
Органикалық қосылыстар жөнінде түсінік6 бет
Пиперидин-4-ондарды алу әдістері41 бет
Поливинилацетат өндірісі қалдықтары3 бет
Пропион қышқылының ашу процесі16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь