Биосфера құрылысы

Жоспар

1. Биосфераның химиялық құрамы
2. Биосфера құрылысы
3. Ноосфер.
4. Биологиялық және геологиялық айналымдар.
5. Биогеохимиялық айналым.
Биосфераның химиялық құрамы.
Сырттай қарағанда тірі организмдер мен өлі табиғат, ресурстарында үлкен айырмашылық бар ғой деп ойлайсыз. Зеррттеп қараған кезде олардың бірінсіз – бірінің тіршілігі жоқ екенін көрсетеді. Қайта олар бір – бірімен жан – жақты және тығыз байланыста болатыны анықталды. Айналаны қоршаған өлі атмосфераның ресурсынсыз өмір сүре алмайды, себебі ол айналаны қоршаған ортаға да терең экологиялық және биологиялық өзгерістер енгізеді. Тірі ағзалар (өсімдіктер қалдықтары) топырақтың қара шірігін құраушы, тіпті топырақтың негізін құрайтын негізігі фактор болы есептелінеді. Топырақ өлі дене емес. Ол тіршілік ортасы. Жерді қоршаған атмосфера, бір жағынан тіршілік ортасы болса, екіншіден, оның қазіргі физикалық құрамы тірі ағзалардың әрекеті арқылы пайда болады.
Жер бетін мекендейтін бүкіл тірі организмдердің жиынтығы өмір сүретін ортасымен қосыла отырып, өзгеше қабат биосфераны құрайды.
В. И. Вернадский биосферадағы тіршілік үрдістерін жан-жақты зерттей келе биохимиялық элементтердің бір тобын «тірі заттар», екінші тобы биогенді, үшіншісі – биокосты, сирек кездесетін элементтер деп бірнеше категорияларға бөлді.
Биогенді заттарға сутек, оттек, көміртек, азот, фосфор және күкірт жататынын В. И. Верданский анықтап берді. Ол геохимик және минералог еді. Биогенді элементтердің атомы тірі ағзалардың денесінде күрделі биоорганикалық қосылыстар жасап, көмірсулар, Жоғары молекулалы заттар – белоктар, нуклеин қышқылдары, дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ), рибонуклеин қышықылы (РНҚ), липиттерді синтездейді.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Г.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева «Экология». Алматы-2002,б.
2. А.Биғашев, Р.Білдебаева «Қазақстан топырағы және
3. Ж.Ақбасова, Г.Ә.Сайнова «Экология», А., 2003.
4. Ж.Жатқанбаева «Экология негіздері», А., 2004.
        ... ... ... құрамы
2.‎ ‏Биосфера құрылысы
3.‎ ‏Ноосфер.‭
4.‎ ‏Биологиялық және геологиялық айналымдар.‭
5.‎ ‏Биогеохимиялық айналым.‭
Биосфераның химиялық құрамы.
Сырттай қарағанда тірі организмдер мен өлі ... ... ... ... бар ғой деп ... ... ... кезде олардың бірінсіз‭ – ‬бірінің тіршілігі жоқ екенін көрсетеді.‭ ‬Қайта олар ...... ...... және ... ... болатыны анықталды.‭ ‬Айналаны қоршаған өлі атмосфераның ресурсынсыз өмір сүре алмайды,‭ ‬себебі ол айналаны қоршаған ортаға да ... ... және ... өзгерістер енгізеді.‭ ‬Тірі ағзалар‭ (‬өсімдіктер қалдықтары‭) ‬топырақтың қара шірігін құраушы,‭ ‬тіпті топырақтың негізін құрайтын негізігі фактор болы ... ... өлі дене ... ‬Ол ... ортасы.‭ ‬Жерді қоршаған атмосфера,‭ ‬бір жағынан тіршілік ортасы болса,‭ ... ... ... ... құрамы тірі ағзалардың әрекеті арқылы пайда болады.
Жер бетін мекендейтін бүкіл тірі организмдердің жиынтығы өмір сүретін ортасымен қосыла ... ... ... ... ... ... ... биосферадағы тіршілік үрдістерін жан-жақты зерттей келе биохимиялық элементтердің бір тобын‭ ‬«тірі заттар‭»‬,‭ ‬екінші тобы биогенді,‭ ‬үшіншісі‭ – ... ... ... ... деп ... ... бөлді.
Биогенді заттарға сутек,‭ ‬оттек,‭ ‬көміртек,‭ ‬азот,‭ ‬фосфор және күкірт жататынын В.‭ ‬И.‭ ... ... ... ‬Ол геохимик және минералог еді.‭ ‬Биогенді элементтердің атомы тірі ағзалардың денесінде ... ... ... ... ... ... молекулалы заттар‭ – ‬белоктар,‭ ‬нуклеин қышқылдары,‭ ‬дезоксирибонуклеин қышқылы‭ (‬ДНҚ‭)‬,‭ ‬рибонуклеин қышықылы‭ (‬РНҚ‭)‬,‭ ‬липиттерді синтездейді.
Бұл химиялық ... ... тірі ... ... ... ... тірегі.
В.‭ ‬И.‭ ‬Вернадский биосферадағы зат және энергия айналымдарының тұрақты ...... ... адамзат баласының ақыл ойының сапасында немесе деңгейінде екенін ... келе В.‭ ... ... өзінің өте маңызды теорияларының бірі‭ – ‬биогеохимиялық концепцияларын дүниеге келтірді.‭ ‬Сөйтіп,‭ ‬ноосфера ғылымының негізін қалады.‭ ‬Ол‭ – ‬биосфераның жаңа ... ... мен ... – ‬ноосфера туралы гипотезалар жасады.
Академик В.‭ ‬И.‭ ‬Вернадский өзінің‭ ‬1944‭ ‬жылы жазған ғылыми ... ... ... ... мен ... ... адамзат баласының ақыл ойы мен парасатына байланысты өсіп дамиды және тәуелді болады.‭ ‬Ең басты адамзат ... ... ... – ‬ойының нәтижесіне байланысты биосфера тағдыры шешілді‭» — ‬деп көрсеткен еді.‭ ‬Шынына келетін ... ... ... ... тек ... ... ... екенін әрбір саналы және сауатты адамзат баласы жақсы білуі тиіс.‭ ‬Еш дәйекті сөздерді қажет етпейтін ұлы қағида.‭ ... ...... ...... жән ... ‬сфера‭ – ‬шар,‭ ‬қоршаған орта деген сөздерінен алынған,‭ ‬яғни жер шарындағы ... ... ... және ... тірі ... ... ететін ортасы деген мағына береді.
Бұл терминді‭ ‬1875‭ ... ... рет ... ... ... Э.‭ ‬Зюсс ғылымға енгізді.
Биосфера негізінен үш қабаттан құралады.‭ ‬Олар:‭ ‬атмосфера‭ (‬газ күйіндегі‭)‬,‭ ‬гидросфера‭ (‬су‭)‬,‭ ‬литосфера‭ (‬қатты‭) ‬қабаттар.‭ ‬Атмосфера‭ – ... ... ... орап ... ‬Ол ... ... — ‬бу,‭ ‬«sphairi‭» (‬сфера‭) ‬сөзінен шыққан.‭ ‬Оның қалыңдығы‭ ‬100‭ ‬километрге дейін жетеді.‭ ‬Атмосфераның негізгі құрамында оттегі‭ ... ... ... ... ‬тонна аргон‭ (‬1,28‭ ‬%‭)‬,‭ ‬азот‭ (‬75,50‭ ‬%‭)‬,‭ ‬яғни‭ ‬3,8.1012‭ ‬тонна және басқадай ... ... ...... ... және ... қабаттар болып үшке бөлінеді.
Гидросфера‭ – ‬табиғи ссу қоймаларынан‭ (‬мұхиттардан,‭ ‬теңіздерден,‭ ‬көлдерден,‭ ‬өзендерден‭) ‬құралады.‭ ‬Бұлар құрлықтың‭ ‬70‭ ... алып ... ... ... ... ‬миллион шаршы километр.
Литосфера‭ – ‬жердің қатты қабаты.‭ ‬Ол екі қабаттан құралған.‭ ‬Үстің ... ... ... ... ‬10‭ ... ‬40‭ ... дейін жетеді.‭ ‬Ал астыңғысы базальттан тұрады.‭ ‬Қалыңдығы‭ ‬30-80‭ ‬километрдей.‭ ‬Жоғарыда айтылғандай минералды қабаттардан басқа жерді тағы бір ... ...... ... ... ‬Ол тірі организмдер тараған аймақтардың бәрін қамтиды.‭ ... ... ... ... ... бетінде тірі организмдер өсіп-‭ ‬өніп,‭ ‬сыртқы қоршаған ортаның эволюциялық дамуына сәйкес қалыптасады.‭
Ноосфера.
Ноосфера ақыл ой ... ... рет бұл ... терминді француз математигі Э.‭ ‬Леруа,‭ ‬П.‭ ‬Теияр де Шарден‭ (‬1927‭) ‬биология ғылымына енгізген болатын.
Ол‭ – ... жаңа ... ... мен ... – ‬ноосфера туралы болжамдар жасады.
Ақыл‭ – ‬ой екенін адам әрі қарай ғылыми зерттеулер жүргізген ғалымдар В.‭ ‬И.‭ ‬Верданский,‭ ‬Э.‭ ‬Леруа,‭ ... ... ... ойлары бойынша,‭ ‬адамның ақыл‭ – ‬ойы мемлекеттер саясаты,‭ ‬ғылыми ... ... ... баласының биік адамгершілік деңгейін биосфера мен қоғамның гормониялық дамуын жүзеге асыратын‭ – ‬ноосфера‭ — ‬деген үзілді‭ – ... ... ... ... және ... ... барлық заттар үнемі айнапымда болады.‭ ‬Күн энергиясы Жер бетінде екі зат ... ... ... ‬үлкен‭ (‬геологиялық,‭ ‬биосфералық‭) ‬және кіші‭ (‬биологиялық‭)‬.
Биосферадағы заттардың үлкен айналымы негізгі екі кезеңмен ерекшеленеді:‭ ‬Жер дамуының бүкіл ... өне ... ... ... және ... ... ... роль атқаратын планетарлық процесс.
Геологиялық айналым‭ ‬-‭ ‬тау жыныстарының түзілуімен,‭ ‬үгілуімен және бүзылған өнімдердің‭ ‬-‭ ‬сынықтар мен ... ... ... ... жерге ауысуымен байланысты.‭ ‬Бүл процестердегі басты ролді су мен топырақ ... ... ... ... ... сіңірілуі мен шағылуы,‭ ‬жылу өткізгіштігі және жылу сиымдылығы атқарады.‭ ‬Жер бетінің тұрақсыз гидротермиялық жағдайы атмосфера ... ... ... ... бірге Жер дамуының бастапқы этаптарында құрлықтарды,‭ ‬мұхиттарды және қазіргі ... ... ... ... ‬Биосфераның қалыптасуымен үлкен айналымға организмдердің тіршілік өнімдері де қосылды.‭ ‬Геологиялық айналым тірі организмдерді қоректік элементтермен қамтамасыз етіп ... ... ... ету жағдайларын анықтайды.
Литосфераның негізгі химиялық элементтері:‭ ‬оттегі,‭ ‬кремний,‭ ‬алюминий,‭ ‬темір,‭ ‬магний,‭ ‬натрий,‭ ... және ... ... ... ... ... литосфераның беткі қабатына дейін өтіп үлкен айналымға қатысады.‭ ‬Магманың кристалдануы кезінде пайда болған ... ... Жер ... ... ... ... түскен соң ыдырауға,‭ ‬үгілуге ұшырайды.‭ ‬Үгілу өнімдері сумен шайылып,‭ ‬желмен бірге рельефтің төмен жерлеріне,‭ ‬өзендерге,‭ ... ... ... қуатты тұнбалық жыныстар түзеді.‭ ‬Бұл жыныстар уақыт өте тереңге батып,‭ ‬температурасы мен қысымы жоғары жерлерде өзгеріске ұшырайды,‭ ‬яғни‭ "‬қайта ... ... ... пайда болып,‭ ‬олар жер қыртысыныңжоғарғы қабаттарына шығып тағы да заттар айналымына түседі.
Кіші немесе биологиялықзат айналымы бұл‭ ‬-‭ ‬өсімдіктер,‭ ‬жануарлар,‭ ‬саңырауқұлақтар,‭ ... және ... ... зат ... ... ... мәні екі қарама-қарсы,‭ ‬бірақ бір-бірімен байланысты процестердің нәтижесінде‭ ‬-‭ ‬органикалық заттардың түзілуі және олардың бұзылуы жүреді.‭ ‬Органикалық ... ... ... этапы жасыл өсімдіктердегі фотосиндезбен,‭ ‬яғни көмір қышқыл газ,‭ ‬су,‭ ‬жай минералдық ... және Күн ... ... тірі ... ... ... (‬продуценттер‭) ‬топырақтан күкірт,‭ ‬фосфор,‭ ‬кальций,‭ ‬калий,‭ ‬магний,‭ ‬марганец,‭ ‬кремний,‭ ‬мыс және басқа ... ... ... ... қоректі жануарлар‭ (‬I реттік консументтер‭) ‬осы элементтердің қосылыстарын қорек ретінде пайдаланады.‭ ‬Жыртқыштар‭ (‬II реттік консументтер‭) ‬осы өсімдік қоректі ... ... одан да ... ... ... ... ... қышқылдары және басқазаттар‭) ‬заттарды сіңіреді.‭ ‬Ыдыратушы микроорганизмдер‭ (‬редуценттер‭) ‬өлген өсімдіктер мен жануарлар қалдықтарын ыдыратып нәтижесінде топыраққа,‭ ‬суға жай минералдық ... ... ... ... ... ... ... айналымның келесі орамы басталады.‭
Биогеохимиялық айналымдар.‎
Организмдер ... ... ... әртүрлі құрылымдық бөлімдері арасында жүретін энергия мен зат айналымын биогеохимиялықайналымдар‭ (‬циклдар‭) ... ... ... айналымдар тіршіліктің қазіргі таңдағы негізін құрайды.‭ ‬Олар бір-бірімен байланысты және оның әрқайсысы биосфера эволюциясында өзіне тән роль атқарады.‭ ‬әр заттың ... ... әр ... ... ... ... қышқыл газының атмосферадағы толық айналымы‭ ‬300‭ ‬жылға жуық‭; ‬оттегі‭ ‬-‭ ‬2000-2500‭ ‬жыл‭; ‬азот шамамен‭ ‬-100‭ ‬млн жыл‭; ‬судың булану арқылы ... ‬-1‭ ... ... ... және кіші ... ... ... элементтер мен олардың қосындылары қатысады.‭ ‬Олардың ішіндегі ең маңыздылары ... ... ‬-‭ ... ... ... ... ‬фосфор,‭ ‬күкірт айна-лымдары.‭ ‬Улы элементтер‭ ‬-‭ ‬сынап және қорғасын айналымының да маңызы зор.‭ ‬Одан басқа үлкен айналымнан кіші ... ... шығу тегі ... ... да‭ ... ... ... және т.б.‭) ‬түседі.‭
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:‭
1.‎ ‏Г.Оспанова,‭ ‬Г.Т.Бозшатаева‭ ‬«Экология‭»‬.‭ ‬Алматы-2002,б.‭
2.‎ ‏А.Биғашев,‭ ‬Р.Білдебаева‭ ... ... ... ... ‬Г.Ә.Сайнова‭ ‬«Экология‭»‬,‭ ‬А.,‭ ‬2003.‭
4.‎ ‏Ж.Жатқанбаева‭ ‬«Экология негіздері‭»‬,‭ ‬А.,‭ ‬2004.‭

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биосфера құрылысы, биосфераның пайда болуы7 бет
Биосфераның құрылысы13 бет
Жалпы жер туралы түсінік45 бет
Мұнайдың литосфераға экологиялық әсері7 бет
Цитология негіздері. Жасушаның химиялық құрылысы26 бет
BIOS19 бет
«БИОС» жшс-ң қаржылық жағдайы мен экономикалық потенциалын талдау және бағалау63 бет
«Ферменттер биосинтезі »7 бет
«өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану.»15 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь