Нарықтық экономикада бәсекелес жағдайындағы кәсіпорын қызметінің тиімділігін талдау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I. КӘСІПОРЫНДЫ БАСҚАРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның мәні және мазмұны ... ... .6
1.2 Кәсіпорын . басқару объектісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

ІІ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДА БӘСЕКЕЛЕС ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1. «Қазақпарат» компаниясының даму тарихы және оның ұйымдық құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.2. «Қазақпарат» компаниясының 2006.2008 жылдардағы қаржылық қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
2.3 «Қазақпарат» компаниясының қызметін басқару принциптері мен тетіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... ... .40

III. КӘСІПКЕРЛІК САЛА ҚЫЗМЕТІНІҢ ДАМУЫН МЕМЛЕКЕТ ТАРАПЫНАН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .58

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
КІРІСПЕ

Кәсіпорын – нарықтық экономика құрылымының ең серпінді құрамдас бөлігі. Барлық технология, өндіріс құралдары, еңбек заты және кәсіби тәжірибе шеңберіндегі ғылыми-техникалық жетістіктер өз көріністерін кәсіпорында табады. Кәсіпорында өндірістің және нарықтың заңдар нақты нысанға ие болады.
Нарықтық орта жағдайында және кәсіпорынның толық экономикалық, құқықтық өзінше еркіндік алуы, оған көптеген қосымша міндеттер жүктейді. Сөйтіп кәсіпорынның айналысатын қызмет шеңбері кәдімгідей ұлғаяды.
Мемлекеттік экономика жағдайында негізгі буынның іс-әрекеті тек қана өндірістік қызметпен тұйықталды. Кәсіпорын өзінің экономикалық және элеуметтік қызметін жалпы мемлекеттік шаруашылық механизмі арқылы жүзеге асырады.
Аралас әрі әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика жағдайында мемлекет кәсіпорынға иелік құқ бере отырып, оның өз мүлкін, өндірген өнімін және тапқан табыстарын пайдалану мен жаратуды, кәсіпорын шығындары арқылы әлеуметтік шаралардың бір бөлігін жүктейді.
Сондықтан барлық кәсіпорындар меншік түріне байланыссыз-ақ экономикалық қызметті ғана емес, әлеуметтік қызметті де атқаруға міндетті.
Қоғамдық санада кәсіпкер – бұл тек адам, индивидум деген пікір берік орныққан. Нарық қатынастарының құрылу және даму практикасы мемлекет қоғамдық мүдделер үшін белсенді кәсіпкерлік қызметпен айналыса алатынын көрсетті. Мемлекет қызметтің кәсіпкерлік саласына неғұрлым ерте қосылса, соғұрлым өтпелі экономиканың ұзақтығы қысқа, мемлекеттік кәсіпкерлік қызметтің әріден ойластырылған дағдарысқа қарсы және инфляцияға қарсы бағдарына бола нарық экономикасы тиімді дамиды, соғұрлым мемлекетте халықаралық инвестициялық ахуал өте жақсы, соғұрлым әлемдік экономикада осы мемлекеттің мәртебесі биік болады.
Кәсіпкерлік қызметтің дамуы экономиканың негізгі мемлекеттік меншігі болып табылады.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде мемлекет меншігінің үлесі көп емес, бірақ нақ осы ұлттық экономиканың дамуы үшін қажетті қызметтер мен тауарлар шығарушы өздерінің меншікті кәсіпорындарының болуына және бір уақытта мемлекет бюджетін толықтыру үшін қажет ақшалай қаражат табуына мүмкіндік береді.
Мемлекет меншігі – бұл тек қана кәсіпорындар жиынтығы емес, сонымен қатар тұтас макроэкономикалық жүйе. Өндіріс құралдарына өкімді бірігіп шығару механизімі өзін өзі басқару қарым-қатынасының жүйесі, мемлекеттік меншікті басқаруды орталықсыздандыру жүйесі және экономиканы демократиялық бағдарламалау арқылы жүзеге асырылады. Кәсіпорын өзіне мемлекет бекіткен шеңбердегі өндіріс құралдарымен ғана өкім шығарады. Мұндағы кәсіпорын мемлекеттік тапсырыс негізінде өз қарекетін жүзеге асырады. Мемлекет жалақы деңгейіне кепіл бере отырып кәсіпорынның ішкі қарекетін тиісті жұмыс уақытын, демалыс уақытын, жалақы мен тарифтік бағамды бекіту арқылы регламенттейді. Сонымен бірге мемлекет кәсіпорын пайдасын бөлу принціпін бекітеді, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындардың белгілі бір шектелген, анықталған деңгейдегі коммерциялық еркіндігі бар.
Дипломдық жұмыс тақырыбының зерттеу мәселелері болып Қазақстан Республикасындағы кәсіпорындардың алатын орны мен маңыздылығы, оның басқарудағы, сондай-ақ қызмет етуіндегі олқылықтарды анықтап, оны жетілдіру мен алдын алу жолдарын қарастыру, жиналған мәліметтерге талдау жасай отырып олардың болашақтағы көрінісін белгілеу табылады.
Тақырып өзектілігі кәсіпорындар қызметінің негізгі міндет-мақсаттары қоғам мен мемлекет қажетіне қарай айқындалатынында. Негізгі оның тағайындалуы мемлекеттің қорғаныс қабілетін материалдық жағынан қамтамасыз ету және қоғам мүддесін қорғау; экономиканың жеке меншік секторы қамтымаған немесе
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. «Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы» Декларация. 25 қазан 1991 жыл.
3. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2002 жыл.
4. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару туралы» Заң жобасы // Егеімен Қазақстан, 12 қыркүйек 2001 жыл.
5. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы және дамуының стратегиясы». Ал-маты, Дәуір , 1993 жыл.
6. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан-2030» Елбасының Қазакстан халқына Жолдауы. 1 қазан 1998 жыл.
7. Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі қауіпсіз коғамға қадам басайық. Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы, // Егемен Қазақстан, 25 казан 2001 жыл.
8. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999-2001 жылдарға арналған іс-қимыл бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 15 сәуір 1999 жыл.
9. Өзіндік басқару мен өзіндік каржыландыру тұжырымдамасы. Алматы, 1991 жыл.
9. 2001-2006 жж. кезеңге арналған «Селоның әлеуметтік-экономикалық дамуы» мемлекеттік бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 22 тамыз 2001 жыл. Жоба.
10. К. Б. Бердалиев, С. Ы. Өмірзақов, Б. К. Есенғазиев, Қ. Р. Ерғалиев. Басқару негіздері: Алматы, Экономика, 1998 жыл.
11. К. Б. Бердалиев - Основы управления экономикой Казахстана. Алматы: Экономика, 1999.
12. Государственное регулирование экономики / Под общ. ред. д.э.н. проф. В.И.Кушлина и д.э.н., проф. Н.А. Волгина. ™ М.: Экономика, 2000.
13. Государственное регулирование рыночной экономики / Под.ред.
Петрова Р. П. СПб, 1999.
14. Динкевич АК. К осмыслению опыта экономического развития Японии // Российский экономический журнал. 1992. №10.
15.Елемесов Р., Жатканбаев Е. Государство и рынок: Учебное пособие. — Алматы: Каржы-Каражат, 1997.
16. Есиркепов Г.А. Приватизация государственной собственности в Республике Казахстан в условиях перехода к рынку. — Алматы, Университет «Туран», 1999.
17. Вопросы экономики. 1990. №5.
18.Заявление Кабинета Министров Республики Казахстан об экономической политике в 1994 г. // Казахстанская правда. 1994. 5 февраля.
19.Ихданов Ж. О., Сансызбаева Г.Н., Саханова АН. Планово-финансовые механизмы регулирования экономики. — Алматы: Экономика, 1998.
20.Казахстан 1991 - 2001 годы: Информационно-аналитический сборник. Агентства РК по статистике. — Алматы: Экономика, 1998.
21.Калиев Г. Аграрная реформа в Казахстане: история, современность, перспективы. — Алматы: Бастау, 1998.
22. Кейнс Дж. Общая теория занятости, процента и денег. М., 1995.
23.Класс Эклунд. Эффективная экономика — шведская модель: (Пер. со швед.).— М.: Экономика, 1991.
24. Кошанов А. К. и др. Формирование государственного предпринимательства в Республике Казахстан в условиях смешанной экономики. — Алматы, 2000.
25. Ливщиц А, Государство в рыночной экономике (краткий спецкурс) // Российский экономический журнал. 1993. №1.
        
        МАЗМҰНЫ
-------
КІРІСПЕ……………………………………………………………………………......3
-------------------------------------------
I. КӘСІПОРЫНДЫ БАСҚАРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорынның мәні және
мазмұны.........6
1.2 Кәсіпорын - басқару объектісі
ретінде..................................................................14
ІІ. НАРЫҚТЫҚ ... ... ... ... ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1. «Қазақпарат» компаниясының даму тарихы және оның ұйымдық
құрылымы.......................................................................................................................24
2.2. «Қазақпарат» компаниясының 2006-2008 жылдардағы қаржылық
қызметін
талдау..............................................................................................................................31
2.3 «Қазақпарат» ... ... ... ... ... ... ... САЛА ҚЫЗМЕТІНІҢ ДАМУЫН МЕМЛЕКЕТ ТАРАПЫНАН
ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ...............................................................46
ҚОРЫТЫНДЫ.............................................................................................................58
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ........................................................61
КІРІСПЕ
-------
Кәсіпорын – нарықтық экономика құрылымының ең серпінді құрамдас
бөлігі. Барлық технология, өндіріс құралдары, еңбек заты ... ... ... ғылыми-техникалық жетістіктер өз
көріністерін кәсіпорында табады. Кәсіпорында өндірістің және
нарықтың заңдар нақты нысанға ие ... орта ... және ... ... экономикалық,
құқықтық өзінше еркіндік алуы, оған көптеген қосымша ... ... ... ... ... шеңбері
кәдімгідей ұлғаяды.
Мемлекеттік экономика жағдайында негізгі буынның іс-әрекеті тек
қана өндірістік ... ... ... ... және элеуметтік қызметін жалпы
мемлекеттік шаруашылық механизмі арқылы жүзеге
асырады.
Аралас әрі әлеуметтік бағытталған нарықтық экономика жағдайында
мемлекет кәсіпорынға иелік құқ бере отырып, оның өз ... ... және ... ... ... ... ... шығындары арқылы әлеуметтік
шаралардың бір бөлігін жүктейді.
Сондықтан барлық кәсіпорындар меншік түріне байланыссыз-ақ
экономикалық қызметті ғана емес, әлеуметтік қызметті де
атқаруға міндетті.
Қоғамдық ... ... – бұл тек ... ... деген пікір
берік орныққан. Нарық қатынастарының құрылу және даму
практикасы мемлекет ... ... үшін ... ... ... ... көрсетті. Мемлекет
қызметтің кәсіпкерлік саласына неғұрлым ерте қосылса,
соғұрлым өтпелі экономиканың ұзақтығы қысқа,
мемлекеттік кәсіпкерлік қызметтің әріден
ойластырылған ... ... және ... ... бола ... ... ... дамиды,
соғұрлым мемлекетте халықаралық инвестициялық ахуал өте
жақсы, соғұрлым әлемдік экономикада осы мемлекеттің
мәртебесі биік болады.
Кәсіпкерлік қызметтің дамуы экономиканың ... ... ... ... ... ... ... мемлекет меншігінің үлесі
көп емес, бірақ нақ осы ұлттық экономиканың дамуы үшін қажетті
қызметтер мен тауарлар шығарушы өздерінің меншікті
кәсіпорындарының ... және бір ... ... ... үшін қажет ақшалай қаражат табуына мүмкіндік
береді.
Мемлекет меншігі – бұл тек қана ... ... ... ... ... ... ... Өндіріс
құралдарына өкімді бірігіп шығару механизімі өзін өзі
басқару қарым-қатынасының жүйесі, мемлекеттік меншікті
басқаруды орталықсыздандыру жүйесі және экономиканы
демократиялық бағдарламалау арқылы жүзеге асырылады.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ғана өкім ... ... кәсіпорын
мемлекеттік тапсырыс негізінде өз қарекетін жүзеге
асырады. Мемлекет жалақы ... ... бере ... ішкі ... ... ... уақытын, демалыс
уақытын, жалақы мен тарифтік бағамды бекіту арқылы
регламенттейді. ... ... ... ... бөлу ... бекітеді, сондай-ақ мемлекеттік
кәсіпорындардың белгілі бір шектелген, анықталған
деңгейдегі коммерциялық еркіндігі ... ... ... ... ... болып Қазақстан
Республикасындағы кәсіпорындардың алатын орны мен маңыздылығы,
оның басқарудағы, сондай-ақ ... ... ... оны ... мен ... алу жолдарын қарастыру,
жиналған мәліметтерге талдау жасай отырып олардың болашақтағы
көрінісін белгілеу табылады.
Тақырып өзектілігі ... ... ... қоғам мен мемлекет қажетіне қарай
айқындалатынында. Негізгі оның тағайындалуы мемлекеттің
қорғаныс қабілетін материалдық жағынан қамтамасыз ету
және қоғам ... ... ... жеке ... секторы
қамтымаған немесе жеткіліксіз қамтыған қоғамдық өндірістің
буындары мен салаларында бірінші қажеттіліктегі ... ... ... ... ... ... ... немесе бақылау және қадағалау
функцияларын қоспағанда, мемлекеттің функциясы болып
табылатын салалардағы қызметті ... ... ... ... шешу ... табылады.
Негізгі мақсат – Қазақстан Республикасындағы кәсіпорындарды
басқарудағы маңызды, өзекті мәселелерді ашу.
Аталған мақсатқа жеті үшін қойылған міндеттер келесідей:
мемлекеттік кәсіпорынды жеке ... ... ... ... ... ... ... Республикасы бойынша шағын кәсіпкерлікке талдау
жасау.
Аталған жұмыстың құрылымы кіріспе, үш бөлімнен және
қорытындыдан тұрады:
1 бөлім - ... ... ... ... ... мен ... ашып, оны басқару туралы түсінік береді;
2 бөлім – зерттеу объектісіндегі, яғни нарықтық экономикадағы
кәсіпорындардың бәсекелестік қабілеттіліктері жайлы талдау
мәліметтерін қамтиды; 3 бөлімде – ... ... ... жолдары мен оның болашақтағы көрінісі
қарастырылған.
I. КӘСІПОРЫНДЫ БАСҚАРУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 ... ... ... ... мәні ... әлем ... ресми және ресми емес ұйымдар ретінде
қарастырылады, яғни «белгілі бір нәтижеге қол жеткізу
мақсатында немесе ... ... ... ... өзекті мәселелердің шешімін табу, иерархиялық
құрылымын анықтап міндеттерді бөлу ... ... ... ... ... ... ... мекемелер». Кәсіпорындар мен ұйымдар
тұтынушылардың әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыру
мақсатында құрылып, әрқилы атауларға, көлемге,
құрылымға және ... да ... ие. ... ... экономиканың негізгі түбірі өндірістен, экономикалық
өнімді қалыптастырудан құралады. Өндіріс болмаса, тұтынудың
болмайтыны анық. Тек кәсіпорын ғана өнім ... ... ... көрсетеді, сонымен қатар, ұлттық байлықтың
молаюы мен тұтынудың негізін қалыптастырады.
Мемлекеттің экономикасын қарапайым түрде мемлекетпен және өзара
өндірістік, бірлескен, коммерциялық және тағы басқа
қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... қарастыруға
болады.
Экономиканың қуаттылығы мен мемлекеттің индустриалдық күші
кәсіпорын қызметіцнің нәтижелілігі мен оның қаржылық
жағдайына ... ... ... шаруашылықты
басқарудың жалпы сызбасын пирамида түрінде қарастырып
көретін болсақ, оның негізі ретінде ... ... ... ... ... меммлекеттік,
аймақтык және ведомстволық басқару екінші кезектегі құбылыс
ретінде қарастырылады. Шаруашылықты ... ... ... ... кәсіпорын қарекетіне жағымды әсері болмаса,
оның қажеті шамалы-ақ.
Кәсіпорын – бұл қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру мен
табыс табу мақсатында өнім өндінетін, жұмысты орындайтын,
қызмет көрсететін ... ... ... (ұйым, фирма, концерн) заңды тұлға ретінде елдің
заңдар жиынтығымен белгіленген белгілі бір ... ... ... ... ... ... жатады:
өз мүлкінің болуы; тәуелсіз мүліктік жауапкершілік; сатып алу,
қолдану және өз мүлкіне үкім шығаруға, сонымен қатар, заңмен
рұқсат етілген іс-әрекеттерді өз атынын ... ... ... ... өз атынан талапкер және жауапкер бола алатын, жеке
бухгалтерлік баланс жүргізуге және ... есеп ... ... да ... иемденуге құқығы бар.
Шаруашылықтың кез келген формасындағы кәсіпорын мемлекет
экономикасында маңызды орынға ие. Макроэкономикалық
көзқарас бойынша кәсіпорын келесі жағдайларға ... ... ... табыстың, жалпы ішкі өнімнің, жалпы ұлттық өнімнің
көбеюіне;
- мемлекеттің өмір сүру мен өз ... ... ... Яғни ... ... ... бөлігі
кәсіпорындардан алынатын алым-салықтар есебінен
қалыптасады:
- мемлекеттің қоғанысқабілеттілігін қамтамасыз етуге;
- қарапайым және ... ... ... ... мен ... ... ... елдің барлық деңгейдегі азаматтарының материалдық жағдайын
көтеруге;
- медицина, білім, мәдениеттің дамуына;
- жұмыссыздық проблемасының шешілуіне;
- басқа да көптеген әлеуметтік проблемалардың шешілуіне негіз
болады.
Кәсіпорын бұл ... ... ... ету ... ... ... алады. [2]
Сурет 1
Мүдделі, қызығушы топтар және олардың кәсіпорынға жақындық
деңгейі
Қоршаған табиғаттың қалған бөлігі
Салықтық қызмет,
тәртіпті ... ... ... ... ... ... ... партиялар,
халықаралық ... ... ... ... ... қоғамы Тұтынушылардың ... ... ... ... ... анықтауға
ықпал ететін әртүрлі топтардың мүдделері көрсетілген. Бұл
топтардың кей ... ... ... мен ... ... кәсіпорынның мақсат жүйесін
қалыптастыруда ерекше күшті ықпалын тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... және аталған тұлғалардың мудделерін
қорғаушы, ұсынушы ұйымдар арқылы әсер ... ... ... ... болмайтын топтардың да мүддесін
ескеру керек. Тұтынушылардың ұйымдарын мысалға алайық.
Олар ... ... ... ... ... ... тазалығын анықтайды. Бұл топтартың мұддесін
ескермеген немесе бір мәмілеге келмеген жағдайда
кәсіпорынның кызметі сәтсіздікке ұшырауы мумкін.
Осылайша, кәсіпорынның мақсаты өз ... жеке ... ... ... бар көптеген
тұлғалармен, топтармен жасалатын қарым-қатынас негізінде
қалыптасады.
Шартты түрде кәсіпорынның мақсаттарын үш ... ... ... ... ... Бұл ... мақсаттар жүйесінің
негізін құрайды және нарықтық шаруашылықтағы кәсіпорын ның
жұмыс пен қызметке қабілеттілігін қамтамасыз етуге бағытталған;
- әлеуметтік мақсат. Бұл кәсіпорында ... ... ... ... әрекет жасауының айқын көрінісі. Сонымен
қатар кәсіпорынды қоғамдық экономика ... ... ... ... экологиялық мақсат коршаған ортаға экономикалық қарекеттің
әсерін ескереді.
Мақсаттар жүйесінің толық қалыптасып, ... үшін ... ... анық ... ... тиіс және ... формада қисыны келу керек. Яғни мақсаттар шынайы
болып, нәтижесі тексеріле, бақылана алатындай болуы керек.
Кәсіпорындар нақты мақсатқа және жалпы экономикалық үрдістердің
шеңберінде ... ... ... түріне сәйкес
ажыратылады. Кәсіпорынның барлық типтері өзінің
экономикалық ортасымен сатып алу, өткізу және капитал
нарықтары арқылы ... ... ... ... ... ... ... «Өндіріс» сөзі бұл жерже
материалдық игіліктің өндірісі немесе қызмет көрсету
мағынасында қолданылып отыр. [3]
Кәсіпорынның әртүрлі критерилерге сәйкес типтерін төменде
көрсетілген ... анық ... ... ... ... 2
Ұйымдастырушылық- құқықтық формасына қарай
Жеке, жанұялық кәсіпорын, шаруашылық серіктестік ... ... ... ... ... бар ... еншілес және
тәуелді шаруашылық серіктестігі), акционерлік қоғам,
өндірістік кооператив, мемлекеттік кәсіпорын, қазыналық
кәсіпорын, коммерциялық емес ұйым (мекеме, қоғамдық
бірлестік, қоғамдық қор, ассоцациялар, одақ)
Саласына байланыстыӨндірістің ... ... ... ... ... ... ... және құрастыр-малы
Өндірістің түріне қарай классификациялануы
Өндірістік кәсіпорындарӨндіруӨңдеуӨндірісШикізат өндіруші
Тау-кен өндірушіМұнай өңдеушіСтанок құрылысы
Азық-түлікҚызмет көрсететін
кәсіпорындарСаудаБанкСақтандыруКөлікБөлшектік
Көтерме
СыртқыЖинақ банкі
Несиелік
ИпотекалықСырқаттық
Өрттен
Авто жол
Темір жол
Әуе ... ... ... ... яғни ... ... ... заңды тұлғаларға Қазақстан Республикасының 1994
жылғы 27 желтоқсандағы Азаматтық Кодексінде мүмкін болатын
жағдайлар ескеріле отырып сәйкес анықтама, нұсқаулық және
көптеген ақпараттар берілген.
Жеке кәсіпкерлік – бұл ... ... ... ... ... ... ... пайда немесе жеке
табыс табуға бағытталған, өзінің жекеменшігіне немесе
коллективтің меншігіне негізделе отырып жүзеге
асырылатын азаматтардың іс-әрекеті. Бірлескен формадағы
кәсіпорындар ортақ ... ... ... негізінде өз
қарекетін жүзеге асырады. Оларға жанұялық кәсіпорындарды,
фермерлік шаруашылықты жатқызуға болады.
Шаруашылық серіктестігі - бұл жарғылық капиталы
құрылтайшылардың, қатысушылардың үлесіне
бөлінген коммерциялық ұйым. Ұйым ... ... ... ... сонымен бірге аталған ұйымның
өндірген және сатып сатып алынған бұйымдары мен заттары
серіктестіктің меншігі есебінде ... ... ... ... ... ... ... серіктестік және қосымша
жауапкершілігі бар серіктестік нысанында құрылуы
мүмкін.
Толық серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда
қатысушылары ... ... ... тиесілі барлық мүлкімен ортақ жауапкершілікте болатын
серіктестік толық серіктестік деп аталынады.
Серіктестіктердің міндеттемелері бойынша өзінің бүкіл мүлкімен
(толық ... ... ... ... бір ... одан да
көп қатысушылармен қатар, серіктестіктің (салымшылардың)
мүлкіне өздері салған салымдардың жиынтығымен шектелетін
бір немесе одан да көп ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға
қатыспайтын серіктестік сенім (командиттік) серіктестігі ... ... ... адам ... жарғылық капиталы құрылтай
құжаттарымен белгіленген мөлшерде үлеске бөлінген
серіктестік жауапкершілігі шектеулі серіктестік деп
аталынады; жауапкершілігі шектеулі серіктестікке қатысушылар
оның ... ... ... бермейді және серіктестіктің
қызметіне байланысты залалдарға өздерінің қосқан салымдарының
құны шегінде тәуекел етеді.
Қатысушылары ... ... ... ... ... ... жауп ... ал бұл
сомалар жеткіліксіз болған жағдайда өздерене тиесілі
мүлікпен оған өздері еселенген мөлшерде енгізген ... ... ... серіктестік қосымша жауапкершілігі бар
серіктестік деп аталады.
Акционерлік қоғам деп ... ... ... асыру үшін
қаражат тарту мақсатында ақциялар шығаратын заңды тұлға
танылады. Акционерлік қоғам ... ... ... ... үлесін қосады. Аталған үлесін айқындайтын
бағалы қағаз акция деп ... Бұл ... ... ... иесіне
түскен пайданың белгілі бөлігін дивидент ретінде иеленуге
құқық береді.
Азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін ... ... өз ... ... және ... ... мүліктік жарналарын біріктіруіне негізделген
ерікті бірлестігі өндірістік кооператив деп танылады.
Мемлекеттік кәсіпорындарға шаруашылық жүргізу құқығына
негізделген кәсіпорындар және ... ... ... ... ... жатады. Мемлекеттік
кәсіпорындардың іс-әрекеті мемлекеттік меншік формасына
негізделген.
Коммерциялық емес ұйымдар өз алдына келесідей бөлінеді:
- мекеме – басқару, әлеуметтік-мәдени немесе өзге де
коммерциялық емес ... ... ... үшін ... ... және қаржыландырылатын ұйым;
- қоғамдық бірлестіктер – Қазақстан Республикасында қоғамдық
бірлестікткр болып, саяси партиялар, кәсіптік одақтар және
азаматтардың заңдарға ... ... ... ... жеті үшін ... ... құрған басқа да
бірлестіктері табылады.
- азаматтар және заңды тұлғалар ерікті мүлік жарналар негізінде
құрған, әлеуметтік, ... ... ... бері және өзге
де қоғамдық пайдалы мақсаттарды көздейтін мүшелігі жоқ
коммерциялық емес ұйым қоғамдық қор деп танылыды.
- қатысушылардың материалдық және өзге де ... үшін өз ... ... жарналарын біріктіру арқылы жүзеге асырылатын
азаматтардың ерікті бірлестігі тұтыну кооперативі деп аталады.
- рухани ... ... үшін өз ... ... заң құжаттарында белгіленген
тәртіп бойынша біріккен азаматтардың ерікті түрдегі
бірлестігі діни бірлестік деп танылады.
1.2 Кәсіпорын - басқару объектісі ... алға ... ... әрқилылығы мен жанжақтылығы
оны дамыту мен қызметін басқаруда ... ... мен ... мен ... ... ... жағдаймен
қамтамасыз етуді талап етеді. Кәсіпорынды бір жағынан
мақсатына, қолданатын ... ... ... ... ... және екінші жағынан
құрылымы, үрдістері, еңбек бөлінісі, рөлдерді бөлу,
ұйымдастырушылық және басқару мәдениетінің көрінісі
болатын сыртқы орта мен ішкі ... және ... пен ... және тағы ... ... ... сүйене отырып сипаттауға болады.
Кәсіпорында құрылған әрбір жоспарда ұйымдастыру сатысы болады,
яғни жоспарланған мақсатқа жету үшін жағымды ... ... ... ең ... қызметкерлермен жұмыс істеу, басшылардың
стратегиялық, экономикалық ой-өрісін дамыту, ... жаңа ... ... қалыптастыру және тәуекелге
барудан, кәсіпорынның өзекті мәселесін шешудегі
жауапкершіліктен қорықпайтын ... ... және т. ... ... міндет-мақсаттары жетістіктерге қол
жеткізуді қамтамасыз ететін басқару жұмыстарының түрі
мен көлемін анықтауда маңызды орынға ие. Бұл жерде
кәсіпорынның түрі мен ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... болып табылатын
функциялар жайлы айтылып отыр. Кәсіпорынның түрі мен
ерекшелігіне байланыссыз болғандықтан басқарудың
жоспарлау, ұйымдастыру, ынталандыру, бақылау және
үйлестіру сынды функциялары жалпылық сипатқа ие.
Бөлініп ... ... ... ... ... ... суретте көрсетілген (Сурет 3).
Сурет 3
Басқару функцияларының арасындағы байланыс
Суреттегі бағыттар жоспарлаудан бақылауға дейінгі қозғалыс
қызметкерлерді ұйымдастыру мен ынталандару ... ... ... ... ... ортасында негізгі
функциялардың өзара қарым-қатынаса мен келісімділігін
қамтамасыз ететін үйлестіру функциясы орналасқан.
Жоспарлау – бұл ... ... ... мен оның
құрамдас бөліктерін құраумен байланысты басқару қарекетінің
бір түрі. Жоспар істелу керек іс-әрекеттердің кезегі бойынша
құрылуын ... ... және алға ... ... ... ... мен ... анықтайды.
Сәйкесінше жоспарлау өзіне келесілерді қосады:
- мақсаттар мен міндеттерді ... ... жету үшін ... бағдарлама, стратегияны әзірлеу;
- қажетті ресурстар мен уақытты анықтап, ... ... ... байланысты бөлу;
- жоспарды жүзеге асыру бойынша жауапкершілік артылған жеткізу.
[5]
Ұйымдастыру – бұл басқарудың екінші ... Оның ... ... құрылымын қалыптастыру және оның жұмыс
істеуін, яғни персоналмен, материалдармен,
құрал-жабдықтармен, мекемемен, ақша қаражатымен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... мен жауапкершілігін жіктеу арқылы
бөліктерге бөлу, сондай-ақ әртүрлі жұмыстар арасында өзара
байланысты қалыптастыру болып табылады.
Кәсіпорында құрылған әрбір жоспарда ұйымдастыру сатысы болады,
яғни жоспарланған ... жету үшін ... ... ... ... ең бастысы: қызметкерлермен жұмыс істеу, басшылардың
стратегиялық, экономикалық ой-өрісін дамыту, шығармашылық
пен жаңа енгізулерге икемділігін қалыптастыру және ... ... ... ... ... қорықпайтын қызметкерлерге
қолдау көрсету және т. б.
Ынталандыру – бұл жоспарда қойылған мақсаттарға жету ... ... ... ... ... іс ... ... қарекеті.
Ынталандыру үрдісіне келесілер кіреді:
- қанағаттандырылмаған қажеттіліктерді анықтау;
- қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған ... ... ... ... ... анықтау.
Ынталандыру бойынша жүзеге асырылатын шаралар экономикалық
(сыйақы беру, қаламақы жүйесінің болуы, материалдық көмек,
тұрғын үймен қамтамасыз ету) және рухани (атақ, шен беру,
жауапкершілігі мен ... ... ... ... ... болуы мүмкін. [6]
Бақылау – негізгі міндеті кәсіпорын қызметінің нәтижесін сандық
және сапалық бағалау мен есеп жасау болып табылатын басқарудың
қызметі. Оның ... екі ... ... көрсетуге болады:
- жоспарда көзделген мақсаттардың, жұмыстардың орындалуын
бақылау;
- жоспарда көрсетілген ... пен ... ... ... ... қызметтің жүзеге асырылуындағы негізгі құрал болып тура
мағынадағы бақылау, ... ... ... ... ... және ... жасау табылады. Жалпы басқару
үрдісіндегі бақылау қызметі қайтарымды байланыс
сипатына ие. Себебі бақылаудың талдамалары мен
көрсеткіштері бұрын қабылданған шешімдерге,
жоспарға, сондай-ақ нормалар мен ... ... ... ... ... ... әрқайсысы кәсіпорынның нәтижелі
жетістіктерге жетуде жүзеге асырылатын жеке маңызды үрдістер
болып табылады.
Кәсіпорындардың дәстүрлі кезеңдегі басшылары ақшалай тек
материалдық ... мен ... ... ... алса, қазіргі жағдайда адам ресурстарының құны маңызды
болып отыр. Іс-әрекетін адамсыз жүзеге асыратын ... ... жоқ. ... ... кәсіпорынды басқару – ең
алдымен персоналды басқарумен мәндес. Адамның іс-әрекеті
белгілі бір қарекеттің анықтамасынан ... оның ... ... ... ... ... Материалды
ресурстар мен табиғи ресурстарды басқарумен қатар,
адам ресурстарын ... кез ... ... басқаруда
маңызды орынға ие. Адам ресурстары ұйымның қалданатын
барлық ресурстарынан өзіне тән қасиеттерімен ерекшеленеді
және ... ... ... ... әдісін талап етеді. Адам
ресурстарының келесідей ерекшеліктерін атап көрсетуге болады:
- ... ... мен ... ... адамдар
парасатқа ие және сыртқы ықпалға (басқаруға) деген
реакциясы механикалық емес, эмоция мен сезімге
негізделген. Бұл ұйым мен оның ... ... екі ... ... ... ... ... иегері болғандықтан үнемі
жетілу, даму үстінде болады. Қазіргі жағдайда
ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... да өзгертіп,
ескіртіп жатады. Ал адамдардың өзгерістерге бейім келуі, үнемі
даму үстінде болуы ұйым ... ... ... және ... ... болып табылады.
- Үшіншіден, адамнаң қоғамдағы еңбектік өмірі, жалпы алғанда,
30-50 жыл бойында ... ... ... мен ... ... ұзақ ... ... болады.
- Төртіншіден, материалдық және табиғи ресурстарға қарағанда,
көп жағдайда, адамдар ұйымға белгілі бір мақсатпен келіп,
оны жүзеге асыруда ұйымның мүмкіндігін пайдаланады. Бұл
ұйымның өз ... ... ... орын ... да, ... ... адам ... басқарудың
маңыздылығы өте жоғары. Қызметкерлердің білімін жетілдіру,
дамыту, ынталандыру ... ... яғни ... ... даму ... ... және
тығыз байланыста жүргізілуі тиіс.
Ғылыми-техникалық прогресс жетістіктерін енгізу, көбінесе еңбек
күшінің сапасымен анықталып, адамның еңбектік қарекетіне терең
өзгерістер алып ... ... ... Қазақстан
экономикасын реформалау үрдістері де әсер етеді. Ескі
жұмыс орындары жойылып, ... ... ... ... жаңа ... орындары құрылады. Яғни жаңа
технологияларды қолданудағы талаптарға жауап бере
алатын білікті мамандарға деген тапшылық туындайды. Мұндай
жағдай ұйым деңгейінде адам ресурстарына деген
қарым-қатынастың ... алып ... ... ... ... ... ... Персоналды
басқару мәселелері ұйымның жоғарғы басқармасымен,
бөлімшелердің басшыларымен, депортаменттерімен
немесе кадрлармен жұмыс істеу бөлімшелерімен, яғни барлық
басқару деңгейлерінде қарастырыла бастайды. ... ... ... ... ... ... орынға ие. Табыс пен жетістіктің
стратегиялық факторларына келесілерді жатқызуға ... ... ету аясы мен ... ... ... ... ... техникалық құралдарды пайдаланып жоғарғы дәрежеде қызмет
көрсету;
өнімнің жоғарғы сапасы;
- ғылыми-техникалық прогресс жетістікткрін және ең жаңа
технологияларды пайдалану;
- өзгерістерге әрқашан дайын болу жыне оған тез ... ... ... ... ... ... ... сақтау;
- білікті мамандардың мүмкіндігі;
- ұйымдық құрылымның бейімділігі мен икемділігі.
Персоналды басқару тұжырымдамасы ... ... ... және ... ... ... әдістерін, сондай-ақ оны нақты жағдайларда
жүзеге асыру механизімін техникалық ұйымдастыру ... ... ... басқарудың әдістемелік негізі
мен технологиясын әзірлеу және оның жүйесін қалыптастыру
кіреді.
Персоналды ... ... ... ... ... ұйым персоналының мәні, индивидтердің ұйым міндеттері
мен мақсаттарына сәйкес келетін мінез-құлқын қалыптастыру
үрдісі, персоналды басқару қағидалары мен әдістері алдын
ала болжанады.
Персоналды басқару технологиясы ... ... ... оны ... ... ... ... оқытылуын, қызметкердің іскерлік
мансабын басқаруды, қызметтік және мамандық көтерілуін
басқаруды, ынталандыру мен еңбекті, қайшылық пен күйзелісті
басқаруды, ұйымның әлеуметтік дамуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... жүйесі мақсаттарды, функцияларды, персоналды
басқарудың ұйымдық құрылымын, мамандар мен басшылар арасындағы
көлденең және тік байланыстарды, басқару шешімдерін қабылдауды
және ... ... ... ... ... ... ... жағдайындағы
кәсіпорындарын дамыту оның ішіндегі персоналды басқару
жүйесін қалыптастыру мен дамыту түсінігімен қатар жүреді.
Кәсіпорын персоналын басқару жүйесі – бұл персоналды басқару
функциялары ... ... ... Нақты шаруашылық субъектісі
қай салада жұмыс істесе де және қандай да ... ... ... да, оның ... ... ... үш ... байланысты
блоктардан тұрады:
- басқару стратегиясы, яғни кәсіпорынның ағымдық жағдайы мен
болашақтағы дамуын көрсететін кадрлық бағытына байланысты
негізгі міндеттерді жүзеге ... үшін ... ... ... немесе басқарушы бөлімшелер – бұл локальды
сипаттағы бір типті басқару міндеттерін жүзеге асыруға
бағытталған тұтас ... ... ... ... ... болып нақты бір үрдіс табылады;
- ресурстармен қамтамасыз ету блогы. Аталған бұл блок барлық
операциялық бөлімшелер қызметін принципиалды
мүмкіндіктермен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ету;
- құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету;
- құқықтық әдістемелер жиынтығымен қамтамасыз ету;
- қаржылық қамтамасыз ету;
- ұйымдық қамтамасыз ... ... ... – бұл ... ... мамандар мен басшылардың ұстанатын ережелері,
негізгі жағдайлары мен ... ... ... ... ... ... ... өздері де объективті болып саналады.
Басқару қағидалары көп болғанымен барлық жағдайларында
персоналды басқаруды отандық кәсіпорындарда дәстүрлі түрде
орныққан келесі маңызды қағидаларға негізделеді:
демократияландырылған орталық ... ... ... ... ... ... тәртіптің бір
болуы, кадрларды іріктеу, ынтымақтастық пен алқалықтың,
орталыққа бағынудың және керісінше жағдайлардың келісімді
түрде болуы, ... ... және ... басқару жүйесінің болуы, қабылданған
шешімнің жүзеге асырылуын бақылау және тағы ... ... ... ... ... ... ... емес.
Персоналды басқару әдістері – бұл кәсіпорынның жұмыс істеу
үрдісіндегі қызметкерлердің іс-әрекетін үйлестіруді жүзеге
асыру мақсатында жеке қызметкерлер мен ... әсер ... ... мен тәжірибе персоналды басқаруда негізгі үш
әдісті ұсынған. Олар: әкімшіліктік, экономикалық ... әдіс ... ... ... болуға
бағытталған: еңбекте белгілі бір тәртіптің болуы,
міндеттілікті сезіну, белгілі бір ұйымда еңбек етуге деген
адамның талпынысы, ... ... ... ... бұл ... ... әсер етумен сипатталады. Себебі,
кез келген әкімшіліктік акт пен ... оның ... ... талап етеді.
Экономикалық және әлеуметтік-психологиялық әдістер жанама әсер
ету сипатына ие. Бұл ... ... ... ... ... және олардың соңғы нәтижеге жасайтын
ықпалын анықтау қиынға соғады.
Экономикалық әдістердің көмегімен жеке ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Аталған әдіс басқарудың экономикалық
тетіктерін қолдануға негізделген.
Басқарудың ... ... ... ... қолданылуына негізделген, яғни коллективтегі өзара
қарым-қатынас жүйесін жақсарту, әлеуметтік қажеттіліктерді
қанағаттандыру және тағы ... Бұл ... ... ... ... ... ... емес факторларды
белгілі бір дәрежеде пайдаланып, тұлғалардың, топтардың,
коллективтің ... ... ... келген кәсіпорынды басқару жарғысына сәйкес жүзеге
асырылады және оның өндірістік-шаруашылық қарекеті,
құқықтары мен міндеттері кәсіпкерлік іс-әрекет туралы заңмен
реттеледі.
Кәсіпорын белгілі бір ... ... ... және оның ... мен ... өз қалауынша анықталады.
Ұйымдастырушылық құрылымды әзірлемес бұрын
басқару қызметтерін бөлімшелері бойынша қолайлы түрде
бөліа алу қажет. Ол үшін келесілердің орындалуы шарт:
- бір сипаттағы ... мен ... әр ... ... алмау керек;
- барлық басқару қызметтері тек басқарушы бөлімшелердің
міндеттерінде болу ... ... бір ... қай ... ... ... ... сол
бөлімшеге бағытталуы керек.
Басқару құрылымы мазмұны мен оның көлеміне, сондай-ақ уақыттың
өтуі мен кәсіпорынның дамуына сәйкес ... ... Жеке ... ... ... ... Олардың біріншісі тік (вертикалды), яғни басқарушы мен
оның қарауындағы қызметкерлердің арасындағы байланыс, ал
екіншісі – ... тең ... ... ... ... негізінде белгілі бір жүйе бар. Кәсіпорынды
басқарудың негізгі үш жүйесі белгелі:
- сызықтық – барлық мәселелер бойыншатөменгі бөлімшелердің
жоғарғы бөлімшелерге тікелей бағыныштылығын ... жүйе өте ... және ... мәселе аз көлемде
болатын жағдайда ғана нәтижелі болып келеді;
- функционалдық – бұл жүйе ... ... ... ... ... ... ... бағыныштылығын сипаттайды. Бұл жағдайда нұсқаулар
тәжірибелі, арнаулы түрде беріледі. Бағынушы бөлімшелер
көбіне берілген ... ... ... орындалуы
керектігін шатастырып жатады. Сондықтан да бұл жүйе таза
түрінде өте сирек қолданылады;
- қазіргі уақытта көп таралған аралас жүйе ... ... ... және ... жүйені үйлестіреді.
Бұл жағдайда функционалды бөлімшелермен дайындалған шешім
басқарушыға ... ... үшін ... Ал ол өз
кезегінде бекітілген шешімді бағынушы бөлімшелерге береді;
- Кәсіпорын иесі басқаруға байланысты өз құқықтарын тікелей
немесе оның уәкілетті органы арқылы ... ... ... ... ... ... ... болып кеңес
немесе кәсіпорын басқармасы табылады.
ІІ. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДА БӘСЕКЕЛЕС ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ КӘСІПОРЫН
ҚЫЗМЕТІНІҢ ... ... ... ... Компаниясының даму тарихы және оның
ұйымдық құрылымы
«Қазақ ақпарат агентігі» ұлттық компаниясы» (бұдан әрі –
Компания) «Қазақстан Республикасы Мәдениет, ақпарат және
қоғамдық келісім ... ... ... ... Республикалық қазыналық кәсіпорнын ұйымдастыру
туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 8
қарашадағы № 1186 ... ... ... ... ... ... ашық акционерлік қоғам ретінде құрылған.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік
және жекешелендіру комитетінің 2005 жылғы 20 желтоқсандағы
бұйрығымен бекітілген Жарғысына сәйкес, оның ... ... ... ... ... ... және ішкі ... жарнамалау және әлемдік ақпараттық
кеңістіктегі Қазақстанның оң келбетіне қолдау
көрсету болып табылады.
ҚазААГ (бұрынғы ҚазТАГ) ақпарат рыногындағы өзінің қызметін ... ... ... бойы ... ... және ... ... қызметін көрсететін және көптеген
қазақстандық және шетелдік БАҚ-тар арасында өзінің ақпараттық
өнімдерін тарататын ... ... ... агенттігі болды.
Компания өзінің қызметінде бұрынғы ҚазААГ қызметін негізге
алады.
Қазақстанның ақпараттық қызмет көрсету рыногындағы ежелгі
агенттік ретінде ҚазААГ өзі ... ... ... белгілі
бір базалық негіз жасады.
ҚазААГ бес халықаралық ақпараттық агенттіктер қауымдастығының
мүшесі болды, әлемнің жетекші 12 ақпарат агенттігімен тура
ақпарат алмасты. Осының арқасында ... ... ... жедел түрде таратып және шетелдік хабарларды
негізгі көздерден тура алып ... ... ... ... ... ... ... газеттер, теледидар мен радио, облыстық
бұқаралық ақпарат құралдары болды.
Осылайша, ... ... ... ... ... ... ... сипатын сақтап қалды. Компания бүкіл
Республика бойынша тілшілер қосынының тармақталған желісіне ие,
бұл Қазақстанның қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени
өмірінде болып отырған ... ... ... және
объективті ақпараттар беруге мүмкіндік береді.
Сондай-ақ, Компанияның Нью-Йорк, ... ... ... және ... ... ... ... бар.
Құрылтайшы құжаттарды Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 13
мамырдағы «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңының талаптарына
сәйкестендіру мақсатында, ашық ... ... ... болып атауының өзгеруіне байланысты
Компания 2007 жылы 28 шілдеде Астана қаласы бойынша Әділет
департаментінде қайта тіркеуден өтті.
Компанияның ... ... ... 45950000 ... ... тоғыз жүз елу мың ) теңгені құрайды.
Ал ол, 45950 (қырық бес мың тоғыз жүз елу) дана қарапайым
атаулы акцияларға ... әр ... ... ... (бір мың) ... бір орталықтан басқарылатын, құрамында жеке құрылымдық
бөлімшесі (Алматы қаласында филиалы) бар біртұтас заңды тұлға
болып табылады.
Ұйым құрылымында еншілес ... ... ... ... – Директорлар кеңесі (Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2005 жылғы 25 ... № 1051 ... ...... ... ... ???????
????????? ????????? ????-?????????
0100090000037400000002001c00000000000400000003010800050000000b0200000000050000000c021509e90e040000002e0118001c000000fb029cff0000000000009001000000cc0440001254696d6573204e657720526f6d616e0000000000000000000000000000000000040000002d0100000400000002010100050000000902000000020d000000320a5a0000000100040000000000f10e150920ca2d001c000000fb021000070000000000bc02000000cc0102022253797374656d00000000000000000000180000000100000040f62000e3040000040000002d010100030000000000
???????????
??? ???????????
???????? ???????? ??????
????????? ???? ?????????? ???????
???. ???????? ??????
??????
???????? ... ... ... ???? ???? ????? ... ... ???? ???? ... ... ұйымдық құрылымының жоғарыда келтірілген
үлгісі компанияның негізгі қызметінің ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ақпараттық өнім түзу мен оны
жүзеге асыру қызметтерді ... ... және ... ... буынының үйлесімділігіне байланысты.
Өндірістік процестің бастапқы кезеңі ақпараттық өнімдер
шығарудың базалық ... ... - ... ... ... ... сапасы мен көлемі тілшілер
желісінің деңгейі мен аймақтық қамтуға, сондай-ақ
бірінші блокқа және компанияның ұйымдық құрылымының
екінші блогына енгізілген қызмет атқарушы тілшілердің
біліктілігі мен ... ... ... әлемдік ақпараттық кеңістіктегі қызмет
аясын кеңейту сан-салалы шетелдік тілшілер желісінің ... ... ... - ... ... ... және ... жүзеге асыру үшін дайын өнім ретінде түзу кіреді.
Бұл жұмысты бас редакциялар, сондай-ақ ұйымдық ... ... ... ... тақырыптық жаңалықтар қызметі
жүзеге асырады.
Үшінші кезеңде дайын өнімді ақпараттық ... ... ... Өнім ... ... сондай-ақ ақпараттық
қызметтер рыногына маркетингілік зерттеу жүргізу кіреді.
Ол Компания қызметін тиісінше негізгі бағыттарға бұрады,
тұтынушылардың жоғары сұраныстарын, ақпараттық өнімдерді
тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... талаптарды анықтайды.
Бұл қызмет Компанияның ұйымдық құрылымының үшінші блогына
жүктелген. Бұлардан бөлек, үшінші блоктың міндетіне
өндіріс ... ... ... ... техникалық және ұйымдық тұрғыдан
қамтамасыз ету кіреді.
Жоғарыда көрсетілген Компанияның жұмысын ұйымдастыру сызбасы
әрбір буынның өз қызметінде бір-біріне тура және ... ... ... ... ... жұмыстарын жолға қою маңызды
құрамдас міндеттердің бірі болып ... ... ... жұмысы, акционер мен тұтастай
алғанда, қоғам мүддесі үшін ... ... ... ... ... ... қызметі 2007-2008 жылдары біртіндеп
тұрақты рыноктық қызметке ауысуға негізделген.
Жаңа қызметтерден түсетін табыстар шапшаң қарқынмен өсіп,
өнімдік ақпараттық ... ... ... ... ... ... даму стратегиясын әзірлеу барлық: материалдық,
қаржылық, еңбек ресурстарын, озық ... ... және ... ... осы негізде -
бәсекелестік ортада рынокта тұрақтылықты қамтамасыз
етеді.
Қазіргі кезде Компания ақпараттық агенттіктерге ақпарат
қызметтерін ... ... ... ... маркетингілік зерттеу
жүргізуді қолға алып отыр.
Ресми мәліметтер бойынша 2008 ... 1-ші ... ... 2116 ... ... құралдары жұмыс
істеді. Олардың 123-і - Астана қаласында. Ең көп БАҚ Алматы
қаласында – 730 аталым, ең аз БАҚ – Маңғыстау облысында – ... Оның ... 1327 ... 591 ... 111 ... 40
радиостанция, 33 телерадиокомпания, 11 ақпараттық агенттік және
3 кабельдік телеарна провайдері бар. Жалпы алғанда бұқаралық
ақпараттар ... 490 – ... 1626 – ... ... ... ... бірнеше ірі ақпараттық агенттік – Компанияның
тікелей бәсекелестері бар. Олардың қатарында тармақталған
халықаралық тілшілер қосыны бар «Интерфакс-Қазақстан»,
«РАТА-ТАСС», ... ... бар. ... ... ... «Кода» және т.б. шағын ақпараттық
агенттік бар. Ақпараттық рыноктағы бәсекелестік ... деп ... ... ... ... ... ... сегменттеріне (БАҚ,
мемлекеттік органдар, ірі компаниялар) жұмыс істейтінін және
икемді тарифтік саясатты (өнімдер ұйым бюджетіне лайықты
баға бойынша сатылады) пайдаланатынын атап өту ... де ... ... ... ... 35,2 %-ын ... %-ын – мемлекеттік органдар, 43,5 %-ын кәсіпорындар, 3,5
%-ын жоғары оқу ... ... ... ... ... БАҚ) және БАҚ ... ... клиенттерді (1300
аталым), атап айтқанда, газеттерді,
телерадиокомпанияларды және
радиостанцияларды ескере отырып, ... ... ... ... - 2,5 %-ды құрайтынын
анықтауға болады. нәтижелерге қол жеткізуі қиын болар еді.
Компания қызметінің күшті жақтары ретінде ... ... ... тілшілер желісін, Компанияның адами қорын (кадрларын),
сондай-ақ, ұлттық ақпараттық агенттік ... ... айту ... ... ... ақпарат құралдары тұтынатын ресми
ақпараттық дерек көздердің бірі, себебі, жеделдік пен
нақтылық - ... ... ... сипаты болып
табылады.
Қалың оқырманға ұсынылып отырған ақпараттардың барлығы орыс,
мемлекеттік және ағылшын тілдерінде шығарылатынын атап
көрсету керек. Сондай-ақ, академик Әбдуәли Хайдардың
нұсқасы негізінде қазақ ... ... ... жазуына
ауыстырылып шығып жүр.
Мәртебесі мен елдің ресми тіршілігі туралы хабарларды
таратудағы ерекшелігін ескеретін болсақ, әрине,
Компания жұмысында баса ... ... ... ... ... бар, ал ... ... рейтінгіне әсер
ететіні күмәнсіз. Сондай-ақ, мемлекеттік құрылымдардың да, ірі
және шағын бизнес саласындағы іскер топтар арасында да
Компанияның ... ... ... ... айта кету ... Бұл ... ... науқандар
өткізуге салынатын қаражаттарға тікелей тәуелді.
Ақпараттық нарықтағы үлестің аздығын Компанияның тек 2005-2006
жылдары ғана халықаралық ақпараттық рынокқа белсенді ... ... ... ... ... ... ... толықтыру, Компания өнімінің таратылуы
аумағын кеңейту процесі жүруде. Осы тұрғыдан алғанда,
Компанияның жаңа клиенттерін іздестіру жұмыстарымен
қатар, тұрақты клиенттермен жеке жұмыстар (жеңілдікті
жүйелер ... жеке ... ... Мемлекеттік
тілде шығатын немесе хабар тарататын бұқаралық ақпарат
құралдарына қатысты 50 %-дық жеңілдік беру тәжірибесі
де жалғастырылуда. Рыноктың басқа қатысушыларына, оның ішінде
мемлекеттік органдарға да ... ... ... ... ... ... негізгі клиенттерінің 40-70 %-ын - «Хабар»
Агенттігі» АҚ, «Қазақстан» РТРК» ЖАҚ, «Рахат-ТВ»
Медиа-холдингі, «Казахстанская правда» ... АҚ, ... ... ... ... ... БY» және т.б. ... табылады.
Негізгі клиенттердің екінші қатарында мемлекеттік басқару
органдары (орталық және жергілікті органдар ) тұр, олар
30-50 %-ды құрайды.
Маңызды клиенттердің қатарында ірі ... ... ... мен ... бар, ... ... - 20-30 %.
Бұған дейін атап өтілгеніндей, Компания толық мемлекеттік тілде
басылатын немесе ... ... ... ... аймақтық
бұқаралық ақпарат құралдарына үлкен назар аударады.
Сондай-ақ, Компания өзара ... ... ... ... ... және ... ынтымақтастық
орнатқан. Олардың қатарында: РАТА-ТАСС, «Мажарстан МТИ» АА,
«Синьхуа» АА, «УкрИнформ» АА, «Кабар» Қырғыз ақпарат
агенттігі, «Ташкент» АА, Молдавияның ақпарат агенттігі,
АзерТАГ және т.б. ... ... ... ... Ұлттық Компаниясының 2006-2008 жылдардағы
қаржылық қызметін талдау
Компанияның 2006-2007 жылдардағы өндірістік-қаржы қызметінің
негізінде төмендегідей табыстар серпіні қалыптасты:
Кесте 1
2006-2007 жылдардағы табыстар құрылымы
КөрсеткіштерБірлік өлшемі2006 ... жыл ... ... ... ... табыс. с.і:мың теңге22 015100 907458Негізгі
қызметтен түсетін табыстар (ақпараттық қызметтер)мың.
теңге19 83199 683503Табыстың (%) үлесі, ... да ... ... 1841 22456Басқа да
табыстардың үлесі%9,91,2
Осы 1-ші кестеден байқалып отырғандай, 2006-2007 ... ... ... түрі ... ... 90 ... ... қызметтер көрсету болды.
Компания 2006-2007 жылдары ақпараттық қызмет көрсету жөніндегі
мемлекеттік сатып алу конкурсын жеңіп алғанын да айта кету
керек. Атап ... 2006 жылы ... ... 18 млн. ... 2007 жылы - 74,9 млн. теңгені
құрады. Бұл Компанияның өндірістік және қаржылық қуатының
өсу қарқынын көрсетеді. Сондай-ақ, Компанияны ... ... 2007 жылы 75,1 млн. ... ... ... негізгі қорларын толықтыра түсті.
2006 жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда, 2007 жылы табыстың
100907 мың теңгеге дейін, ... 78892 мың ... ... оның ... ... ... түрі бойынша –
79852 мың теңгеге немесе 403 %-ға өскен.
Бұл өсім бірінші кезекте, өндіріс көлемінің артуымен,
тұтынушылар санының өсуімен сипатталады, ал бұл,
Компания ... ... ... ... ... ... ... жылдардағы шығыстар
(мың. теңге)
2006 жыл
есеп 2007 жыл
есеп2007 жылдың 2006 жылға % есебімен23 799102 745 432
2006-дан 2007 жылға дейінгі кезеңде Компанияның шығыстары
абсолюттік ... 78946 мың ... ... 332 ... 2007 жылғы табыстың өсу қарқыны 2006 жылмен
салыстырғанда шығыстың өсу қарқынынан 7,8 %-ға артық.
Мұның себебі қайта құрылу кезіндегі негізгі құралдарға кеткен
шығындарда.
Ақпараттық ... ... ... ... ... санын
өсіру жөніндегі шаралар, ұсынылатын өнім сапасын жақсарту,
тілшілер ... одан әрі ... ...... бір ... ... мүмкіндік берді.
2006 және 2007 жылдардың өндірістік көрсеткіштерін салыстыратын
болсақ, шетел редакциясы ... ... ... ... факт ... ... ... жаңалықтар шығаруға
ерекше көңіл бөліп отырғандығын көрсетеді, ал ... ... ... ... ... роль ... 2007 жылғы өндірістік қуатын 2006 жылмен салыстырар
болсақ, жаңалықтар өнімін шығарудың абсолюттік көрсеткішке,
жылына 15204 жаңалыққа немесе 83,4 %-ға ... ... ... 2007 ... ... ... ... есеппен күніне А2 форматты 4,21 газет беті - 78 ... ... орта ... 82,28 бет – 1 520 ... 988 бет - 18 240 ... 2007 ... ақпараттық қуатының көрсеткіштері:
орта есеппен күніне А2 форматты 7,5 - 139 ... (1900 ... орта ... 150,9 бет - 2 787 ... 1811 бет - 33 444 ... ... ... қарқынының біршама өскеніне қарамастан,
Компания талдау жүргізіліп отырған кезеңде өзін-өзі ақтаудың
межелі деңгейіне шыға қойған жоқ, яғни, ... ... ... және ... қаржыларды қайтара
алуының әлеуетті мүмкіндігін көрсететін Компанияның
көрсеткіштері - қаржылық үрдіске қатысушы ... ... ... ... ... ... ... бола
алатын деңгейге жете алған жоқ.
Төменде келтірілген кестеден Компанияның қаржылық жағдайын
нығайту жөніндегі оң ... ... ... Атап
айтқанда, 2006 жылмен салыстырғанда 2007 жылы ақша
қаржысының ... 4,4 ... ... бұл өз кезегінде,
Компанияның абсолюттік өтімділік көрсеткішіне әсер етті.
Ал, бұл көрсеткіштің өсуі қысқамерзімдік міндеттемелер сомасы
мен ақша қаржыларының көлемімен тікелей ... ... ... ... ... ... болатын ақша
түсімдерінің аз ғана бөлігін қамтуы мүмкіндігін атап ... ... да, ... балансының өтімділік
талдамасы шамамен беріліп отыр.
Кесте 3
Өтімділік көрсеткіші
Коэффициенттер2006
жыл2007
жылағымдағы өтімділік 0,372,59шапшаң өтімділік
0,190,26абсолютті өтімділік 0,0290,050
Дегенмен, құрылғанына екі жылға жуық уақыттан бері Компания
белгілі бір ... ... қол ... ... ... ... ... сатып алу есебінен
материалдық-техникалық база күшейтіліп, шығарылатын
өнімнің көлемі ұлғайтылды, ұсынылатын өнімдердің түр-түрі
жақсартылып, ... және шет ... ... ... ... құралдар
2006
жыл2007
жылНҚ актив түріндегі үлесі 0,760,81Қолданыстағы НҚ үлесі
(көлік, құрал-жабдықтар)0,590,67НҚ тозу
коэффициенті0,4530,075
Талдау жүргізіліп отырған кезеңде негізгі қаржылардың жиынтық
өсімі 13 есеге өсті, ... ... ... ... ... негізгі қорларды жаңартумен
байланысты негізгі құралдардың тозу коэффициенті ... ... ... ... активтерін біршама жаңартты: қазіргі
заманғы компьютерлік техника, фото құрал-жабдықтар, басқа
да негізгі ... ... ... ... ... ... алмастырылды. Осының барлығы өнім өндірісі
сияқты оның сапасына да оң әсер етуде.
Көптеген мәселелер бойынша белгілі оң өзгерістерді саралай
отырып, Компанияның бастапқы ... ... (2007 жылы ... және ... млн. ... ... ... бәсекелестік мүмкіндігіне ие,
өзінің қуатын біртіндеп өсіріп келе жатқан ақпараттық агенттік
ретіндегі нәтижелерге қол жеткізуі қиын болар еді.
Компания қызметінің күшті ... ... ... ... ... тілшілер желісін, Компанияның адами қорын (кадрларын),
сондай-ақ, ұлттық ақпараттық агенттік ретінде Компанияның
мәртебесін айту керек.
Компания көптеген бұқаралық ақпарат ... ... ... ... көздердің бірі, себебі, жеделдік пен
нақтылық - Компания жұмысының маңызды сипаты болып
табылады.
Қалың оқырманға ұсынылып отырған ақпараттардың барлығы ... және ... ... ... ... керек. Сондай-ақ, академик Әбдуәли Хайдардың
нұсқасы негізінде қазақ тіліндегі жаңалықтар латын жазуына
ауыстырылып шығып жүр.
Мәртебесі мен елдің ресми тіршілігі туралы хабарларды
таратудағы ... ... ... ... ... баса ... аударуды қажет ететін
бірқатар мәселелер бар, ал мұның Компания рейтінгіне әсер
ететіні күмәнсіз. Сондай-ақ, мемлекеттік құрылымдардың да, ірі
және шағын бизнес саласындағы іскер ... ... ... ... ... ... ... айта кету керек. Бұл қуатты жарнамалық науқандар
өткізуге салынатын қаражаттарға ... ... Осы ... ... ... ... ... енгізу қажет.
Мұнымен қоса, өнімнің түр-түрлерінің күннен-күнге кеңейіп
отырғанын айту қажет. 2007-2008 жылдары «Таңғы жаршы»
ақпараттық топтамасы, «Елеулі ... ... ... ... «Тың: кеше, бүгін, ертең» кітабы
сияқты өнімдердің жаңа түрлері шығарылды. Сондай-ақ,
Компания негізгі ұйымдастырушыларының бірі ... ... және ... ... шығарылды.
Онда Қазақстанның батыс өңірі көне мәдениетінің құнды
ескерткіштері түсірілген фотосуреттер ... ... ... ... ... қол жеткізуге ұмтылды
және алдағы уақытта да сондай ұмтылыспен жұмыс істейді.
2008 жылдың қаржы көрсеткіштерін қалыптастыру кезінде
мемлекеттік тапсырыстан түскен 101,9 млн. ... ... ... ... 2008 жылы 20 ақпанда жасалған
мемлекеттік сатып алулар туралы № 38 шартқа сәйкес)
түсім қарастырылған. Негізгі қызметтен 142,9 млн. теңге
сомасында табыс түседі деп ... бұл 2007 ... 43 %-ға ... 43,2 млн. ... ... 137,2 млн. ... көлемінде жоспарланған, оның ішінде,
38,2 млн. теңге - жалпы және әкімшілік шығыстарды құрайды.
2006-2007 жылдардағы табыстардың теріс динамикасына ... даму ... ... байланысты, 2007
жылмен салыстырғанда 2008 жылға – 42 млн. ... ... ... Бұл ... ... ... көрсетуден
түсетін табыстың үлесі табыстың жалпы көлемінен арта
түседі.
2007 жылдың қорытындысы бойынша 5684 мың теңге көлемінде таза
табыс алу жоспарланып отыр. 2006-2007 жылдардың ... ... 3664 мың ... ... ... көрген
болатын. 2008 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша өткен
жылдардың өтелмеген шығыстары 8643 мың теңгені құрады.
Осылайша, 2005 жылдан бастап Компания шығынсыз ... ... ... ... өткен жылдардың шығыны 2008 жылы
өтеледі. Осы жағдайды ескере отырып, 2008 жылы Компания
дивиденд төлеуді жоспарлап отырған жоқ.
Компанияның қалыптасу кезеңіне ... 2007 ... ... ... ... ... ... жоспар бойынша, 2007 жылдың соңында
радиостанция ашу жоспарланған ... ... ... және ... ... ... бұл
жобаны жүзеге асыру жұмысы 2009 жылдың басынан басталатын
болады.
Компанияның ақпараттық өнімдерін құрудың өндірістік ... ... ... бірі – тілшілер желісін дамыту
болып табылады. Бірінші дереккөзден тілшілер алатын
мәліметтер ақпараттық өнімдер ... ... ... ... тілшілер желісінің жеткілікті
дамымауы, өзіндік ақпараттық өнімдерді жеткілікті
көлемде және қажетті сапада шығаруға мүмкіндік бермеді,
яғни, ... ... және ... ... ... ... ... бермеді. Қалыптасқан ахуалды
түзету мақсатында, 2007 жылдың бірінші тоқсанында
облыстық тілшілер желісін құру, шет елдерде бірнеше
тілшілер ... ашу ... ... Ал, 2008 ... ... Каирде және Анкарада тілшілер қосынын ашу
жоспарланып отыр.
2008 жыл бойына Компания ұстанымын және оның перспективалық
ақпараттық рыноктарға шығу ... ... ... Бұл тұрғыдан алғанда 2007 жылдың бірінші тоқсанында үлкен
жұмыс атқарылды, Компания рейтингі көтеріліп, орташа алғанда,
ТМД елдері мен Ресей аумағындағы 500 ақпараттық ... 40-50 орын ... ... ... Алдағы уақытта
сапалы жарнамалық науқандар өткізіп, сондай-ақ, жаңа ілкі
жобалар енгізіп, қосымша маркетингілік зерттеулер жүргізіп
Компанияның клиенттер базасын одан әрі ... ... пен ... ... ... үрдісінде күшті және әлсіз жақтарды анықтау
жөнінде маңызды жұмыстар атқарғанын айта кету керек. Бұл
атқарылған ... ... ... үшін ... ... ... және тиімді екенін анықтауға мүмкіндік береді.
Қызметтің негізгі түрінен алынатын табыс жаңа өнімдік тізбеге
негізделген. Олар мына төмендегі өнім ... ... ... жаршы»;
«Елеулі оқиғалар, атаулы күндер, есімдер» оқиғалар күнтізбесі
(ай сайын);
«Елеулі оқиғалар, атаулы күндер, есімдер» оқиғалар күнтізбесі
(жылдық);
«Қазақпараттың» жаңалықтар таспасы;
«Ресми ... ... ... болатын оқиғалардың
күнтізбесі;
«Қазақпарат-Фото» фотожаңалықтар таспасы.
Өнімнің өзіндік құны жалпылама түрде ұйымның шаруашылық
қызметінің, оның жетістіктері мен кемшіліктерін
жан-жақты көрсететін маңызды сапалық көрсеткіштерге
жатады.
Компания қызметінің ... бір түрі - ... ... шығару екені белгілі. Ақпараттық өнім өз құрылымы
жағынан ерекше сипатқа ие. Компания шығаратын өнімнің
өзіндік құнының негізгі құрамдас құрылымдарын анықтайтын
қырларына: іссапарлық ... ... ... ... және ... шығыстар, жайды және
автокөліктерді жалға алу шығыстары,
қызметкерлердің жалақыларына бөлінетін,
зейнеткерлік қамтамасыз ету, әлеуметтік сақтандыру
қорларына ... ... және т. ... ... стратегиясының маңызды элементтерінің бірі
болып баға саясаты –табылады. Ақпараттық қызмет бағасын
анықтаған кезде өндіріс пен нақты тұтынушылардың ... ... ... ... ... мен
шегерілімдер сияқты қосымша қызметтер жиынтығы, сондай-ақ
өнім шығару көлемі, таралу аймағы ескерілетін теңдестірмелі
көзқарас қолданылады.
Баға саясатын түзуде - ... баға ... ... ... ... ... ақпарат агенттіктері біршама икемді
баға саясатын ұстанады. Оның мәні - әрбір нақты ақпарат
алушының қаржы мүмкіндіктерін саралауда ... ... ... ... мен ... ... ... тұруы мүмкін.
Ақша қаражаты барынша мол түсуі үшін болашақта икемді төлем
нысаны бар және икемді баға ... ... ... және ... ... ... ... аталған факторларды назарға ала отырып, Компания
таңдап алынған бағытқа сәйкес, біртіндеп төмендету
жолымен баға ... ... ... ... отыр. Ал
бұл Компанияның бәсекелестік жағдайын айтарлықтай көтеруге
мүмкіндік береді. Сондай-ақ ... ... қаз ... ... да ескеру қажет. Осымен байланысты таяу
болашақтағы негізгі мақсат Компанияның ақпараттық
өнімдерін масс-медиа нарығына шығару болмақшы. Бұдан әрі
Компанияның ақпараттық өнімдеріне баға көрсеткішінің ... ішкі ... ... оның ... тура ... ... ... ұйымдасқан жаздырып алушылар жүйесін құру
жоспарлануда. Компанияның басқару жүйесіндегі
туындаған мәселелерді шешу үшін персоналды басқару
жүйесіне талдау жүргізіледі. Осы орайда ... ... ... әдісі табылады.Бұл әдістің тиімділігі
келесіде: бір адаммен айтылған ұсыныстар ... бір ... идея ... ал ол өз кезегінде басқа идеялардың
ұсынылуына себеп болады. Соның нәтижесінде ... ... ... және баға ... ... алғанда, Компания дамуының
жалпы стратегиясына қатысты екендігі сөзсіз. Бірақ, қазіргі
кезде Компания ... ... ... ұстанып отырған жоқ.
Бұл өнімнің өзіндік ерекшеліктерімен және басқа да
факторлармен байланысты. Компания клиенттер тобын
кеңейту, ұсынылатын өнімдердің сапасы мен санын арттыру,
маркетингінің жаңа ... ... ... қорларды
техникалық тұрғыдан қайта жарақтандыру мен ағымдағы шығыстар
құрылымын түбегейлі өзгерту жолымен табысты ұлғайтуды
көздейді.
2.3 ... ... ... ... ... мен тетіктері
Компания қызметі ақпараттық және насихаттық жұмыстардың ... ... сай ... және Қазақстанды
демократиялық қоғам ретінде дамыту
көрсеткіштерінің бірі болуы керек.
Қарқынды дамып келе жатқан ұлттық ... ... ... ... ... мен ... Азияның
аймақтық геоақпараттық кеңістігін құруға белсенді қатысудың
қажеттілігіне баса назар аударуы тиіс. Бұл өзінің
техникалық және кәсіби базасын нығайту есебінен
жаңалықтар тасқынын алу, ... ... және ... ... ... және ... ... білдіреді.
Экономиканың көтерілуімен, іскерлік белсенділіктің жандануымен
сипатталатын қолайлы макроэкономикалық жағдайлар ақпараттық
қызметтерге деген жоғары сұранысты түзеді және ... ... ... ... ... ... және аймақтық аренадағы Қазақстанның геосаяси
белсенділігінің артуы барынша айқын фактор болуда.
Қазақстанның бітімгершілік және ... ... ... ... алмасудың барынша тиімді және баламалы
жағдайларын, нысандар мен механизмдерін іздеуге
міндеттейді. Мұның үстіне, әлем жұртшылығының Орталық
Азия мен Каспий өңірі сияқты Еуразияның маңызды ... ... ... отырғанын да естен шығаруға болмайды. Ал
Қазақстан Республикасы оның құрамдас және өте маңызды бөлігі
болып табылады.
Бұл тұрғыдан, ... және ... ... оң ... мен оны ... ... барынша маңызды міндет -
ұлттық қана емес, сондай-ақ аймақтық (орталықазиялық
немесе каспийлік) көлемдегі қуатты, сан салалы және шұғыл
ақпарат тарататын ... құру ... ... ... ... ... ... бірі
болып:
Орталық Азия мен Каспий бойының ақпараттық қажеттіліктерін
қамти ... және ... алу, беру және ... жаңа ... ... ... отырып
жұмыс істейтін мықты тілшілер желісі бар Аймақтық Ақпарат
агенттігін құру үшін бүкіл Компания қызметін сатылап
түрлендіру мен қайта ... ... ... ... тиімділігін арттыру –
Қазақстан резиденттеріне және шетелдік тұтынушыларға
жаңалықтар ақпаратын беруде тез, шұғыл және кең көлемді
сервис;
Қазақстан мен ... ... ... қызметтер рыногында
жетекші және басымды позицияға ие аймақтық ... құру ... ... ... ... мыналар болмақ:
ақпарат рыногындағы өзінің позициясын нығайту;
бизнеске бағыт ұстаған ішкі және ... ... ... ... және ... ... ақпарат инфрақұрылымын
құру;
рыноктық құнының ұзақ мерзімдік өсу перспективасы,
рентабельділігі, тиімділігі және ... бар ... ... ... ... міндеттерге қол жеткізу үшін Компания келесідей
стратегиялық бағыттарды таңдайды:
қазіргі заманғы ақпараттық инфрақұрылым құруды ... ... ... табысты сегменттеріндегі бизнесті
жандандыру;
клиенттерге көрсетілетін қызметтер мен қызмет көрсетудің
сапасын жақсарту;
көрсетілетін қызметтерді жүзеге асыруды арттыру;
өнімдер мен қызметтердің, соның ішінде шет тілдегі ... ... ... арттыру, мазмұн мен стильді жақсарту
арқылы ақпараттық өнімдердің сапасын жақсарту;
айналымды және ақша ... ... мен ... ... ұлғайту.;
қызметкерлердің біліктілігін жетілдіру;
қазіргі заманғы техникалық инфрақұрылымдар құру;
Компанияның тұрақты дамуын қамтамасыз ету.
Компанияның рыноктағы жетекші айқындамасын нығайту
тұтынушыларға берілетін қызметтер сапасын көтеру,
өткізу ... ... ... ... жүзеге асыратын
болады.
Нәтижелі жетістіктерге жету үшін Компанияның негізгі
қызметкерлеріне жағымды жағдай жасау және оларды
тиімді басқару көзделеді. Сол себептен Компания басшылары
персоналды басқару жүйесін ... ... ... ... және ... ...... жүйесін
қалыптастыруда оған әсер ететін барлық факторларды
толық ескеру қажет (ішкі қарым-қатынас, қызметкерлердің өзара
қарым-қатынасы, жоғарғы органдармен байланыс, келісім бойынша
болатын байланыс);
оперативтілік, яғни ... ... ... ... мен
жетілдіру барысында уақытылы шешім қабылдау;
ғылым мен тәжірибеге сүйенетін перспективтілік принціпі.
Ақпарат агенттігінің келешектегі дамуына көп көңіл
аударылуы керек. Сондай-ақ Компанияның ... ... ... ... және ... ... сәкестендіру;
иерархиялық және келісімділік принціпі, яғни редакцияларды
өзара иерархиялық қарым-қатынаспен қамтамасыз ету.
Басқарудың барлық буыны арасындағы өзара қарым-қатынас
келісімділік және үйлесімділік негізінде болуы ... пен ... ... ... ... жүйесі
шығармашылық үшін барынша қолайлы болу керек және барлық
бөлімшелер мен басшылардық іс-әрекеттері бірдей принцптерге
негізделуі шарт;
үнемділік принціпі басқару жүйесін нәтижелі болатындай
ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... ... мұндай принцптеріне сүйенетін басшылар
болсын немесе қатардағы қызметкерлер болсын, Компанияның ең
негізгі ұстанымы адамдарғаға деген сыйластық пен сенім
екендігін есте сақтауы ... ... ... туындаған мәселелерді шешу үшін
персоналды басқару жүйесіне талдау жүргізіледі. Осы ... ... ... ... ... ... әдістің тиімділігі келесіде: бір адаммен айтылған ұсыныстар
келесі бір адамда жаңа идея тудырады, ал ол өз ... ... ... себеп болады. Соның нәтижесінде идеялар
ағымы пайда болады.
Шығармашылық кеңес ... ... ... персоналды басқару
жүйесін жетілдіру үшін барынша мүмкін болатын варианттарын
табу табылады. Бұл әдіс ... ... ... ... ... оны ... ... көрсетеді, сонымен
бірге мұндай әдіс басқару жүйесін жетілдіруде тиімді болып
саналады.
Компанияның қызметкерлерін басқару негізінде жүзеге асырылатын
кадр саясаты қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... қатардағы қазақстандық және шетелдік
агенттіктермен өзара тәжірибе алмастыру, қазіргі күні ... ... ... - кадр құрамының кәсіби тұрғыдан
өсуін жақсартуды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Бұлардан бөлек, кадр саясаты ауқымында оқу-танысу ... үшін ... ... жоғарғы курс студенттерін
қабылдау жүзеге асырылады. Тәжірибе жинақтау кезінде барынша
жоғары ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне ие болады.
Қазіргі кезде Компания ұжымы білімді және кәсіби адамдардың
ұстаханасы болып табылады. Жас буындар күш-жігер, жаңа
шығармашылық идеялар береді. Ал бұл, ... ... және ... ... кеңістігінде жұмыс істейтін
ақпарат агенттіктеріне қойылатын қазіргі халықаралық
өлшемдер мен ... қол ... ... ... біліктілігін жетілдіру бағдарламасы
жүргізіледі. Аталған бағдарлама ауқымында облыстағы тілшілер
орталық кеңседе (Астанада) тәжірибе жинақтайды, сондай-ақ
таяу шет елдердің ақпарат агенттіктерімен тәжірибе
алмасады. Компания қызметкерлерінің ... мен ... оқуы ... ... басқарудың негізгі тетіктерін атап өтуге болады:
кадрларды іріктеу, яғни алға қойған мақсатына жету үшін ең
алдымен Компанияға ... ... мол, ... жауап бере алатын қабілетті мамандар қажет;
қызметкерлерді жүйелі түрде бағалау;
үздіксіз ... ... ... ... ... ... тренингтерді ұйымдастыру;
басқару персоналына сыйақы беру;
қатардағы қызметкерлерге арналған сыйлықтар;
тапқан табыстың көлеміне ... ... ... ... ... тыс ... ... немесе қызмет үшін төлем;
Компанияға тиімділік пен пайда алып келе алатын жоғары білімді,
білікті мамандарды ... ... ... ... тұрақты еңбекақымен қамтамасыз етіп,
сонымен бірге қаламақы торы негізінде қосымша пайда ... ... Бұл ... ... ... саны емес,
материалдың сапасы ескеріледі. Яғни әр негізгі қызметкер
жеке өзінің пайда табу мақсатына жету үшін істеген
жұмысының сапасына көп мән ... ал бұл ... жету мен ... ... ... ... ие.
Әлеуметтік саланы дамыту мақсатында Компания кәсіподақтар
комитетін жандандыру бағдарламасын жүзеге асыруда. Атап
айтқанда, 2007 жылдың ... ... ... ... ... өз ... ... және
әлеуметтік-экономикалық мүдделерін қорғау, еңбек
жағдайын қорғау және жақсарту болып табылады. Жоспарлы
міндеттерді жүзеге асыру барысында Компания
қызметкерлері үшін сауықтыру ... ... ... ... ... ... құралдарымен және ұйымдастыру техникаларымен күн
сайын тікелей байланысты. Ал олар адам денсаулығына
физикалық тұрғыдан қолайсыз әсер ету ... ... ... ... қатарына электромагниттік және
электростатикалық сәуле шығаруларды, акустикалық шуды, ... ... және ... ... микроклимат өлшемдерінің
өзгеруін және басқаларды жатқызуға болады.
Компания қызметкерлерінің денсаулығы үшін, жоғарыда аталған
қолайсыз салдарларды ... үшін ... ... сәуле шығару деңгейі төмен қазіргі заманғыларға
ауыстырылуда.
III. КӘСІПКЕРЛІК САЛА ҚЫЗМЕТІНІҢ ... ... ... ... үшін жеке ... даму ...... өзекті мәселелердің бірі болып табылады.
Кәсіпкерлікті дамыту - нарықтық экономиканы
дамытудың кепілі. Сондықтан да, кәсіпкерлік
төңірегіндегі көптеген мәселелердің көтеріліп жатуы
да оның ... ... өте ... ... ... ... өзара тиімді ынтымақтастық
кұруы келешегі зор бағыт. Шағын кәсіпорындар ғылыми
техникалық жетістіктерді қабылдауға анағұрлым
қабілетті, нарықтағы сұраныс өзгерісіне оңай
бейімделеді. ... ірі ... ... мен ... көрсету құқығы үшін өзара бәсекеге
барады, мұның өзі олардың тұрақты ... ... Олар ірі ... ... ... диверсификациясын қамтамасыз етіп,
монополистік бағытқа қарсы әрекет ереді. Кәсіпкерлік
нарықта ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстары бойынша қызмет
көрсетумен қамтамасыз етіліп, белсенді рөл атқарады.
Кәсіпкерлер өздерінің күштері мен қаржыларын біріктіріп,
жалғыз бастылықтан ұжымдық іскер-лікке өтуге бейім ... ... ... бір ... ... құрамында жекелеген
кәсіпкер өз мүлкіне жекеменшігін сақтайды. Дегенмен де
серіктестіктерде, кооперативтерде оның құрылтайшылары
мен қатысушылары құрал-жабдық және басқа да ... ... ... ... Жеке кәсіпкерліктің бұл
мүмкіндігі бизнесті дамытушы күш, маңызды фактор болып
есептелінеді. Сонымен қатар, ұжымдық ... ... ... ... ... меншіктің құрылуы,
осы бірігудің барлық мүлкіне жауап беретін заңды тұлға
жасаумен байланысты.
Қазақстандағы кәсіпкерліктің дамуы ең алдымен басқару саласында
еңбек ететін ... ... ... ... ... даму ... жақсы игерген, өз елінің
ерекшіліктерін егжей-тегжей білумен қатар, қазіргі таңдағы
өркениетті ... ... ... ... әрі ... ... қызмет ететін жас
мамандарға байланысты.
Кәсіпкерлік сала қызметінің дамуын мемлекет тарапынан жетілдіру
жолдары келесідегідей:
- кәсіпкерлік салаларының дамуын мемлекет тарапынан жетілдіру
базасын ... ... ... ... ... ... жүйе ... тексеруші органдардың және рұқсат беруші құжаттардың санын
азайту;
- тиімді жетілдіру климатын ынталандыру және соның нәтижесі
ретінде реттеушілік деңгейін ... бұл ... заң ... ... ... ... қабылдануы қажет;
- келешекте дамыған мемлекеттердің кәсіпкерлік сала қызметінің
дамуын мемлекет тарапынан жетілдірушілік тәжірибесін және осы
саладағы ғылыми техникалық прогрестің жетістіктерін ... ... ... ... ... кағидаларын ұсынамын.
Біріншіден, Қазақстан кәсіпкерлік саласы меншіктің әр түрлі
нысандарына негізделуі керек. Мемлекет заң алдында
меншіктің барлық субъектілерінің теңдігін ... ... ... меншікке кол сұғуға болмайды.
Үшіншіден, мемлекет жеке кәсіпкерлік қызметтің ... беру ... және оны ... мен ... ету ... ... ... пен бәсекелестің кез келген
шектеуіне жол берілмейді.
Бесіншіден, әкімшілік аймақтың бірліктері дербес болып
табылады.
Басқарудың ұйымдастырушылық ... әрі ... ... мен шаруашылық тетіктерін нақтылы мақсатты
дамуымен тығыз байланысты. Басқару ... әрі ... ... талаптар болып мыналар табылады:
- ұйымдастырушьшық құрылым басқарудың негізгі занды-лықтарына,
дәл кезіндегі мақсаттарға сәйкес болуы керек және болашақтағы
дамудың негізі болуы ... ... ... ... ... ... ... қатар іске
асырылуы керек;
- бұрын өзін-өзі ақтаған басқаруды ұйымдастыру нысандарды,
қағидаларды және әдістерді жалғастырып пайдалану.
Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымы серпіндікпен ... ... ... ... ... ... мәселелері өтпелі кезеңнің әр
сатысында зертеліп отыруы қажет. Ол ... ... ... ... ... мен ... арақатысын
оңтайлаңдыру, яғни басқарудың иерархиясының барлық сатысында
оның функцияларын, құқықтарын және жауапкершілік қызметтерін
анықтап айыру. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... республикалық, аймақтық және бағдарламалық деқгейде жалпы
міндеттерді шешуде басқару органдарының үйлестігі мен
әрекеттестігі;
- еңбекті ұйымдастырудың пайдалы нысандарын, шешім ... және ... ... пайдалана отырып, басқару
аппаратының жұмысын тиімді етіп құру.
Бұл максатқа жету келесі негізгі мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... құрылымның шамалы рынокты жолмен тездетіп
қалыптасуы, мемлекеттік меншік объектісінің кіші ... ... ... ... ... субъектісі ретінде жеке иелену қабатының
қалыптасуы;
- бәсекелестік орта құру және өндірісті монополиясыз-дандырумен
қамтамасыз ету;
- шағын және орта бизнестің дамуы;
ірі және ... ... ... ... жеке ... шығару (реализация);
- шетел инвесторларын тарту мен жеке бизнестің басым болу
ұйымдық шаруашылық құрылымның калыптасуы;
- бағалы қағаздар нарығының субъектісі ... ... ... ... және дамуы. .
Монополизм нарықтағы еркін бәсекелестіктің мүмкіндігін жоя
отырып, экокомикалық өрлеуте кері әсерін тигізетіні
белгілі, яғни ... мен ... ... кұрайтын
монополизмнің бойында кай кезде де токырау қаупі бар. Оған
қарсы тұра алатын бірден бір фактор - ол ... ... етек ... ... ... де енді ... келе ... шағын
бизнес. Жалпы өркениетті елдердің қай қайсысын алсақ та
өздерінің экономикалық және әлеуметтік мәселелерін
шешуде шағын кәсіпкерлікке арқа сүйейді. Себебі шағын
бизнес халыктың ... ... ... ... ... ... да себебін тигізеді. Қазақстанда шағын
кәсіпорындар Одағы құрылды. Бұл орган шағын кәсіпкерлікті
корғау, ... ... ... олардың қызметін жүйелейді.
Ол мынадай бағыттар бойынша жүргізіледі:
- Қазакстанда шағын кәсіпорындарды қолдау қорын ... ... ... шағын кәсіпкерлікті қаржыландыратын инвесторларға
төмендетілген салық мөлшерлемесін қолдану;
- шағын кәсіпорындарды несиелеу және сақтандыру бойынша
кепілдіктер беру;
- шағын кәсіпорындар мемлекеттік ... ... мен ... ... олардың орнын толтыру үшін каржыландыру;
- шағын кәсіпорындарға сыртқы экономикалык ... ... ... жобаларға ерекше әлеуметтік өнім немесе қызмет түрі бар
және мемлекеттің табиғи монополиясында болатын бірегей
сатылар жатқызылады:
- істің ... ... және ... ... ... ... бірге оның өмірлік кешен кұнының
бағалануы;
- ұйымдастыру - құрьшымдық мәселеге сай технология,
монополиясыздандыру бойынша ұсьнылатын өзгерістер
жүйесі;
- ... ... және ... ... ... өтуі ... ... әдістермен
орындалады:
- қосымша түсінік жағдайындағы белгілі бір инвестицияларды сату;
- ... ... ... ... өткізу;
- басқаруда келісім-шарт жасау;
- акциялардың ашық сатылуы.
Мемлекеттік тікелей қолдаудың ортақ мақсатына жету үшін
міндеттердің бірқатарын шешу қажет:
- жаңа технологияларды, алдыңғы қатарлы ... мең ... ... ... ... мен қызмет көрсетуге ішкі нарықтың
қанығуы;
- отандық тауар өндірушілерді мемлекетік қолдау мен ... ... ... және ... ... ... ҚР-ның шикізат базасын ұтымды және кешенді пайдалану;
- менеджмент пен маркетингтің ... ... ... жаңа ... ... ... ... кадрларды үздіксіз оқытудың, олардың мамандық
деңгейін жоғарылатудың жүйесін енгізу;
- өндірісті күшейтуді қамтамасыз ету;
- коршаған табиғи ортаны жақсарту.
Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымын әрі ... ... мен ... тетіктерін нақтылы мақсатты
дамуымен тығыз байланысты. Басқару құрылымды рі қарай
жетілдірудегі ... ... ... ... ... ... құрылым басқарудың негізгі занды-лықтарына,
дәл кезіндегі мақсаттарға сәйкес болуы ... және ... ... ... тиіс;
- ұйымдастырушылық құрылымның жақсаруы шаруашылықтың
экономикалық тетігінің өзгерумен ... ... ... ... ... ақтаған басқаруды ұйымдастыру нысандарды,
қағидаларды және әдістерді жалғастырып пайдалану.
Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымы серпіндікпен сипатталатын
және объектінің жағдайымен байланысты ... ... ... ... кезеңнің әр
сатысында зертеліп отыруы қажет. Ол мәселелер мынандай
топтарға жинақталады:
- басқаруды орталықтандыру мен ... ... яғни ... ... барлық сатысында
оның функцияларын, құқықтарын және жауапкершілік қызметтерін
анықтап айыру. Сонымен қатар негізгі топтағы-кәсіпорындар,
фирмалар, бірлестіктердің шаруашылық дербестігін елеулі
көтеру;
- ... ... және ... ... ... ... басқару органдарының үйлестігі мен
әрекеттестігі;
- еңбекті ұйымдастырудың пайдалы нысандарын, шешім ... және ... ... ... отырып, басқару
аппаратының жұмысын тиімді етіп құру.
Осы аталған мәселелер кешені аппаратты құруды жан-жақты
қамтиды. Осының өзі ... ... ... ... ... ... дамыту мақсатында мынадай іс-шараларды
жүзеге асыру қажет:
- мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті барынша қолдау;
- мақсатты бюджеттік қаржыландыру ... ... ... ... беру ... ... кәсіпкерлер құқығын корғайтын орган жұмысын жандандыру;
- кәсіпкерлік қызметті тіркеуден өткізу кезіндегі қиыншылықтарды
жою;
-тексеруші органдар санын қысқарту;
- заңдардың орындалуын қамтамасыз ету, т.б.
Осы ... ... ... ... ... ... Осының өзі ұйымдастырушылық жүйелердің талдау
объектісі болып табылады.
Жұмыс істеу өрісіне байланысты инфрақұрылымды ... ... және ... деп ... ... ... ... бір. және басқарудың
рыноктық жүйесінің қалыптасуының негізгі атрибуты болып
табылады.
Бизнеске сәйкес инфрақұрылым іскерлік қатынастардың қозғалысын
жанамалайтын осы қатынастардын әр түрлілігіне және әр ... ... ... байланыстарын
ұйымдық-құқықтық формалардың жиынтығын көрсетеді.
Мемлекеттік тікелей қолдаудың ортақ мақсатына жету үшін
міндеттердің бірқатарын шешу қажет:
- жаңа технологияларды, ... ... ... мең ... жоғары сапалы тауарлар мен қызмет көрсетуге ішкі нарықтың
қанығуы;
- отандық тауар ... ... ... мен ... ... бейімделген және импортты алмастырушы өндірістерді
жетілдіру;
- ҚР-ның шикізат базасын ұтымды және кешенді пайдалану;
- менеджмент пен ... ... ... ... жаңа ... ... құру;
- жергілікті кадрларды үздіксіз оқытудың, олардың мамандық
деңгейін жоғарылатудың жүйесін енгізу;
- өндірісті күшейтуді қамтамасыз ету;
- коршаған табиғи ортаны ... ... ... ... ... ... асыру қажет:
- мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті барынша қолдау;
- мақсатты бюджеттік қаржыландыру саясатын жүргізу;
- ... ... беру ... ... ... ... ... орган жұмысын жандандыру;
- кәсіпкерлік қызметті тіркеуден өткізу кезіндегі қиыншылықтарды
жою;
-тексеруші органдар санын ... ... ... ... ету, т.б. Жоғарыда аталған
факторлар кәсіпкерлік субъектілерін «көлеңкелі
экоиомикаға», салық төлеуден жалтаруға ... ... ... кризистік процестер оның жүйесіз және
хаостық түрде құрылғандығымен айқындалады. Ьұл жағдайдың басты
себебі - несие алудың жоқтығы ғана емес, сонымен ... ... ... ... Бұл шараның көмегімен шағын жэне орта кәсіпкерлік
нарықта өз арнасын, жаңа нарықтарды, жаңа тауар түрлерін
алады, сонымен қатар экономикада бәсекені жақсартады.
Жалпы кәсіпкерлікті ... үшін тағы да ... ... ... ... шарттар орындалуы қажет:
- кәсіпкерлік субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен
құқығы болуы қажет. Ол - шаруашылық ... ... ... ... бағдарламаларын анықтау, каржы
көзін тандау, өнімдерді тасымалдау, өнімге баға ... өз ... ... ... қабылданатын шешімдерге, одан туындайтын
нәтижелерге тәуекелдікті қажет етеді. Қабылдаған
шешімдерге деген жауапкершілік ... ... ... де ... кәсіпкерлік қызметтің белгілі коммерциялық табысқа жетуге
бағдар ұстауы, экономикада қажетті нарықтық құрылым
орнатумен байланысты. Яғни кәсіпкерлік дамуы үшін оның
құқықтық ... ... ... ... ... экономиканың тұрақтылығы мен оның
бәсекелік сипатын қалыптастыруда басты күштерінің бірі
болып табылады. Кәсіпкерлікті дамыту үшін субъектінің
белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен құқығы, шаруашылық
қызметінің ... ... ... ... одан ... нәтижелерге тәуекелдіктің
болуы кажет. Кәсіпкерлік дамуы үшін оның ... ... ... ... ... ... экономикалық белсенділігі мен әлеуметтік
бағдар ұстауының кепілі оның өздігінен қоғамның орташа
топтарына жататындығы емес, оның дәулеті мен тұрмысының
нақты шынайы меншікке ... ... ... Қазіргі
уақытта шағын кәсіпорындар жұмыс істеп тұрған барлық
шаруашылық жүргізуші субъектілердің 80 пайызын құрайды.
Сонымен бірге кәсіпкерлікті дамытуға бағыггалған шешімдерді
орындауда іркіліс байқалады. Бұл ... ... ... ... ... ... және баска да
себептерге байланысты кәсіпкерлер бөлігі жасырын салаға
өтіп жатыр. Осы жағдайда ескеретін жәйт, кәсіпкерлердің құқығын
қорғайтын жүйе жасау, тексеруші ... және ... ... ... ... ... жетпіс пайызы оларды
қолдайтын аймақтық программа туралы хабары жоқ. Мұның өзі
әкімдер жұмысы ... ... ... ... ... ... бірі - несиелік
ресурстарды алудың қиындығы. Себебі несие алу үшін
кепілге қоятын мүлік, бизнес-жоспар жоқ. Осы себептен
банктерде шағын және орта кәсіпкерлігі қаржыландыруға
асыкпайды.
Тұрақты ... ... ... ... түрде
дамуы мүмкін, тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне
бейімделеді, бәсекелес нарықтық қатынастарға ықпал
етеді, экономиканың құрылымдық қайта құрылуына әсер етеді,
жаңа жұмыс ... ... жаңа ... топ пен ... ... жағдай жасайды, елдің жалпы ұлттық
өнімінде үлкен үлеске ие бола алады, мемлекеттік бюджетке
үлкен қаржы сомаларын береді.
1. Кәсіпкерлік сала қызметінің дамуын мемлекет ... ... ... ... ... ... ... тарапынан жетілдіру
базасын қолдану аясын кеңейту;
- кәсіпкерлердің құқығын қорғайтын жүйе ... ... ... және ... ... құжаттардың санын
азайту;
- тиімді жетілдіру климатын ынталандыру және соның нәтижесі
ретінде реттеушілік деңгейін көтеру, бұл жерде заң шығару
саласы тарапынан шаралар ... ... ... ... дамыған мемлекеттердің кәсіпкерлік сала қызметінің
дамуын мемлекет тарапынан жетілдірушілік тәжірибесін және ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында кәсіпорынды басқаруды
ұйымдастырудың әдістемелік қағидаларын ұсынамын.
Біріншіден, ... ... ... ... әр түрлі
нысандарына негізделуі керек. Мемлекет заң алдында
меншіктің барлық ... ... ... ... кәсіпкерлік меншікке кол сұғуға болмайды.
Үшіншіден, мемлекет жеке кәсіпкерлік қызметтің еркіндігіне
кепілдік беру керек және оны ... мен ... ету ... ... ... пен бәсекелестің кез келген
шектеуіне жол берілмейді.
Бесіншіден, әкімшілік аймақтың бірліктері дербес болып
табылады.
3. Басқарудың ... ... әрі ... ... мен шаруашылық тетіктерін нақтылы мақсатты
дамуымен тығыз байланысты. Басқару құрылымды әрі қарай
жетілдірудегі негізгі ... ... ... табылады:
- ұйымдастырушьшық құрылым басқарудың негізгі занды-лықтарына,
дәл кезіндегі мақсаттарға сәйкес болуы керек және ... ... ... ... ... ... жақсаруы шаруашылықтың
экономикалық тетігінің өзгерумен қатар іске
асырылуы керек;
- бұрын өзін-өзі ақтаған басқаруды ұйымдастыру нысандарды,
қағидаларды және әдістерді жалғастырып пайдалану.
4. Мемлекеттік тікелей ... ... ... жету ... ... шешу ... жаңа ... алдыңғы қатарлы техника мең ноу-хау
енгізу;
- жоғары сапалы ... мен ... ... ішкі нарықтың
қанығуы;
- отандық тауар өндірушілерді мемлекетік қолдау мен ынталандыру;
- экспортқа бейімделген және ... ... ... ... ... ... ұтымды және кешенді пайдалану;
- менеджмент пен маркетингтің ... ... ... жаңа жұмыс орындарын құру;
- жергілікті кадрларды үздіксіз оқытудың, олардың мамандық
деңгейін жоғарылатудың жүйесін енгізу;
- өндірісті күшейтуді қамтамасыз ету;
- коршаған табиғи ... ... ... ... ... ... мынадай іс-шараларды
жүзеге асыру қажет:
- мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... жеңілдетілген несие беру саясатын жүргізу;
- кәсіпкерлер құқығын корғайтын орган жұмысын жандандыру;
- ... ... ... ... ... ... ... санын қысқарту;
- заңдардың орындалуын қамтамасыз ету, т.б.
Экономикасы ... ... келе ... ... ... даму ... - өзекті мәселелердің
бірі болып табылады. Өйткені, нарықтық экономиканың өзі -
кәсіпкерлік экономика. Кәсіпкерлікті дамыту - ... ... ... ... ... және қолдауда құқықтық, экономикалық және
ұйымдастырушылық жағдайды қалыптастыру, мемлекетте
жаңа экономикалық қүрылымдарды ... ... ... ... ... ... тиімді
ынтымақтастық кұруы келешегі зор бағыт. Шағын
кәсіпорындар ғылыми техникалық жетістіктерді
қабылдауға ... ... ... сұраныс
өзгерісіне оңай бейімделеді. Сондай-ақ ірі кәсіпорындарға
тауарлар жеткізу мен қызмет көрсету құқығы үшін өзара
бәсекеге барады, ... өзі ... ... табыстарына
кепілдік береді. Олар ірі кәсіпорындардың орнықтылығын және
өндірістік диверсификациясын қамтамасыз етіп, монополистік
бағытқа қарсы әрекет ереді. Дегенмен де серіктестіктерде,
кооперативтерде оның ... мен ... және ... да мүлікті толық немесе ішінара
біріктіреді. Жеке кәсіпкерліктің бұл мүмкіндігі бизнесті
дамытушы күш, маңызды фактор ... ... ... ... ... ... ... капиталдың
қосылуы, ортақ меншіктің құрылуы, осы бірігудің барлық
мүлкіне жауап беретін заңды тұлға жасаумен байланысты.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыстың тақырыбын зерттеу нәтижелерін қорытындылай
келе ... ... ... атап ... ... ... ... белсенділігі мен әлеуметтік
бағдар ұстауының кепілі оның өздігінен қоғамның орташа
топтарына ... ... оның ... мен ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі
уақытта шағын кәсіпорындар жұмыс істеп тұрған барлық
шаруашылық жүргізуші субъектілердің 80 пайызын құрайды.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... байқалады. Бұл жерде басты себеп -
бюрократиялық қысымдар. Осындай және ... ... ... кәсіпкерлер бөлігі жасырын салаға
өтіп жатыр. Осы жағдайда ескеретін жәйт, кәсіпкерлердің
құқығын қорғайтын жүйе жасау, тексеруші органдардың және
рұқсат беруші ... ... ... ... жетпіс
пайызы оларды қолдайтын аймақтық программа туралы хабары жоқ.
Мұның өзі әкімдер ... ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі -
несиелік ресурстарды алудың қиындығы. Себебі несие алу ... ... ... бизнес-жоспар жоқ. Осы себептен
банктерде шағын және орта кәсіпкерлігі қаржыландыруға
асыкпайды.
Тұрақты экономикалық жүйеде кәсіпкерлік: динамикалық түрде
дамуы ... ... ... ... ... ... ... ықпал
етеді, экономиканың құрылымдық қайта құрылуына әсер етеді,
жаңа жұмыс орындарын ашады, жаңа кәсіпкерлік топ пен ... ... ... ... ... ... ... үлкен үлеске ие бола алады, мемлекеттік бюджетке
үлкен қаржы сомаларын береді.
Кей ... ... ... көз ... ... және ... ... келеді. Дегенмен, мемлекеттік
кәсіпорынның тиімді өндіріске қабілеттілігі жеке секторға
қарағанда кем. Мұның себебі, мемлекеттік кәсіпорындар
залалдылық жағдайына жеткен ... ... ... ... қаржылық көмек алады. Сонымен қоса,
мемлекеттік кәсіпорындардан қызметкерлердің қабылдануын
көбейтуді талап етеді. Бұл жұмыстың нәтижелілігінде
емес, жұмыссыздардың қысқаруынан жағымды көрініс ... ... ... секторда жок, қызмет немесе
жұмыс тиімділігі мен нәтижелілігін көтеруді ынталандырады.
Жеке кәсіпорындардың басшыларында өте күшті жеке ... бар ... ... жұмыс нәтижелі, тиімді болса, соғұрлым табыс көп.
Ал мемлекеттік кәсіпорынның басшысы жеке пайданы айтарлықтай
сезінбейді. Сәйкесінше шығындарды ... ... да ... ... ... ... бекітілген
2006-2005 жылдарға арналған мемлекеттік мүлікті және
жекешелендіруді басқарудағы эффективтілікті
жоғарылату бойынша салалық бағдарламада келесі жағдай
қарастырылған: «…төмен табыстылық және залалды мемлекеттік
кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың
мемлекеттік кәсіпорын статусын иеленудегі
орындылығын мемлекеттің мүддесі мен оған жүктелген
міндеттерді ескере отырып анықтау, сондай-ақ оларды басқа
заңды тұлғалардың ұйымдық-құқықтық нысанына көшірудің
немесе ... ... ... ... Республикасы Премьер-министрімен экономика
Министрлігіне мемлекеттік кәсіпорындардың жалпы саны мен
сапасына, қызметіне, заңдылығына, сәйкестілігіне
бйланысты талдау жасау ... ... ... сүене отырып келесідей
қорытындылар мен оған сәйкес ұсыныстарды атап көрсетуге
болады:
- жалпы алғанда тіркеу, соның ішінде мемлекеттік кәсіпорындарды
тіркеу, ... ... ... ... терезе” принціпі
бойынша жүзеге асырылуы керек. Аталған принцп мемлекеттік
кәсіпорындарды заңды ... ... ... ... ... ретінде тіркеуі мен тізімін жүргізіп, оның бәріне
бірдей ... ... ... ... ... ... ... қызметі белгілі бір дәрежеде
мемлекеттік кәсіпорындарға жүктеледі. Себебі
мемлекеттік кәсіпорындар мемлекеттік саясатты жүзеге
асырушы мемлекеттік органдарға ... ... алу ... ... мемлекеттік тапсырыс түрінде қызмет көрсету керек.
Яғни мемлекеттік кәсіпорындардың жарғысында кәсіпкерлік қызмет
емес, мемлекеттік органдардың ... ... ... жағдайларды қазіргі уақытта әзірленіп жатқан
әкімшіліктік реформаның екінші кезеңінде сәйкес
мемлекеттік органдармен ескерілу ұсынылады;
- барлық мемлекеттік органдар мемлекеттік кәсіпорындардың
міндеттері мен мақсаттарын және ... ... ... ... және ... ... ... ескеріп, жөнге келтіру
керек;
- барлық мемлекеттік кәсіпорындарға тән жалпы олқылықты атап
көрсетуге ... ... ... жеткіліксіздігі;
даму жоспарының жоқтығы;
қаржылық жағдайын сауықтандыру бойынша іс-шаралардың
қабылданбауы;
мемлекеттік кәсіпорындарды жою немесе оларды жетілдіру бойынша
уәкілетті органдардық қарекетсіздігі және іс-шаралардың
қабылданбауы.
Кәсіпорындардың қызметін реттейтін талаптар мен ... ... ... ... және ... ... ... бірге мемлекеттік кәсіпорындардың
шығындарына, еңбекақы қорына, қызметкерлер санына жүйелі
түрде талдау жасалуы қажет, сондай-ақ олқылықтарға
байланысты мәселелердің уақытылы шешілуін қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... Конституциясы.
2. «Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік
егемендігі туралы» Декларация. 25 қазан 1991 жыл.
3. «Қазақстан ... ... ... ... ... Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2002 жыл.
4. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару
туралы» Заң ... // ... ... 12 ... 2001
жыл.
5. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде
қалыптасуы және дамуының стратегиясы». Ал-маты, Дәуір ,
1993 жыл.
6. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан-2030» Елбасының ... ... 1 ... 1998 жыл.
7. Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі қауіпсіз коғамға қадам
басайық. Елбасының Қазақстан халқына Жолдауы, // Егемен
Қазақстан, 25 ... 2001 ... ... ... ... ... жылдарға арналған
іс-қимыл бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 15 сәуір 1999 жыл.
9. ... ... мен ... ... ... 1991 ... 2001-2006 жж. кезеңге арналған «Селоның
әлеуметтік-экономикалық дамуы» мемлекеттік
бағдарламасы. // Егемен Қазақстан, 22 тамыз 2001 жыл. ... К. Б. ... С. Ы. ... Б. К. Есенғазиев, Қ. Р.
Ерғалиев. Басқару негіздері: Алматы, Экономика, 1998 жыл.
11. К. Б. Бердалиев - Основы управления экономикой ... ... ... ... регулирование экономики / Под общ. ред.
д.э.н. проф. В.И.Кушлина и д.э.н., ... Н.А. ...... ... ... ... ... экономики / Под.ред.
Петрова Р. П. СПб, 1999.
14. Динкевич АК. К ... ... ... ... // ... экономический журнал. 1992. №10.
15.Елемесов Р., Жатканбаев Е. Государство и ... ...... Каржы-Каражат, 1997.
16. Есиркепов Г.А. Приватизация государственной собственности в
Рес­публике Казахстан в условиях перехода к рынку. — Алматы,
Уни­верситет ... ... ... экономики. 1990. №5.
18.Заявление Кабинета Министров Республики Казахстан об
эконо­мической политике в 1994 г. // Казахстанская
правда. 1994. 5 февраля.
19.Ихданов Ж. О., Сансызбаева Г.Н., ... ... ... ...... ... 1998.
20.Казахстан 1991 - 2001 годы: Информационно-аналитический
сборник. Агентства РК по статистике. — ... ... Г. ... ... в ... ... перспективы. — Алматы: Бастау, 1998.
22. Кейнс Дж. Общая теория занятости, процента и денег. М.,
1995.
23.Класс Эклунд. Эффективная экономика — ... ... ... ... М.: ... ... Кошанов А. К. и др. Формирование государственного
предприни­мательства в Республике Казахстан в
условиях смешанной эконо­мики. — Алматы, ... ... А, ... в рыночной экономике (краткий
спецкурс) // Российский экономический журнал. 1993. №1.
26. Лю Гогуань. Урегулирование китайской экономики и судьба
реформы // ... ... 1989. № ... ... К.Р., Брю С.Л. ... ... проблемы и
политика. В 2-х томах. Т.1. М.: Республика, 1992.
28. Мамыров Н.К. Проблемы развития экономики и образования *
Казахстане. — ... ... ... ... Н.К., ... Ж.О. Государственное регулирование в
условиях Казахстана: теория, опыт, проблемы: Учебное пособие.
— Aлматы: Экономика, 1998.
30. Мамыров Н.К., Саханова AM., ... Ш.С., ... ... и ... ~ ... ... ... Методические рекомендации по разработке годовых страте
гических планов для министерств и ведомств РК. — Алматы,
1997.
32. Муниципальный менеджмент / С.К. ... Г.Н. ... О. ... и др.: ... ... — Алматы: Экономика,
1995.
33. Орешин В. П. Государственное регулирование национальной
эконо­мики: Учебное пособие. — Mr. ИНФРА-М, 2000.
34. Прогнозирование и ... в ... ... Учебное
nocv бие / Под.ред. Т.Г. Морозовой и А.В. Пикулькина. — ... ... ... ... ... ... становления и pat
вития. В 2-х томах / Под ред. М.Б. ...... ... РК, ... ... экономика: 200 терминов. — М.: Политиздат, 1991.
37. Сансызбаева Г.Н. Система социальной защиты населения и
проблемы. — ... ... ... ... П. Экономика. В 2-томах. — М.: Машиностроение,
1993.
39. ... Д.Ю. ... ... ... Пер. с ... М.: ... 1997.
41. Стратегическое планирование / Под.ред. Э.А. Уткина.- М
ТАНДЕМ, 1998.
42. Стратегия развития Казахстана и реформирование национальных
производственных сил /М.Б. ... ... ИЭ МОиН ... К. Б. ... - ... ... ... мәселелері
«Экономика и бизнес». 1997 жыл № 1

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ұн сорттарын пішіндеу және бақылау"9 бет
Агроөнеркәсіп кешенінің дамуының теориялық және әдістемелік негіздері74 бет
Банк ісіндегі бәсеке5 бет
Компанияны басқарудағы қаржылық есептілік9 бет
Нарықты сегменттеудің ұғымы, критерийлері мен белгілері32 бет
Стратегия9 бет
Қазақстан Республикасында елдің экономикалық мүмкіндіктерін және ұйымдарды тиімді басқарудың шетелдің даму тәжіребиесін ескере отырып, ұйымдарды құрудың және тиімді басқарудың теоретикалық әрі практикалық тиімділігі76 бет
Қазақстан Республикасының экономикасының аграрлық саласын реттеу104 бет
“Казхром” акционерлік қоғамының экономикалық жағдайы мен тиімділігін бағалау34 бет
Ақтөбе мұнай өңдеу зауытындағы газды кептіру процесінің автоматтандырылуын жобалау22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь