Әлеуметтік педагог

«Мазмұны

1.Қазіргі заман жағдайында «әлеуметтік педагог» мамандығының енгізілуінің әлеуметтік тарих контексті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
2.Әлеуметтік педагогтың жұмысын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
3.Әлеуметтік педагог жұмысының негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
4.Білім беру мекемелері әлеуметтік педагогтарының құжаттары мен әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
5. Әлеуметтік педагогтың отбасымен жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
6.Отбасын зерттеудің психологиялық.педагогикалық диагностика түрлері: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
7.Оқушы тұлғасын әлеуметтендіру мектептің әлеуметтік педагогы мен педагог.психолгының бірлескен жұмыстары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
8.Әлеуметтік.педагогикалық диагностика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
9. Әлеуметтік педагогтың тәртібінде ауытқушылығы бар оқушылармен жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
Қосымша А Әлеуметтік педагогтың іс.құжаттарын жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... 45
Қосымша Ә Әлеуметтік педагогтың жылдық жұмыс жоспары ... ... ... ... ... ... ...56
Қосымша Б «Терминологиялық қобдиша» ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60
Кіріспе
Дүние жүзіндегі өркениетті мемлекеттерде тәрбиенің теориясы мен практикасындағы жетекші тенденция – әлеуметтік педагогика рөлінің артып отырантындығын көрсетіп отыр. Қоғамдық өмірдіңжан-жақты демократияландыруы мен гуманизациялау процесінде сонымен қатар Қазақстан Республикасының білім жүйесінде адами-тұлғалық қатынастың атмосферасын объективті тұрғыдан жасалуын талап етеді. Бұл өз кезегінде кәсіби мемлекеттік – қоғамдық әрбиелеу құрылымдарының өмірден, отбасынан, әлеуметтік-мәдени ортадан алшақтауын жою арқылы балалар мен жастарды әлеуметтік тәрбиелеу жүйесін өзгерту жолдарын іздестіруді қажет етеді.
1991 жылы біздің елімізде әлеуметтік педагог қызметінің енгізілуі кездейсоқтық емес. Елімізде әлеуметтік жұмыстың кәсіптік деңгейге көтерілуі-маңызды мәселе. Бұл мамандықтың болашағына, мемлекеттің әлеуметтік саясатының жастар саясатының жзастар саясатының өзекті проблемаларының шешілуіне кадрлар санасының тигізер әсері мол Білім беру мекемелерінде әлеуметтік педагог мамандығының енгізілуі, бүгінг таңдағы оқушылардың қоғамға әлеуметтік ортаға бейімделуі, әлеуметтенуіндегі қиыншылықтар, оның тұлғалық қасиеттерін зерттеуге , зерттеу нәтижесінде түзету жұмыстарын жүргізуге, өмірдің қиын жағдайынан шыға білуге ықпал етуге қажеттіліктерінен туындап отыр. Бұл жұмыстарын жүргізуге өмірдің қиын жағдайынан шыға білуге тықпал етуге қажеттігінен туындап отыр. Бұл жұмыс мамандық қана емес, сонымен қатар, бұл біз қол ұшын беретін, адами проблемаларын бірге шешетін, проблемаларды тиімді, дұрыс шешілу жолдарын табатын адамдар тағдыры. Осындай жауапты жұмысты атқара отырып, біз оның табысына барлық қоғам мүдделі екенін есте ұстауымыз керек. Болашақта әлеуметтік педагог мамандығы мұғалім мен медицина қызметкерлері секілді бұқаралық сипатқа ие болады. Себебі қоғам үшін «әлеуметтік эпидемиямен» күрескеннен, «әлеуметтік аурулардың» алдын-алу әлдеқайда тиімді екендігі белгілі.
Сонымен қатар әлеумтеттік педагогика ғылымының елімізде әлі қарыштап дами қоймаған шағында бүгінгі таңда білім беру мекемелеріндегі әлеуметтік педагогтар жұмыс жүргізу барысында түрлі кедергілерге ұшырап отыр. Оңтүстік Қазақстан облысында білім беру мекемелеріне республикалық трансферттен әлеуметтік педагогтардың штаттық бірліктері 2005 жылдан бері бөлінген. Бүгінгі таңда облыс мектептерінде 602 әлеуметтік педагогтар еңбек етуде. Әлеуметтік педагогтардың жоғары педагогикалық білімі болғанымен, басым бөлігінің арнайы әлеуметтік – педагогикалық білімі жоқ. Бұл жағдай-республикамыздың барлық облыстарындағы жағдайға ұқсас. Себебі қазіргі таңда әлеуметтік педагогтарды дайындайтын орта арнаулы, жоғары оқу орындары жетіспейді. Кедергілердің бірі әлеуметтік педагогтардың жұмысына қажетті әдістемелік құралдырдың жетіспеушілігі .
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі «Педагогика және психология» А.Мектеп-2002 ж.
2. «Методика и технологии работы социального педагога» М.А. Галагузова Х.В.Мардахаев. М. Академия 2004 г.
3. «Методическая помощьсоциальному педагогу образовательного учреждения но ведению текущей дакументации» А.И.Ситиик. А.В.Мисько. М.Академия 2005 г.
4. «Методика и технологии работы социального педагога» Н.А.Шентенко.Г.А.Воронина М.Академия 2002 г.
5.Шпаргалка по социологии Н.В.Аскеров. Е.В.Белова, Н.А.Мельникова М 2000г.
6. «Девиантты мінез-құлық жасөспірімдерімен түзетушілік- педагогикалық жұмыс атқару»К.М.Арыбаева Шымкент
7.Профилактика подросковой девиации: Теория и практика А.И.Тееленко М.С.Керимбаева А.2005г.
8.Социальная педагогика: введение в специальность А.И.Тееленко А.2005г.
9.Народное образование Российский общественно-педагогический журнал №2 2006г.М
10.Педагогика. Практикум и методический материалы. Коджаспирова М.
11.Мектептегі психологиялық диагностика. Власова Н.В. Шабажанова С.Қ.
12.Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. Республикалық педагогикалық журнал №5.2006ж.
13.Психология. Социология. Дефектология. Республикалық педагогикалық журнал №3.А.2005ж.
14.Бастауыш мектеп.Республикалық-ғылыми-әдістемелік және педагогикалық журнал №1.А.2006ж.
15. Қазақстанның білім және ғылым әлемі. Республикалық-ғылыми-әдістемелік және педагогикалық журнал №3.2006ж.
16.Социология педагогика журнал №1.2.3 М 2007ж.
        
        «Мазмұны
 
1.Қазіргі заман жағдайында «әлеуметтік педагог» мамандығының енгізілуінің
әлеуметтік тарих контексті
............................................................................
.............3
2.Әлеуметтік педагогтың жұмысын
ұйымдастыру...................................................6
3.Әлеуметтік педагог ... ... беру ... ... ... ... ... Әлеуметтік педагогтың отбасымен
жұмысы......................................................18
6.Отбасын зерттеудің психологиялық-педагогикалық диагностика        
түрлері:....................................................................
....................................................21
7.Оқушы тұлғасын әлеуметтендіру мектептің әлеуметтік педагогы мен педагог-
психолгының бірлескен
жұмыстары...................................................................
....24
8.Әлеуметтік-педагогикалық
диагностика..............................................................26
9. Әлеуметтік педагогтың тәртібінде ауытқушылығы бар ... А ... ... іс-құжаттарын
жүргізу................................45
Қосымша Ә Әлеуметтік педагогтың жылдық жұмыс
жоспары...........................56
Қосымша Б «Терминологиялық
қобдиша».............................................................60
 
Кіріспе
  Дүние жүзіндегі өркениетті мемлекеттерде тәрбиенің ... ... ... ... – әлеуметтік педагогика рөлінің артып
отырантындығын көрсетіп отыр. Қоғамдық өмірдіңжан-жақты демократияландыруы 
мен гуманизациялау процесінде сонымен қатар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... тұрғыдан
жасалуын талап етеді. Бұл өз кезегінде кәсіби мемлекеттік – қоғамдық
әрбиелеу құрылымдарының өмірден, отбасынан, әлеуметтік-мәдени ортадан
алшақтауын жою арқылы балалар мен ... ... ... ... ... ... қажет етеді.
  1991 жылы біздің елімізде әлеуметтік педагог қызметінің енгізілуі
кездейсоқтық емес. Елімізде әлеуметтік жұмыстың кәсіптік деңгейге көтерілуі-
маңызды  мәселе. Бұл ... ... ... ... жастар саясатының жзастар саясатының өзекті проблемаларының
шешілуіне кадрлар санасының тигізер әсері мол Білім беру ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ортаға бейімделуі, әлеуметтенуіндегі қиыншылықтар, оның
тұлғалық қасиеттерін зерттеуге , ... ... ... ... ... қиын жағдайынан шыға білуге ықпал етуге
қажеттіліктерінен туындап отыр. Бұл ... ... ... ... шыға білуге тықпал етуге қажеттігінен туындап отыр. Бұл жұмыс
мамандық қана емес, сонымен қатар, бұл біз қол ұшын беретін, адами
проблемаларын ... ... ... ... ... шешілу жолдарын
табатын адамдар тағдыры. Осындай жауапты жұмысты атқара отырып, біз оның
табысына ... ... ... ... есте ... ... Болашақта
әлеуметтік педагог мамандығы мұғалім мен медицина қызметкерлері секілді
бұқаралық  сипатқа ие болады. Себебі қоғам үшін ... ... ... ... ... әлдеқайда тиімді екендігі
белгілі.
  Сонымен қатар әлеумтеттік педагогика ғылымының елімізде әлі қарыштап дами
қоймаған шағында ... ... ... беру ... ... ... ... барысында түрлі кедергілерге  ұшырап отыр.
Оңтүстік Қазақстан облысында білім беру мекемелеріне республикалық
трансферттен әлеуметтік педагогтардың штаттық бірліктері 2005 жылдан ... ... ... ... ... 602 ... ... еңбек
етуде. Әлеуметтік педагогтардың жоғары педагогикалық білімі болғанымен,
басым бөлігінің ... ...... ... жоқ. Бұл жағдай-
республикамыздың барлық облыстарындағы жағдайға ұқсас. Себебі қазіргі таңда
әлеуметтік педагогтарды дайындайтын орта ... ... оқу ... ... бірі ... ... жұмысына қажетті
әдістемелік құралдырдың жетіспеушілігі . Бұл әдістемелік көмекші құрал
жалпы білім беретін мекемелердегі әлеуметтік ... ... ... ... табылады. Әдістемелік құралда әлеуметтік  -
педагогикалық жұмыстың  әдістемесі мен технологиясы, әлеуметтік педагогтың
отбасымен жұмыс әдістемесі, әрбір нақты мекеме ... ... ... ... ... паспорты, оқушының  әлеуметтік псапорты,
оқушының отбасына мінездеме, әлеуметтік педагогтың қабырға ... ... ... ... ... ... педагог жұмысындағы
диагностикалық жұмыстарға, түрлі балалар категориясымен жұмысының негізгі
бағыттарына әлеуметтік педаготың педагог психолгпен бірлескен ... ... ... ... ... педагогтардың
жұмыстарына мән берілген.
 
 
1.Қазіргі заман жағдайында «әлеуметтік педагог»мамандығының енгізілуінің
әлеуметтік-тарихи контексті
  Балалар, жасөспірімдер, ... ... ... қиын ... ... көмек сұрайды. Өмірден түңілген, үмітін жоғалтқан,
қиындықты  басыанан кешірген және проблеманы өздігінен шеше ... ... ... адамгершілік қолдауды және нақты көмекті
күтеді. Оларға сөзбек және ... ... ... ... ... ... қайта қарауына және кемелденуіне ықпал ету-әлеуметтік
педагогтың басты міндеті. Балалар мен жасөспірімдердің жанын түсіну ... ... ... ... миссиясы. Соңғы он жылдағы болып
жатқан өзгерістер рухани – өнегелілік бағдарлауды, тұспалдауды, мұрат етуде
көптеген қоғамдық сананың барлық формасының мазмұнына өзгертулер ... ... ... ...... ... |
|1 |Жоспарлы экономика |1 ... ... |
|2 ... жүйе |2 ... жүйе |
|3 ... ... |3 ... ... |
|4 ... ... әлсіз |4 ... ... ... |
|5 ... ... |5 ... ... ... ... ... ... қоғамдағы жағдайын әлеуметтік депривациялық
жағдай ретінде, яғни олардың өмір сүруі мен тұлғалық дамуына жағдайдың
жеткіліксіз болуы, ... ... және ... ... болуын айтуға болады. Күнделікті т өмірде жастар ішімдікпен,
нашақорлықпен,  ассоциалдық  мінез-құлықпен, қылмыспен ... ... мен  ... ... әсер ... толық емес, кикілжіңді,
қолайсыз, бейморалды отбасылар көбеюде. Балалар мен жастар үнемі білім беру
мен ... ... да ... депривцияға  түсуде. Қазіргі таңда
сапалы  білім алу тікелей ... ... ... байланысты болып
отыр. Әлеуметтік қатынаста депривациялық фактор әлеуметтік жіктелудің
күннен күнге тереңдеуіне және қала мен ауыл арасындағы айырмашылыққа
байланысты болып отыр.
  Әлеуметтік депривацияның ... бірі ... ... ... және жетім балалар санының көбейіп отырғандығын айтсақ болады. Бұл
проблема барлық менмлекеттерде бар ... . ... та тірі ... ... және олар ... үшін товарға ацналып отырған кезде жаңа көрініс-
әлеуметтік жетімдердің көбею қаупі туындауда.
  Әлеуметтік жетімдер деуінің ... өз ... ... аналық
борышын өтеуге жағдай тудырмай, жауапкершілік, махаббат, аяушылық және
мейірімділік ... ... ... ... пен сол ... арасындағы қатігездік, немқұрайлық ата ана мен бала арасындағы
қатынаста өз ... ... ... ... ... ... ... тоталитарлық  жүйеден
демократиялық жүйеге ауысуы ескі проблемалардың шиеленісуіне жаңа
проблемалардың соның ішінде жастар ортасында да пайдалануына ... ... мен ... ... ... ... ... ерекше
әлеуметтік –демографикалық тобының өздері және қоғам үшін маңызды
салаларындағы проблемалары.  Бұл проблеманы шешу үшін ... ... ... әлеуметтендіру институтының белсенділігін ғана емес, мемлекет пен
қоғам  тарапынан ... ... ... ... ... ... бала проблемасы мен мемлекеттің жастарға қатынасы барлық
кезде өзіндік, спецификалық көріністерге ие ... ол ... ... ... ... ... 1990 ... басына дейін ол
функцияны комсомол және пионер ұйымдары атқаратын. Кеңес Одағы жастарының
90 пайызы осы ұйым мүшесі ... ... ... ... ... ... басқарушы функцияларды іске асыратын барлық жастар
институтытоқырауға ұшырады. Ол ұйымдардың атқарған қызметі өз ... ... ... ... ... ... ... балалар мен
жастар мәселесімен мемлекет айналыспады. Мұның өзі жастармен әлеуметтік
жұмыс жүргізетін мекемелердің  материалдық базасына үлкен зиян тигізді.
Жастар ортасында жүйелі және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарды құру, оны мамандармен қамтамасыз ету
мәселесі де өткір мәселеге айналды. Ол маман әлеуметтік ... ... ... санасында өзекті дүние-өмірлік проблемаларының алуан түрлілігі
болып саналады. Елімізде 500 оқушыға жүргізілетін зерттеулер нәтижесінде
төмегндегі ... ... аса ... ... проблемаларының рейтингісі
 
|Рейтинг |Өмірлік проблемалары |Бұл проблемаларды |Респонденттердің |
| | ... деп ... ... |
| | ... адам саны | |
|1 ... ... |250 |50 |
|2 ... қолданыстағы |184 |37 |
| ... ... | | |
|3 ... |134 |27 |
| ... | | |
|4 ... және ... |134 |27 |
| ... болмауы | | |
|5 ... мен ... |94 |20 |
| ... ... | | |
|6 ... |84 |17 |
| ... | | |
| ... | | |
|7 |Бос ... ... |34 |7 |
| ... | | |
|8 ... ... |15 |3 ... ... талдай келе  бүгінгі таңдағы жастардың әлеуметтенуі,
әлеуметтік ортаға бейімделуі күрделі процесс екендігін байқауға болады. Бұл
қиындық алдымен өз ... үшін ... ... сезінуі мен 
тұлға ретінде өзін-өзі іске асыруы болып табылады. ... ... ... көзі ... болып отыр. Мектеп-оқушының біршама бөлігі
үшін әлеуметтік бейімделіне жағдай жасай алмай отыр. Бұл жерде проблема тек
қана оқушының үлгермеушілігінде  ... ... жоқ, ... негізгі
өмірлік дағдыларын қалыптастыра алмай отыр.
  Өскелең ұрпақтың табысты әлеуметтенуі үшін олардың тұлғалық дамуы үшін,
қоғам мүддесі үшін ... ... үшін ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың өзектілігі артып отыр.
  Әлеуметтік қорғау – жас ... ... ... мен қалыптасуына
әлеуметтік факторлардың жағымсыз әсерлерін ескере отырып,  ол  ... ... ... ... ... ... ... өз орнын таба
білуге бағытталған мемлекеттің мақсатты қызметі. Әлеуметтік қорғау-бұл
әлеуметтік – экономикалық, құқықтық категория  ғылыми әдебиеттерде ол
мәселе кең ... ... ... ... 4 бағытта қарастырылады:
1. Тұлғаның дамуы мен қалыптасу процесін әлеуметтік қорғау
2. Тұлғаның даму мен қалыптасу ... ... ... Адам құқығын қорғау
4. Мақсатты әлеуметтік қорғау
ІІ Білім беру ... ... ... ... ұйымдастыру
Білім беру  мекемелерінде әлеуметтік педагог мамандығының енгізілуі,
Бүгінгі тағдағы оқушылардың қоғамға, әлеуметтік ортаға ... оның ... ... зерттеуге зерттеу
нәтижесінде түзету жұмыстарын жүргізуге, өмірдің қиын ... ... ... ету ... ... ... Әлеуметтік педагог балалардың
әлеуметтік тәрбиесін ұйымдастырушы және әлеуметтану процесінің жоспарды
және мақсатты түрде өтуіне жағдай жасайтын маман.
  «Тұлға-отбасы-қоғам» жүйесінің өзара әрекеттесу жүйесінің ... ... ... ... ... ізгілікті қарым-қатынасқа
тәрбиелеуге әсер етеді. Әлеуметтік педагог жұмысының негізгі қызметінің
бірі оқушының ұтымды әлеуметтенуіне әсер ететін баланың кіші ортасын
ұйымдастыруға, ... әсер ету. Бұл ... ... қана емес, 
сонымен қатар бұл біз қол ұшын беретін, адами проблемаларын бірге шешетінг,
проблемаларды тиімді, ... ... ... ... ... ... ... атқара отырып, біз оның табысына барлық қоғам мүдделі
екенін есте ұстауымыз керек.
  Елімізде әлеуметтік жұмыстың кәсіптік ... ... ... ... болашағына, мемлекеттің әлеуметтік саясатының жастар
саясатының өзекті проблемаларының өзекті ... ... ... ... ... мол.
  Жалпы білім беретін мектептердегі әлеуметтік педагогтар білім беру
мекемелерінде қолайлы орта құруға, оқушының педагогтардың ... ... ... орта мен бала ... кең байланыс әлеуметтік
педагогтар білім беру мекемелерінде қолайлы орта ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ортьа мен бала арасында
кең байланыс жасауға мамандалады.
Балларды әлеуметтік – педагогикалық қолдау – баламен бірге оның өзіндік
көзқарасын , ... ... ... үшін және қоғамда қалыпты өмір
сүру ге кері ықпал кедергілерді жою үшін жолын анықтау. Өмір сүруіне, қарым-
қатынасына, өзін-өзі  тәрбиелеуіне, ... ... ... ... ... ... ... қалуына көмектесу.
  Әлеуметтік педагогты әлеуметтік қызметкердің бір түрі деп санау қателік
болар еді. Оның қызметінің ... ... ...... Негізгі
басымдық бала мен отбасы, бала мен тұрғылықты жеріндегі жақын ортасының
арасындағы қарым-қатынасын зерттеуіне беріледі. Әлеуметтік педагог
балалармен , оның отбасымен көршілік ортасымен ... ... Оның ... мақсаты-социумда балалар мен ересектердің әлеуметтік
маңызы  бар, профилактикалық қызметін ... ... ... білім
алуын әлеуметтік қолдау.
  Әлеуметтік педагог біріншіден, мүмкіндігінше проблеманың ... ... ... ... ... және ... оны ... адам бойындағы  олардың қарым-қатынасындағы әртүрлі ауытқушылардың
алдын-алып, отыру, осы ... ... ... ... ... ... қызметкер проблеманың алдын-алумен емес, проблеманың
өзімен жұмыс жасайды(алкоголизм, нашақорлық, әлеуметтік депрессия,
қаңғыбастық, ауру, өзін-өзі қызмет ете алмаушылармен, ... ... ... ... ... ... ... көмектің түрін, арнайы мамандануды қажет ететін (қарт адаммен жұмыс,
босқындармен, әлеуметтік риск тобына ... ... ... ... ол ... жас ерекшеліктері бойынша топтардың (балалар,
жасөспірімдер, жастар, қарттар) мекемелердің, микроорталықтың ерекше
сфераларының (ауыл-әскери бөлім) әлеуметтік проблемаларын ... ... ... ... ... мен ... педагогтың кәсіптік қызметтерінің
жұмыстарының түрі мен әдістемесі бір-бірімен қиылысып жатқанымен әр
маманның өзіндік  айырмашылықтары бар. Дегенмен әлеуметтік қызметкер
жұмысының нәтижелілігі әлеуметтік ... ... ... ... ... педагог жұмысының нәтижелілігі де әлеуметтік
қызметкердің қорытындысынсыз жоққа шығар еді. Әлеуметтік педагог бірінші
кезекте тұлға   мен отбасы қорғауға арналған мемлеккеттік – ... ... ... ... мен ... ... ... Әлеуметтік педагог – өсіп келе жатқан тұлғаның мүддесін, заңдық құқын
қорғаушы. Әлеуметтік педагог-сырттан бақылаушы емес, ол балалар ... ... ... ... ... ... ... – бұл
қызметтің жетекші ұйымдастырушысы. Оның барлық күш жігері адамды әрекетке,
әлеуметтік инициативаға қиын жағдайдан шығу ... ... ... ... ... ... шеше алуына көмектеседі.
Әлеуметтік педагогты рухани жетекші, тәлімгер десек те болады, ... ... боый ... оның ... ... жүргізеді, әлеуметтік,
жалпыадамзаттық құндылықтардың қалыптасуына ықпал етеді. Сонымен бірге ол
әлеуметтік терапевт-өзінің қамқорлығындағы адамдардың кикілжіңжі жағдайын
шешуге, соған сәйкес ... ... ... ... ... өзінің клиентінің құқын қорғайды, «әлеуметтік диагноз» қоюда
эксперт ретінде қатыса алады.
Кәсіптік-білімділік (теориялық) құзырлық немен ... ... ... ... мен ... ... ... тұлғалық қасиеттерін зертейтін, оның  физикалық, рухани және
әлеуметтік дамуын, мінез-құлқының қалыпты және ауытқушылығын зеріттейтін
жас ерекшеліктері психологиясын білумен.
б) Адамдардың бірлестіктерін және топтарын ... ... топ, ... ... ... зерттейтін социологияны білумен.
Кәсіптік-әрекеттік құзырлығы немен өлшенеді:
а) коммуникативтік құзырлығы жоғары болуы тиіс (латын ... ... ... жасаймын», «бірге жасаймын», басқа сөзбен
айтқанда қарым-қатынасқа мән беремін деген мағынаны білдіреді.) әлеуметтік
педагоктың коммуникативтік қабілеті оның ... ... ету ... ... ... құзырлығы-басқа адамның эмоционалдық жағдайын түсіну, оның
уайымына, ішкі сезіміне ене білуінен көрінеді.
Бұл жерде әлеуметтік педагоктың баланың проблемаларына көңіл бөле алу, ... ... ... қиын ... түсіне алу қабілеті туралы айтып
отыр. Осыдан барып оның өзін бала орнына қоя білу, дүниені оның ... білу ... ... Сонымен қатар әлеуметтік педагог оқушыға
ересек адам оны көріп, тыңдап ... ... ... алуы ... ... өзіне алдағы іс әрекетті болжау, айтылған әңгімелердің ішінен
негізгі және жанама фокторларды, ... ... ... ... Тек осы жағдайда тәрбиеленушінің сеніміне, педагогикалық қарым-
қатынаста баланың белсенділігіне үміт арта алады.
Б)ойлауды, іс-әрекетті оңтайландыра алу ... ... ... ... ... тат білу қабілеті. Себебі әлеуметтік педагог баланың
және жасөспірімдердің тобына және қиын балалармен олардың ... ... ... тез ... ... ... ... жас ерекшелігіне, жеке мінезіне және білімділік деңгейіне
байланысты қарым-қатынас  құралын, түрін,әдістерін өзгертіп отыруы қажет.
Баламалы әр түрлі байланыс процестерінде тез, оңтайлы ... ... ... ... үлке ... ие болады.себебі кез-келген әлеуметтік
педагогкалық шешуі ол тұлғаға бағыталған процес болғандықтан әлеуметтік
педагогика ... ... ... ... бас ... қажет.
Әлеуметтік педагогтың ойлауды және әрекетті оңтайландыра алуы кәсіптік
міндеттерді шешуде үлкен рөл атқарады. Әлеуметтік педагогпен байланыста
болатын әрбір баланың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік педагогтың міндеті-баланың осы мүмкіндігінің ашылуына,
өзінің жақсы қасиеттеріне назар аударуына, сенуіне көмектесу.
Кәсіптік-тұлғалық құзырлығы:
Бұл мамандықты таңдаған адамның ерекше тұлғалы сапасы болу ... ... ... ол ... ... сенімділік зонасы,
олардың өзаратүсінушілі, өзаракөмек, өзаражауапкершілік жолы. Әлеуметтік
педагогтың кәсіптік –тұлғалық жарамдылығын анықтайтын сапа:
а) ... ... ол көз ... басқа адамды қолдай
алатындығын көрсете алу.
ә) сыпайылық-әдептілік, басқа адамдармен қарым-қатынаста сыпайы болу.
б) аутентілік-адамдармен қарым-қатынаста шынайы болу, адал болу, ... ... - өзі ... ... ... ішкі ... аша ... адал болу, өзінің сезімі мен
ойын айта білу.
г) нақтылық-жалпылама пікір айтуда бас тарту, сұраққа жауап бере алу.
д) «Осы жерде және қазір» ... ... ... ... алу, ... оның ... ... нақты білу және оны көрсете білу.
Әлеуметтік педагогты тұлғалық және кәсіби қасиеттері бойынша топтастырып
көрелік.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
|Адамгершілік ... ... ... ... |зеріттеу |педагогикалық |
|              | ... ... ... ... ... - өзі ... қамын       |Ойлау. |Қадағалау ... ... ... |Елестету. ... ... ... ... ... |       |өз-өзіне сын ... ... ... сезімі. |Психологиялық |көзбен ... ... ... ... ... ... |
|Адалдық. ... ... өз ... |
|Әділеттілік. ... ... ... ... |
|Сыпайылық.            |Күйзеліс |Алу, ... ... ... ... ... ... ... |білу. |Өз ... ... |
| | Өз ... |Шеше алу. |Білу т.б. |
| ... ... | | |
| ... т.б. | | ... ... иесі ... діни ... және жалпы мәдениеті педагог
болуы тиіс, педагог және әлеуметтік қызыметткер бола білу, баланың білім
алуына, тәрбиесіне бамуына ... оны ... ... ... роль
атқаратынын түсіне алу тиіс, тұрақты адамгершілік қағидасы ұстанымы болуы
тиіс.
 
                    ... ... ... реттейтін нормативтік-құқықтық құжаттар.
Әлеуметтік педагог өз жұмысында:Қ,Р Конституциясын, Қазақстан
Республикасының «Білім туралы» Заңын, Б.Ұ.Ұ «Бала құқығы
туралы»Конвенциясын, Қ.Р «Бала құқығы туралы» ... ҚР ... және ... ҚР ... ... ... ... туралы»Заңын, «Әлеуметтік
педагог» Ережесін және басқа да  білім беру ... ... ... ... ... ... мемлекеттің басты проблемаларының бірі бала құқын қамтамасыз ету,
себебі мемлекеттің өміршеңдігі болашағы балаларға байланысты. Бұл проблема
көптеген ... қиын ... ... бірі болып саналады,
сондықтан ол өркениетті, халықаралық сипат алып отыр.
Бүгінгі таңда халықаралық-құқықтың бала құқын қорғау юойынша құрылымы
құрылып және жұмыс жасауда.
Халықаралық бала ... ... ... үйлесімді және жан-жақты дамуы
үшін және оны мемлекеттік заң ... ... ... ... әсер ... ... дамыған мемлекеттердің балаларыны көмек көрсететін мемлекет пен
мемлекеттік емес халықаралық ұйымдастырылып өзара ... ... ... ... ж БҰҰ Бас ... бала ... дүние жүзілік Конституциялық
Бала құқы туралы Конвенция қабылданды.Өркениетті адамзат бұл құжатты
қабылдауға дейін бірнеше құжаттар қабылдаған болатын. 1948 ж. БҰҰ  ... бала құқы ... ... декларациясы, 1959 ж Бала құқы туралы
Декларациясы БҰҰ Конвенциясы заңдық құжат ретінде Декларация Ережелерін
одан әрі тереңдетеді. Оны ... ... ... ... үшін құқықтық жауапкершілік артып, заңдық кепілдемелер мен
нормалардың жетілген түрін ұсынады.
Конвенцияның ... ... ... ... қорғау. 
Конвенция негізгі төрт талап қояды, ол бала құқын ... ... ... ... өмір ... ... ... баланы қорғау және қоғам
өміріне  белсенді қатысуды қамтамасыз ету.
  Конвенция-бұл жоғары ... ... ... Ол ... ... ... бір ... ретінде қабылдауға, баланың
жалпы адамзатық құндылық пен тұлғалық ... ... ... оның ... мен ... қарамастан дискриминайияламауға негізделген.
Конвенция бала мүдесін мемлекет мүдесінен жоғары қоюмен қатар, әлеуметтік
депривацияланған (әлеуметтік әлсіз топ, ... ... ... ... ... ... ... мүгедек, босқындар,құқық бұзушылық
балалар.
Конвенция-жоғарғы халықаралық стандарты, құқықтық құжат. Ол баланы өзіндік
дербес субъект ретінде ... ... ... ... ұлттық
заңдарын Конвенция негізінде қабылдауды талап етеді. Бала құқының әртүрлі
аспектілері ... ... ... ... ... ... ... Бала құқын қорғау бойынша Комитеті құрылып,
оған жоғары дербестік, өкілеттік берілген.
Конвенция-жоғары, биік педагогикалық ... бар ... ... ... және педагог тарапынан авторитарлықпен қарау барлық
мемлекеттерге бар. Конвенция балалар мен ересектерді қарыми-қатынасты
өзгеше адамгершілік-құқықтық және ... ... ... уағыздайды.
Баланың ойына, көзқарасына, тұлғасына силастықпен, түсінушілікпен қарау тек
жалпы адамзаттық мәдениетнормасы емес, құқықтықнорма да ... ... ... ... ... педагогика талап етушілік педагогикасын-
тұлғаралық педагогикасына құндылық бағдарды өзгертуге тиіс педагогика
саласы.
Конвенция бала құқы туралы бүкіл ... ... ... ... ... бұл ... 1994 жылы
қабылдады. Конвенция бала құқы мен мүдесіне байланысты базалық құжатқа
айналады. Қ.Р.-ның Конституциясы (30 тамыз 1995 ж)ҚР «Неке ... ... ... даму ... ... ... ... корекциялық қолдау (11.07.2002
ж) туралы Заңы, Қ.Р-ның «Бала құқы туралы» (8.08.200 ж)ҚР Заңы және ... ... ... ... ... ... рет бала ... қамқорлықты қажет ететін субъект
ретінде ғана емес, адамға қажет ... ... бар ... ... ... ... міндеттері:
• Оқушылардың жеке психо-медициналық және педагогикалық ерекшеліктерін
зерттейді.
• Баланы әлеуметтік ортаға бейідеу, жеке тұлға ... ... ... ... өмір сүру ... зеріттейді.
• Оқушының қажеттігі мен қызығушылығын байқайды, баланың жеке және
әлеуметтік қиыншылығын анықтау және өз құзырлығы ... ... ... ... мен ... тәртібіндегі ауытқулары
кезеңінде тез арада әлеуметтік көмек және қолдау көрсетеді, құқық
бұзушылығы бойнша алдын - алу  ... ... ... ... диогностика, әдістемесін анықтайды;
• Патронот бойнша тұрғын үй, зейнет ақы беру, жетім балалар мен ата-ана
қамқорлығынсыз қалған баланың мүліктік және мүліктік емес құқы ... ... ... тыс ... ... физикалық және дарындылық талантын
дамытуға жағдайлар жасайды;
• Баланың мемлекетпен, қоғаммен, ... және ... ... ... ... ата-аналар мен немесе  оларды ауыстыратын адамдармен
бірлесіп, тығыз қарым-қатынаста жұмыс жасайды;
• Білім беру ұйымдарынаң білім бағдарламаларын құрастыруға, бекітуге,
оны жүзеге асыруға қатысады және ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік - педагог жұмысының негізгі бағыттары
Мектепттің әлеуметтік-педагогикалық қызыметі төмендегідей бағыттардан
тұрады:
Ұйымдастыру шаралары:
• Қажетті құжаттар мен жұмыс ... ... ... катигориядағы
балалар мен отбасы туралы мәліметтер банкін құру, ата-анаға кеңес беру
және үйіне баруын тіркеу туралы журнал арнау);
• Мектептің әлеуметтік ... ... ... ... және ... үшін ... беру және ... әлеуметтік-педагогикалық тәрбие мен әлеуметтік-педагогикалық қорғау
міндетін шешуші мекемелермен өзара байланыс жасау (денсаулық ... ... ... ... әлеуметтік қорғау, ішкі істер және
т.б.мекемелері мен мамандары және т.б.);
• құқықбұзушылықтың алдын алу Кеңесін құру;
Зерттеу шаралары:
• Әлеуметтік қорғаламаған оқушылар катигориясын анықтау ... ... ... ... ... көп ... және аз қамтамасыз
етілген отбасылардың балалары, девиянтық мінез- құлықты оқушылар );
• Бірінші сынып оқушыларының бейімделу деңгейін анықтау мақсатында
әлеуметтік психологиялық зерттеу;
• Бесінші ... ... ... дейгейін анықтау;
• Мүгедек балалардың денсаулығына мониторинг жүргізу;
• Балалардың әлеуметтену деңгейін анықтау (сыртқы орта кіріге алуы,
жоғары сынып ... ... ... мен өмірлік маңызы бар
жоспарларын мектептің іске асыру дәрежесі);
• Мектептегі әлеуметтік-психологиялық ахуалын ... ... және ... ... қарым-қатынасы, мұғалімдер мен
оқушылар арасындағы қарым-қатынас, оқушылар мен оқушылар, мектеп пен
отбасы арасындағы қарым-қатынас, біртұтас  ұжымның қалыптасу ... ... ... ... ... Мектептің әлеуметтік-мәдени жағдайын бағалау (оқушыны жалпымәдени
дүниетанымын дамыту және оқытушының бос уақытын ұйымдастыру ... ... ... ... беру қызыметі деңгейінің ата-ана сұранысына сәйкес келуі;
• Мектеп ... ... ... ... арасында сауалнама
жүргізу;
Түрлі балалыр категорияларымен жүмыс:
• Мүгедек балалрмен жұмыс (мәліметтер банкін құру, оларды жеке ... ... ... ... ... ... олардың
үйіне бару, оларды оқулықпен қамтамасыз ету, бос уақытын ұйымдастыру,
халықаралық мүгедектер күнін ... ... ... санаториялық –курорттық жолдамалармен қамтамасыз ету );
• Қамқорлықтағы балалар және ... ... ... ... ... ... ... анықтау мақсатында олардың үйіне
бару, жалпыға білім беру қорынан материялдық көмек көрсету, қамқорлық
бойынша инспектормен кездесу, әлеуметтік көмек көрсету, саноториялық
–курорттық жолдамалармен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... бар ... жұмыс (мәліметтер банкін құру,
баланың үйіне бару, олардың қызығушылығына қарай үйірмелеріне тарту,
балалар мен олардың ата-анадары мен ... ... қиын ... ... ... ... ... жетекшілеріне қиын балалармен жұмысына психологиялық-
педагогикалық көмек көрсету, балалар мен олардың ата-аналарына
психологиялық-педагогикалық кеңес беру, ата-аналар үшінпедагогикалық
консилиум өткізу, олардың ... ... ... мәлімет жинау, жазғы
демалысын ұйымдастыру, КТІЖБ-мен бірлесіп профилактикалық жұмыстарын
ұйымдастыру);
• Аз қамтамасыз етілген және көп балалы отбасылармен жұмыс ... ... ... әлеуметтік-тұрмыстық жағдайына акт құру
мақсатында иелеріне бару, мектепте тегін тамақпен қамтамасыз ету,
материялдық және әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету ... ... қиын ... ... ... ... жүйелі білікті көмек қажет.
әлеуметтік педагогтың отбасымен жұмысының негізгі бағыттары:
• Диагностикалық (отбасы ерекшелігін және кіші ортаның әсер ету
дәрежесін зеріттеу);
• Болжамдаушылық (диагностика ... ... ... ... жағдайын
модельдеу);
• Ұйымдастырушылық-коммуникативтік (ата-аналарды психологиялық-
педагогикалық ағарту, олармен қарым-қатынас орнату);
• Құқыққорғаушылық (құқық қорғау, бостандығы, ... ... ... ... ... (девианттық мінез-құлықтың алдын-алу);
• әлеуметтік-тұрмыстық (материялдық көмекке зәру отбасыны көмек
көрсету);
• әлеуметтік-психологиялық (шұғыл, кідіртуге болмайтын психологиялық
көмекті іске ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету);
Әлеуметтік педагогтың кәсіптік білім деңгейі төмендегі
біліктіліктермен өлшенеді:
Қызыметінің нормативтік-құқықтық базасы (әлеуметтік педагог, балаға ... ... ... қызыметінің әлеуметтік –құқықтық және әлеуметтік-
эканомикалық негіздерін реттейтін заңдар, заңдылық актілер,үкімдер,
шешімдер, нұсқаулдар).
Әлеуметтік педагогтың теориясы мен тарихы.
Баланың ... ... ... оның физикалық, рухани және
әлеуметтік дамуын, мінез-құлқын қалыпты және ауытқушылығын зерттейтін жас
ерекшеліктері психологиясы.
Адамдардың бірлестіктерін және топтарын (отбасы, шығын тән, ... ... ... ... социология.
Әлеуметтік басқарудың әдістемесі және кәсіптік зерттеу қызыметін жоспарлау.
IV.Білім беру ... ... ... ... ... ... педагог қызыметін реттейтін негізгі нормативтік-құқықтық
құжаттар: Бала  құқығы  туралы ... бала ... ... ...  Жеке қолдану папкасы.
3. Сыныптың әлеуметтік паспорты.
4. Әлеуметтік педагогтың картотекасы.
5. Оқушының әлеуметтік паспорты.
6. Оқушының тұрмыстық жағдайын ... ... ... ... ... ... ... мінездемесі.
9. Әлеуметтік педагогтың есеп беру журналы.
10.  Әлеуметтік педагогтың қабырға ... ... беру ... ... бірлескен жұмыс жоспары.
12. Әдістемеулік нұсқаулар, ата-аналар үшін жадынамалар.
13. Сынып жетекшілерге ... ... ... ... ... ... шешуге арналған әдістемелік
нұсқаулар.
14. Ата-аналар мен балаларға арналған олардың проблемасын шешуге құзырды
қалалық және аудандық мекемелер мен ұйымдар ... ... ... және ... ... ... журналы.
16. Атқарылған жұмыстың есебі.
Жеке қолдану папкасы
Әлеуметтік педагог өз жұмысын  ұйымдастыруда жеке ... ... ... ... папкасына төмендегі құжаттар енгізіледі:
• Мектептің негізгі құжаттары (жарғы көшірмесі, лицензия көшірмесі
т.б.).
• Әлеуметтік педагогтың қызыметтік және ... ... ... ... жоспары мектептің өндірістік жоспары немесе бөлігі,
даму бағдарламасы, тәрбие жұмыс жоспары, сабақ және ұйымдастыру
кестесі т.б.
• Мектептің педагогикалық ... ... ... пән ... ... ... ... көрсетілген).
• Әлеуметтік педагогтың кәсіптік қызыметімен байланысты мекемелер
тізімі.(қамқорлық және қорғаушылық бөлімі), ішкі істер органдары,
емханалар, ... ... ... ... ... мекеме
қызыметкерлерінің аты-жөні, жұмыс кестемі көрсетілуі тиіс).
                             V. Әлеуметтік педагогтың отбасымен жұмысы
    Жасөспірімдерді бақылаусыздығы  мен  қараусыз қалуы – ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Аталған
жағдайдың себебінің бірі ата-ана мен балалар арасындағы қарым-қатынасқа 
байланысты. Отбасы мен мектептің арасындағы ынтымақтастық – бұл ... ... және ұзақ ... болып табылады. Бұл жұмыс ең
алдымен отбасын жүйелі, әрі жан-жақты зерттеуден, отбасы тәрбиесін
ерекшеліктері мен жағдайын ескеруден ьасталады. ... ... ... ... үлкен өзгеріске ұшырауда. Отбасылық дәстүрлі құрылымының
өзгеруі төмендегі мәселелерге байланысты:
• Отбасындағы балалардың аз болуы;
• Жас отбасылардың көбіне ... ... ... ... педагогика дәстүрін жоғалтып алу;
• Отбасының әлеуметтік – эканомикалық қиыншылықтарды;
• Ата-аналардың балаға қарауына уақытының  жетіспеуі;
Бұл өз кезегінде баланың проблемаларымен ... ... ... ... ... шешу ... бірі ... жасөспірім құқықбұзушылық пен
қаңғырушылықты  таңдау мүмкін.
Ата- аналардың баланаң білім алуы мен ... ... ... ... ... ... ... болады:
• Қолайлы сәтті отбасы ;
• Поблемалық отбасы;
• Қолайсыз отбасы;
Отбасылардың түріне қарай мектеп ... ... мен оның ... ... ... ... әдіс-тәсілдерді қолдануға тура келеді.
    Проблемалық отбасынан шыққан балаларды екі ... ... ... ... өз отбасының теріс ықпалынан қорғау керек (бейморалды,
қылмысты отбасы)
• Бақылаусыз және қараусыз қалған  балалар, ... ... ол ... ... ... ... қалған байланысын қалпына келтіру
керек.
 Балалардың бақылаусыз қалуына әсер ететін факторлар:
1. отбасылық факторлар ( бала мен ата-анасы арасындағы қарым-қатынастар,
отбасындағы дағдарыс, ... ... ... ... ... ... ... (отбасындағы қатігездік, ата-анасының
ажырасуы )
4. мектеп ( мұғалімдердің авторитарлық стильде жұмыс істеуі, т.б. )
5. ... ( ... ... бар ... көбеюі );
6. психологиялық (баланың жеке мінезі ).
Мектепте осы факторлары ескере отырып, бақылаусыздықтың алдан-алу
бойынша төмендегі жұмыс ... ... ... ... ... ( бала мен ата-анасының  қарым-қатынасын, отбасы түрін
диагностикалау, отбасына көмек  пен қолдау көрсету, ... ... ... т.б. )
2. ... ... ( баланың жеке ерекшіліктерін зерттеу педагогикалық 
көмек пен ... ... оқу ... ... т.б. )
3. ... беру мекемелерінің  педагогикалық ұжымымен жұмыс;
4. білім беру мекемелерінде  ... ...... ... ... ... баланың  әлеуметтік – педагогикалық босаңсуының  алдын алу және
психологиялық тұрғыдан мәдениетін көрсету;
Бақылаусыздықтан  алдын – алудың тиімді болуы келесі жағдайлардың
орындалуына байланысты;
1. ... ... ... оң ... ... ... ... мұғалімдермен, құрбы құрдастарымен жағымды қарым-
қатынас жасауы;
3. психологиялық  қорған,андық; 
4. әлеуметтік жағынан ... ( ... құқы мен ... ... ... ... психологиялық  және әлеуметтік  жағынан
кемсітпеу ) ;
5. баланың білімі мен ... ... ... кеңес беру;
6. баланың үйіне бару;
7. ата-аналармен әлеуметтік – психологиялық триеингтер жүргізу; Ата ... ... ... жүргізу;
8. ата-аналар жиналысын жүргізу;
9. ата-аналармен топтық тренингтер жүргізу;
 
                                  Оьтбасы ... ... ... ... ... ... емес ... |
|1 ... бар |Ері мен ... |
|2 ... бар ( бір ... ... анасы |
|2 ... бар ( екі ... ) ... ... |
|3 ... және одан көп ... ... тәрбиелейді ... ... ( 4 ... және одан ... ... ... үлкен адамдарымен бірге |  ... ... ... және | ... | ... ...... алған балалары бар |  ... ... ... ... ... ... өте ... Материалдық жағдайы жоғары;
3. Орташа материалдық қамтамасыз етілген;
4. Материалдық ... ... ... ... өте зәру ... ... мүмкіндігі жағынан
      Отбасылар:
әлеуметтік сау, тәрбие беру бойынша тәрбиелік мүмкіндігі жоғары; қолайлы;
әлеуметтік сау, тәрбие беру бойынша ... ... ... ... беру ... ... ... қолайсыз;
әлеуметсізденген тәрбиеге теріс тәрбиесі әлсіз, баламен байланысын ықпал
ететін отбасылар;                                                     
                                                                  үзген,
бақылаусыз қаолырған;
                                                              тәрбиесі
әлсіз, дау-дамайлы
                                                    отбасы; тәрбиесі әлсіз,
                                                                         
агрессивті-негативті атмосфера
                                                                    
жайлаған ... ... ... ... ... ... жыныстық
                                  
                              азғындаған) отбасы.; құқық-
                                                  бұзушылыққа бейім
                                                                 отбасы;
қылмыстық отбасы;
                                     
                                   психикалық ауыр; қиын ... ... ... бойынша:
Үйлесімді;
Ымырашыл (компромистік)
Тұрақсыз;
Кикілжіңді;
өте кикілжіңді;
тұтынушы;
 
                                             Бағытталуы бойынша:
Іс-әрекетке;
Қарым- қатынасқа;
өзін-өзі қанағаттандыруға (эгоистік) бағытталған отбасылар
 
                             Әлеуметтік – құқықтық бағытталуы боыйнша:
әлеуметтік тұрақты;
әлеуметтік тұрақсыз;
әлеуметсізденген;
криминогенді;
 
VI. ... ... ...... түрлері:
       Тәжірибеде қолданып жүрген  отбасын зерттеу мен ата-аналармен 
жүргізілетін педагогикалық ағарту ісі. ... ... ең ... ... ... ... ... мұқият зерттеуден бастау керек:
бақылау, баланың үйіне бару, ... ... ... ... шығармашылық жұмысы, т.б. Бұл әдістер бір-бірін толықтырып отырады.
       Қазіргі  таңда өмірбаянды ... ... ... кеңінен
қолданылуда. Оның мәні оқушылар мына тақырыпта шығарма  жазады: «өткен
шақтағы, бүгінгі және ертенгі Мен және ... ... ... «Менің
шежірем», «Менің жанұямның портреті».  Бұл шығарманы сыныпта талқылауға
немесе ата-аналар жиналысында талқылауға  болмайды. Бұл әдіс педагогикалық
әдепті  сақтауда және ізгі ... ... ... ... ... ... қатар  мұғалім сауалнама арқылы алынуына да болады.
  
Отбасының тәрбиелік белсенділігін анықтауға
 төмендегі анкета көмектеседі:
Сауалнама № 1 (ата-аналар үшін)
• Қанша уақыт (шамамен) сіз ... ... ... (күні бойы, апта
бойы, бірлескен жұмыста, сұхбаттасқанда, кинода, театрда, кітапханада,
серуендегенде, т.б. )
... ... ... ... бар ма? Атап ... Осы ... ... тәрбиелеуге жеткілікті деп ойлайсыз ба?
• Өз балаңыздың даму ерекшеліктігін дұрыс білетіндігіңізге сенімдісіз
бе?
• Бала ... ... ... бе, атап ... ... ... Сауалнама № 2 ( сынып жетекшілері үшін)
Сыныбыңызда жалпы қанша бала бар? Қанша қыз ... ... ұл ... ... ... негізгі  түрлерін атаңыз.
Мектептен бос уақытта балаға жеткілікті бақылау мен қадағалауды қанша
отьасы қамтамасыз етеді; әркезде, күнделікті емес, қадағаламайды.
Қанша ата-ана мектеппен үнемі ... ... ... ... әке? Қанша
ана?
Девианттық мінез-құлқы бар балалар сыныбыңызда қанша?
Толығырақ ақпаратты алу үшін кейбір жағдайда ата-анадан да, баладан да
сауалнама алу ... ... ... ... ... жұмыстың қай түрін сіз тиімдірек деп ойлайсыз: ата-аналар
жиналысын, ашық сабақтар, мұғалімдердің бала ... ... ... ... ... ұжымын бірлескен жұмыстары,
педагогикалық конференция, жұмыстың басты түрлері.
• Жұмыстың қай түрі сізге қиынға соғады?
• Бірлескен іс-әрекеттің қай түрі ... ... ... ... іс- ... қай ... сіз тәжірибеге ендірер едіңіз?
• Бала тәрбиесінде қиыншылықтарды кездестіресіз бе  және қандай?
• Оны шешу жолдары қандай деп ойлайсыз?
... ... ... ... ... ... ... көмекті аяқталмаған сөйлем әдісі береді. Ата-
аналарға төмендегі сөйлемдіаяқтау ұсынылады:
Менің балам оқитын мектепте маған ... ... ... ... мектепте маған ұнамайтыны.....
                 Бала тәрбиесіне байланысты шешімдер қабылдауға
қиналғанымда,            
                 ... ... ... сөйлескім келер еді.
                Менің баламда мені алаңдататыны.....
                Мен мұғалім орнында болсам.......
           Осы сұрақтардың жауабын салыстыру отбасы ... ... ... ... ... көмек беруге жүйелі түрде дайындауға
көмектеседі.
             Төмендегі тестілерді пайдаланса ата-аналар белсендірек болады:
           Тест 1. «Баланы ата-ана тәрбиелейді. Ата-ананы кім ... ... ... оқып ... ... ашық ... ... Тест бала тәрбиесіне байланысты белгілі бір қорытынды ... Кез ... ... жұмысыңызды тастап баламен айналыса аласыз ба?
• Жасына қарамастан онымен ақылдаса ... ... ... жіберілген қателіктеріңізді оның алдында мойындай аласыз ба?
• Қателіктеріңіз үшін одан кешірім сұрай аласыз ... ... ... ... ... өзіңізді игере аласыз ба,
салқынқандық сақтай  білесіз  бе?
• Балаңыздың орнына өзіңізді қоя білесіз ... Еш ... 1 ... ... ... перизат ретінде сезіне аласыз
ба?
• Балаңызды жаралатындай сөздерді пайдаланудан өзіңізді үнемі аулақ
ұстай білесіз бе?
• Жақсы  қылығы үшін балаңызды оның тілегін орындайтыныңызға уәде ... ... ... не ... ... және өзін қалай ұстағысы келсе
әрекеттеріне еркіндік беретін, араласапйтын бір күн бере ... ... ... ... ... балаңыз ұрса, негізсіз ренжітсе оны елемей қоя
аласыз ба?
• Балаңыздың өтініші мен жылауына егер ол ... ... ... ... тұра аласыз ба?
               Жауаптарды мына төмендегі  әріптермен белгілейді:
«Мен мұны істей аламын және әрқашан осылай істеймін » ... ... ... ... ... Ә-2 ... ... сітей алмаймын» Б-1 балл
       Егер сіз 30 балдан-39 балға дейін жинасаңыз, бала-сіздің
өміріңіздегі ең құнды адам. Сіз оны тек ... қана ... ... қарайсыз. Сіз тәрбиеде прогрессивті принсипті қолданасыз. Сіз
жақсы ... қол ... Егер сіз 16-30 ... деін ... ... қамқорлық жасау сіз үшін
бірінші маңызды жұмыс.
 
VII. Оқушы тұлғасын әлеуметтендіруге мектептің әлеуметтік педагогы мен
педагог-психологының  ... ... ... ... ... мен әлеуметтік педагогтардың алдында
үлкен де, күрделі міндеттер тұр, оны шешу үшін ... ... мен ... ... ... ... қазіргі уақытта мектеп психологы мен
әлеуметтік педагогтың оқыту мен тәрбие процесі барысында кездесетін
қиыншылықтарды да баршылық.
     Оқушыларды ... мен ... ... ... ... рөлі еркше деп атауға болады. Өйткені олардың бірігіп атқарған
жұмысының нәтижесінде болашақ жеке ... ... ... ... кең жол ... ... ... шығармашылық,
әлеуметтік қалыптасуына негіз беріледі.
Білім беру мекемелерінде педагог-психолог келесі бағыттағы  жұмыстарды
қамтуы тиіс:
• Психодиагностика-тұлға  туралы жан-жақты ақрпарат жинау;
• Психопрофилактика-дезадаптация, ... бір ... ... алу ... жағымды психологиялық жағдайды жасау, баланың
психологиялық жұмысбастылық деңгейін ... мен оның ... ... ... ...... ... мақсатты түрде әсер ету, оның
негізгі деңгейге, әрі жастық ... ... ... ... ... ... кеңестер- ұстаздарға, ата-аналарға, оқушыларға қажетті
психологиялық ақпараттар бере отырып, өмірінде  кездесетін
қиыншылықтарды, өтпелі кезеңдерді( жастық дағдарысты) ... ... ... ... ... ... Психотерапия- тұлғаның сапалы тұрғыдан өзгеруіне байланысты
мәселелерді жүзеге ауысуға бағытталады, тек ... ... ... ... ... оқу ... процесі барысында мектеп психологі
оқушылармен,  ұстаздармен, ата-аналармен біріге отырып  жүзеге
асырады. ... ... ... ... ... ... ... ата-аналар мен мектеп ұстаздары назарына ұсынылып,
талқыланып отырылуы қажет. Сонда ғана үш жастағы байланыс болып,
жұмыс санасы арта түседі.
Әлеуметтік педагогкелесі ... ... ... ... ... қызыметі;
• Өз құзырлығы шеңберінде көмекті қажет ететін ... ... ... толмағандардың, ата-аналардың құқықтық тәрбиесін
ұйымдастру;
• «Ерекше назарлығы» оқушылармен, ата-аналармен жеке жұмыс;
• Сынып жетекшілері, медицина қызыметкерлері, мектептің басқа да
қызыметкерлерімен, ... ... ... ... алдын
алу кеңесімен, оқушылардың өзін-өзі басқару органымен, кәмелетке
толмағандардың құқығын қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... орай ... ... мен әлеуметтік педагогы оқушылар, ұстаздар,
ата-аналар арасында төмендегідей біріккен жұмыстарды атқаруына болады:
Әлеуметтік ... пен ... ... жұмыстары:
1.Әлеуметтік-психологиялық ағарту шаралары. Дәріс, семинар түрлеріндегі
ақпараттық іс-шаралар. Дәріс мазмұны нақты мысалдарды бейнелейтін
көрнекіліктермен, осы заманғы озых техника мүмкіндіктерін ... ... ... ... қана ... оқылмай, ата-аналардың ынта-
ықыласын тудыратындай, тәрбие мәселесін барынша жауапкершілікпен қарауын
қалыптастыратындай бірнеше ... ... жөн. ... ... ... ... қарай таңдап, мәселелерді бір-бірімен
байланыстырып, тізбектік сипатта берген дұрыс,
2. ... ... ... алуы ... ... ... ... кеңестер  аса биязы, алдындағы адамның жүрегін жараламайтындай,
көңіліне қаяу салмайтындай, мәселенің шешілуіне сендіре білдіру, үміт отын
жағу арқылы ... ... ... ... ... ... Психологиялық
кеңестің сенімді райда өтуі оң нәтиже береді.
3 «Ашық әңгіме» пікірталасы – ортақ мақсат біріктірген ата-аналардың
көңіліндегі түйіткілерін ортаға салып, бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... алу нәтижесінде бала өмірін
ұйымдастыруда оң нәтижелер берер шараларды қолдануды іскеасырады. Мұнда
ескертетін жайт ата-аналардың өздерінің ... ... ... ... ... - бұл баланың көңіл-күй ахуалын реттеуге арналған арнайы
жаттығулар кешені.
Негізгі мақсаты – қарым-қатынас барысындағы кедергіәлерді жеңу, өзін және
басқаларды түсіне білуіне жетілдіру, өзін-өзі ... білу ... ... – бұл да ... ... ... белсенді
әдістерінің бірі. Басты мақсаты – қарым-қатынас іскерлігін дамытуға,
сезімделтықты жетілдіруге және мінез-құлық реттеуге бағытталған.
Әлеуметтік педагог пен психологтың бірлесіп шншетін ... ... ... ... ... мектепке келмеуі; 
• Оқушы тәрбиесіндегі, мінезіндегі ауытқышулығы;
• Баланың құрбыларымен қарым-қанынасындкаға қиыншылықтар;
• Мұғалім мен оқушы арасындағы дау-дамай , кикілжіңді ... ... ... ... ... ... жеңуге оқуларға көмек;
• Оқущының болашақ кәсібін таңдауына көмек беру;
... ... ... ... бейімдеу;
• Ата-аналарға отбасындағы тәрбиені ұйымдастыцруға көмектесу;
• Баланың тұлғалық қалыптасуы мен дамуына көмектесу;
• Ата-ана мен бала арасындағы жағымды тұлға аралық ... ... ... Әлеуметтік – педагогикалық диагностика
         Оқушының әлеуметтік мәдениетінің кейбір қырларын ашуға
«аяқталмаған ... ... ... болады.  Ол баланың тұлға ретінде
дамуы мен қалыптасуы  әсер ететін басты сенімін анықтауға көмектеседі.
Әлеуметтік педагог ( немесе ... ... ... өз ... ... ... аяқтауды ұсынады:
1. Отбасы- дегеніміз...
2. Жұмыс-дегеніміз...
3. Блім алу-дегеніміз...
4. Ақша-бұл...
5. Адамның жағымды қасиеттері-дегеніміз...
6. ... ... ... ... ... ... ... Біздің мектеп-бұл...
10. мен мұғалыммен сөйлескен кезімде....
11. Біздің сынын өміріндегі ең басты ... Мен үшін ең ... ... ... жанжал туындаған  жағдайда...
14. Біздің сыныпта әртүрлі іс-шараларға дайындалған кезде , біз-...
15. Менің сабақтағы ... ... ... ... ... ... болмаған кезде менің ойлайтыным-...
18. Біздің мектепте көбіне-...
    Бұл әдіс ... осы  ... ... ... ... ... ... оқушының әлеуметтену картасы:
... 1 ... 2 ... ... ету ... ... |
|әділ ... ... ... ... ... ... оқу ... ... ... ... ... ... ... ... алу ... | | ... Адал ... ... ... ... ... әдепті |     Денсаулық ... ... |
| | ... жасау |
|      әділ ... Отан ... ... ... Көңілді ... ... ... көру ... ... ... Адам ... мұражайларға|
| | ... ... ... |    ... ... ... ... тіл табыса |   шығармашылық ... ... ... | | ... ... ... ... туралы жалпы мәлімет:
o Аты-жөні;
o Жасы,сыныбы;
o Отбасы туралы  мәлімет;(құрамы,типі)
o Денсаулығының жағдайы;
o Үйірмелерге,секция,клубтарға, байқауларға қатысу;
o Тапсырманы орындауы;
2. Жеке психологиялық  ... ... ... өзін-өзі  бағалауы;
o тұлғаның бағытты таңдауы;
3. Тұлғаның әлеуметтенуіне, дамуына, әлеуметтік факторлардың ... ... БАҚ, ... ... ... Тұлғаның бағытталу картасы (қарым-қатынаста, мәдени бос уақытында неге
басымдық береді).
5. Әлеуметтік педагогикалық жағдайды қалыптастыру және іске ... ... ... ( ... жеке ... мен  ... ... жаттығу, тапсырма түрінде беріледі).
 Бұл  құжат қарапайым болып көрінгенімен, оның мазмұны оқушының ... ... ... ... ... ... тәрбиесінің  деңгейін көтеруге бағытталған нақты тәрбиелік іс-
шараларды атқаруға мүмкіндік береді.
   
Мен нені ... ... Мен нені ... ... ... ... ... анықтау.
Нұсқау:
Төмендегі сұрақтарға 10 жауаптан жазып шығыңыз: «Мен нені жақсы көремін?»,
«Мен бәрінен бұрын нені  жек ... ... ... ... ... хатты жалғастырыңыз:
Мен жақсы өмір сүремін, себебі..... Мен  жақсы өмір ... ... ... ... ... пайдалана отырып, баланың қажеттілігін білу.
Нұсқау:
• Алтын балық сенен ... не ... деп ... не деп ... ... Егер де сен бір ... сиқыршы болсаң не істер едің?
• Сен адам аяғы баспаған аралға келіп, өміріңнің қалған бөлігін сонда
өткізуді ұйғардың. Өзіңмен бірге бес ... алып ... ... ... атын ата?
 
Референттік адамдар
 Мақсаты: бала үшін референттік адамдарды анықтау.
Нұсқау:
Қарым-қатынаста сіз үшін өте маңызды 10 адамды атап (жазып) шығыңыз.
Тізбек ... сіз үшін өте ... ... белгілеп шығыңыз. Мысалы: Мен--
--анам----досым-----мұғалім-----т.б.
«Мен және менің достарым»
Сауалнама
Сіздің достарыңыз бар ма? ... ... не ... бірге көреміз;
Гитарада ойнаймыз;
Хобби;
Т.б.(толықтырыңызх)
3. Достарыңыздың ішінде өз құпияңызды кімге ... айта ... Қиын ... ... қай ... шақыра лар едіңіз?
5. Сіздегі қандай қасиеттерді достарыңыз бағалайды?
6. Досыңыз қиын жағдайға ұшырап, белгілі бір проблеманы шешуге көмектескен
жағдайыңызды еске ... Сіз өз ... ... ... ... ... және ещкім қол ұшын бере алмайды;
• Өмір тамаша және таң ... ... ... ... ... Сіздің досыңыздың бойында қандай қасиеттер болу керек және достықта
сіз неден қорқасыз?
2. Сіздің достарыңыздың арасында ... пен ... ... ... табады?
3. Кіммен жиірек аораласасыз және бос уақытыңызды сіз қандай топпен
өткізесіз менің достарым?
o Менің компаниям
o Менің аулам
o Менің тобым
o Тағы ... ... 11. Сіз ... ... ... адам бар ма? Кім ... 12. ... дау-дамай болып тұрады ма? Егер болса әдетте ол қалай
шешіледі?
• Келіммен;
• Күшпен;
• Лидердің араласуы арқылы;
• Ересек ... ... ... ... адамдар сіздің достарыңызға қалай қарайды (ата-анаңыз, көршіңіз)
• Түсіністікпен; 
• Түсінбейді;
• Нейтралды;
• Бейтараптылықпен;
• Қарым-қатынас салуға тиым салады;
14. Төмендегі қай ойлармен ... соны ... ... ... ... ... ... жиі кездеседі;
• Достарымсыз маңызды шешім қабылдай алмаймын;
• Мені ешкім шын ... ... ... Мен ... ... қабылдағаным оңай, көпшілікке шешімді кейін
жариялаймын ;
• Маған бәрімен бірге шешім қабылдап, ... ... ... ... ... ... жан дүниеңізді төмендегі қай суретпен
бейнелер едіңі:
• Күнмен;
• Адам;
• Жалғыз кеме;
• Жараланған жүрек;
Мен және менің сыныбым
      Тәрбиелеудің табысы сыныптағы балалардың арасындағы ... ... білу және ... ... басқа баламен қаншалықты
мәдениетті екендігін білуіне, анықтауына байланымты.
      Әлеумкеттік педагогқа сыныптағы оқушыладың өзара ... өте ... ... ... Әлеуметтік-психолгогтың зерттеу
тәжірибесінде қолданып жүрген әдістердің ішінде жоғарыда көрсетілген
оқушының әлеуметтену картасыеда қолданған социометриялық әдіс болса,
сонымен ... ... ... ... қолданса болады.
«Қуаныш күнтізбесі»
әдістемені сипаттау: Бұл әдістеме баланың, жасөспірімнің ересек
адамдардың эмоциялық жағдайын ... ... ... ... ... ... ... Бұл әдіс күнделік әдісі болып табылады,
топтық жұмыста және жеке қолдануңға болады.
Нұсқау (жазбаша түрде берәіледі)
Қымбатты дос!
Өмірде күнделікті ... және ... ... ... ... ... кездесіп, игі істер жасалып тұрады.
Осыны бәрін  сезген адам өзіне сенімді және байсалды. Ол адамның жолы
болғыш келеді. Оны барлығы ... ... ... ... біз ... ... біз ... күйбің  тірлікті байқап, жаман сезімдерге
беріліп иеірімді сезімдерді басфып ... ... ... ... бұзылып сәтсіздіктер мен кикілжіңдер туады. Бақытты болу үшін өз
жақынның жақсы жақтарын көріп, өмірдің үйлесімдігін сезіну керек.
  Ол үшін сізге  «Қуаныш ... ... Сіз әр күні ... таң қалдырған, қуантқан жағдайды еске түсіре отырып,
бұл күнделікті кешке толтыруыңыз керек. Ол сені ... жаңа ... сөз, сен ... басқа жақын немесе саған бейтаныс  адам  жасаған
игі іс болуы мүмкін. Музыка ... ... ... ... күні ... болған жақсы, ашық, көңілді жағдайлардың  бәрін осы
күнделікке жазып қой.
Алғашқы кезде саған еш өзгеріссіз  болмағандай  болып ... ... ... ... оқып шықсаң бақыттың ең болмағанда бір сәтін
байқайсың. Күн сайын қуанышты жағдайлар ... ... ... ... ... педагог (Аты – жөні)
Күнтізбе 3-4 апта бойы толтырылады. Қажет болған жағдайда бұл әдісті
ұзартуға немесе белгілі бір үзілістен кейін жаңғыртуға ... ... 3-4 рет ... ... «Қуаныш күнтізбесі» әдістемесі-адамның
ойынкөбінесе қуанышты және жағымды оқиғаны есте сақтауға жаттықтыратын
әдістің бірі болып табылады.Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... ... баланың» тұлғалық ерекшелігін зерттеу
1. Басы туралы жалпы мәлімет.
2. Денсаулық жағдайы, дені дамуының жасына сәйкес
келуі(бойы,салмағы,көзіндегі,құлағындағы ... ... ... қоғамдық,іскерлік;көзқарасы және
сенімі,қызығушылығы,ақылы мен тәртібінің сәйкес
келуі;қажеттілігі,ұмтылысы,арманы,идеалы,кұндылығы)күйзелуінен сыртқы
көрінісі,ерік күнінің ерекшелігіне мақсат қоя алуы
4. Мүмкіншілігі(жапы және арнайы).
5. Мінезі.Оқуға,еңбекке мінезінде ... оң және ... ... ... мол, ... мен ... ... бар ма:шылым шегу,жалған айту,спирттік ішімдік
пайдалану,нашақорлық заттарды пайдалануы;
6. Тәрбиленушінің тұлғааралық қарым-қатынасының мініздемесі.
o Отбасында(отбасы тәрбиесінің жағдайы,құрылымы бойынша отбасына
мінездеме, метариалдық қамтамасыз ... ... ... ... ... мен ересек арасында,отбасындағы бала позициясы)
o Сынып ұжымында( сынып ұжымына мініздеме, оқушының әлеуметтік
мәртебесі,оның ұжымдағы
орны;лидер,беделді,қабылданған,оқшауланған;тәрбиеленушінің сынып
ұжымына қатынасы; симнатия, антипатия, өзінің ... ... ... ... (бос ... ... қарым –
қатынаста, қандай топта, топтың бағыты, еркін қарым-қатынаста
топта қандай орын ... ... ... ... уақытын кіммен және қалай өткізгісі келеді.
7. әр түрлді іс-әрекетке араласуы:
• білім ... ... ... ... деңгейі, білім дағдыларфының
қалыптасу деңгейі, оқуынның негізгі мотивтері, белгілі бір мәнге
қызығушылық білдіруі, есте сақтау ойлау ерекшеліктері)
• еңбеукке ... ... ... ... ... ... ... түріне қызығуы, қоғамға пайдалы еңбекке  араласуы; үйдегі еңбек
міндетін орындауы)
• белгілі бір іс-әрекетке қызығуы (белгілі бір секция, үйірме, ... ... ... алуы ... болашақ мамандығын тандауына не
әсер етеді ) 
1. Мінез-құлқында ауытқушылық болуының себептері:
• Денсаулық жағдайының нормадан ауытқуы(денсаулығының  дене және
жүйесінің  ... дене ... ... ... ... өспеуі,
рневроз; есте сақтауфындағы, ойлауфындағы кемшіліктер).
• Мұғалімдердің қателігі (педагогикалық билікті асыра пайдалануы; 
баланы жазалау, ұсынған талабының қайшылығы, оқушының ерекшелігі
туралы білімінің таяздығына ... ... ... арасынджағы
және бала мен мұғалім арасындағы дау-дамай және т.б.)
• Отбасындағы тәрбие қателіктері; «асыра еркелету», «асыра жазалау»,
«балалық шақтағы жалғыздық»; қарапайым психологияялық- ... ... бала ... ... ... дене ... алыстату; отбасындағы иккілжің және т.б.)
• әлеуметтік себептер (қоғамдағы, кіші ортадағы қайшылықтар)
• баланың жүйесіне әсер ... ... ... ... ... ... әдісі, түрі оның жеке –
психологиялық, жас және жыныстық ерекшелігін, мінез-құлқы мен ... ... ... анықталады.
      Әлеуметтік педагог әр-бір тәрбиеленуші үшін оның қызығушфылығын
мүмкігдігін ескере отырып жұмыс жүргізеді. Оның ... ... мен  ... ... ... ... жас ... басқару қызметін
анықтайды.
IX. Әлеуметтік педагогтың тәрбие тәртібінде ауытқушылығы бар балалар мен
жас өспірімдер мен ... ... ... ... ... келе «проблемалық
немесе қиын» оқушы ұғымын құрайтын маңызды үш  белгіні атауға болады.
Бірінші белгісі: ол баланың ... ... ... Бұл ... ... және ... деген арнайы терминмен атайды.
Делинквенттік мінез – құлық – қылмыстық жазаланбайтын ұсақ құқық бұзушылық,
іс - әрекетке әкеп соғатын мінез-құлық. ... ... ... қабылданған нормалардан ауытқушылыққа әкеліп соғатын мінез-құлық.
Бұл ұғымға делинквенттік және мінез-құлқындағы т.б. басқа ауытқушылықтарда
кіреді. (ерте бастан ішімдікке салынудан суицидке дейін)
Екіншіден, проблемкалық ... ... ... түзуге қиын соғатын
балаларды жатқызуға болады.
Үшіншіден проблемалық балалар мәселесі ... ... ... ... ... жеке ... ... талап етеді. Себкебі , проблемалық
балалардың барлығыда «қиын ... емес ... ... ... ... ... көмекке келуге дайын болыып тұратын балалар да көптеп
кездеседі.
   Сонымен проблемалық оқушы ол бала мінезінде нормадан ауфытқушылығы бар
бала, ... ... ... ... ... ... жеке көңіл бөлуді талап
ететін оқушы.
    Бала бойында ауытқушылықтың пайда болуны әсер ететін ... ... ... ... білімге деген ынтаның,
дағдыларының болмауы.
• Отбасындағы қоласыз психологилық микроклиматқа білімдегі 
сәтсіздіктерге, сыныптастарымен қарым- қатынастағы ... ... ... тарапынан әділетсіз  қатынасқа  байланысты оқушы бойында
терең психологиялық дискомфорттың болуы. Психикалық және физиологиялық
денсаулығы мен дамуынндағы ауытқушылықтар, жас ерекшеліктеріндегі
дағдарымтар; Өзін өзі ... ... ... ... ішкі ... ... мүмкіндігін көрсете алмауы, пайдалы сіпен
айцналысуы, өзіндік мақсаты мен  өмірлік жоспарының бомауы; баланың
бақылаусыз, қараусыз ... ... ... ... ... әсер ... ... психологиялық бейімделе алмауы; әлеуметке қарсы мінез-
құлық көрсетуі, оның негізіне әлеуметтену процесінің бұзылуы жатады.
         Бұл ... ... ... ... мен достарының және
мұғалімдердің немқұрайлы қарым-қатынасының негізінде пайда болған бала
мен жас өспірімдердің әлеуметтік – педагогикалық бақылаусыздағы үлкен рөл
атқарады. Нәтижесінде бала өзін ... ... ... емес ... ... ... бойындағы қарсылық, оқшаулану ересек
адамдарға деген араздық жеккөрушілік, баланың бойындағы тағдыры,
психологиясы өзіне ... өзі ... ... ... алып келеді.
     Әлеуметтік жағымды  тәжірибеніңжеткіліксіздігі, дүние танымының,
құндылық бағдарының, этикалық бағдарының қалыптаспағандығы оқушының
тұлғалық дамуында, әлеуметтік кейпіне жағымсыз әсер етеді. Бұл ... ... дер ... ... мен ... ... әсер етеді. Қазіргі кездегі оқушының қоршаған
ортасы(социум) баланың дамуы, тәрбиесі үшін өте қолайсыз болып
отырғандығы белгілі. Ол күнделікті отбасында, қоғамдық орында мінез-
құлықтың ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін экономикалық әлеуметтік және мәдени факторлар әсер
етеді.
Оқушылардың мінез-құлқының ауытқушылығын туғызатын факторлар.
• дәрігерлік биологиялық (денсаулық жағдайы, тұқым қуалаушылық,
психикалық ... дене ... ... туа ... кемістіктер);
• әлеуметтік эканомикалық  (жанұяның материялдық проблемалары, салты,
қоғамда өмір сүруге бейімделмеу ... ... ... өзі ... ашушандық, көңіл-күйінің жиі
бұзылуы, қарым-қатынастағы, құрдастарымен, үлкендерімен өзара іс-
әрекеттегі қиындықтар т.б.;)
... ... беру ... ... ... мен ... жағдайларының олардың псмихикалық және дене ерекшеліктерінде
психикалық дамуы мен ... ... ... болмауы);
• педагогикалық (білім беру мекемесінің бағдарлама мазмұны мен баланың
оқу ... ... ... және дене ... ... мен ... темпіне сәйкес болмауы);
Тәртібі  «қиын» балалар:
• клиникалық патологиялық сипаты анық білінбейдтін, бірақ дамуында
проблемасы бар ... әр  ... ... мен ... ... қалған балалар;
• әлеуметтік жағдайы төмен отбасында тәрбиеленген балалар;
• әлеуметтік-эканомикалық және әлеуметтік-психологиялық көмек пен
қолдауға тәуелді, зәру ... ... ... ... ... ... қажетті жағдайлар жасалмағандықтан, бұл
психологиялық және әлеуметтік сипаттағы әр ... ... ... ... ... ... ... сабақтан қашу;
• мектеп тәртібін бұзу;
• балағаттан сөйлеу,
• мектеп мүлкін бүлдіру ; ... ... ... үйден қашу;
• үйдегі міндеттерін орындамау;
• ешкімді тыңдамау;
• өтірік айту;
Құқыққа қарсы әрекеттер:
• қанғыбастыққа салыну;
• қайыр сұрау;
• құмар ойындар ойнау; есірткі ... ... ... ... ... ... бүлдіру;
• дене жарақатын  салу (төбелесу)
 
Оқушылар бойындағы девианттық мінез-құлықтың алдын-алу шаралары
     Тұлғаның дамуындағы және мінез-құлқындағы ауытқушылықтардың ... ... ... ... болып қалыптасу үшін оқушы жағымды мінез –
құлық дағдыларын үйренуге, дұрыс шешім қабылдай алуға үйренуі тиіс.
     Бұл міндетті шешу оқушыға әсер ... ... ... ... ... ... ... қызметтік атқаратын әлеуметтік-
педагогикалық жағдай құруға бағытталған тұтас мектеп саясатын құруды талап
етеді. Ол өзіне келесі бағыттарды  ... ... ... ... түрлерін, оған әсер ететін
факторларды диагностикалау;
• оқушы мен оның ата-анаының қосымша педагогикалық және психологиялық
ақпаратқа деген қажеттілігін зерттеу.
... ... ... пікірін зерттеу қорытындысы 
негізінде, анықталған ерекшеліктеріне қарай оқушының тұлғалық
дамуындағы ... ... және ... ... ... ... дамуы  мен мінез-құлқындағы ауытқушылықтың алдын-алу және
түзету әдістемесін меңгерген бала бойында жағымды қарым-қатынас
жауапты ... ... ... «Мен ... ... ... салтын тандауды қалыптастырудың психотехникалық әдіс-тәсілдерін
меңгерген педагогикалық кадрларды  дайындау;
• Мектепте ... ... ... құру;
• Отбасымен тиімді қарым-қатынас байланысын дамытуға бағытталған құзырлы
әкімшілік шешім қабылдау, тегін қосымша  білім ... ... ... дамуындағы және мінез-құлқындағы ауытқушылықтың алдын-
алу бойынша жұмыстар келесі ... ... ... ... ... ... ... алуындағы жетістіктерге жетуі,
• Құрбыларымен, ата-аналарымен, мұғалімдерімен жағымды қарым-қатынас
орнатқан кезде;
• Психологиялық қорғалғандығы;
Соңғы шарт төмендегі мәселелерді ... ... ... тығыз
байланысты
• Барлық оқу орын процесіне қатысушылардың құқын сақтауы мен міндеттерді
орындауы;
• Білім беру мекемелеріндегі барлық оқушылардың құқығының тең ... Кез- ... ... ... дискриминацияны (кемсітпеушілікті)
болдырмау;
Бұл талантардың орындалуы педагогикалық  дефференциялау (саралау)
тұрғысынан және оқу процесін интеррациялау ... ... ... ... құруға мүмкіндік береді.
 
Білім беру мекемелерінің «қиын оқушымен» жұмыс моделі.
       Білім беру мекемелерәі девианттық – ... ... ... ... ... ... (үлгіні) ұстанса болады:
  I-кезең: қиын оқушыларды анықтау және есепке тұрғызу, бұл жұмыстың
қиыны және уақытты көп алатын бөлігі, жұмыстың бұл ... ... мен ... ... ... ... ... олар оқушылар
туралы ақпаратты толық білетін мамандар болып саналады. Сынып ... ... ... ...... ... түрін анықтау
(сыныпішілік, мектепішілік). Одан кейі бірлескен әлеуметтік
–педагогикалық сүйемелдеу  жүргізіліп, оқушы  туралы қосымша ... II.- ... ... ... ... ... бұл ... оқушыға байланысты қызмет жүйесін ұйымдастырып, нормативтік
құжаттарды бекітетін мектеп әкімшілігі қосылады. Ата-аналарға берілетін
жеке кеңесте проблеманың нормативтік –құқық жағы, ... ... ... ... ... ... ... мамандары атқарады.
 
• Психолог-педагог (оқушымен, ата-анамен және  мұғалімдермен
жүргізілетін   түзету жұмыстарын психологиялық сүйемелейді)
• әлеуметтік педагог – (баланың әлеуметтенуіне ... бала ... ... өз ... бойынша көмектеседі)
• медициналық қызеткер- ( баланы жан-жақты медициналық қарауын
ұйымдастырып, арнайы мамандардан кеңес алуына көмектеседі)
Екінші ... ... ... пен психолог әлеуметтік және
психологиялық әдістерді қолдана отырып, девианттық мінез-құлықты баланың
отбасындағы проблнмаларын анықтай отырып, бала мен оның отбасын
әлеуметтік –психологиялық ... ... ... ... ... ... жасайды. Талдауды мамандар баланың қатысуымен
өткізеді (оның қалауымен ата-анасы да қатысуына болады). Талқыланатын
мәселе диагностикалық қорытындысы бойынша алынған ақпараттар. Бірақ
ақпараттың бала ... ... ... мектеп әкімшілігіне, баланың ата-
анасына да жеткізуге болмайды. Егер бір жақты байланыс болса немесе
жоғарыда аталғанмамандар ... тек өз ... ... жұмыстарын
жүргізген болса «қиын бала» кезеңінде, жан-жақты қолдаусыз көмексіз
қалады.
I. –кезең бойынша педагогикалық кеңес (құқық ... ... ... Кіші ... ... ... жетекшісі мектеп
әкімшілігінің  жұмысын қоса отырып, оқушы туралы, атқарылған жұмыстар
туралы ақпараттарды ұсынады. Оқушы мен оның отбасымен жүргізілген
жұмысының негізі ... ... келе ... ... ... Кіші педкеңестің шешімі балаға ескерту баланың ісін жасы
толмағандар ісі ьөліміне  ... ... ... ... ... ... ... қатысуы керек  болмайды.
I. –кезең-жасы  кәмелетке толмағандардың ісі мен олардың құқын қорғау
комиссиясының отырысы. ... ... және ... ... жасы ... ... ісі бойыеша инспектор ҚР
әкімшілік құқық бұзушылық Кодексінің бұзылғандығы туралы хаттама
толтырады. Ол материялдар бабаның тұрғылықты жеріндегі  жасы кәмелетке
толмағандардың ісі мен олардың  ... ... ... ... ... толмағандардың ісі мен олардың құқын қорғау
комиссиясының шешімі балаға ескерту жасаудан бастп арнайы жабық
мекемесіне жіберуге дейін ауытқиды.
I. – кезең-материялды сот орындарында ... Сот ... ... ... қарау барысында комиссияның баланы жабық
мекемеге жіберу немесе жібермеу туралы шешімін қолдайтын ... ... ... ... ... ... ... Сот
ҚТЖІ инспекторының, баланың заңдық өкілі, әлеуметтік педагогтың,
қоғамдық одвакаттың пікірін ескере отырып, кәмелетке толмаған
балаларды арнайы жабық мекемесіне  жіберу туралы шешім ... ... беру ... ... ... мінез-құлқының алдын-
алу бойынша жұмысындағы мақсаты –оқушыларды арнайы мекемелерге жіберу
емес, керісінше оны дер кезінде тоқтатып, қоғамның ... ... ... педагог  пен психологтың басты мақсаты –осы балаларды әлеуметтік
ортаға бейімдеу, олардың жүріс-тұрысы, мінез-құлқы әлеуметтік нормалардың
шеңберінен шықпауына, басқалармен қарым-қатынас орнатуға ықпал ету.
    Жеке ... ... ... ... ... жетекшілігімен) 
• баланың жақсы қасиеттеріне назар аудару;
•   мінез-құдық бағдарларын таңдаудағы жауапкершіліктерін ... ... ... ... қадамдарын анықтауға ықпал ету;
• Нақты көмек беретін мамандарға жүгіну ... ... ... ... көмек
орталықтарынат.б.).
Топпен жүргізілетін арту жұмыстарының  бағдарламасы
Өз денсаулығына  жақсы қарау мүмкіндігі мен тәуелсіздікке әкелетін заттарды
қодануға қарсылықты ... ... ... ... ... ... іскерлік;
• демалыс ойындарын;
Әлеуметтік педагогтың ағарту жұмысының ерекшеліктері бір жағынан жағымды
өмірлік ұстанымдарды, құндылықтарды қалыптастыруға, жағымды ... ... ... ... өмір  тәжірибесіне
бағытталса екінші  жағынан –оның негізгі өмірден жағымсыз тәжірибе
жинақталған, әлеуметтік ... ... ... ... Бұл ... гуманизмге негізделуі  тиіс.
       Педагогикалық  жайлы  және тұрақты жанұяларда өскендер мен
салыстырғанда кәмелетке толмағандардың  заң бұзушылық әрекеттері үнемі ұрыс
керіс  болатын жаұяда тәрбиеленгендерге 4-5 есе, ал ... ... ... ... 9-10 есе ... Көп ... балалар үлкендердің іс-әрекетін сол қалпында дұрыс деп
қабылдап оларға еліктейді.
«Қиын» балалармен жұмыстың үйлестірілген жоспары.
Атқарушылар: сынып жетекшісі, әлеуметтік педагог, психолог ... ... ... ... ... ... ... паспортын жасау
2. «Қиын» балаларға мінездеме жасау
3. Қиын жағдайда өмір  сүріп жатқан балаларды ... ... ... ... «Ерекше назардағы»  балаларға картотека жасау
6. Демалыс және үйірме жұмыстарын ұйымдастыру.
7. Құқық органдарымен байланыс жасау.
8. «Қиын» балалардың ... ... ... ... ... ... қадағалау.
2. Сабақ үйірмелерін бақылау.
3. Оқушыларды секциялар мен үйірмелер жұмысына тарту.
4. Ағарту ... ... ... ... ... ... ... Психологтан немесе дәрігерлерден кеңес алуға юбағытталған.
7. Психодиагностика жүргізу.
8. Әрі қарай білім алуына көмектесу.
9. Даулы жағдайларды талдау.
Ата-аналар мен  ... ... ... ... ... бару.
2. Ата-аналарға кеңес беру.
3.    Ағарту кеңестерінің  жұмыстарына балалар мен ата-аналарын шақыру;
4. ата-аналар жиналысында баяндама жасау;
5. бала ... мен ... ... ... ата-аналар үшін
ұсыныстар жайындау;
Педагогикалық ұжыммен  жұмыс
1. пән мұғалімдер мен қажетті ақпараттар мен алмасу;
2. диагностика қорытындысын бойынша  ... ... ... ... ... мен жұмыс істеуге нұсқаулар беру;
4. аталған тақырыпта  ... мен ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу дағдылары  мен 
біліктіліктеріне арналған іскерлік ойындар, семинар-практикумдар. Бұл
орайда әлеуметтік педагогтар мен психологтар «қиын» балалар мен жұмыс
жүргізуге төмендегі мәселелерді ... ... ... ... ... бала» проблемасын кешенді, интегративтік түрде шешу.
«қиын баланы» тәрбиелеуде әлеуметтік педагог психолог пен, сынып
жетекшісімен ата-ана, тәрбие ісінің орынбасары, пән ... ... ... ... атқару;
- оқушы бойындағы құндылық бағдарының мазмұнын анықтау;
- отбас тұрмысындағы қарым-қатынастарды, сәрсіздіктерді, бала тәртібін
қадағалаудағы ата-ананың ... ... Бала ... ... ... ... ... бірлескен әрекетін жандандыру.
Бұл үштіктің біреуінің қарсылығы жұмысты қиындататының ескерту.
- баланың бос уақыты тиімді ұйымдастырушы оның қызығушылығын,
дарындылығын анықтау;
- баланың  шартсыз ... ... ... ... ... ... ... қызығушылық денгейін зерттеу.
-  «Қиын бала» болу себебін педагогикалық тұрғыдан ... ... ... ... ... ерекшеліктерін, тәрбие жағдайларын айқындау
- «қиын балаға» көмек көрсету үшін  мақсатты және жүйелі түрде тәрбие
жұмысын жүргізу және т.б.
- бала ... ... оның жеке ... ескеру, оның жағдайды
жақсартуға деген ынтасын, ол үшін маңызды ортасында ьасымдық беру. Ол
үшін проблеманы шешіп ... ... ... ... қабылдап алуына
көмектесу.
- «қиын» баланың ынта – ықыласын, талаптілігін қызығушылығын ескерту. 
 ҚОСЫМША  ӘЛЕУМЕТТІК ПЕДАГОГТЫҢ ІСҚҰЖАТТАРЫН ЖҮРГІЗУ.
Білім беру ... ... ... ... ... Әлеуметтік педагог қызметін реттейтін нормативтік құқықтың құжаттар.
Бала құқығы  ... ... ... Жеке ... ... ... әлеуметтік паспорты.
4. Әлеуметтік педагогтың картотекасы
5. Оқушының әлеуметтік паспорты.
6. Оқушының тұрмыстық жағдайын тексеру актісі.
7. Оқушының отбасына мінездеме
8. Оқушының ...... ... Әлеуметтік педагогикалық есеп беру журналы.
10. Әлеуметтік педагогтық қабырға жұмысы.
11. Білім беру мекемесіеің КТІЖБ – мен ... ... ... ... нұсқаулар, ата-аналар үшін жарнамалыр.
13. Сынып жетекшілерге баланың өміріндегі әлеуметтік проблемаларды, тұлға
аралық қатынастағы кикілжіңді шешуге арналған әдістемелік нұсқаулар
14. Ата – ... мен ... ... ... проблемасын шешуге құзырлы
қалалық және аудандық мекемелер мен үйындар бойынша анықтамалық
ақпарат.
15. Кіріс және шығыс құжаттарды тіркеу журналы.
16. Атқарылған жұмыстың ... ... ... ... өз жұмысын ұйымдастыруда жеке қолдану папкасын жүргізіп
отыру керек.
Жеке қролдану нұсқасына төмендегі ензгізіледі:
• Мектептің негізгі құжаттары (жарғы көшірмесі, лицензия көшірмесі т.б.)
... ... ... және ... ... мектептәің жұмыс жоспары мектептің өндірістік жоспары немесе бөлігі,
даму бағдарламасы, тәрбие ... ... ... және ... ... мектептің педагогикалық тізімі (сынып жетекшілер, пән мұғалімі және
әкімшілік үйінің телефоны көрсетілген )
• әлеуметтік педагогтың кәсіптік ... ... ... ... және ... бөлімі), ішкі  істер оргпндары, емханалар,
әлуметтік қорғау органдары ( мкен жайы, телефоны. Мекеме
қызметкерлерінің аты-жөні жұмысм кестесі көрсетілуі тиіс.
Сыныптың әлеуметтік паспорты
Мектептің  ... ... ... ... ... ... әлеуметтік пасапортыболып табылады. Онда әр оқушыға қысқаша
мәліметтер беріледі. Әлеуметтік  картаны сынып жетекшісі оқу жылының
басында толықтыруға болады. ... ... ... ... ... бір ... сынып жетекшісінде,бір
данасы әлеуметтік педагогтың қолында болуы тиіс.
   Әлеуметтік картаға келесі мәліметтерді енгізуге болады:
Сыныптың әлеуметтік паспорты:
__________________________сыныбы
Сынып ... ... ... ... ... ... саны_______
Ер балалар саны_______Қыз балалар саны______
|Аты-|Толық (емес отбасы) |  |  ... | | |
|1 ... ... ... ... |Әлеуметтік ... |
| ... ... ... | ... ... |
| ... мен ... туралы | | |
| ... ... ... | | |
| ... кеңес беру және | | |
| ... ... ... туралы | | |
| ... ... | | |
|2 ... ... ... ... |
| |диагностика негізінде | ... ... |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
|3 ... ... және |Жыл бойы ... ... |
| |оқушылар үшін кеңес беру және| ... ... |
| ... ұйымдастыру; | ... |
| | | ... |
|4 ... |Дер ... |Әлеуметтік педагог |
| ... мен | ... |
| ... | ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... (денсаулық сақтау | | |
| ... ... | | |
| ... әлеуметтік қорғау, | | |
| ... ... және т.б. | | |
| ... мен ... ... | |
| |т.б.) | | |
|5 ... ... алу. ... ... ... |
| ... құру. | ... ... |
| | | ... |
| | | ... ... ... диагностика (зерттеу жұмыстары) |
|1 ... жеке ... ... ... |
| ... медициналық | ... |
| ... ... | ... |
| ... ... | | |
|2 ... ... ... ... ... |
| ... ... анықтау | ... ... |
| ... балалар, | ... |
| ... ... ... | | |
| ... көп балалар және аз | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | |
|3 ... ... |Қыркүйек ... ... |
| ... | ... ... |
|4 ... ... ... ... ... |
| |бейімделу деңгейін анықтау | ... |
| ... | ... ... |
| ... | ... |
| |зерттеу.5-сынып оқушыларының | | |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... |Жыл бойы ... ... |
| ... анықтау (сыртқы | ... |
| ... ... алуы, жоғары | | |
| ... ... ... | | |
| ... мен ... маңызы | | |
| |бар ... ... | | |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... |Жыл бойы ... ... |
| |ерекшеліктері мен қабілетін, | ... |
| ... ... | ... ... |
| | | ... |
|6 ... ... ... |Әлеуметтік педагог |
| ... ... ... | | |
| ... ... дүние танымын | | |
| ... және ... бос | | |
| ... ... ... | | |
| ... қызыметін бағалау) | | |
|6 ... ... |Жыл бойы ... ... |
| ... себебін, | ... |
| ... ... | ... сынып |
| |себебін анықтау. | ... |
|7 ... |Жыл бойы ... ... |
| ... | ... |
| ... ... бағалау | ... ... |
| ... тұлғааралық | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| |мен ... ... | | |
| ... оқушылар мен | | |
| ... ... пен ... | | |
| ... ... бір| | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|8 ... деру ... ... ... ... |
| ... ... сұранысына| ... ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... алу. | | |
|9 ... балалардың |Қыркүйек ... ... |
| ... мониторинг | ... ... |
| ... | ... |
|Қамқорлықтағы және жетім, жартылай жетім ... ... |
|1 ... ... құру ... |Әлеуметтік ... |
| | | ... ... |
|2 |Әлеуметтік тұрмыстық жағдайын|Қыркүйек ... ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|3 ... ... беру ... |Дер ... |Әлеуметтік педагог |
| ... ... ... | | |
|4 ... ... |Дер ... ... педагог |
| |инспектормен кездесу, | | |
|5 ... ... ... |Дер ... |Әлеуметтік педагог |
|6 ... ... |Дер ... ... ... |
| ... қамтамасыз ету | ... |
|7 ... ... ... |Қыркүйек |Әлеуметтік педагог |
| ... | | |
|8 |ҰБТ ... ... ... ... ... |
| ... сүйемелдеу | ... |
| | | ... ... ... балалармен жұмыс мәліметтер банкін құру |
|1 ... ... құру ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... |
|2 ... ... жеке ... ... педагог |
| |оқытуды ұйымдастыру | | |
|3 ... ... ... ... ... |
| |анықтау мақсатында олардың | | |
| ... ... | | |
|4 ... ... ... ... ... педагог |
| |қамтамасыз ету | ... ... |
|5 ... ... ...... ... |
| |өтеізу | ... |
| | | ... |
| | | ... |
|6 ... |Дер кезінде |Әлеуметтік педагог |
| |көмек көрсету | ... |
|7 ... ... |Дер ... ... ... |
| ... қамтамасыз ету | ... ... ... бар ... ... |
|1 ... ... құру |Қыркүйек |Әлеуметтік педагог |
| | | ... ... |
|2 ... тұрмыстық жағдайын|Қыркүйек ... ... |
| ... ... ... | ... жетекшісі |
| |үйіне бару. | | |
|3 ... ... бар |Дер ... ... ... |
| |балалармен олардың | ... ... |
| ... ... ... | |
|4 ... ... бар |Дер кезінде |Әлеуметтік педагог |
| ... ... | ... |
| ... проблемалары, | |сынып ... |
| ... ... | | |
|5 ... ... қиын |Дер ... |Әлеуметтік педагог |
| ... ... | ... |
| ... | |сынып жетекшісі |
| ... ... | | |
|6 ... ... ... ... ... педагог |
| |үйірмелерге тарту | ... ... |
|7 ... олардың |Дер кезінде ... ... |
| ... | ... |
| |психологиялық-педагогикалық | | |
| ... ... | | |
|8 ... |Дер ... ... ... |
| ... жұмысына қатысу | ... |
| | | ... |
| | | ... |
|9 ... ... демалысы туралы|Сәуір ... ... |
| ... ... ... | ... жетекшілері |
| |ұйымдастыру | ... ... ... ... |Дер ... |Мектеп әкімшілігі |
| |профилақтикалық жұмыстарын | ... |
| ... | ... |
| | | ... ... |ҰБТ ... ... ... ... ... |
| ... ... | ... |
| | | ... ... ... ... ... және көп балалалы отбасылармен жұмыс |
|1 ... |Ай ... ... ... |
| ... ... | | |
|2 ... ... ... |3 ... ... ... ... |
| |өту | | |
|3 |Өз ... ... ... ... ... ... |
 
 
 
Қосымша Б
"Термнпплогнилық қобдиша"
Аддиктивтік мінез-құлық -шындық өмірден кетуге ұмтылған девианттық мініз-
кұлықтың бір түрі. Бұл ... ... ... ... ... бір
шартарды  қабылдау арқылы өзгерту немесе көтеріңкі көңіл күйді сақтау үшін
назарын нақты іс-қимылда аударуы аркылы білінеді.
Анамнез- баланың ... мнн ... ... ... жиынтығы.
Амбиваленттік –екіжүзділік, яғни адамда бір уақытта екі бір-біріне қайшы
келетін беталыстардың (уайым, ұмтылыс, түсінік,т.б  тіршілік етуі).
Ассоциалдық мінез-құлық-қоғамда  ... ... ... ... ... қарсы құбылыстармен салыстырғанда мұнда нормаларға
қарсы әрекет ету ұмтылысы орын алмайды.
Аутизм-адамның сыртқы дүниеден оқшауланып, өзімен-өзі болып, іштей сары
уайымға салынған кездегі көңіл-күй;
Альтруизм-қара ... ғана ... ... басқаларға қамқорлық етуді
уағыздайтын моральдық принсп.
Агрессия-физикалық немесе психологиялық зиян немесе нұқсан келтіруге, басқа
адамды немесе  адамдар ... ... ... мінез-құлық, әрекет.
Аксиомма- даусыз, дәлелсіз қабылданатын ереже.
Апатия- енжарлық, селқостық, сылбарлық, көңілдің еш ... ... ... ... және жалпы заңдылықтан ауытқу, бұрыстық.
Әлеумет- халық бұқарасы, көншілік, жамиғат мағынасында қолданылады, қандай
болмасын белгілі бір топқа біріккен адамдардың ... ... ... ... қарсы) мінез-құлық – жалпы қоғамға, нақты
адамдарға қарсы бағытталған мінез-құлық.
Әлеуметтену- тұлғаның қалыптасу процесі, әлеуметтік ортада мақұлданған
құндылықтар мен нормаларды ... ... және сол ... ... ... ... ретейтін қоғамда қабылданған
мінез-құлық ережесі.
Әлеуметтік топтар мен қоғам – біріккен әрекеттердің нәтижесінде осы ... ... ... ... бірлестігі.
Әлеуметтік оңалту – кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтар,
қадағалауысз және панасыз қалудың профилактикасы жүйесінің органдары мен
мекемелері жүзеге ... ... қиын ... душар болған кәмелетке
толмағанды құқықтық әлеуметтік, ден бітімі, психикалық, ... және ... ... ... ... ... кешені.
Әлеуметтік қатерлі (қауіпті ) жағдайдағы отбасы - кәмелетке жасы толмаған
баланың тәрбиесіне, біліміне, оны бағып қағуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... материялдық, әлеуметтік объектілері, адамның рухани
іс-әрекеті мен оның нәтижелері.
 Әлеуметтік-психологиялық бейімделу топтар мен жеке тұлғаның  өзара қаврым-
қатынасын оңтайландыру, олардың қызыметтік ... ... ... көп ... жеке ... ... меңгеру арқылы оның
ролдік құрылымдық енуі.
Әлеуметтік педагогика- тәлім-тәрбие мекемелерінде, ... ... ... емес ... да әр түрлі ұйымдарда барлық жастағы және
әлеуметтік санаттардағы адамдардың әлеуметтік ... ... ... –педагогикалық іс-әрекет – баланы қорғауға бағытталған
педагогикалық іс-әрекет.бұл іс-әрекет баланың отбасымен, мектеппен, қоғамен
қатынасын реттеуге, оқуына, тіршілікке бейімделуіне көмектесуді көздейді.
 Әлеуметтік ... ...... ... ... мен ... ... байланысты салмақты жүйесі. Дарынды,
науқас жетім, кемтар, т.б балалар тәрбиесінің тұтастығын ... ... ... мен ... ... ... ... асырады.
Әлеуметтік стреотип-әлеуметтікобъектің (топ, адам, оқиға, құбылыс жэәне
т.б) қоғамда қабылданған орнықты және үстірттеу бейнесі. Әлеуметтік 
 стреотип идивидтің жеке тәжірибесін талдап қорытудыу нәтижесі және ... ... ... пікір ретінде ақпаратың танымдылығы
жағдайында қалыптасады.
Әлеуметтік өлшем әдісі ... ... ... ... зеріттеу 
үшін енгізген зеріттеу әдісі. Басты мақсаты  - топ ішіндегі адамдардың
тілегі мен мүдесін анықау.
Әлеуметтік – психологиялық – құзырлық индивидтің ... ... өзін ... адамдармен бірлесіп әрекет ете білу қабілеті.
Әлеуметтік  психологиялық – құзырлық құрамы әлеуметтік жағдайларда бағдар
тұта білу, ... ... жеке ... ... мен ... ... айқындау, олармен болатын қарым-қатынасқа бара бар тәсілдерді
таңдап алу және мұны ... ... ету ... ... ... – этностық қарым-қатынастық – ұлтаралық әлеуметтік қарым-
қатынастардың көрнісі, оны ұлттық сана ... ... ... ... ... ... ... мінез-құлығында жағымсыз
сипаттағы әлеуметтік ауытқушылықтарды болдыратын негізгі себеп пен
шартардың алдын – алу немесме жоюға бағытталған ұйымдастырушылық-тәрбиелік
іс-шаралар.
Әлеуметтік оқыту- мақсатты бағыталған жүйе және ... ... ... ... мен ... ... берудің нәтижесі.
Әлеуметтік тәрбие –баланың жемісті әлеуметтендірілуіне қажет тұлғалық
қасиеттерін қалыптастырудың мақсатты бағыталған жүйесі.
Бағдарлау (ориентация) – алдағы әрекетің бағытын, мөлшерін сезім және
ойжүгірту арқылы ... ... ... ... баланы
қорғауға бағытталған педагогикалық іс-әрекет.бұл іс-әрекет баланың
отбасымен, мектеппен, қоғаммен, қатынасын реттеуге, ... ... ... көздейді.
Бейімделу-адам ағзасының сыртқы ортаның әр түрлі жағдайына бейімделу
қабілеттілігі.Бейімделу-физиологиялық, ... ... ... ... ... ... қарсы мінез-құлықтың бір түрі: материялыдқ құндылықтарды
бұзу немесе қирату.
Виктимология- педагогика, психология, социология, кримонология
түйіндемесіндегі білім саласы, әлеуметтенудің қолайсыз жағдайларының
құрбандары болған әр ... ... ... зерттейді. Оларға:
мүгедектер, жетім балалар, ата-ана қамқорлығынан айырылған, жағдайларға
байланысты панасыз және қараусыз қалған балалар, эканомикалық дейгейі
төмен, ... және ... ... ... ... отбасларының
балалары жатады.
 Гендер- қазіргі кездегі ерлер мен әйелдердің арасындағы ұқсастықпен
айырмашылықтарды, олардың әлеуметтік ролдерін т.б. талдаған кезде
қолданылатын термин.
Девиация- ауытқушылық, қайсыбір нормадан ауытқу. Термин мінез-құлықтағы,
қарым-қатынастағы, ... ... ... үшін ... ... бұзатын іс-әрекет.
Делинквет-ауытқыма мінез-құлық өзінің үшқары көріністерінде қылмыстық
жазаланатын әрекет ... ... ... ... ... ... және ұзақ уақыт ағымында
кейбір негізгі (өірлік) психологиялық ... ... ... ... жағдайлардың нәтижесінде пайда болған
психологиялық күй.
Жеке тұлғалық-тұлғаның ықпалдастық қасиеті, оның қайталанбайтын жеке
психикалық ерекшеліктерінің жиынтығы.
Индивид ... ... ... ... ... ... иесі ... адамзат қауымдастығының жеке бір өкілі.
Идептификация – ұқсас, бірдей деп санау – бір ... ... ... ... ... ... ... бағдарлау-оқушылардың жеке бейімділігін қабілеттерін және қоғамдық
қажеттіліктерін есепке ала отырып, дер кезінде еңбектік іс-әрекеттің
түрлерімен таныстыруға  бағытталған мектептің оқу-тәрбие процесінің құрамды
бөлігі.
Қадағалаусыз қалу-кәмелеттке ... ... ... ... ... мен ... жағдайына тиісінше бақылаудың
жоқтығымен сипатталатын әлеуметтік құбылыс.
Қадағалаусыз қалған бала-ата-анасының немесеолардың заңды өкілдерінің,
сондай-ақ педагогтардың, тәрбиншілердің және ... ... ... ... міндетті басқа да оқыту, және бағып-күту
жөніндегі міндеттерді орындамауы салдарынан, не оның үйден немесе бала
құқығын қорғау жөніндегі ... ... ... ... өз ... ... ... бақылау болмаған кәмелетке толмаған бала.
Қоғамдық (әлеуметтік) тәрбие-бұл «адам-адам» қатынастары желісінде
жүргізілетін тәрбие,яғни тікелей адамаралық байланыстар мен осы мақсатқа
арнайы ұйымдастырылған қоғамдық мекемелер ... ... ... ... т.б.) ... болатын істер.
Қоршаған орта – адамның тіршілік етуін, қалыптасуын, іс-әрекетін анықтайтын
барлық табиғи, қоғамдық, материялдық және рухани жағдайлар. ... ... ... ... ... және т.б. ұжымдар мен
топтар қамтылады.
Маргинализация – бұл «тұрақсыздық», «аралық», яғни түрлі әлеуметтік
паталогиялардың таратылуы.
Мінез-жеке адамның ортамен ... ... ... іске ... ... потологиялық қалыптасуы – тәрбие кемшіліктері, созылмалы жүйкеге
жарақат салатын жағдайдың ықпалымен баланың мінезінің жағымсыз өзгеруі.
Оңалту – қайта қалпына келтіру, ... ... ... ... ... медициналық-педагогикалық шараоар жүйесі, оның психофизикалық
мүмкіндіктері деңгейінде тіршілік және әрекет етуге қатыстыру.
Өмірде қиын жағдайға душар болған балалар – қалыптасқан ... ... ... ... және осы ... өз бетінше немесе
отбасының көмегімен жеңе алмайтын балалар.
Панасыз қалған балалар – тұрғылықты жері жоқ ... ... ... ... ... психикалық және жанының ауыруынан алдын алуға,
денсаулығын сақтауы мен өмірін ұзартуға арналғаніс-шаралар жүйесі.
Реабилитация-адамның құқын, мәртебесін, денсаулығын ... ... ... ... ... ... жүйесі. Аталған жүйе
ауытқушылықтың профилактикасы мен  түзету аспектілерін біріктіреді.
Сауалнама-сұрақтар арқылы мәліметтер жинау. Сауалнама әлеуметтану,
психология, педагогика және т.б. ғылым салаларындағы ... ... ... ... қою және ... ... ... – тұлғалық ерекшеліктердің ұтымды қатынасы, адамдардың
психикалық қасиеттерінің талапқа сай қарым-қатынас пен іс-әрекеттке
оңтайлануы.
Социометрия – шағын топтағы тұлғааралық ... ... ... ... ... ...... сауалнамадағы
сұрақтарға жауап бере отырып, топтың әрбір мүшесі өзінің басқаға деген
қатынасын білдіреді. Нәтижелері социограммаға немесе ... орта ... ... ... ... ... және
физикалықжағдайының жиынтығы.
Стресс-кез-келген күшті әсерден пайда болатынпсихофизиалогиялық күй.
Субъект – болмысты тану мен өзгертудің ... ... ... жеткізуші.
Суицид –жан дүниесі қатты күйзелген күйде не психикалық аурудың ықпалымен
адам жасайтын өзі-өзін ... ... ... ... ... ... ортаға кіру
процесі, оның тәжірибелік және теориялық әрекеттегі дағдыларды меңгеруі,
шынайы қарым-қатынастардың тұлғаның қасиетіне айналуы.
Тұлғаның әлеуметтену – қоғамның тәрбиелік күшін, ... ... ... ... ... ... ғылым саласы.
Тәуекел тобындағы отбасы- бұл кәмелетке толмағандардың ата-аналары немесе
олардың заңды қамқоршылары балалар тәрбиесіне қатысты ... ... ... ... ... әсет ... ... қарсы әрекеттер жасаған отбасы.
Тәуекел факторы – ағзаның потологиялық жағдайына сепепкер болатын сыртқы
және ішкі ортаның түрлі жағдайлары.
Толеранттылық-шыдамдылық,төзімділік,психикалық тұрақтылық, яғни ... ... ... қалыптасқан көнбістік.
Тұлға- жеке ерекшеліктері бар қошаған ортаға деген өзінің қатынасын
сезінген, қызыметтің белгілі бір түрімен айналсатын
әлеуметтікқауымдастықттың ... ... ... ... ... –тұлғаның негізгі бағыты,өз-өзіне, табиғатқа адамның
қоғамғақатынасы, жалпы әлемге деген көзқарастар жүесі.
Тұрмысы қолайсыз отбасы- кәмелеттке толмағандардың ата-анасы немесе ... ... ... оқыту, бағып-күтужөніндегі өз міндеттерін
орындамайтын және олардың мінез-құлқына теріс әсер ететін ... ... ... және өз қылықтарының мақсаттарын
ұғынбай, мінез-құлықтыңкүрделі актілерін бірнеше минут бойына не одан ... ... ... ... ... көрінеді.
Эмпатия-адамның қасиеті,сезімі арқылы басқа адамдардың ұқсастыруы, өзін
басқаның орнына қойып, оның жеке ... ... ... бір ... құбылыстың қозғаушы күші, себебі.
Фанаттық мінез-құлық- белгілі бір идеяға, қөзқарасқа жан-тәнімен берілу.
Эпикриз-аурудың себебін,емдеудің дамуы мен нәтижесі енгізілген қорытынды
диагноз.
Эмпатия-өзге адамның ... сыры мен ... білу ... оған жанашырлық білдіру.
 
 
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.  Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми  түсіндірме сөздігі «Педагогика
және психология» А.Мектеп-2002 ж.
2. «Методика и технологии работы социального ... М.А. ... М. ... 2004 ... ... ... ... образовательного учреждения но
ведению текущей дакументации» А.И.Ситиик. А.В.Мисько. М.Академия 2005 г.
4. «Методика и технологии ... ... ... ... 2002 ... по ... ... Е.В.Белова, Н.А.Мельникова М 2000г.
6.  «Девиантты мінез-құлық жасөспірімдерімен түзетушілік- педагогикалық 
жұмыс атқару»К.М.Арыбаева Шымкент
7.Профилактика подросковой девиации: Теория и ... ... ... ... ... в ... А.И.Тееленко А.2005г.
9.Народное образование Российский общественно-педагогический журнал №2
2006г.М
10.Педагогика. Практикум и методический ... ... ... ... ... Власова Н.В. Шабажанова С.Қ.
12.Мектептегі сыныптан тыс жұмыстар. Республикалық педагогикалық журнал
№5.2006ж.
13.Психология. Социология. Дефектология. Республикалық ... ... ... және ... ... ... білім және ғылым әлемі. Республикалық-ғылыми-әдістемелік
және педагогикалық журнал ... ... ... №1.2.3 М 2007ж.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Білім беру үрдісіндегі әлеуметтік институттардың өзара әрекеттестігі Педагогикалық процесті басқарудағы әлеуметтік институттардың өзара әрекеттестігі21 бет
Баланың дамуындағы ойынның әлеуметтік–педагогикалық маңызы61 бет
Жоғарғы оқу орындарындағы оқу процесiнде әлеуметтiк педагог тұлғасын қалыптастыру мәселелерi4 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық іс-әрекетінің алдын -алудағы әлеуметтік- педагог қызметінің жүйесі25 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық іс-әрекетінің алдын алудағы әлеуметтік педагог қызметінің жүйесі54 бет
Мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған реабилитациялық мекемелердегі әлеуметтік-педагогикалық қызмет жүйесі48 бет
Оқушылардың әлеуметтік-психологиялық климатына оқытушылардың педагогикалық қарым-қатынас стилінің әсері38 бет
Педагогикалық жүйенің қызмет етуінің әлеуметтік-педагогикалық және уақыттық шарттары5 бет
Педагогикалық процесті басқарудағы әлеуметтік институттардың өзара әрекеттестігі26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь