Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын ұйымдастырудың негіздері. Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары

Жоспар
І. Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын ұйымдастырудың негіздері.
ІІ. Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары
І. Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын ұйымдастырудың негіздері.

Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілер табыс (пайда) алу мақсатында құрылады. Олар өзінің қызметін мынадай нысандарда жүзеге асыра алады: мемлекеттік және муниципалдық кәсіпорындар; шаруашылық қоғамдар мен серіктестіктер; өндірістік кооператиптер. Коммерциялық негіздерде материалдық өндіріс сферасы кәсіпорындарының басым бөлігі және материалдық емес сфера ұйымдары мен мекемелерінің едәуір бөлігі жұмыс істейді: коммерциялық банктер, сақтық ұйымдары, қаржы секторының басқа мекемелері (жинақ ақша-депозит мекемелері, инвестициялық қорлар, қор биржалары, бағалы қағаздар рыногы мен ақша-кредит рыноктарына қызмет көрсететін әр түрлі мекемелер), сауда-делдалдық кәсіпорындар, ерікті қоғамдық қорлар, трасттық компаниялар және басқалары.
Коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы қаржы жүйесінің маңызды сфераларынң бірі ретінде құн түріндегі ЖІӨ-ді жасау, бөлу және пайдалану процестерін қамтиды. Олар негізінен ЖІӨ мен ҰТ жасалатын Материалдық өндіріс сферасында іс-әрекет етеді. Сондықтан коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы материалдық өндіріс тасіпорындары (ұйымдары) қаржысының мазмұнымен және оларды ұйымдастырудың қағидаттарымен бірдей болып келеді.
Коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы деп өндірістік капиталдарды қалыптастыру, өнім өндіріп, оны өткізу, меншікті қаржы ресурстарын жасау, қаржыландырудың сыртқы көздерін тарту, оларды бөлу және пайдалану процесіндегі экономикалық қатынастарды айтады.
Мұндай экономикалық қатынастарды жиі ақша немесе қаржы қатынастары деп атайды, қаржы қатынастары ақша қатынастарының бір бөлігі болып саналғанымен ол ақша қозғалысы кезінде ғана пайда болады және орталықтандырылған және орталықтандырылмаған ақша қорларын қалыптастырып, пайдаланумен қосарлана жүретіндігін біз жоғарыда атап көрсеткенбіз.
Коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысын ұйымдастыру белгілі бір қағидаттарға негізделген, олардың қатарына мыналар жатады:
коммерциялық-шаруашылық есеп (қаржылық қызмет саласындағы дербестік, өзін-өзі өтеу, өзін-өзі қаржыландыру, қаржы-шаруашылық қызметінің қорытындысына ынталылық, оның нәтижелері үшін жауаптылық, кәсіпорынның қызметіне бақылау жасау);
жоспарлылық;
меншіктің барлық нысандарының теңдігі;
қаржы резервтерінің болуы.
1. Коммерциялық (шаруашылық) есеп — кәсіпорындар мен ұйымдардың шаруашылық-қаржы қызметін жүргізудің негізге алынатын қағидаты және басты әдісі. Коммерциялық есеп қағидаты кәсіпорынға оның қызметі үшін, оның жарғылық капиталын құрайтын қажетті негізгі және айналым құралдары (капиталы) тұрақты пайдалануға бөліп берілетінін білдіреді. Шаруашылықты жүргізудің әдісі ретіндегі коммерциялық есеп қағидаты шығындарды шаруашылық қызметтен алынған табыспен өлшеуді және табыс алуды талап етеді.
Коммерциялық есептің өзіндік ерекшелігі: шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржылық тәуелсіздігі болады;
қаржы қатынастары мемлекет тарапынан болатын майда реттемелеуден бос болады;
қаржы қатынастары субъектілерінің жұмыстың нақты нәтижелері және міндеттемелердің уақтылы орындалуы үшін нақтылы экономикалық жауапкершілігі болады;
коммерциялық есеп жағдайында шаруашылық жүргізуші субьектілердің банктермен, сақтық ұйымдарымен және мемлекетпен көптеген өзара қарым-қатынастары қалыптасады.
Коммерциялық есеп қағидаты кәсіпкерлік нысанында іске асырылады. Нарықтық қатынастардың дамуы меншіктің барлық нысандарының теңдігі қағидатын, мүлікке иеліктің бостандығын және қызмет сфераларын тандауды іске асырудың негізіндс шаруашылық бастамаға және азаматтардың кәсіпкершілігінс жағдайлар жасайды.
        
        Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысын ұйымдастырудың
негіздері. Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары
Жоспар 
І. Коммерциялық шаруашылық ... ... ... ... ... мен ұйымдардың қаржы қорлары
 
І. Коммерциялық шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... табыс (пайда) алу
мақсатында құрылады. Олар өзінің қызметін мынадай нысандарда жүзеге ... ... және ... ... ... ... ... өндірістік кооператиптер. Коммерциялық ... ... ... ... ... ... және материалдық
емес сфера ұйымдары мен ... ... ... ... ... банктер, сақтық ұйымдары, қаржы секторының басқа мекемелері
(жинақ ақша-депозит мекемелері, инвестициялық қорлар, қор ... ... ... мен ... рыноктарына қызмет көрсететін әр түрлі
мекемелер), сауда-делдалдық кәсіпорындар, ерікті қоғамдық қорлар, трасттық
компаниялар және басқалары.
Коммерциялық ... мен ... ... ... жүйесінің
маңызды сфераларынң  бірі ретінде құн түріндегі ЖІӨ-ді ... бөлу ... ... қамтиды. Олар негізінен ЖІӨ мен ҰТ жасалатын
Материалдық ... ... ... ... ... коммерциялық
кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы материалдық өндіріс тасіпорындары
(ұйымдары) қаржысының мазмұнымен және оларды ... ... ... ... ... мен ... қаржысы деп өндірістік
капиталдарды қалыптастыру, өнім өндіріп, оны өткізу, ... ... ... қаржыландырудың сыртқы көздерін тарту, оларды бөлу және
пайдалану процесіндегі экономикалық қатынастарды ... ... ... жиі ақша ... қаржы қатынастары деп
атайды, қаржы қатынастары ақша қатынастарының бір бөлігі болып саналғанымен
ол ақша қозғалысы кезінде ғана пайда ... және ... ... ақша ... ... ... ... біз жоғарыда атап көрсеткенбіз.
Коммерциялық кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысын ұйымдастыру белгілі
бір қағидаттарға негізделген, олардың ... ... ... есеп ... қызмет саласындағы дербестік,
өзін-өзі өтеу, ... ... ... қызметінің
қорытындысына ынталылық, оның ... үшін ... ... ... ... барлық нысандарының теңдігі;
қаржы резервтерінің болуы.
1. Коммерциялық (шаруашылық) есеп — кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қағидаты және басты
әдісі. Коммерциялық есеп қағидаты кәсіпорынға оның қызметі үшін, ... ... ... ... ... және айналым ... ... ... ... ... ... Шаруашылықты
жүргізудің әдісі ретіндегі коммерциялық есеп қағидаты шығындарды шаруашылық
қызметтен алынған табыспен өлшеуді және табыс алуды талап етеді.
Коммерциялық есептің ... ... ... жүргізуші
субьектілердің қаржылық тәуелсіздігі болады;
қаржы қатынастары мемлекет ... ... ... ... ... қатынастары субъектілерінің жұмыстың ... ... ... ... орындалуы үшін нақтылы экономикалық жауапкершілігі
болады;
коммерциялық есеп жағдайында шаруашылық жүргізуші ... ... ... және мемлекетпен көптеген өзара қарым-
қатынастары қалыптасады.
Коммерциялық есеп қағидаты ... ... іске ... қатынастардың дамуы меншіктің барлық нысандарының ... ... ... ... және қызмет сфераларын тандауды
іске асырудың ... ... ... және ... ... ... есептің айқындаушы қағидаттары өзін-өзі өтеушілік ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің негіз қалаушы қағидаты, ол
кәсіпорынның өз өнімін ... ... ... ... ... ... ... оны өңдіру және жеткізілім жөніндегі
бүкіл шығындарды өтеуді ... ... ... төменгі шегі –
залалсыздық, яғни ... мен ... ... ... ... өзін-
өзі өтеушілікке  жету – кәсіпорын өнім өндіруді игеру, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын
қызметінің бастапқы кезеңінің мақсаты. Нарықтық қатынастар жағдайында жақсы
даму перспективасы бар ... ... ... бар ... сыртқы
қолдауды пайдалана алатындықтан кәсіпорын рентабелді ... ... ... жағдайда олардың кредит ресурстарын пайдалану, ... ... ... ... ... банктер, бюджет, әр түрлі ... ... ... ... мен ... ... ... төлем қаражаттарының жетіспеуімен байланысты тұрақты
қабілетсіздігі ... ... бір ... сауықтыруды, қайта
ұйымдастыруды, ... ... ... ... ... ... ... заңмен белгіленген тәртіппен банкрот деп жарияланады.
Өзін-өзі қаржыландыру – нарықтық  экономика ... ... ... ... ... міндетті шарты. Бұл қағидат өнім
өндіру мен кәсіпорынның өндірістік-техникалық ... ... ... ... өтелуіне негізделеді, ол әрбір кәсіпорын өзінің ағымдағы
және күрделі шығындарын меншікті көздері есебінен ... ... ... ... ... ... оған ... банктің қысқа мерзімді несиелері мен коммерциялық несис есебінен
(ағымдағы ... ... және ұзақ ... ... есебінен
(күрделі жұмсалымға пайдаланылады) ... ... ... ... ... қалатын пайданың  есебінен өтелінеді.
Нарықтық экономика мен жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... акциоңерлік капиталды,
бағалы қағаздар бойынша дивидендтер мен ... ... ... табысты (пайданы) пайдалану арқылы қол жетеді.
Бюджеттік және  салалық ... ... ... маңызын жоғалтты және олар
негізінен ... ... ... құрылуын қаржыландыруға,
конверсияға қолданылады.
Өзін-өзі қаржыландыру кәсіпорындардың толық қаржы дербестігімен және
жауапкершілігімен ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырып басқаруға, тартылатын және қарыз қаражаттарын
іздестіріп, айналымға салуға құқық ... ... ... қаржы
ресурстарын қайта бөле алмайды. Қаржы қатынастарын мемлекет ... ... ... ... ... ... ... түсім-ақшаны бөлудің, бағалы қағаздарды өткізудің, шығындарды
өзіндік құнға ... және т.б. ... мен ... ... ... ... ... жауаптылығы бюджет, қорлар алдындағы міндетті
орындамағыны үшін заңнамада белгіленген қаржы санкцияларының жүйесімен
анықталған. ... ... ... ... міндеттемелері бойынша
меншікті мүлкімен жауапты болады.
Кәсіпорындардың қаржылық жауаптылығы ... ... ... және ... ... ресурстарында сақтық компанияларынан
түсетін сақтық төлемдсрдің рөлінің артуымен күшейіп келеді.
Нарықтық экономика және меншіктің әр түрлі түрлеріне негізделген ... ... ... ... ... және ... ... исесінің, жеке азаматтардын, сондай-ақ кәсіпорындар еңбек
ұжымдарының пайда болуын қажет етеді. Бұл – ... ... және ... ... ... мүдделіктің себебі. Бұл қағидатты іс
жүзінде жүзеге асыру кәсіпорындарға берілген және ... ... ... ... ... ғана байланысты емес, сонымен
қатар салықтарды төлегеннен кейін ... ... ... ... пайданың (табыстың) үлесіне де байланысты.
Шаруашылық қызметтің ... ... ... ... мен ұйымдардың ұжымдарына, жеке қызметкерлерге және жалпы
мемлекетке тән нәрсе. Бұл қағидатты іске асыру ... ... ақы ... ... ... ... таза табысты (пайданы) тұтыну мен
қорланымға бөлуде экономикалық жағынан негізделген үйлесімдерді сақтаумен
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... тұтқасы олардың өздері тапқан қаражаттары есебінен әлеуметтік-мәдени
мақсаттарға жұмсалатын шығындар болып табылады.
Қаржылық жауапкершілік пен мүдделік – бір ...... ... ... ... жасау мен іске асыру
процесінің  екі жағы.
Сөйтіп, екі экономикалық категорияның  — экономиканың негізгі ... ... ... ... субъектісі сферасындағы қаржы мен
коммерциялық есептің өзара байланысы ... ... ... қаржылық қызметі өндірістің
мақсаттарына, міндеттеріне, оларға жетудің белгіленген  әдістеріне жетудің
дәйектілігі мен мезгіліне ... оның ... ... ... ... ... ... Есеп-қисаптар негізіндс және белгіленген
қаржы нормативтерін пайдалану арқылы арнаулы құжатта — қаржы ... ... ... ... ... ... ... қызметі факторларының тұрлаусыздығы жағдайында
қаржылық көрсеткіштерді ... ...... ... ... яғни ... ... зерделеудің, өзгермелі
факторларды ғылыми ... ... ... және
қорытындылаудың негізінде кәсіпорынның қаржылық дамуының болжамы жасалды.
Болжам кәсіпорындардың шаруашылық қызметінің ... ... ... ... шешімдерді қабылдау үшін қызмет етеді.
 
ІІ. Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары
 
Шаруашылық-қаржы қызметі процесінде кәсіпорын мен ұйымдар ...... бір ... ... ақша ... ... Қорлардағы ақша қаражаттары үнемі қозғалыста
болады: түседі, ... ... мен ... ... тәжірибесінде кәсіпорындардың, жеке
саланың немесе бүкіл ... ... ... ... ... қызметіндегі мақсат-міндеттеріне қарай әр түрлі ... ... ... ... ... ... өзгеруіне қарай кейбір қорлар жойылса, кейбірі өзгертіліп, қайсы
біреулері жеке бөлініп шықты. Ұзақ жылдар бойы ... мен ... ... ...... ... қоры, өндірісті
дамыту қоры, әлеуметтік даму қоры, ... ... ... қоры ... ... ... және ... қалдықтарынан жасалынған басқа
бұйымдарды ынталандыру үшін) жұмыс істеді. 1992 жылға дейін ұлғаймалы ұдайы
өндірісті қаржыландыру және негізгі ... ... үшін ... ... ... мен ведомстволарда жалпы салалық сипаттағы
шығындарды қаржыландыру, ведомствоға қарасты кәсіпорындар мен ... ... ... үшін ... ... құрылды: ғылым мен
техниканы дамытудың  бірыңғай қоры, экономикалық ... ... ... ... мен резервтер, бағаны реттеу қоры және
басқалары.
Қаржы қорларында кәсіпорындар мен ұйымдар ... ... ... ... ... және әлеуметтік қызметті басқаруда
пайдалану үшін толық немесе ішінара ... ... ... ... қаржының көлемін, нысанын, пайдалану мөлшерін неғұрлым ... ... ... ... бір мезгілде орындалуға белгіленген
(жоспарланған), сондай-ақ іс жүзінде қол ... ... ... ... де ... ... немесе есеп-қисап үшін бастапқы
мәліметтер ретінде қызмет етеді. Мысалы, белгілі бір кезеңде кәсіпорынның
тұтыну қорын ... ... ... бір ... ... ... оның ... және әлеуметтік қажеттіліктерімен қанағаттандыру
деңгейін көрсетеді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың жұмыс ... үшін ... ... ... ... қорлар болып табылады: жарғылық, резервтік капиталдар,
қорлану қоры, тұтыну ... ... ақы ... қоры, валюталық, жөндеу
қорлары. Құрылтайшылардың немесе ... ... ... ... ... да ... қаражат қорлары құрылуы мүмкін, ... ... ... ... ... органдарымен  болатын
 үлестік қоры және басқалары.
Жарғылық капитал мемлекет, басқа меншік иесі немесе құрылтайшы берген
кәсіпорын (ұйым) мүлкінің ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілерді құрғанда ... ... емес ... ... ... сатып алудың
көзі болып табылады. Оның қаражаттары ... ... ... жүзеге
асыруға қажетті жағдайлар жасалады.
Жарғылық капиталдың мөлшері шаруашылық қызмет ... ... ... ... ... ... ... жұмсалым),
таза табыс есебінен болатын айналым капиталының ... ... ... ... және ... ... ... көбейеді; негізгі  құралдарды шығару немесе беру, оның тозығын
есептеу, зияндарды шығару, тауар-материалдық ... ... ... ... ... қалатын қаражаттардың негізінде, яғни
салықтар мен басқа да төлемдерді төлегеннен кейін кәсіпорындар мен ұйымдар
кешенді ...... қоры мен ... ... ... қоры ... ... қызметкердің (өндірістік және өндірістік емес) еңбегіне ақы
төлеу шығындары;
ақшалай төлемдер, соның ішінде жылдың қорытындысы бойынша сыйақылар;
еңбегі үшін ... ... ... ... ақша ... ... ... көмек;
еңбек және әлеуметтік жеңілдіктерді белгілеуге жұмсалатын қаражаттар;
қызметкерлердің акциялары мен салымдары бойынша ... ... ... ... ... өнер табу және ... ашу үшін берілетін
сыйақылардан бөлек басқа да жеке сипаттағы төлемдер.
Қорлану қоры:
Кәсіпорынның қарамағында қалатын табыс;
негізгі капиталды қалпына ... ... ... ... ... ... түскен түсім-ақша;
банктердің несиелері;
басқа да көздер есебінен қалыптасады.
Қорлану қоры ұлғаймалы ... ... ... ету ... және айналым капиталдарын молықтыруға;
ғылыми-техникалық професті дамытуға, жаңа өнімдерді игеруге;
табиғат қорғау шараларын жүзегес асыруға;
өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін ... ... ... ... салуға қатысуға пайдаланылады.
Ірі кәсіпорындар мен ұйымдар кешенді тұтыну мен қорлану қорларының
орнына көздері мен шығындарының мазмұны ... ... ... жеке-жеке
қорлар көздерін құрып, пайдалана алады: жалақы, еңбекке ақы ... ... ... даму қорлары.
Ұдайы өндірістік шығындарды үздіксіз қаржыландыруды қамтамасыз етуде
қаржы резервтерінің (резервтік капитал, тәуекел қоры, сақтық қоры) ... ... көшу ... ... ... ... кемімейді. Қаржы
резервтерін шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... құрылымдары (нормативтік аударымдар 
негізінде), мамандандырылған сақтық ... ... ... ... және
мемлекет (әр түрлі деңгейдегі бюджеттердің қаржы
қорлары) жасай алады. Оның мақсаты – шаруашылық-қаржы
жағдайы ... ... ... ... қосымша шығындарды
жауып, кәсіпорындардың қаржы жағдайын тұрақтандыруды қамтамасыз ету. Қор
кәсіпорынның тұтыну, қорлану және басқа қорларына ... ... ... ... ... ... құралады (осы мақсаттар үшін олардың
жеткіліктілігі жағдайында).      
 
Пайдаланылған әдебиеттер:
 
1. Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаева С. ... ... 2003

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы туралы түсінік31 бет
Сарыағаш ауданы бойынша шаруашылық жүргізуші субьектілердің қаржы қорларын талдау23 бет
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы24 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет
"шжбм жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері"5 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Мерей» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржысын жоспарлау43 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь