Касса операцияларының есебі. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... .3
I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі.
1.1. Ақша қаражаттар операцияларын есепке алудың мәні мен мақсаты ... ..4.5
1.2. Есеп айырысу шоты операцияларының есебі ... ... ... ... ... ..6.10
ІІ Тарау. Касса операцияларының есебі ... ... 11.14
2.1. Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі ... ... ..15.20
2.2. Төлем карточкаларының есебі ... ... ... 20.23
2.3. Ақша қаражаттар қозғалысының есебі ... ...24.26
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... 27.28
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... 29.30
Кіріспе
Бухгалтерлік есеп нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерде ерекше маңызды орынға ие. Қазақстан нарық экономикасына түгелімен күшті, оны бүкіл әлемдік қауымдастық та мойындады. Мұндай жағдайда біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта бэсекелестік қабілеті бар кәсіпорындар неғұрлым көп болса, соғұрлым біздің экономикамыздың деңгейі де жоғарлай береді. Бұл бүгін, ертең, алдыңғы отыз жыл ішінде де ең үзекті мэселелердің бірі болатыны Қазақстан Республикасының Президентінің «Қазақстан — 2030» деген халыққа жолдауында да ерекше аталып кеткен. Ал кәсіпорын қызметінің дүрыс жолға қойылуы күптеген факторларға байланысты болып табылады. Соның ішінде бухгалтерлік есептің, аудиттің, оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және талдаудың дұрыс ұйымдастырылып жүргізілуі үлкен роль атқарады. Бұл қызметтердің мэні «тірі» ақпаратта. Ал кім ақпаратқа ие болса, сол әлемді билейді деген сөз бар. Бухгалтерлік есептің маңызын осыдан ақ білуге болады.
Есепке алу мәліметтегі кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқаіру үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау жасау үшін, сүйтіп ел экономикасының даму заңдылықтарын зерттеу үшін қолданылады. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында кәсіпорынның күрделі экономикалық тетігін нық, дұрыс жолға қойылған есеп жүйесінісіз, сондай — ақ сенімді экономикалық ақпаратсыз басқару іс жүзінде мүмкін емес. Осы түрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебі мен оның ішкі аудиті өзекті болып есептелінеді.
Бухгалтерлік есепті халықаралық стандарттардың талабына сай жүргізу қазіргі кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған байланысты бухгалтерлік есеп пен аудитке жүктелетін міндеті қай кезде болмасын күрделі болып отыр. Осы тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебін дұрыс ұйымдастырудың рөлі зор.
Ақша қаражаттардың есебін зерттеп бақылай отырып кез — келген кәсіпорынның жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, олардың қандай тауар сататынын, қызмет көрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай тәртіпте, қандай құжат негізінде жүзеге асатынын көріп білуге болады.
Пайдаланған нормативті — құқықтық актілер және арнайы
әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгізілген)
2. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» 20.11.1998ж. Заңы
3. Бухгалтерлік есептің Типтік жоспары, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, Алматы 2002ж.
4. Бухгалтерлік есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5. Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, 2001ж.
6. Қазақстандағы Аудиттіңхалықаралықстандарттары,2001ж.
7. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (Негізгі бүлім, 1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1. Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого экономического развития». Алматы 2002, 205с.
2. Абдыкалыков Т.А., Сатмурзаев А.А., «Основы бухгалтерского учета и аудита» Алматы 2001, 236с.
3. «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского Москва 1997г. 432с.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. «Бухгалтерлік есеп және аудит». Алматы 2000ж. 1686.
5. Баймұханова С.Б., Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп», Алматы 2001ж., 2366.
6. Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». Алматы 2003ж. 936.
7. Бернстайн Л.А. «Анализ финансовой отчетности». Москва 2002г. 623с.
8. Дюсембаев К.Ш. и др. «Аудит и анализ финансовой отчетности». Алматы 1998г. 432с.
9. Дюсембаев К.Ш., Түлегенов Ә.Т. т.б. «Кэсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001ж. 3296.
10. Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в системе управления финансами» Алматы 2000г., 293с.
11. Кеулімжаев Қ.Қ., Әжібаев З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г. 3306.
12. Кодекс РК о налогах и других обязательных платежах в бюджет. Алматы2003г. 238с.
13. Международные стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14. Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж., 495с.
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на предрприятиях». Алматы 2002г. 728с.33
16. Савицкая Г.В. «Анализ хозяйственной деятельности предприятия». Москва 1999г. 686с.
17. Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г. 335с.
18. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации 1999г., 609с.
19. Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы 1998ж. 475 б.
20. Шуванова В.М., Абдилсанапов А.А. « Организация бухгалтерского учета и формирование учетной политики предприятия». Алматы2001 г., 398с.
21. «Бухгалтерский учет — Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
22. http//www.buhgalter.kz
        
        Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ………3
I Тарау. Ақша қаражаттар есебінің теориялық ... Ақша ... ... ... мәні мен мақсаты……4-5
1.2. Есеп айырысу шоты операцияларының есебі………………….6-10
ІІ Тарау. Касса операцияларының есебі……..11-14
2.1. Банктегі арнайы шоттардағы ақшалар есебі……….15-20
2.2. Төлем ... ... Ақша ... қозғалысының есебі…….24-26
ҚОРЫТЫНДЫ……..27-28
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ……..29-30
Кіріспе
Бухгалтерлік есеп нарық қатынастары ... ... ... ... ... ... ие. Қазақстан нарық экономикасына
түгелімен күшті, оны бүкіл ... ... та ... ... біздің республикамызда пайдасы жоғары, тұрақты, әлемдік нарықта
бэсекелестік ... бар ... ... көп ... ... ... деңгейі де жоғарлай береді.  Бұл  ... ... ... жыл ... де ең ... ... бірі ... Қазақстан
Республикасының Президентінің «Қазақстан — 2030» деген халыққа жолдауында
да ерекше аталып кеткен. Ал ... ... ... жолға қойылуы
күптеген факторларға байланысты болып ... ... ... ... ... оның ішінде қаржылық есептің, ішкі аудиттің және
талдаудың ... ... ... ... роль атқарады.  Бұл 
қызметтердің мэні ... ... Ал кім ... ие ... сол ... ... сөз бар. Бухгалтерлік есептің ... ... ақ ... алу ... ... және оның ... бөлімшелерінің
қызметін жедел басқаіру үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлау
жасау ... ... ел ... даму заңдылықтарын зерттеу үшін
қолданылады. Шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... ... нық, ... жолға қойылған есеп жүйесінісіз, сондай ... ... ... ... ... іс ... ... емес. Осы
түрғыдан есептегенде ақша қаражаттарының есебі мен оның ішкі аудиті ... ... ... ... ... ... сай жүргізу қазіргі
кезде ең басты мәселе болып табылады. Осыған ... ... ... ... ... ... қай кезде болмасын күрделі болып отыр. Осы
тұрғыдан қарағанда ақша қаражаттар есебін дұрыс ұйымдастырудың рөлі ... ... ... ... ... ... кез — келген кәсіпорынның
жабдықтаушылары мен клиенттерінің кім екендігін, ... ... ... қызмет көрсететінін, олармен қандай қарым -қатынастарда, қандай
тәртіпте, ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бұл  жерде тағы маңызды бір нәрсе — банк ... ... ... қарым — қатынастар қолма ... есеп ... ... ... банк ... де бүл қатынастарда өз үлесін қосады. Яғни,
кәсіпорын банкі мен ... ... ... ... жүзеге
асырылады.  Бұл  жерде банк қызметімен де жақынырақ танысып, ... ... ... ... ... бар ... ... айтылып кеткен мәселелер мені қызықтырды, сондықтан бухгалтерлік
есептің ақша қаражаттар бӨлімін кеңірек ... ... ... тақырыбы ретінде таңдап алдым.
 
I ТАРАУ. Ақша қаражаттар есебінің ... ... Ақша ... ... есепке алудың мәні мен
мақсаты.
Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігі жанындағы «Бухгалтерлік есеп және
аудит әдістемесі департаментінің» №4 «Ақша қаражаттарының ... ... — деп ... ... есеп ... ... бабында:
«Кәсіпорындар мен ұйымдардың, яғни субьектілердің ақша қаражаттарының
қозғалысы ... ... осы ... ... ... ... және
инвестициялық қаржы қызметі бойынша есепті кезеңдегі ақша ... ... ... ол ... ... ... ақпараттармен
қамтамасыз етіп және оларға осы заңды тұлғаның, яғни ... ... ... ... ... ... делінген. Ал осы
стандарттың екінші бабында:«Заңды тұлғалар, ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысы туралы есепті
осы стандарттың талаптарына сай ... және ... ... ... есептемесінің құрамында (яғни сонымен ... ... ... ... субьектілерде өндірілген өнімді сату барысында,
сондай-ақ материалдық ... ... ... ... ... ... ... тыс басқа да мекемелерге ... ... ... ... ... ... болады. Әрбір кәсіпорын, ұйым,
мекеме немесе фирма әдетте бір уақытта өндірілген өнімін ... ... ... жабдықтаушы ретінде болатын болса, екіншіден сол өнімдерді
өндіріп шығару үшін ... ... ... мен материалдармен
жабдықтайтын жабдықтаушылар алдында сатып алушы болып табылады.
Осындай кәсіпорындар мен ұйымдардың, ... ... ... ... ... ... ... ақша және қолма-қол ақшасыз түлеу жолы
арқылы ... ... қол ... есеп ... ... ... Банк ... белгілеген ережелер мен тәртіпке
сәйкес жүргізілуі тиіс. Ақшаларды сақтау және ... ... ... ... ... үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелері:
1)   ҚР   Әділет   министрлігінде   ... ... ... есеп ... ... ... валютадағы қаражаттардың қолда бары мен қозғалысын есепке алу
үшін заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... ... тыс қаражаттары бойынша,
қоғамдық ұйымдарға, өндірістік, коммерциялық ... ... ... ағымдық шоттарды;4
4) Республикалық бюджетте түрған мекемелерге бюджеттік шоттарды;
5)     Ұлттық     банк     мекемелеріндегі     екінші     деңгейдегі    
банктерге корреспонденттік шоттарды ашады.
Ақшалай ... есеп ... ... ... есебін
жүргізу мен оны ұйымдастырудың мақсаттары мыналар болып табылады:
1) Ақшамен есеп айырысу операцияларын ... және ... дер ... Субьектідегі ақшалай қаржылардың түгелдігін және оларды дұрыс, тиімді
пайдалануды бақылау.
3)  Есеп айырысу, төлеу тәртібін ... ... ... ... ... кірістері мен шығындарын дұрыс есептеу.
Ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің ... ... ... ақша аудару жолымен және қолма қол ақшамен қажетті есеп
айырысуларды уақтылы және ... ... Ақша ... қолда бары мен қозғалысын және есеп айырысу
опрацияларын есептік тіркелімдерде толықтай және жедел ... ... Бұл ... лимиттерге,    қорларға    және    ... ақша ... ... ... жұмсаудың қолданыстағы
ережелерін сақтау.
4)   Белгіленген   ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру    және    жүргізу.   
Мерзімі    кешігетін дебиторлық   ... ... ... ... ... ... Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және банктегі басқа ... бар жоғы мен ... ... ... Есеп ...... тәртібінің сақталуына, материалдық құндылықтар мен
қызметтер үшін сомалардың уақтылы аударылуына, сондай — ақ ... ... ақша ... ... бақылау жасау.
1.2 Есеп айырысу шоты операцияларының есебі.
Барлық шаруашылық субъектілер ақша ... ... ... ... ... және міндеттемелер бойынша төлемдерді
жүзеге ... Көп ... бұл ... ... есеп айырысу
нысанында болады, ал қажетті ... — қол есеп ... ... ... ... ... ... бекітілген мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды түлғалар арасындағы төлем 4000 ... есеп ... ... ... ... есеп ... тек қолма — қолсыз түрде
жүзеге асу керек. Ақша қаражаттарын сақтау және заңды ... ... үшін ... Республикасының банк мекемелерінде банктік шоттарды
ашады. Банктік шот депозит ... ...... ... ... ... ... байланысты операцияларды жүзеге асыру
бойынша банк пен клиент ... ... — шарт ... ... ... ... теңге мен шетел валютасында жургізілуі мүмкін және
есеп айырысу (ағымдағы), жинақ, корреспонденттік шоттар ... ... ... ... мен ... ... операциялардың
жеке бір түрлерін ғана жүзеге асыратын банктік шоттары.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинақ шоттары — жеке және ... ... ... ... бөлімшелеріне (филиалдар мен -өкілдіктер) ашылатын
банктік шоттар.
Есеп айырысу шоты ... ... ... ... шотты ашу жүніндегі өтініш;
2)  қойылатын қол таңбалары мен мөр таңбаларының ... бар ... ... ... ... қойылу    фактісін    растайтын   
салық органының анықтамасы;
4)  мемлекеттік тіркеу туралы кәэліктің көшірмесі;
5) жарғы мең ... ... ... ... ... саны 1-ден ... ... шотын ашқан шаруашылық субъектісі оның иесі болыи табылады. Ол
үзіне берілген құқықтардың шегінде осы ... ... ... ... ... беруді және аударуды банк мынадай құжаттардың
негізінде орындайды:
1. Қолма-.қол ақшаларды;кассадан есеп ... ... ... ... ... ақша ... мэлімдемесі ресімделеді. Қолма — қол ақша салымының
мэлімдемесі түскен түсімді, ... ... ... және ...... ... да ... өз шотына қабылдау туралы шот иесінің банкке
деген бұйрығы. Мәлімдемені сиямен бір данада  толтырады;   ... ... ... ... ол ... ... ... тіркеледі.
2.   Әртүрлі   мақсаттар   үшін   кассаға   алынғанда-чек   ресімделеді.   
Чек ресімделуі   — чек берушінің чек ... ... ... беру ... ... ... ... Басқа субъектілермен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы жазылады. Төлем
тапсырма — қызмет ... ... өз ... ... ... ... пайдасына аудару жөнінде төлеушінің тапсырмасы.
4.   Субъект     босатылған     ... ... мен ... ... ... алушыдан өндіріп алуға тиіс
болғанда — төлем    талап    тапсырмасы    ... ... ... ... ... сатылған тауарлар, күрсетілген қызметтер,
орындалған жұмыстар үшін ... ... ... ақша ... ... ... ... талабы.
5.  Шаруашылық істері жүніндегі комиссияның бұйрығы, сот органдарының
атқарушы   ... ... ... шотынан   қаражаттар   есептен
шығарылатын атқарушы құжат болып ... ... ... төлемдер есеп айырысу ... ... ... ... ... тәртібімен жүзеге асырылады. Банк түлеуге
қабілетсіз деп жариялаған ... ... ... ... ... ... ... Банктер мезгіл- мезгіл немесе күн
сайын ... ... ... операциялар туралы хабарлап, есепке
алуға және есептен шығаруға негіз болған құжаттарды оған қоса беріп, оларға
есеп ... ... ... ... құлақтандыру жасайды. Күшірмеде банк
кодтайтың, қатаң түрде ... ... ... ... банктен
алынған күшірмені ... ... ... ... кодын
(корреспонденциясын) қояды, ол жекелеген ... ... ... жазу үшін ... ... баптарының кодын қояды.
Банктің көшірмесі есеп айырысу шоты бойынша талдамалы есептің тіркелімін
үздігінен ... және ... ... ... жазулар үшін
негіздеме ... ... ... ... есеп ... шоты
кредиторлық берещекті көрсететін пассивтік шот болып ... ... ақша ... ... ... бойынша оның өсуі, ал дебет бойынша оның
есептен шығарылуын ... ... ... ... керісінше, есеп айырысу шоты актңвтік болып табылады. Ақша
қаражаттарының ... мен өсуі ... ... ал ... (есептен шығару)
кредит бойынша күрініс табады. Банк көшірмесінің деректері бойынша есеп
айырысу ... ақша ... ... 441 — ... ... — шот бойынша түмендегідей шаруашылық операциялары жүргізіледі:
1.   Өнімдер, жұмыстар мен қызметтер және сатып алушылар мен ... ... ... ... ... ... ... басталғанда вексель берушінің вексельді өтеуі Д-т 411 К-
т 302 ‘
3.  Еншілес заңды тұлғалар берешекті өтеген Д-т 441 К- т ... Жал, ... ... ... ... % сомасына Д-т 441 К-т 332
5.   Дебиторлық берешек өтеген ... Д-т 441 К-т 333, ... ... ... чек кітапшаларының ... есеп ... ... ... ... ... кассадан есеп айырысу шотына үткізгенде Д-т 441 К-т 451
8.  Жарғылық капиталға салым ... ... ... ақша
қаражаттары келіп түсті Д-т 441 К-т 511
9.  Алынған несиелер мен займдардың сомасы есеп айырысу ... ... ... Д-т 441 К-т 601-603
Ю.Аванс алынды Д-т 411 К-т 661,662
11.Алдағы кезеңдер есебіне алынған ақы Д-т 441 К-т ... ... ... ... Д-т 141-144, 401-403 К-т ... ... үшін ... ақыны түлеу Д-т 342 К-т 441 ... ... ... ала ... Д-т 351 352, К-т 441 ... ... чек кітапшасы ашылды Д-т 421,
422К-т441 іб.Чек бойынша есеп айырысу шотынан қолма қол ... ... ... ... мен ... ... ... Д-т 601-603 К-т 441 18.Акциялар
бойынша дивиденттерді түлеу Д-т 621-622 К-т 441 ... ... Д-т ... К-т 441 ... ... ... ... жеткізушілер мен
басқа кредиторларға берешек өтелді   Д-т 641 -643, 671, 678 К-т ... , ... ... ... ... % ... Д-т 684 К-т
441 22.Айыппұлдарды, түсімақыларды, тұрақсыздық айыптарын түлеу Д-т 821 ... ... ... ... ... алу үшін №2 ... ордер мен №2
ведомость қолданылады. Олардағы жазулар есеп ... шоты ... ... және ... қоса ... ... ... жүргізіледі.
Құжаттар алдымен әрбір күн үшін жиынтықтарды сомалау арқылы біртектес
жинақтамалы шоттар бойынша топтастырылады ... және ... ... ... ... №2 ... (441— ... кредиті бойынша)
және 441-шоттың дебеті бойынша №2 ведомоске ... бір ... ... ... ... ... ... жазудан   басқа,   ай   басындағы   ... ... ... ай   ... ... ... және кредиттік
айналымдар ескеріліп, ай соңындағы қалдық анықталады.  №2  ... ... ... мен  сальдо  ай соңында Бас ... ... ... ... ... жабу оның ... ... бойынша:
—   есеп  айырысу  шотын  ашу үшін  тіпті  болмағанда  бір  ғана бөлігінің
болмауына (дербес баланстың бар болуы және т.б.) әкеп ... ... ... ... ... ... қүрған органның шешімі бойынша;
—  3 ай бойы ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ субьектінің атауы үзгерген кезде шоттың
иесі чек кітапшасын пайдаланылмаған чектермен қоса ... ... ... көрсетуге және есеп айырысу шотындағы ... ... ... ... арқылы есеп айырысулар.
Төлем тапсырмалар тауарлы материалдық қүлдылықтар, орындалған жұмыстар ... ... үшін есеп ... кезінде және тауарлар мен
қызметтердің алдын ала төлемін, келісім шартта немесе заңмен ... ... ... ... белгіленген нысан бланкілерінде тапсырманы банкке ... ... банк ... ... ... ... ... төлемнің мақсаттылығын дэлелдейтін басқа да құжаттарды
күрсетуі тиіс. Төлем ... онда ... ... бастап 10 күн
ішінде банк-алушымен қабылданады. Олар ... ... ... ... ... ғана іске асады. Төлем құжаттары электронды да,
қағаз бетінде де болуы мүмкін. Негізінен төлем ... екі ... ... ...... қалады, екіншісі — ақша түлеушіге
қабылданғаны жүнінде банктің мүр ... ... ... ... ... ... ... күрсетіледі:
—    төлем тапсырма номері;
—    төлем тапсырма күні;
—    жеке идентификациялық код (ИИК) — аударушы мен ... ... ... ақша ... коды (КОд) және ... коды (Кбе) — ол екі символдан
тұрады, ...... ... ... экономика секторы;
—    бенефициар — ақша қаражаттарды алушы;
ақша аудару ... ... ... ... банк ... ... банк бенефициар — ақша қаражаттарды келісім-шарт негізінде қабылдаушы
банк;
—    аударушының банктік идентификациялық коды ... ... ... айналымдар коды (МФО)
—    төлем мақсатының коды — ҚРҮБ ...... ... үш ... ... ... ... төлемдердің кодтык белгісі;
—    бюджеттік сыныптау коды — салықтардың (төлемдердің) қайтарылуы жүзеге
асатын коды;
—    валюталау күні — ... ... ... ақша ... кіріске
алыну күні, оны төлемді жүргізуші субъект белгілейді.
Төлем құжатында еш бір түзетулерге жол берілмейді. Егер олар ... ... банк бүл ... ... бас ... үш күн ... ... қайтарады.
ІІ Тарау.Касса операцияларының есебі.
Қолма қол ақшаларды қабылдау, сақтау және жұмсау үшін ... ... ... ... бұл ... қол ... мен өзге
құндылықтарды қабылдауға, беруге және уақытша ... ... ... яғни ... мен ... ... адам кіре алмайтындай етіп
жабылған, терезесі мен есігіне темірден тор қойылған және ... ... ... ... үрттен сақталатындай түрлі материалдармен
қалталып жасалған бөлмеде орналастыруды қажет ететін оқшауланған үй-жай.
Касса ... ... ... ... ... ... ... кассирдің мүрі сургуч арқылы басылып жабылатын сейфте немесе
темір шкафта сақталынуы тиіс.  Бұл  сейфтің кілті мен ... ... ... ал кілттің екінші данасы белгіленген ыдысқа салынып, ... ... мүрі ... ... яғни ... ... Кассир жұмыс күнінің соңында кассаның тиісті жерлеріне тиісті
мүр таңбасын басып, ... ... ... ... ... түгелдігіне
жұмысқа деген немқүрайдылық пен салақтық ... ... ... ... ... қастандықпен немесе арам ... ... ... ... ... ... шығындарға касса
қызметкері, яғни кассир толық жауап береді. Кәсіпорындар мен ұйымдарда,
субъектілерде кассирлік ... ... ... ... бүйрық шыққаннан кейін касса ... ... ... ... яғни ... ... ... арасында жеке
материалдық жауапкершілікке ... шарт ... ... ... ... ҚР ... ... Басқармасының 1993 жылғы 23 шілдедегі
№ 24 хаттамасымен бекітілген «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын банк мекемелерінен ақша чектері бойынша алады.
Кассалық ордерлер кассадағы ақшалай операциялар бойынша ... ... ... ... Қолма қол ақшаларды кассаға қабылдау бас бухгалтер
немесе ол үкілеттік берген тұлға қол ... КО №1 ... ... ... ... жүргізіледі. Қолма қол ... ... беру КО ... ... касса ордері (ІПКО) бойынша немесе шығыс касса ордерінің
мөртаңбасы қойылып, тиісті түрде ресімделген құжаттар (төлем ... қол ... ... ... шоттар) бойынша жүргізіледі. Шығыс касса
ордеріне бас бухгалтер мен басшысының қолы қойылған болу керек. Егер ... ... қоса ... ... ... ету ... басшының қолы
болса, онда оның ордерде ... ... ... міндетті емес. Субъектінің
кассасынан адамдарға кассалық шығыс ету ордері бойынша ақша ... ... ... ... ақша ... ... түл ... немесе үзін
куәландыратын басқа да ... ... ... ... Сонымен қатар
касса   қызметкері   осы   күрсетілген   құжаттарда   берілген,   яғни  
жазылған деректерді нақты ақша алушы ... ... ... ... ол ... кім ... қай ... берілгендігін кассалық шығыс
ету ордеріне жазуы керек. Кассадан нақты ақша алушы адамдар кассалық ... ... алып ... ... теңгедегі бөлігін жазумен, ал ... ... ... ... және оның квитанциясы, сондай-ақ шығыс касса ордері мен
оны алмастыратын құжаттар сиямен ... ... ... ... ... ... ... машинкалармен басылуға тиіс.  Бұл  құжаттарды
тазалауға, үшіруге немесе ескертіп ... ... ... ... мен ұйымдарда жұмысшы қызметкерлерге жэрдем ақы, сыйақы,
еңбекақы түлеу үшін түлеу ведомостары қолданылады.  Бұл  ... ... ... ... және ... төлеп, үлестіріп болғаннан
кейін ғана тіркеледі. Кассалық ордерлер бойынша ақшаларды қабылдау немесе
беру тек олар ... күні ... ... ... ... ... ... немесе кассадан ақша ... ... ... қызметкері
кассалық кіріс және шығыс ордерлерінің ... ... ... ... ... мен ... бас ... қолдарының болуын
және ордерлерде көрсетілген ... ... ... тексеру
жүргізуге, яғни қадағалауға міндетті.  Бұл  операциялар орындалғаннан кейін
кркаттардың тиісті жеріне касса қызметкері өз қолын ... және оған ... ... ... қоюмен немесе күні ... ... ... ... ... ордерлері мен шығыс касса ордерлері кассаға
берілгенге дейін бухгалтерияда кіріс және ... ... ... тіркеу
журналында (КО №3 нысаны) тіркелінеді.
Касалық операциялардың есебін кассир КО №4 ... ... ... Әр бір ... тек бір ғана ... ... ... Ол
тесіліп байланған, нөмірленген және мөрленген болуға тиісті. ... саны ... мен бас ... ... ... ... Кітаптың соңғы бетінде келесі жазба болу тиіс: «Аталмыш кітапта
барлығы … ... ... Және ... мен бас ... ... Кәсіпорынның, ұйымның кассасына келіп түскен, кірістелген немесе
ұйымның кассасынан түленген, яғни ... ақша ... ... ... ... ... не үшін түленгендігін білу үшін ол
операцияларға толтырылған ... ... және ... ... ... ... ... шығысталған сомалар касса кітабына жазылуы
тиіс. Жүмыс күнінің соңында кассир күн бойындағы операциялардың ... ... ... да, ... келесі күнге қалатын ақша қалдығын
шығарады.  Бұл  деректерге үзгеріс енгізуге, ... ... ... ... ... жазулар күшіру қағазы арқылы 2 ... ... ... әр бір беті екі ... ... ... ... сызығымен) кассир толтырады (бірінші дана ретінде ол
кітапта қалады); екіншісін (горизонталды сызықсыз) беттік және теріс жағына
күшірме қағазы арқылы ... (ол ... ... ... ... ... ... жыртылмайтын бөлігінде («жұмыс күнінің
басындағы қалдық» ... ... ... жағына жазылады. Парақты алдын ала
бөлу сызығы бойынша бүктейді, ... ... ... кітапта қалатын
бөлігінің астында болу керек. Жазбаларды парақтың ... емес ... ... жағына жалғастыру үшін жыртпалы бөлігін беттік ... ... ... ... ... бойымен жаза береді. Есеп беру
бланкілері күннің соңғы операциясына ... ... ... ... ... және ... есеп ... қызмет етеді.
Егер кәсіпорында аздаған касса опреациялары жасалатын болса, кассалық есеп
беру ... ... бір рет ... ... ... ... ... бүхгалтерия қызметкерлері тексереді. Кассада алушының ШКО
қолхатымен немесе басқа кұжатта расталмаған ... ... ... сома жетіспеушілік болып саналып, кассирден өндіріліп алынады. Егер
қолма қол ақшаның ... ... ... онда олар ... ... ... ... және субъектнінің кірісіне есептеледі. Кассадағы
ақша қаражаттарының ... бары мен ... ... алу үшін активтік 451,
452-шоттар қолданылады.  Бұл  шоттардың дебеті бойынша ... ... ... бойынша — берілуі күрсетіледі. Валюталық ... ... ... ... ... ... ... ККО-де, ШКО-де және
касса кітабында қаражаттардың шетелдік валютадағы және ... ... ... ... ... үшін жеке ... кітап
ашылады. Шетелдік валютадағы қолма қол ақша қаражаттарының қозғалысы туралы
ақпаратты теңгелік бағасы және ... ... ... ... қаражаттарына талдамалы есеп жүргізу карточкасы» арналған. Ол
шетелдік валютадағы бастапқы ... есеп пен ... ... ... ... буын ... табылады. Қажет болған жағдайда күлік
пен байланыстың объектілері 451-шотта мынадай аралық шоттар аша ... ... ... ... ... ... және ... учаскелердің,
аялдама, үзен үткелдерінің кассасындағы билет және багаж кассаларындағы,
порттар мен вокзалдардың, ... ... ... ... ... бары мен ... 451/2 ... ескеріледі.
451-452 шоттар бойынша шаруашылық операциялры
1.   Кассаға сатып алушылар мен тапсырыс берушілерден ақша қаражатары түсті
Д-т 451,452 К-т 3 01
2.   ... ... ... ... К-т 302
3.   Алынған қарыздар бойынша келтірілген залал үшін жүмсалмаған есеп беру
сомаларын қайтару Д-т 451,452 К-т ... ... ... және өзге ... ... түсуі Д-т
451,452 К-т 321-322
5.   Банк шоттарынан қолма қол ақшаның түсуі (чек бойынша) Д-т 451, 452 ... ... қол ... ... ... Д-т 451, 452 К-т 511
7.   Займдар қолма қол ақшамен алынды Д-т 451, 452 К-т 602, 603
8.   Жалдық ақы, ... ... ... және осы ... басқа да
төленгендер Д-т 451, 452 К-т 611
9.   Өнімдерді, ... ... ... ... қол ақшаға сату Д-
т451,452К-т701,702
10. НҚ,МЕА, БҚ қолма қол ақшаға сату Д-т 451, 452 К-т ... ... ... ... келіп түсті Д-т 451, 452 К-т 724
12. Оң бағамдық айырма Д-т 452 К-т ... ... ... үсімақылар, тұрақсыздық айыптары Д-т 451, 452 К-
т727
14. Есеп беретін ... ... ... Д-т 333, К-т ... ... ... ... алынды Д-т 341 К-т 451,452
16. Болашақ кезеңдер үшін төленген ... ... Д-т 342, К-т ... ... ... Д-т 351, 352 К-т 451,452
18.Қолма қол ақша банктегі шотқа өткізілді (қолма қол ... ... Д-т 431, 441 К-т ... ... ... Д-т 602, 603 К-т ... Дивидендтерді түлеу Д-т 621, 622 К-т 451,452
21. ... ... ... ... қол ... ... Д-т
671 К-т 451,452
22. Жалақы берілді Д-т 681,682 К-т 451,452
23. Теріс бағамдық айырма Д-т 844, К-т 452
24. Кассаға ... ... ... ... ақша ... Д-т 334, К-т ... егер кінэлі адам анықталмаса немесе сот оны өтеп беруден бас тартса Д-т
821 (845) ... егер ... адам ... Д-т 333 К-т ... ... ... операциялар №1 санды журнал-ордердің ведомосында,
ал шығысы бойынша операциялар №1 ... ... ... ... ... ... ... қаржылар есебі
Кәсіпорындар ұйымдар, фирмалар үздерінің ақшалай қаржыларын сақтауға банк
мекемесінен арнайы шот ашуына болады.  Бұл  шотта ... ... ... чек ... ... қаржылар, банктердегі арнайы
шоттардағы ақшалар және басқа да ақшалай қаржылыр есептелінеді.
Аккредитивтермен есеп ... ... ... ... ... — деп ... шотта жабдықтаушы және
басқа да кәсіпорындар мен ... ... ... ... ақша ... есептейді. Негізінен есеп айырысудың бұл
түрі басқа қаладағы (субъекті орналасқан ... ... ... ... қолма қол ақшасыз есеп айырысу үшін қолданылады. Есеп
айырысудың бұл түрі басқа ... қол ... есеп ... ... ... Бұл  есеп ... ... бойынша сатып алушы өзіне қызмет
күрсететін банк мекемесі арқылы ... шоты ... яғни ... ... ... ... ашады. Есеп айырысудың бүл түрі 1931
жылдан қолданылып келеді. Аккредитивтердегі ақшалай ... ... ... ... ... дер кезінде төленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив — сатып алушыға қызмет ететін банк ... осы ... ... жабдықтайтын шаруашылық субъектісіне қызмет көрсететін банк
мекемесіне тауарларының ... ... ... ... ... ... ... төлеу жайлы тапсырмасы.
Аккредитив тек бір ғана ... есеп ... ... Ал
аккредитивтің мерзімі жабдықтаушы мен сатып алушының арасындағы келісім-
шартқа сәйкес бекітіледі.  Бұл  шартта мыналар ... ... ... ... ... аккредитивті ашқан банктің    (банк
имитенттің) аталуы
2.    Аккредитивтің түрі және оның ... мен ... ... ... ... ... ... (ақша) алу үшін жабдықтаушының өзіне қызмет
ететін банкке тапсыруға тиісті құжаттардың ... ... және ... ... ... ... ... жұмыстарды,
қызметтерді    орындағаннан    кейін    қүлсаттардың    банк    мекемесіне
тапсырылу мерзімі және ... ... ... ... аккредитив жайлы, яғни оның ашылғандығы туралы хабарлау.
5.    Басқа да керекті құжаттар мен шарттар.
Аккредитивтердің ... ... және ... — деп аталатын түрлері ... ... ... қатар «кері шақырылатын» және «кері шақырылмайтын» болып екі ... ... ... ... ақша ... ... немесе оған
күрсететін банкінің берген несиесінің есебінен ... ... ... банкке келісім — шарт бойынша ... ала ...... аккредетив (депоненттелген)» болып есептеледі.
Ал сатып алушы кәсіпорын мен ... ... ... ... ... ... аккредитивте көрсетілген қаржы сомаларын аударуға
тек қана ... ... ... яғни ақша ... ... онда бұл — ... ... түрі қатарына жатқызылады.
Аккредитив ашу жайлы келісім-шартта қарастырылған келісімдерді ... тек ... ... яғни қаржы төлеуші шаруашылық субъектінің ғана құқы
болса, ... ... . — ... ... ... болып саналады.
Аккредитивті ашу үшін төлем төлеуші кәсіпорын үзіне қызмет көрсететін банк
мекемесіне арыз береді және сонымен ... мына ... ... ... ... ... ... Аккредитив ашылатын келісім-шарттың көшірмесі.
3.   Аккредитив ашылатын банктің аты.
4.  Аккредитивтің орындалатын уақыты және жері.
5.  ... ... ... қажет болатын құжаттардың толық және нақты
аты.
6.  Аккредитивтің ... ... ... ... ... ... орындалатын  жұмысқа
төлем түлеуге арналғандығы және оны төлеу үшін банк ... ... ... ... ... ... қаржы алу үшін жабдықтаушы кәсіпорын тауарды тиеп ... ... ... ... құжаттарды банк мекемесіне табыс
етеді.  Бұл  ... ... ... шарттарды ... ... ... Егер ... қарастырылған бұл
шарттың біреуі орындалмаған жағдайда аккредитивтен ... ... ... ... шарт ... ... ... кәсіпорынның өкілі
шотты акцептеуі керек болса, онда ол адам орындаушы, яғни қызмет көрсетуші
банкке мына ... ... ... ... немесе оның орнына жүретін басқадай құжаттар.
2.     Аккредитив ашқан ... ... ... ... пен ... ... қолтаңбасының үлгісі.
Жабдықтаущысының баңкісінде аккредитив мынадай жағдайларда жабылады:
1.  Аккредитивтің мерзімі біткенде.
2.  ... жабу ... ... ... арызы бойынша.
Аккредитив жабылған уақытта ... сома ... ... (төлеуші
субъектінің) банкісіндегі тиісті шотына аударылады. Ашылған аккредитив
сомасы 421-«Аккредитивтердегі ... ... ... ... қай шоттан
аударылғанына қарай, егер есеп айырысу шотынан аударылса, ... ... ... 431 ... 432 ... ... алынған
несиелердің есебінен аударылса: 601-шоттың, банктен тыс ... ... ... есебінен аударылған болса: 602 немесе 603 — шоттың
кредитіне жазылады. Ал ... ... ... сома
бухгалтерияда 671-«Мердігерлдер мен жабдықтаушылармен есеп айырысу» шотының
дебетіне 421-«Аккредитивтегі ... ... — деп ... ... ... Ал аккредитив жабылған ... ... ... сома 441, 431, 432, 601, 602 және ... тиестілерінің
дебетіне, 421-шоттың кредитіне жазылады.
Чектермен есеп айырысу. Есеп айырысудың бұл нысаны бойынша ... иесі ... ... ... ... ... (чек ... шотына қаражаттың
белгілі бір сомасын аудару жүнінде үзіне қызмет ... ... ... жазбаша тапсырма береді. Чектер алынған өнімдер, ... үшін есеп ... және ... ... чектермен
есеп айырысу ережесінде» көзделегн басқа жағдайларда қолданылады. Чектер
үтелген және ... ... ... Біріншісі — депозитпен өтелген,
екіншісі — алдын-ала депозитпен ... ... ... ... түленуі
жүнінде банк кепілдемесіне ие болуы мүмкін, соның ішінде өтелмеген ... да. Чек ... мен ... құқықтары мен міндеттері чекті қолдану
келісім — шарты негізінде туындайды. Яғни, чек беруші банкі клиенті — ... ... ... жеке түлға) чектерін төлеу міндеттерін өзіне алады,
ал клиент өзіне банктің ... ... беру және ... ... ... жүктейді. Чек үстаушы қүқықтары чек берушіден чекті алу
моментінен бастап туындайды.
Чек кітапшасын алу үшін банкке үтініш ... ... чек ... жеке ... ... депоненттеуге арналған, субъектінің шоты
бойынша операциялар жасауға арналған құжаттарға қол ... ... ... қолы ... төлем тапсырмасы мүртаңбасы қойылып, оған қоса
беріледі. Чек ... ... чек ... беріле алатын және банк түлеуге
тиісті шекті соманы ... Ол банк ... ... кем ... ... ... тауарлар мен қызметтерді түлеуге арналған қаражаттардың айлық
түтынысынан эдетте күп ... да ... есеп ... ... ... 422 «Чек кітапшаларындағы ақша
қаражаттары» шотында жүргізіледі.
1.  Лимиттелген чек кітапшасын онда күрсетілген лимит ... ... ... 422 К-т 441, 431, 601
2.   Банктен алынған чек ... ... ... субъект берген
чектердің түленуіне қарай есептен шығарылады, яғни жеткізушілер, үзге ... ... ... ... үтеу ... Д-т 671, 687 К-т ... Пошта-телеграф шығындары чекпен түленді Д-т 821 К-т 422
4.  Іссапарға жіберілген адамдар үшін жол жүру ... ... ... ... ... кітапшасы    лимитінің    пайдаланылмаған    қалдығы   
қаражаттар депоненттелген шотқа ... Д-т 441, 4314, 601 К-т ... 423 ... кредиті бойынша және 42-бөлімшенің басқа ... ... банк ... ... №3  ... күрсетіледі.
Жолдағы аударымның және ... ... ... ... ... әлі ... ... келіп түспеген, яғни
кіріске алынбаған ақша қаражаттары жолдағы ... ... ... ... ... ... ... жолдағы ақшалай қаражаттар»-деп аталатын
шотта жүргізіледі.  Бұл  шот ай ... ... ... ... ... ұйым ... ... аударылған, бірақ эзірге келіп түспеген,
яғни кіріске алынбаған жолдағы ақшалай ... ... ... ... Бұл  ... ... фирмалар немесе ұйымдар
үздерінің қарамағындағы филиалдардың, бөлімшелердің, ... ... ... ... ... ... бөлімшелеріне салған,
бірақ тиісті шотқа әлі түспеген, ... ... ... ... ... ... ... 411-«Жолдағы ақшалай қаражаттар»
шотында ақша қаражаттарын есептеу үшін ... ... ... ... ... ... басқа  да  операциялардан  түскен  түсімді  
банкінің қабылдағанын дәлелдейтін құжат.
2.  Почта бөлімінің ақшаны қабылдағаны ... ... ... кәсіпорындардан олардың ақша аударғаны жайлы берген авизасы ... ... ... ... ... оны қабылдаған банк немесе почта ... ... және ... ... ... ... ... есеп айырысу немесе басқа да тиісті шоттарға уақтылы
да, дер кезінде түсіп есепке алынуына ... ... ... ... ұйымдар, фирмалар арасында жолдағы аударылған шетел валютасы
да осы 411 ... ... ... ... ... ... бүлек күрсетіледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда, мекемелерде нақты ақшамен қатар ... ... және ... ... ... жолдамалары, жол
билеттері, сонымен қатар үкіметтің жәрдемі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ететін басқа да
қаржылар сақталады.  Бұл ар ... ... ... ... шотында есептеледі:
1 .Әлеуметтік мекемелерді үхтауға пайдаланушылардан келіп түскендері Д-т
423 К-т 334
а)  электр энергиясын, ... ... ... ... қызметін төлеу Д-т 671К-
т423
б) ТМҚ, инвентарь сатып алу Д-т 201-206, 208, 125 ... ... ... инвестицияларды    қаржыландыруға    алынған   
және инвестордың өтініші бойынша жеке шоттан жұмсалатын қаражаттар Дт 423 ... ... ... 641-643
5.  Атқарушы билік органдарының демеу қаржысы (субсидия) Д-т 423 К-т 726.
Вексель қаражаттарының есебі. Вексель (қарыздық қолхат, міндеттеме) ... ... ... ... ... ... белгілі бір соманы
мерзімі жеткен бойда қарыздық міндеттемені сөзсіз төлеуді ... ... ... ... ... ... коммерциялық несиенің түрі
(вексельдің бір иегерден басқасына берілуін ақша алмастырады). ... түрі ... Жай ... оны борышкер жазып береді және оған қол қояды. Екі тарап
қатысады: вексель беруші және вексель ... ... ... орны ... міндеттеменің жалпы сомасы немесе % төлеу жүніндегі міндеттеме ... ... ... мен ... алушының атауы, екі тараптың қойған
қолдары күрсетіледі.
2. Аудармалы ... ... бұл ... ... соманы
белгіленген  мерзімде үсынушыға немесе үшінші  ... ... ... кредитордың (трассантың) борышкерге (трассатқа) берген бұйрығы.
Аудармалы вексельді ... ... ... қолының (индосаменттің)
көмегімен акцептеуге тиіс. Вексель ... рет ... ... ... ... ... ... рөлін атқарады. Вексель
қаражаттардың айналымын, ... ... ... (дисконттауды)
жылдамдатады. Мұндай жағдайда вексель ұстаушы индосаменттің көмегімен
вексельді ... ... ... ... ... ... және банк
пайдасына берілетін процентті (дисконтты) шегеріп тастап, вексель ... ... ... ... ... вексельді қамтамасыз ететін
берешек сомасы күрсетіледі. Ал вексельдің өзі ... тыс 006 ... ... бланкілері» шотында ескерілуі мүмкін. Алынған өнімдер, ... ... ... ... үшін сатып ... және ... есеп ... ... ... ... ... шоттағы   ақша   қаражаттар   бойынша   операциялар  
есебін төмендегі сызба арқылы көруге ... ... ... ... ... ... бухгалтерия жүктемесін азайту,
Қазақстаннан әлемнің кез — келген жеріне ақшаны автоматты тез ... ... ... ... карточкаларын қолданады. Төлем карточкасы —
карточка үстаушыға төлемді жүзеге асыруға, ... — қол ... ... ... және ... ... банкпен белгіленген басқа
операцияларды жүргізуге мүмкіндік беретін ақпараты бар элетронды терминал
немесе үзге де ... ... ақша ... қол жеткізу әдісі.
Төлем карточкаларының түмендегідей түрлері бар:
Дебеттік - осы карточканы үстаушыға карт — шоттағы ... ... ... іске ... ... ... ағымдағы шоттар) ақша
қаражаттар сомасының шегіндегі төлемді жүзеге ... ... ... ... ... олар үхтаушыға банк үсынған заем сомасының
көлемінде де төлемді жүргізуге ... ...... заемдық келісім-шарт негізінде төлем карточкасын
шығаруды жүзеге асыратын банкпен ... заем ... ... ... иесіне төлем жүргізуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, кәсіпорын іс-сапар, кеңсе, үстеме ... ... ... ... ... аша алады.
Корпоративті карточка — банк пен заңды түлға — карт-шот иесі ... ... ... ... ... карточкасы. Корпоративті
төлем карточкасын қолдану арқылы жүргізілген ... ... ... карт-
шотындағы ақша сомасының шегінде ғана немесе аталған заңды түлғаға
үсынылған заем ... ғана ... ... ... 2 млрд. астам карточкалар әлемнің барлық елдерінде қаржылық
қүрал ... ... жүр. Әлем ... 14 млн. ... ... ... кәсіпорындар бар.
Қазақстан Республикасының территориясында төлем карточкаларын ҚР ... ... ... лицензиясы бар банктер ғана шығара ...... банк ... ... ... түлғаның үтініші негізінде
отырады, оның мазмүлы келесідей болу ... ... ... беру ... ... карточкасын қолдану арқылы төлемді жүзеге асыру шарттары;
—    қосымша карточка берілетін түлғалар тізімі немесе ... ... ... ... жою ... төлем карточкасы жүніндегі келісім — шарттың мерзімдері; т   екі
жақтың қүқықтары мен ... екі ... ... ... ... ... жүретін   төлемдер   төлем
құжаттары   мен   төлем   карточкасының   реквизиттері   арқылы   жүзеге  
асады.
Қазақстан   Республикасы   ... ... ... арқылы жүретін төлемдер тек ұлттық валюғада жүзеге асады.
Егер төлем басқа ... ал карт — шот ... ... ... карт ... ақша алу төлем валютасының конвертациясынан кейін ғана жүзеге асады.
Төлем валютасын шот валютасына ... ... ... ... ... ... — шарт ... төлем карточка
жүйесінің ішкі ережелеріне сәйкес жүзеге асады.
Төлемді жүргізудің алдында кәсіпорын төлемнің авторизациясын ... ... ... ... ... ... қолдану) немесе
дауысты (телефон байланысын қолдану) жағдайда жүзеге асады.
Авторизация — ... ... ... арқылы төлемді жүзеге асыруға
банктің ... ... ... ... ... ... асқанда, төлем құжаты ресімделеді.
Авторизация берілгеннен кейін банк алдында осы төлем құжатын ... ... ... ... ... ... ... немесе көрсетілген қызметтер үшін
ақша төлеу жүнінде эквайерге тапсырмасы.
Эквайер — төлем карточкасы бойынша қолма — қол ... ... ... ... иесі ... ... ақша ... қабылдауды немесе
келісім — шартта күрсетілген басқа да шарттарды жүзеге ... ... ... ... мен ... ... ... қолдану арқылы төлемі сатып алу сомасына сауда чектерінің екі
данасымен немесе слиппен расталуы тиіс.
Слип — қағаз бетінде ... ... ... Ол үш ... ... ... ... екіншісі кәсіпорында (тауар сататын, ... ... ...... ... ... ... құжатында келесі реквизиттер болу керек:
—    төлем құжатының номері, оның ресімделу ... айы, ... ... ... асырып жатқан ұйымның және банктің толық атауы;
—    төлем карточкасының реквизиттері;
—    төлем ... ... ... ... үстаушының қолы;
—    эквайер немесе үкілетті түлғаның қолы;
—    төлем мақсатының коды;
Қағаз бетінде құрылған төлем құжаттарында еш бір түзету ... ... ... қолданумен жүзеге ... ... ... карт — ... ... Орын алған төлемдер жүнінде ақпараты
бар банк ... ... ... отырады. Төлем карточкаларын
қолдану жағдайларына сәйкес шоттар корреспонденциясымен мысал келтірейік:
Мысал.   VISA   ... ... ... ... ... ... ... банкпен келісім — шартқа отырды. Бір ... ... ... ... іс — ... ... ... шығындарын  түлеу үшін   10
қызметкерге   карточка   берілді.   Карт   —   шот   ... ... АҚШ ... ашылды.
Карт — шоттағы орналасқан ақшалар 423 ... ... ... ... шотында күрсетіледі. Олардың келіп түсуі 423 ... ... 441, 431 ... ... күрсетіледі.
Төлем карточкалары арқылы ақша қаражаттарды шығысқы шығару 423 шот кредиті
және сэйкес шоттардың дебеті:
333 «Қызметкерлер мен ... да ... ... — іс — ... ... шығындарды авиа — теміржол билеттерін түлеу үшін қолма қол ... ... ... ... және ... ... 811 «Өткізу бойынша шығындар», ...... ... ... ... ... ... жүзеге асырған кезде.
821 «Жалпы және әкімшілік шығындар» — Банк комиссиясының сомасына
20 ... ... 222 ... ... ...... арқылы
тауарлы материалдық қорларды сатып алған кезде.
Карт — шот ... ... екі күн ... «шот ... күн» — ... ... ... күрсетілу күні
—    «күн» — операцияның нақты орын алған ... ... ... ... ... шығындарды жабу мақсатында қолма қол ақша алынды:
Д-т 333; К-т 423;
2.   валюталық   шоттан   карт  —   ... ... ... ... аударылды (Ұлттық Банк бағамы бойынша):
Д-т423;К-т431;
3.   Астана қ. қонақ үйінде түрудың 1 күннің ақысы ... Д-т 811; К-т ... ... Карт ... ... ... ... есептелді: Д-т423;К-т724;
5.   банк комиссиясы кәсіпорын шығындарына жатқызылды: Д-т 821; К-т 423;
6.   Валюталық шот бойынша бағамдық айырым күрсетілді: Д-т 423; К-т ... Ақша ... ... ... қаражаттар қозғалысының есебі №4 БЕС сәйкес жасалынады. Есеп беруді
құрудың ... ақша ... ... ... мен ... бойынша
ақпарат алуда және қаржылық қызметі жүнінде ... ие ... ... қаражаттар қозғалысы туралы есебі ақпарат қолданушыларға кәсіпорынның
қаржылық жағдайындағы үзгерістерді бағалауға мүмкіндік ... ... ... ... және қаржылық қызметі бойынша есепті
мерзімде ақша қаражаттардың ... ... мен ... ... мәліметтермен
қамтамасыз етеді.
Операционды қызмет — заңды тұлғаның табыс табу мақсатындағы ... ... ... инвестициялық және қаржылық қызметке жатпайтын басқа
да қызмет.
Инвестициялық қызмет — үзақ мерзімді активтерді ... алу және ... ... нәтижесінде меншіктік капитал мен заемдық қаражат ... ... ... ... ... заңды тұлғаның қызметі.
Операционды қызметтен түскен ақша қаражаттардың қозғалысын кәсіпорында
тікелей және ... ... ... ... ... әдіс ақша ... келіп түсуі мен төлемдердің негізгі
түрлерін ашып қарастыруды және олар ... қай ... ... ... Бұл  әдіс ... ... ... қызметі нәтижесі
туралы есеп берудің әр бір бабына түзету жасалынады. Мысалы, өнімді сатудан
түскен түсімнен материалдарды сатып алу ... ... ... ... ... ... алуға алынған несие үшін пайыздарды төлемін,
бюджетке төлемдер сомасын азайтып тастайды.
Тікелей әдісті ... ... ... ... нәтижесінде ақша
қаражаттардың келіп түсуі мен ... ... ... қызметті сатудан
түскен түсімнен, алынған аванстан, ... ... ... ... да ... ... мен ... алдындағы қарызды
үтеуден, берілген ... ... ақы, ... ... ... тыс ... төлемдерінен тұрады.
Жанама әдіс — бұл тәсілді қолданған кезде таза табыс немесе зиян ағымдағы
активтер мен міндеттемелер, ... емес ... ... ... есеп беру ... ... табыстар мен шығыстар
өзгерісіне түзетіледі.
Тәсіл баланстағы және қаржы — шаруашылық қызметінің нәтижесі бойынша ... ... ... қолданылады. Бұнда қаржы -шаруашылық қызмет
нәтижесі бойынша есеп берудегі әр бір бап ... ... ... есеп беру ... ... ... ... тек таза
табыс (зиян) қана түзетіледі.
Түзетуді жүргізу операциялары.
Негізгі құралдар мен материалды емес активтерге тозуды ... ... ... таза ... (зиян) сомасына қосылады, себебі
олар ... ... ... ... активтер сомаларының өзгерісі: дебиторлық борыш, қорлар, болашақ
кезең шығындары, ... да ... ... және ... ... артуы есепті кезең мерзімінде ақша қаражаттар ағымын
төмендетеді де ... ... ... және керісінше ағымдағы
активтердің азайуы ақша қаражаттар ... ... ... ... ... (қысқы мерзімді банк ... ... ... ... ... және ... да ағымдағы міндеттемелер
сомаларының үзгерісі
Ағымдағы міндеттемелер сомасының үлғайуы ақша ... ... және ... ... ... ... ... азайуы
ақша қаражаттар ағымын азайтып, олардың шығысын білдіреді.
Инвестщиялъщ және қаржылъщ цызмет.
Инвестициялық қызмет — ұзақ мерзімді активтерді алу және ... ... беру және алу. ... қызметке жататындар:
—    материалды емес активтерді, негізгі  қүралдарды басқа да ұзақ мерзімді
активтерді сатып алуға ... ақша ... ... ... ... сатып   алу;   басқа   ... ... ... да ... қызмет бухгалтерлік баланста ұзақ мерзімді активтерді
енгізетін бөлімшеде ... ... ... ... ... әсер ... опреацияляр да жатады, олар ...... ... ... күрсетіледі. Акцияларды, негізгі
құралдарды үткізумен байланысты табыстар немесе шығындар күрсетілген
жағдайда ғана ... ... ақша ... ... туралы
есебінде үз орнын табады.
Қаржылық қызмет — нәтижесінде үзіндік капитал мен ... ... мен ... ... ... жататындар:
—    акция   және   басқа   да   құнды   қағаздарды   шығарудан   түскен  
ақша қаражаттары,   банктік  және  банктік  ... ... ... да түсімдер;
—    банктік   және   банктік   емес   ақша   қаражаттардың   шығысталуы,  
үз акционерлерден ... ... алу, ... ... ... да
төлемдер.
Кәсіпорын ақшалай емес инвестициялық және қаржылық операцияларды жүзеге
асыру мүмкін. Оларға:
—    материалды емес ... ... ... ұзақ ... ... ... ... кредиторларға  акция  мен  басқа да  құнды  қағаздарды   беру  арқылы
кредиторлық қарызды үтеу;
—    басқа кәсіпорындардың акциясын ... ... ... өнім ... ... ... айырбастау арқылы иемдену т.б.
Ақша қаражаттар қозғалысы туралы есебін ... ... ... ... ... ... ... келтірілген (ақша қаражаттар
қозғалысын есептеудің жанама әдісі)
—    алдыңғы жыл және есеп беру жылы ... ... олар әр бір ... ... ... жүргізіп,   әр   қайсысы   бойынша
ауытқуды (+;-) табуға мүмкіндік береді;
—    ... ... ... нәтижесі бойынша алдыңғы жыл мен ... есеп ... ... ... пен ... сонымен қатар есепті жыл
соңындағы бүлінбеген пайданың (зиян) барлық баптары бойынша ... ... ... ... ... ақша қаражаттардың келіп түсуі немесе шығысын
арттыратын не кемітетін сомалар ... қай ... ... ... ... анықтауға болады.  Бұл  мэліметтер
үңделген кестеге жалпыланып, есеп ... ... ... ... ... ... нэтижесіндегі ақша қаражаттардың қозғалысын тікелей
әдіспен анықтаған кезде, олардың қозғалысына әсер еткен, тікелей ... мен ... ... ... ... яғни ... есебі бойынша шоттар корреспонденциясындағы ... ... емес ... ... жағдайда, олар біріктіріліп есеп беруде бір
жолда күрсетіледі.  Бұл  кезде қызмет түрі ... ... ... ... ... алу ... (операционды, инвестициялық, қаржылық).
Қорытынды
Сонымен, бухгалтерлік есеп бүгінгі таңда ... ... ... ... ... Ол ... ... бүлудің және түтынудың
нақты үрдістерін күрсетіп, кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... негізі болып табылады. Қазақстан
Республикасында ... есеп ... есеп ... ... ... жоспарында бекітілген принциптеріне сэйкес жүргізіледі.
Әр бір кәсіпорын үзінің қызметі ... ... ... ... ... орындалған жұмыстар үшін басқа шаруашылық жүргізуші
субьектілермен, бюджеттік мекемелермен, ... тыс ... және ... есеп ... Ал, есеп ... ... тиімділігі
күбіне ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебінің жағдайына байланысты. Ақша
қаражаттар бойынша есеп айырысу қолма қол және ... ... ... ... қолсыз ақшаның есебі есеп айырысу ... ... шот, ... ... ақша ... ... ... арқылы, ал қолма
қол ақшалардың есебі касса операцияларының есебі бойынша жүзеге асады.
Барлық шаруашылық ... ақша ... ... ... ... ... және ... бойынша төлемдерді
жүзеге асырады. Көп ... бұл ... ... есеп ... ... ал қажетті қолма — қол есеп ... ... ... ... ... ... ... мүлшерде
ғана жүзеге асады. Заңды тұлғалар арасындағы төлем 4000 айлық есеп ... ... ... ... есеп ... тек ... ... түрде
жүзеге асу керек.
Ақша қаражаттардың есебі ... ... ... ... ... ... тапсырмасы;
—    нақты жарнаға хабарландыру;
—    төлем талап тапсырмасы;
—    кіріс касса ... ... ... ордері;
—    ақшалай чектер;
—    слиптер;
—    қаражатты депонирлеудің төлем тапсырмасы;
—    банктік көшірмелер.
Әр бір кәсіпорын басшылары кәсіпорын қызметін дүрыс жолға ... ... үшін ішкі ... ... ... ... ... қаржылық
нәтижелері қаржылық есеп беруде ... Ал, ... ең ... ... есеп беру, яғни ол жердегі мәліметтердің шынайылылығын,
анықтау болып табылады. Теорияда аудиттің әдісі болып ең ... ... ... ... Бұл  ... кезде танымның жалпы ғылыми әдістеріне үлкен көңіл бүлінеді, оның
ішінде негізгі ... ... ... және ... ... дедукция,    абстракция    және    аналогия,    модельдеу және
эксперимент жасау және т. б. ... ... ... ... құжаттық және жалпылау.
Аудиттің ең негізгі принциптері: тәуелсіздік, кәсіпқойлылық, ... ... ... ... ... ... аудитор аудиторлық
тексерудің бағдарламасын жасайды.
Аудиторлық тексерудің жоспары
1.   клиент қызметі жүнінде білім алу;
2.   есеп ... мен ішкі ... ... танысу;
3.   ішкі аудитке деген күтімді сенімді анықтау;
4.   қызмет көлемі жүнінде дүрыс мағлүмат алып, олардың еңбек сыйымдылығына
баға беру;
5.  ... ... үшін ... ... Шынайы ақпарат алу;
7.  Аудиторлық тәуекелді бағалау;
8.  Аудит бағдарламасын жасау;
Өндірістік іс — тәжірибе үлкен кәсіпорында ішкі ... ... ... ... Оның ... ... ... комиссия ретінде анықталған және
серіктестік жарғысымен ... ... ... ... ... атқарушы
органдарының қызметіне бақылау жасау мақсатында тексеруші ... ... ... ... ... ... ... Серіктестіктің атқарушы органының қызметіне ... ... ... ... ... қажетті материалдарды, бухгалтерлік
және басқа да құжаттарды және жеке түсінік берулерін ... ... ... ... ... ... тексерулердің нәтижелерін Серіктестіктің
Қатысушыларына ұсынады.
Тәжірибе үткен кәсіпорында (серіктестік) ішкі ... 2003ж. ... ... ... ... ... есеп ... ішінде ақша
қаражаттар есебі дұрыс жолға қойылған. Бірақ, кәсіпорын қызметкерлерімен не
қаржылық талдауы, не ... ... ... ... ... айтатын ұсынысым
осы талдау мэселесін реттеп, дүрыс жолға қойу ... яғни ... ... ... немесе жаңа мамандарды шақырып, бүл мәселені
шешу керек. Әрине, бүл қосыша шығындарға алып келеді, бірақ бұл ... ... ... ... ... ... ... басқару талдауы
кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... ... мен қойған мақсатыма жеттім, яғни ақша қаражаттар есебі мен
ішкі аудитінің теориялық мәселелерін ... ... ... ... ... ... нормативті — құқықтық актілер және арнайы
әдебиеттер:
1.    Қазақстан ... ... ... алу және қаржылық есеп
беру туралы» Заңы. 26.12.1996ж. (үзгертулер мен толықтырулар енгізілген)
2.    Қазақстан ... ... ... ... ... Бухгалтерлік   есептің   Типтік   жоспары,   Қазақстан  
Республикасының Қаржы ... ... ... ... есептің стандарттары. Алматы, 1996ж.
5.    Қаржылық есеп берудің халықаралық стандарттары, ... ... ... ... ... ... ... (Негізгі бүлім, 1996ж.)
Арнайы әдебиеттер:
1.    Айтжанова Ж.Н. «Бухгалтерский учет, отчетность и аудит устойчивого
экономического развития». ... 2002, ... ... Т.А., ... А.А., «Основы бухгалтерского учета ... ... 2001, ... «Аудит». Под редакцией профессора В.И. Подольского ... ... ... Т.Ә. ... есеп және ... Алматы 2000ж. 1686.
5.    Баймұханова   С.Б.,   Балапанова   Ә.Ж.   «Бухгалтерлік   есеп»,  
Алматы 2001ж., 2366.
6.    Балапанова Ә.Ж. «Аудиттің теориялық негіздері». ... 2003ж. ... ... Л.А. ... ... отчетности». Москва 2002г. 623с.
8.    Дюсембаев  К.Ш.   и  др.   «Аудит и  анализ  финансовой  отчетности».
Алматы 1998г. 432с.
9.    ... ... ... Ә.Т.   т.б.   «Кэсіпорынның  
қаржылық жағдайын талдау» Алматы 2001ж. 3296.
10.  Дюсембаев К.Ш., «Аудит и анализ в ... ... ... ... ... ... Қ.Қ., ... З.М. т.б. «Қаржылық есеп». Алматы 2001г.
3306.
12. Кодекс  РК  о  налогах  и  ... ... ... в  ... ... ... стандарты финансовой отчетности 2001г. 1242с.
14.  Нидяз Б., Андерсон X. Принципы бухгалтерского учета Москва 2000ж.,
495с.
15.  Радостовец В.К. и др. ... учет на ... ... ... ... Г.В.  ... ... деятельности предприятия». Москва
1999г.   686с.
17.  Сейдахметова Ф.С. «Современный бухгалтерский учет». Алматы 2000г.
335с.
18.  ... ... ... и ... рекомендации 1999г.,
609с.
19.  Тасмағамбетов Т.А., Омаров А.Ш. т.б. «Қаржы есебі» Алматы 1998ж. 475
б.
20.  Шуванова В.М.,  ... А.А.  «  ... ... и ... учетной политики предприятия». Алматы2001 г., 398с.
21.  «Бухгалтерский учет — Аудит» №7 февраль, №3 март 1999г.
22.   ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АФ "Астана почтампы" "Қазпочта" ААҚ-на экономикалық сипаттама47 бет
Ақша қаражаттары есебі мен аудиті65 бет
Ақшаның мәні және оның есебін ұйымдастыру ерекшеліктері54 бет
Бухгалтерлік есептің концепциясы33 бет
Ұйымда өндірістік қызмет пен бухгалтерлік есепті ұйымдастыру51 бет
Ұйымның қаржы қызметі3 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
"Ақша қаражаттарының есебі."41 бет
«ақша қаражаттарының есебі»58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь