Сәбит Мұқанов өмірі

Сәбит Мұқанов – қазақ әдебиетінің аса көрнекті қайраткері.

Сәбит Мұқановтың туған жері қазіргі Солтүстік Қазақстан облысының Преснов ауданы. Ол кездегі қазақ ауылындағы жалғыз оқу – молда оқуы болған. Жас Сәбит осы молдадан оқып, арабша хат таниды. Ел арасына көп тараған қисса - поэмаларды оқитындай сауаты ашылды. әуелде өлең - жырға, ертегі - әңгімеге әуес бала там - тұмдап әдебиет үлгілерін тауып оқи бастайды. Ол кездегі азын - аулақ қазақ кітаптарында ескі өзбек, немесе татар тілдері араласып келетін. Бұған себеп кітап бастыру ісі көбіне ескіше, дін оқуына қанық молда, немесе қазақ тіліне шорқақ, білмейтін татар оқығандарының қолында болатын. Талантты жастың қолына осындай әрқилы кітаптардың ішінен татардың классик ақыны Ғабдолла Тоқайдың, Абайдың кітаптары түседі. Бұл – қараңғыда нұр жауғанмен бірдей еді. Өйткені поэзиядан түсінігі молайған Сәбитке нағыз керегі де осындай шыншыл, түсінікті поэзия болатын. Абай мен Тоқайдың мағынасы терең, нәрі мол, әрі сұлу өлеңдері көкейіне қонып, Сәбиттің кейін ақындық, жазушылық жолға түсуіне көп әсер етеді.
        
        Сәбит Мұқанов (1900 - 1973 жж.)
Сәбит Мұқанов - қазақ әдебиетінің аса көрнекті қайраткері.Сәбит ... ... жері ... ... ... облысының Преснов ауданы. Ол кездегі қазақ ауылындағы жалғыз оқу - молда оқуы болған. Жас Сәбит осы ... ... ... хат ... Ел ... көп тараған қисса - поэмаларды оқитындай сауаты ашылды. әуелде өлең - жырға, ертегі - әңгімеге әуес бала там - тұмдап ... ... ... оқи ... Ол ... азын - аулақ қазақ кітаптарында ескі өзбек, немесе татар тілдері араласып келетін. Бұған себеп кітап бастыру ісі көбіне ... дін ... ... ... ... ... тіліне шорқақ, білмейтін татар оқығандарының қолында болатын. Талантты жастың қолына осындай әрқилы кітаптардың ішінен татардың классик ақыны Ғабдолла Тоқайдың, ... ... ... Бұл - қараңғыда нұр жауғанмен бірдей еді. Өйткені поэзиядан түсінігі молайған ... ... ... де ... ... түсінікті поэзия болатын. Абай мен Тоқайдың мағынасы терең, нәрі мол, әрі сұлу өлеңдері көкейіне қонып, ... ... ... ... ... ... көп әсер ... мәселе - білімді тереңдету. Өйткені ескі оқумен алысқа бару жоқ.С. Мұқанов Омбы қаласындағы жұмысшы факультетінде оқиды. Осы кезде ... ... орыс ... ... ... ... ... дариясынан сусындайды, алуан түрлі жандарды, ғажайып бейнелерді ол сонан көреді. Біліміне ақындық таланты ұштасқан С. ... ... ... ... ол 1926 жылы ... бітіріп шыққан соң , , поэмаларын жазады. Өлеңдері мен поэмалары бірнеше кітап болып басылады.1926 - 1928 жылдары С. Мұқанов ... ... ) ... ... ... ... істейді. Мұнан кейінгі жылдарда Ленинград университетінде, кейін Мәскеудегі қызыл профессура ... ... 1935 жылы ... ... ... С. ... ... өлеңін; поэмаларын жазды.1935 жылы С. ... ... шыға ... ... редакторы болып істеді. 1937 жылы Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы қызметін атқарды.Бұл кезеңдегі С. Мұқанов қаламына шыққан ірі ... ... (1938, ... аты ) (1941), (1937) ... ... Мұқанов соғыс жылдарында фашистік басқыншыларды әшкерелейтін бірнеше уытты өлеңдер, ... ... ... ... майдан мен тылдағы ерлігін, қаһармандығын паш етті. 1943 жылдан 1951 ... ... С. ... ... рет ... одағының төрағасы болып, республикада көркем әдебиетті онан әрі өркендету жолында қызмет етті. Бұл жылдары ... жас ... ... жаңа тақырыптарды игеру, заманға лайық көлемді шығармалар беруді әдебиет ... ең ... ... бірі ... С. Мұқановтың тәрбиелік, ұстаздық еңбегі елеулі.1950 жылдары С. Мұқанов романын, пьесасын жазды. Кейін бұрынырақ жарияланған екі ... ... ... ... деген өмірбаяндық романын жазып шығарды.С. Мұқанов - белгілі қоғам қайраткері. 1947 ... 1963 ... ... ... ... депутаты болды.Әдебиетті дамытудағы қажырлы еңбегі үшін С. Мұқанов екі рет Еңбек Қызыл Ту орденімен, 1960 жылы 60 ... ... ... ... орденімен наградталған.ПоэзиясыС. Мұқанов революциясы қарсаңында жалпы адам өмірі туралы, көңіл күйі, арман туралы өлеңдер жазған. Соның ішіндегі ең ... - 1919 жылы ... ... Бұл өлең ... төңкерісі шын мағынада еркіндік әкелді деген кешегі күнге ... ... ... ұғымға саяды.Бұл бостандық көктен бізге келмеді,Ешкім бізге сыйлап және бермеді.Мұнда қазір ортағы жоқ ... ... - ... ... ... еңбекші халыққа келген бостандықты ақынның факт ретінде ғана ұғып ... оның ... ... ... ... ... көреміз. Таптық күрестің ымырамен бітпейтінін, қанаушылармен үзілді - кесілді айқас үстінде ғана, оларды ... ... ғана ... деп ... ... ... төңкерісі әкелген бостандық орталық Ресей халқы үшін де, шет ... ... ... үшін де ... ... емес, езілген еңбекшілердің, жұмысшы табының ондаған жылдар бойғы күресінің нәтижесі болып көрінеді. Ол кездегі ұғым солай еді.1920 жылы ... ... С. ... сол ... ... онан әрі ... ... таптық қырын өткірлей береді. Қанаушы таптың қазақ ауылындағы сұрқиялары бай, би, ... ... ... ... алдау, арбау, дінмен көзді байлау деп ұғады ақын.Молдекеңдер алдауға бата алмас,Құдай - дағы ... ... сата ... ... ... бір адымБаса алмас та, кедейменен қатарласЕңбекшілер, ендігі күн сенікі,Жасайды кедей, гүлденсін кедей, жасасын!Ақын жиырмасыншы жалдары қазақ ауылы, қазақ ... ... ... ... ... көптеген өлеңдер жазады. Оның бастылары , , , , , және ... ... ... ... кедейлерінің типтік бейнесі (1926) деген өлеңінде көрінеді. Ол ... ... ... ... көп азап ... енді үкімет көмегінің арқасында егіншілікті кәсіп етіп, табысы табысқа ұласты. өлеңінде (1926) Шоқпыттың ... ... ... болашақ ауылдың тірегі енді осы Шоқпыт болатыны көрінеді:Тұқымды кім бергені,Қалайша күн көргені.Өзіне айқын ШоқпыттыңБүкіл қазақ ... ... ... индустрияландыру дәуірінде С. Мұқанов көптеген жаңа өлеңдер жазды. Бұлардың қай - қайсында болса да ақын құрылыс майданындағы қайнаған еңбекті, жұмысшы, ... ... ... ... ... етіп ... Мұқанов жоғарыда айтқандай, қазақ поэзиясына жай ақын болып қана келген жоқ, өзінше жаңа түр мен мазмұн ала ... ... ... ... ... жаңа заманға үйлесе бермейтін еді. Ақын поэзияға жаңа ... түр ... оны осы ... ... ... ... ... Осындай соны, әуенді туындысы - 1933 жылы жазылған атты өлеңі. Мұнда ақын дүние жүзі ... ... күні - 1 ... тек жасыл көктем, шуақ күн деп қана жарламайды, бұл күн бүкіл езілген халықтың қолына ту ұстап, ... ... ... ... азат ... бастайтын күн дегенді уағыздайды. Май мейрамының өзін ақын деп атап, оны жаңа адам, жұмыскер бейнесінде елестеді.Мың сәлем саған,Мәңгі жолдас ... жас ... боп ... ... ... барқыт киіп,Жасыл желек,Бүркенеді үйеңкі терек қайың!Басқаға қымбат, саған тегін, арзан,Түрлі гүл, інжу жақұт, лағыл, ... ... - ... - ... ... қазынаң -дейді,Әрі қарай, жеңген елде бостандық алған халық еңбек мейрамын қандай табыстармен қарсы алып отырғаны, шаруа мен жұмыскердің ... ... иесі ... ... ... мақтанышпен айтылады. Лирикалық кейіпкер - өлеңмен, әнмен бірге бүкіл еңбекшілер тобы ... өрге ... ... жоғары саналы құрылысшы, еңбеккер болып көрінеді. - С. Мұқанов поэзиясындағы зор ... Жол ... ... ... ... ... қазақ поэзиясына ұқсамайтындығы үзіндіден көрініп тұр. (1934), (1938) атты ... С. ... ... ... ... Мұқановтың көптеген өлеңдері соғыс тақырыбына, кейін бейбіт еңбек, тың тақырыптарына арналады. Соғыс кезінде , , , ... ... ... сезімдерге толы өлеңдер жазды. өлеңінде:Көз жасын көлдей қылған талай елдің,Сан жетпес ... ... - ... ... - ... - ... ... бүгін Берлин! -деп қуанады ақын бүкіл халық атынан, соғыс бітіп, Берлинде жеңіс туы желбірегенде.Ақынның лирикалық өлеңдерінің негізгі кейіпкері - ... ... ... ... ... лирикалық өлеңдермен қатар көптеген поэмалар жазды. Поэмада ақын сан алуан өмір қыбылысын кең алып, белгілі кейіпкерлердің іс - әрекетін ... ... оның ... ... ... ... философиялық сырын ашу арқылы дәуірге сай негізгі айтпақ идеямен баяндайды. Лирикалық ... ... ... ... кейіпкерлердің істері суреттеледі.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәбит Мұқанов өмірі мен шығармашылығы3 бет
Мазмұн мен пішін8 бет
Мемуарлық шығарма (конспект)18 бет
Сабақтастық. Алаш идеялары және Қазақстан мұраттары7 бет
Сәбит Мұқановтың «Өмір мектебі» романы тілінің лексика-фразеологиялық ерекшеліктері77 бет
«Адасқандар». романнан повестке35 бет
С.Мұқановтың ғылыми зерттеу еңбектері8 бет
С.Мұқановтың ғылыми зерттеулері, еңбектері9 бет
Сұлу сөздің сардары – Сәбит Мұқанов35 бет
Сәбит Мұқанов 10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь