Жаздық бидай егісінің фитосанитарлық жағдайын тексеру

Мазмұны:

Кіріспе
І ТАРАУ Әдебиеттерге шолу
1.1 Бидайдың биологиялық ерекшеліктері және Солтүстік Қазақстанда қолданылатын өсіру технологиясы
1.2 Солтүстік Қазақстан өңірлерінің климаттық.топырақ жағдайлары
ІІ ТАРАУ ЕГІСТІКТЕРДІҢ ЖӘНЕ АЛҚАПТАРДЫҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ
2.1 Аса қауіпті және зиянды организмдердің дамуы мен таралуы
2.2 Өсімдік аурулары
2.3 Арамшөптер
ІІІ ТАРАУ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ҚОРҒАУ ШАРАЛАРЫ
3.1 Химиялық қорғау шаралары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Қазақстан астық өнімдерін өндіретін ірі елдің бірі. Соңғы жылдары біздің еліміз егіс құрылымының оңтайлауына қарамай жылда 17-21 млн.т астық өңдейді. Қазақстан Республикасының ауа – райы жағдайы дәнді дақылдардан жоғары сапалы өнім алуға қолайлы. ТМД және Орталық Азия елдерінде үлкен сұранысқа ие. Сондықтанда Қазақстанның дәнді тек өз қажеттілігін қамтамасыз ету мақасатында өндіріп қана қоймай, шет елдерге де экспорттық әлеуеті зор. Осы мақсатқа қол жеткізу дақылдың сау тұқымдарын сеуіп, оларды әр түрлі зиянды ағзалардан тиімді химиялық қорғаудан бастау алады. Өсімдік шаруашылығы саласында өсімдіктерді зиянды ағзалардан қорғау маңызды орын алады. Көптеген ғалымдардың пайымдауынша, зиянды ағзалардың (аурулар, зиянкестер, арамшөптер) әрекеті салдарынан жыл сайын ауыл шаруашылық дақылдары өнімінің 1/3 көлемі жоғалады екен, ал бұл жүздеген миллиардттаған доллар шығынға әкеледі.
Ауыл шаруашылығының басты мақсаты – бәсекеге қабілетті отандық ауылшаруашылық өнімдерді өндіру. Бүгінгі күні агроөнеркәсіп кешенінің дамуы еліміздің басты мәселесі болып отыр.
Бәсекеге қабілетті өсімдік өнімдерін өндіру үшін өсімдіктерді зиянды организмдерден қорғау басты орын алады. Өсімдік қорғаудың негізін фитосанитарлық мониторинг құрайды. Фитосанитарлық мониторингсыз жоспарлау және зиянды организмдермен тиімді күресу шараларын ұйымдастыру мүмкін емес.
Осыған орай Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен ҚР АШМ АӨК МИК «Республикалық фитосанитарлық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы» мемлекеттік мекемелерінің филиалдарын облыстарда және аудандарда құрды.
Аудан филиалының негізгі мақсаты аса қауіпті және зиянды организмдердің, аурулардың, арамшөптердің дамуы мен таралуына мониторинг жүргізу.
Тексерулер мен бақылаулардың негізінде аса қауіпті және зиянды организмдерге, ауруларға, арамшөптерге болжам және олармен күресу шаралары ұйымдастырылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1 «Ауылшаруашылық энтомология» пәнінің оқу әдістемелік кешені, құрастырған а.ш.ғ.к., доцент А.К. Тулеева, Б. Жексенбай
1 «Фитосанитарная диагностика» А.Ф.Ченкин . – Москва: Колос, 1994. – 184 с.
2 Горленко М. В. «Болезни пшеницы». Сельхозгиз, 1961.
3 Справочник агронома по защите растений. Под ред. Сагитова А.О., Исмухамбетова Ж.Д. Алматы. «РОНД», 2004, 320 с.
4 Пересыпкин В. Ф. «Болезни зерновых культур». – Москва: Колос, 1979.— 279 с.
5 Методические указания по учету и выявлению вредных и особо опасных вредных организмов сельскохозяйственных угодий. Коллектив авторов. Ответственный за выпуск Сулейменова З.Ш. Астана, 2009.
6 Сагитов А.О., Джаймурзина А.А., Туленгутова К.Н., Карбозова Р.Д. «Ауыл шаруашылық фитопатологиясы». – Алматы, 2000.
7 Доспехов Б.А. «Планирование полевого опыта и статическая обработка его данных». – Москва, 1982. 206 с.
8 Фитосанитарный контроль за вредителями и сорняками сельскохозяйственных култур. Н.Н.Горбунов, коллектив авторов.Учебное пособие.Новосибирск 2001.
9 Қ.К. Әрінов, Қ.М. Мұсынов, А.Қ. Апушев, Н.А. Серикпаев. «Өсімдік шаруашылығы» Алматы: «Қайнар», 2009.
10 Ә.Қ. Төлеева, Ш.Б. Сейтжанова «Ауыл шаруашылығы дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау» Астана: «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің баспасы», 2013.
11 Пестицидтердің (улы химикаттардың) қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» Техникалық регламентіне
12 ЕМСТ 30333-95 «Заттың (материалдың) қауіпсіздік паспорты».
13 ЕМСТ 14189-81 «Пестицидтер. Қабылдау ережелері, сынамаларды іріктеп алу әдістері, буып-түю, таңбалау және сақтау».
14 ЕМСТ Р 51247-99 «Пестицидтер. Жалпы техникалық шарттар».
15 www. kipp. kz
16 www. google. kz
        
        --------------------------------------------------------------------------------
Мазмұны:
Кіріспе
І ТАРАУ Әдебиеттерге шолу
+ Бидайдың биологиялық ерекшеліктері және Солтүстік Қазақстанда ... ... ...
+ ... Қазақстан өңірлерінің климаттық-топырақ жағдайлары
ІІ ТАРАУ ЕГІСТІКТЕРДІҢ ЖӘНЕ АЛҚАПТАРДЫҢ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ... Аса ... және ... организмдердің дамуы мен таралуы
2.2 Өсімдік аурулары
2.3 Арамшөптер
ІІІ ТАРАУ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ҚОРҒАУ ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Кіріспе
Қазақстан астық өнімдерін өндіретін ірі елдің бірі. Соңғы жылдары біздің еліміз егіс құрылымының оңтайлауына қарамай жылда 17-21 ... ... ... ... ... ауа - райы ... ... дақылдардан жоғары сапалы өнім алуға қолайлы. ТМД және Орталық Азия елдерінде үлкен ... ие. ... ... дәнді тек өз қажеттілігін қамтамасыз ету мақасатында өндіріп қана қоймай, шет елдерге де экспорттық әлеуеті зор. Осы ... қол ... ... сау ... сеуіп, оларды әр түрлі зиянды ағзалардан тиімді химиялық қорғаудан бастау ... ... ... ... ... ... ағзалардан қорғау маңызды орын алады. Көптеген ғалымдардың пайымдауынша, зиянды ағзалардың (аурулар, зиянкестер, арамшөптер) әрекеті ... жыл ... ауыл ... ... ... 1/3 ... жоғалады екен, ал бұл жүздеген миллиардттаған доллар шығынға әкеледі.
Ауыл ... ... ... - ... қабілетті отандық ауылшаруашылық өнімдерді өндіру. Бүгінгі күні агроөнеркәсіп кешенінің дамуы еліміздің басты мәселесі болып отыр.
Бәсекеге ... ... ... өндіру үшін өсімдіктерді зиянды организмдерден қорғау басты орын алады. Өсімдік қорғаудың негізін фитосанитарлық мониторинг құрайды. Фитосанитарлық мониторингсыз жоспарлау және ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Осыған орай Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен ҚР АШМ АӨК МИК мемлекеттік мекемелерінің филиалдарын облыстарда және ... ... ... филиалының негізгі мақсаты аса қауіпті және зиянды организмдердің, аурулардың, ... ... мен ... ... жүргізу.
Тексерулер мен бақылаулардың негізінде аса қауіпті және зиянды организмдерге, ауруларға, арамшөптерге болжам және олармен күресу шаралары ұйымдастырылады.
І ... ... ... ... ... ... және ... Қазақстанда қолданылатын өсіру технологиясы
Бидай өнімін арттырудың ... ... - ол ... ... ... қолдану болып табылады. Ол негізінен материалдық -техникалық ресурстар және ғылыми ... мен озат ... ... ... ... ... бидай өнімін арттыруда алғы дақылға үлкен маңыз беріледі. Ең жақсы алғы ... - таза сүрі жер, одан ... ... ... ... алғы ... - дәнді бұршақ дақылдары, одан кейінгісі сүрлемдік жүгері, пішенге немесе жасыл балаусаға өсірілген сұлы мен ... ... арпа да ... алғы ... болады.
Солтүстік Қазақстанның далалық және орманды далалы аймақтары үшін ҚР АШМ-нің және басқа ғылыми мекемелердің ... ... ... төрт, бес, алты танапты, дәнді - сүрі жерлі және дәнді - отамалы дақылдардың ауыспалы егістерін әзірледі.
Жаздық бидай өсірудегі маңызды ... ... ... ... ... ... ... ғылыми талаптарға сай өңдеу ылғал жинақтауға, сақтауға және арамшөптерді жоюға мүмкіндік ... ... ... ... ... облыстарында топырақты жазықтілгішпен өңдеу игерілген. Бұл тәсіл топырақ бетінде аңыз паясын сақтауга, соның ... ... қар ... ал ... ... арқылы қар суын сіңіруге жағдай жасайды. Паясы сақталған танаптарда ... аз ... ... да ерте ... тез ... қар суы ... ... [1].
Топырақты негізгі өңдеу. Солтүстік Қазақстанның ғылыми мекемелері мен егіншілері топырақты жазықтілгішпен өңдеуді ұзақ уақыт ... бай ... ... Топырақты күзде жазықтілгішпен өңдеу оның бетінде аңыз паясын ... жел ... ... ... ... тарайтын қабаттардың ылғалдылығын жақсартады және жерді жыртқанмен салыстырғандағыдан жоғары да, тұрақты өнім алуды қамтамасыз етеді.
Жазықтілгішті өңдеудің ... ... ... ... ... өте ... жылдары айқын байқалады. Оның БОАШҒЗИ-ның соңғы жылдардағы зерттеулері толық көрсетті.
А.Н.Чмиль көп ... ... ... сүрі ... ... ... дақылдардан кейінгі жерді күзде жазықтілгішпен 25-27 см тереңдікте ... ... ... ... мен ... ... күзде сол тереңдікке жырту мен немесе 12-14 см тереңдікке жазықтілгішпен өңдеумен салыстырғанда 40% жағдайда ... ... ... және жаздық бидайдан 2-6 ц/га қосымша өнім алынатынын атап көрсетті.
Сонымен қатар, соқамен 25-27 см немесе 40-42 см дейін жырту осы ... ПГ-3-5 ... ... ... 3-5 есе ... ... ... қажет етеді және еңбек өнімділігі 2,0-2,есе төмен ... тек ... ... ғана жаздық бидайдың өнімділігін 2-5 ц/га жоғарылатады.
Жырту. Топырақты терең өңдеудің тәсілі ... ... ... теориялық негіздерін қалаған академик В.Р.Вильямс болды. Оның негізгі мәні мынада: жырту қабатының жоғарғы шаңды бөлігі ... ... де, ... ... бас ... көмегімен бөлінген, жырту қабатының төменгі горизонтының ұсақ түйіршіктермен жабады.
Мәдени жырту ең көп ... 20 см ... ... ... 20 ... артық тереңдікте жыртуды, терең жырту деп атайды. Жерді жырту үшін көп корпусты әр түрлі маркалы соқалар ... ... де ... ... ... - ... ... түрі жиі қолданылады.
Аударып жырту айдамның ортасынан басталса. оның ортасында атжал пайда ... ... ... ... ... ... ... онда жыртылған жон ортасында айырма қарық пайда болады.
Солтүстік Қазақстанның жағдайында жерді аудара жырту көкөніс дақылдарына, картопқа, сүрлемге арналған жүгері танаптарын ... ... ... ... ... ауыр ... көп жылдық шөптің қыртысын өңдегенде, өнімділігі нашар табиғи мал жайылымдық жерді түбегейлі жақсартқанда қолданылады.
Біздің елде дәнді-сүрі жерлі ауыспалы егістерде ... ... ... ... ... жерлі ауыспалы егісті қолданатын провинциясында да жерді аудара жырту қолданылмайды.
Терең ... ... ... ... ... жүргізеді. Мұндайда өнделетін қабат тілініп қопсытылады, бірақ аударылмайды. Топырақ бетінде 80 пайыз аңыз сабақтары сақталады. ... ... үшін ... негізгі құралдар КПГ -250 және КПГ-2 - 150, ПГ-3-5, сондай-ақ ГУН -4. Ең ... ... ... ... ылғалдылығы ең аз су сыйымдылықта (55-65 пайыз) болғанда байқалады. Қозғалу шапшаңдығы сағатына 10 км дейін, өңдеудің ... 30 см ... ... қопсыту топырақтың өңделу қабатына жоғары су өткізгіштік ... ... және ... ... ... сіңуін қамтамасыз етеді.
Топырақтың беткі қыртысын өңдеудің тереңдігі 10 см дейін, ал тайыз өңдеудің тереңдігі 20 см ... ... ... Топырақтың тек беткі қыртысын өңдейтін (тырмалау, тығыздау, сыдыра жырту), сонымен катар беткі қыртысы үшін қалай болса, тайыз ... үшін де ... ... ... мен ... қолданылады (культивациялау, ұялау) [2].
Сыдыра жырту. Сыдыра жыртуды топырақты өңдеудің тәсілі ретінде алғашқы рет Розенберг-Липинский, шымды арнайы жасалған сыдыра жыртқышпен ... ... еді. Одан ... ... ... үшін ... және түренді сыдыра жыртқыштар қолданыла басталды. Қазіргі уақытта ең көп тараған түрлері қуыс немесе жазық дискілі сыдыра жыртқыштар. Қуыс ... ... ... егіс алдында өңдеу үшін, ол жазық дискілі-көктемде ылғалды жабу үшін ... ... ... ... ... ұсатады және аударып отырады, ал жалпақ дискілер - топырақты қопсытады және жылжытады.
Сыдыра жырту тыңды, ... ... көп ... ... ... ... алдында және жыртқаннан кейін шымын өңдеу үшін қажет болады.
Сыдыра ... ... ... ... зиянды жағы да бар. Сыдыра жыртуда топырақтың беткі ... ... ... ... аңыз ... ... ... тастайды. Солтүстік Қазақстанның жағдайында, топырақты өңдеу тәсілі ретінде - сыдыра жыртқышты қолдану шектелуге тиісті, ал ... ... ... ... жасалынады. Көктемі ылғалды жылдары сыдыра жырту неғұрлым пайдалы болып шығуы мүмкін, себебі ол арамшөптерді, әсіресе қара сұлыны тиімді құртады және ... ... ... ... ... үшін ... жағдайлар жасайды [19].
Өндірісте бұл жұмысты жүргізетін техникалардың ішінде ең көп тарағандары ... ... ... ... ... ... жыртқыш жұмыс істегенде оның ең аз дегенде 30-350, өңдеу тереңдігін 6-10 см қояды (9).
Культивация. ... ... ... - культиватордың, бір пышағының алымы 115-110 см болатын КПП-2,2, КПШ-9, ОПТ-3-5 ... ... ... ... жүр. ... сүрі ... танаптарды өңдеу үшін, тұқым себу алдында культивациялауға арналған, өңдеу тереңдігі 8-16 см, аңыз сабақтарының сақталу деңгейі - 75-80 пайыз. ... ... ... - егіншіліктегі топырақты қорғау жүйесінің маңызды буыны.
Жазықтілгішті культиваторлардан басқа, сүрі жерлерді өңдеу үшін, егіс алдында культивациялауға, серіппелі тірекке ... екі ... ... бар ауыр ... ... қолданылады. Аңыз сабақтарының сақталуы, бастапқы санымен салыстырғанда ең кемі 50 % ... ... ... ... әр түрлі пішінде болатын, тісті, шанышпалы, ойық ... ... ... ... ... және шанышпалы тырмалар топырақты қопсытады және тегістейді. Өңдеу тереңдігі 3-4 тен 5-6 ... ... ... тек ... аңыз ... мен ... қалдықтарынан таза топырақта жұмыс істейді және ол топырақты түренді құралдармен өңдейтін кешенге енеді. Салмағына байланысты ауыр, орташа және жеңіл тырмалар ... ... Егер бір ... түсетін салмақ 2-3 кг болса - ауыр, 1-2 кг болса - орташа, 0,5-1,0 кг шамасында болса - жеңіл тырмаларға ... ... ... ... ... ... етеді. Осымен қатар, бір мезгілде тоң кесектерді ұсақтағанда, топырақтың зиянды қабыршағын бұзғанда, жарым-жартылай қопсыту да жүзеге асырылады. Бұл үрдісті ... ... ... ... ... мен ішіне су құйылған жұмыр ЭКВГ-1,4 катоктары кең өріс алып отыр.
Шаруашылықта тек бұдырлы сақиналы катоктар ғана қолданады, себебі олар ... аз ... ... ... ... олар өткеннен кейін топырақтың беткі қабаты түйіршікті болады. Тығыздау ерте көктем мезгілінде арамшөптердің, әсіресе қара сұлы көгін құрту үшін ... де жиі ... ... ... тығыздау, себілген тұқымның топырақпен жанасуын жақсартады, дәнді дақылдардың танаптық өнгіштігін 10-15% ... Егін ... ... ... су режиміне мәнді ықпал етпейді және елеулі косымша өніммен қамтамасыз ете ... ... және ... топырақты ылғалданған күйінде тығыздау тіпті зиянды, өйткені топырақ қабыршағының пайда болуына мүмкіндік туғызады. Мұндай топырақта егін себілгеннен кейін, ... да ... ... ... ... орай ... жерлерді тығыздауды егін себер алдында қолданған жақсы.
Егін себілгеннен кейін тығыздау өңдеудің дербес ... ... ... ... ... ... аңыздық тұқымсепкіш себумен бір мезгілде тығыздауды қамтамасыз етеді.
Дақылды қарқынды өсіруде себуге рұқсат етілген сұрыпты, жоғары сапалы ... ... алу және ... дәрілеу бидай өсіру технологиясындағы маңызды агротехникалық шара. Осының нәтижесінде топырақтағы және тұқымда сақталған ауру қоздырғыштардың ... ... ... да жаңа өнім ... ... ... ... сүйенсек себуге рұқсат етілген жаңа сұрып, бұрынғы сұрыппен салыстырғанда әр гектардан қосымша 1,5-3,0 ... ... ... одан да ... өнім алуды қамтамасыз ететін көрінеді. Тұқымды улағыш ... ... - ... 19,5 % с.т. 1 ... ... 2 кг, ... 50% с.т. 2,0-3.0 кг/т, ... 50% с.т.2,0-3,0 кг/т, витавакс 200 ФФ, 75 % с.т.- 2,5 - 3,0 кг/т, раксил 6% с.т. 1 ... ... - 0,6л, ТМТД 80% 1,5-2,0 кг/т, ... 70% с.т. 2.0-3,0 кг/т, фундазол 50% с.т. 2,0-3,0 кг/т және тағы басқа ... ... ... ... ПС - 10, , ... дәрілейді. Тұқымды дайындау жүйесінде асфальтталған аландарда себудің алдында күнге қыздыру қарастырылады.Бұл агротехникалық шара жаздык бидай тұкымыныи өну әнергиясы мен танаптың ... ... ... Қазақстан климат жағдайларының өзгешелігі жаздық бидайдың қолайлы себу мерзімін анықтауға мұқият қарауды талап ... Бұл ... ерте ... ... ... қара ... қатты ластанады және жаздық бидай өнімін күрт ... әкеп ... ... , ... Қазақстанның ауыл шаруашылығы тәжірибе станцияларының, "Сәкен Сейфуллин атындағы Ақмола ... ... АҚ ... ... ... 15-25 ... себілген жаздық бидай барынша жоғары өнім алуды қамтамасыз етеді, сондықтан оның ... себу ... ... ... ... ... ... өсіру технологиясында бидай себілгеннен кейін егінді күтіп-баптауда - арамшөптермен, аурулармен және зиянкестермен ... ... ... рөл ... жаздық бидай егістігіне егістік қалуен, шырмауық, жатаған бидайық тағы ... ... ... көп ... арамшөптер, ал біржылдық түрлерінен қара сұлы, жасыл және көкшіл сұр итқонақ, құс тарысы тағы басқалары үлкен зиян келтіреді. Егістік арамшөптер мен ... ... ... ... 3-7 %, ал күшті ластанғанда 20 - 30 % ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары
Целиноград ауданының топырағы қара және күңгірт қоңыр топырақ. Жер бедері төбе қыраты мен тау - төбе ... ... жай ... дала ... ... ... қара ... зоналығында жайғасқан болады. Оның аумағы 487,6 мың га тең болып 90 пайызын ... ... Осы ... негізгі топырағы кәдімгі орташа ауыр суглиникт қара топырақтар саналады. Қарашірік қабатының қалыңдығы (А+В ) 50-70см ... қара ... ... 6-8 ... ... ... ... элементіне бай (70-85пайызға дейін). Бұл топырақтың өзіне тиісті ерекшелігі болып құрамында фосфордың аз және ... мен ... ... ... және көп ... саналады. Осы зона аумағында, әсіресе тау - төбе ... су ... ... ... көп ... ... егіншілікке жарамайтын жерлерін негізіне қиыршықталған толық қалыптаспаған, ... ... қара ... ... ... кесте - Топырақтың агрохимиялық көрсеткіштері
Топырақ типі
Қаба
ты
Жалпы c/o
Жылжымалы К2О мг/100гр
Алмаса сіңген катиондар, м-экв/100г
pH
Ылғалдылық, c/o
Механика лық құра ... ... рі, ... ... ... ... аумағында ауа-райы шұғыл континенталды, жазы қысқа және ыстық, қысы суық, қатты желді, бұрқасын және аз ... ... ... 2014 жылдың 25 маусымына оң температура жиынтығы 1560,3 ºС. +10 ºС-тан жоғары белсенді температура ... ... ... ... 3 ... ... жиынтығы 3031,0 ºС құрды. +5 ºС-тен жоғары белсенді температура жиынтығы 224,1ºС, ал +10ºС-тан жоғары белсенді температура ... ... ... ... ... ... жағдайы төмен температуралармен сипатталды. Айдың бірінші онкүндігінде температура-9[0]С-тан -20[0]С аралығында өзгеріп отырды. Айдың екінші және үшінші онкүндігі ... ... ... орташа тәуліктік температурасы -18[0]С-тан -26,2[0]С аралығында болды, кейде ауа температурасы -32[0]С-қа дейін төмендеуі байқалды.
Жел бағыты негізінен солтүстік, ... ... 1-12 м/с ... 6 ... күні 4-5 м/с бұрқасын және аз мөлшерлі қар түріндегі жауын-шашын байқалды.
Ақпан. Бүкіл ай бойы ... ... және ... болатын қар түріндегі жауын-шашынның ауысып отыруымен сипатталды. Айдың бірінші онкүндігі суық ауа-райымен белгіленді, ауаның орташа тәуліктік ... ... ... ... 2 ... күні ... ... -380С-қа дейін төмендеуі белгіленді. Айдың екінші және үшінші онкүндігінде ауаның орташа тәуліктік температурасы 17,30С-24,60С ... ... ... 21 ... күні қар ... жауын-шашын түсті. Осы кезеңдегі жалпы жауын-шашын мөлшері 10 мм-ді құрды. Жел соғуы негізінен солтүстік, ... ... ... ... 12-14 ... ... ... және екінші онкүндігінде -18,70С-тан 1,20С аралығында ауаның төмен температурасымен сипатталды. 1 және 2 наурыз күндері ауаның орташа ... ... -18,70С және -10,70С ... болды. Нөлдік температура 5 наурызда күндіз байқалды. 8 наурыздан 26 наурыз аралығында күн ... ... ... аз ... қар аралас жаңбыр жауды, 27 наурызда қысқа мерзімді жаңбыр жауды. 19 ... ... ... ... 6,0-12,0 м/с бұрқасын қар болды. 22 наурызда ауа температурасы +10С құрды, оңтүстік бағыттағы жел ... ... ... ... ауаның жылынуы, қар еруі белгіленді. Үшінші онкүндігінің ауа-райы оң және теріс температураның ауысуымен сипатталды.
Сәуір. ... ай бойы ... оң ... және аз ... ... ... ... орташа тәуліктік температурасы +10,80С құрды. Осы айда түскен жауын-шашынның жалпы мөлшері 1-4 мм. Жел негізінен оңтүстік-батыс, ... ... ... ... ... солтүстік бағыттарда 1-5 м/с жылдамдықпен, кейде 8-10 м/с жетті.
Мамыр. Орташа тәуліктік температураның тұрақты жылуымен сипатталды. Ауаның ... ... ... ... ... ... ... +18,8[0]С болды. Ауаның ең жоғарғы температурасы +27[0]С. Қысқа ... ... ... ал 3 мамырда жаңбыр аралас қар жауды. Жел негізінен оңтүстік-батыс, оңтүстік-шығыс, оңтүстік, солтүстік-батыс, батыс, шығыс, солтүстік бағыттарда 2-10 м/с ... ... Осы айда ... ... ... 24,2 ... Маусым айының ауа-райы оң температурамен және аз мөлшердегі жауынмен сипатталды. Осы айда жауын-шашынның жалпы мөлшері 13,5 мм. ... ... ... ... +17,30С, күндіз +27,30С, кешке +24,90С болды. Ауаның максималды температурасы +30[0]С ... ... ... ... ... + 22,70С. Жел ... оңтүстік-батыс, оңтүстік-шығыс, оңтүстік, солтүстік-батыс, батыс, шығыс, солтүстік бағыттарда 1-5 м/с жылдамдықпен, кейде 1-8 м/с жетті.
Шілде. Шілдеде ауаның ... ... ... ... күндіз +28,40С, кешке +26,30С болды. Бүкіл ай бойы ... ... мен ... ... ... ... сипатталды. Осы айда жауын-шашынның жалпы мөлшері 37,5 мм. Ауаның орташа тәуліктік температурасы + 26,00С. Жел негізінен ... ... ... ... ... ... 1-8 м/с ... соқты.
Тамыз.Тамызда ауаның орташа температурасы таңертен +12,40С, күндіз +30,00С, кешке +23,20С болды. Айдың ортасына ... ... ... ... және өте көп мөлшерде жауған жаңбырмен ауысып ... ... ... жартысынан температура көтеріле бастады, бұл әсіресе күндіз байқалды. Осы айда жауын-шашынның жалпы мөлшері 5-7 мм. Ауаның орташа ... ... + 21,20С. Жел ... оңтүстік-батыс, оңтүстік-шығыс, солтүстік-батыс, солтүстік-шығыс бағыттарда 1-6 м/с жылдамдықпен соқты.
2 кесте - Целиноград ауданының ауа райы ... ... ... ... - ... ... көпжыл-дық
мөлшер-ден ауытқуы
нақты
орташа көпжыл-дық
мөлшер-ден ауытқуы
Қаңтар, 2014
-9,6
-10,8
-1,2
63,3
19,8
43,5
Ақпан, 2014
-8,8
-8,5
0,3
15,2
21,9
-6,7
Наурыз, 2014
3,8
0.7
3,1
56,1
48,8
7,3
Сәуір, 2014
12,3
10,4
1,9
164,3
56,5
107,8
Мамыр, 2014
16,9
16,4
0,5
80,7
61,6
19,1
Маусым, 2014
21,3
21,2
0,1
82,0
53,9
28,1
Шілде, 2014
24,9
26,1
0,8
42,4
26,6
15,8
ІІ ТАРАУ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ЖАҒДАЙ
2.1 Аса ... және ... ... ... мен ... ... - ... анықтаудың мерзімдік жоспары
Нысан
Мерзімі
Анықтау нысаны
Әдістеме
Шалғын көбелегі
03.06.2014 ж.
Жалпы ұшуы
Жарықтық аулағыштар және жүріп тексеру
Итальяндық шегіртке
04.06.2014 ... ... ... ... ... ... және ... тексеру
Зиянды бақашық
20.06.2014 ж.
Жұмыртқасы мен дернәсілі
0,25 кв.м. аумағынан 20 ... үлгі алу ... ... м2 саны
Жүріп тексеру, індерін санау
Астықтың жолақ бүргесі
20.08.2014 ж.
Жаңа ұрпақтағы ересегі
GPS навигатор арқылы анықталады және жүріп тексеру
Бидай трипсі
21.08.2014 ж.
дернәсіл
0,25 кв.м. сабақстарынан үлі ... ... ... ... ... ... анықталады және жүріп тексеру
Италияндық шегіртке-Итальянский прус- Сalliptamus italicus ... ... ... ... ... ... ... кеміргіш ауыздары, қатты дамыған алдыңғы кеудесі, жіңішке үстіңгі қанаты, жалпақ, желдеткішке ұқсас жиналатын қанаттары болады. Жылына бір ұрпақ береді. ... ... ... ... ... сұйық затымен қатайған топырақтан жасалған күбіршеде тың жерлерде, ... ... ... және т.б. ... жұмыртқа күйінде қыстайды. Шегірткелер жұмыртқалардан әр мезгілде шығады. Дернәсіл ересек шегірткеге ұқсас боп туады. Дернәсіл 30 - 40 күн ... Даму ... ... 4-5 рет түлеп, 4-5 жас өтеді. Дернәсілдер және ересек шегірткелер әр түрлі өсімдіктерді зақымдайды: дәнді дақылдарды, майлық дақылдарды, ... ... мен ... Олар ... кезінде, табиғи өсімдіктер күйіп кеткенде өте қауыпті.Тым көп көбейген жағдайда егістіктер мен жайылымдарға қатты зиян ... ... жер ... ... бөліктерін құртып жібереді. Шегірткелердің көп жылдық динамикасында циклдік байқалады - қатты көбеюлері мен депрессиялық жайлар кезектесіп отырады.
1444625-116840
1 - ... ... ... жұмыстары. Көктемгі кезенде жер беті кеуіп температура жоғарлағанда ... ... ... ... ... ... ... көктемгі маниторинг жүргізілді, сәуірдің 26-нан бастап мамырдың 6-на дейін.
Зертеулер көпжылдық шөптерде, шабындық жерлерде, тастап ... ... ... ... ... 4,5 мын га ... соның ішінде 2,17 мын га күбіршктермен мекенделген .Күбіршектер саны 1м²-та 0,2-1,4 дана құрады. 1-ден 28%-ға дейін залалданған ... ... ... ... жұмыртқа саны 10-40 дейін құрады. Ауа-райы жағдайларына байланысты күбіршектерден шығуы созылды.
Дернәсілдердін күбіршектен шығуы 31 мамырда байқалды, ... ... 7 ... ... саны ... 7,0 данаға дейін жетті 1м².
Италяндық шегіртке дернәсілдері саяқ шегіртке дернәсілдерімен араласып кездеседі.Дернәсілдері ЭЗШ 2,630 мын га ... ... ... ... ... 52,4 ... көлемінде откезілген, қоныстанған көлемі - 14,41 мың.га . Және ... ... ... - 6,841 ... көлеміне қоныстанған. Химиалық өңдеу мындай инсектицидтармен жасалынды: Даклоприд 20% в.к.,шығын мөлшері 0,06 л/га, Дифлур 48%,шығын ... 0,0175. ... ... ... ... 16-17 шілдеде басталды. Шегірткенің (имаго) саны 0,1-7,5 дана аралығында ауыткиды.
Шегірткелердің шағылысуы 26-27 шілдеде байқалды, жаппай шағылысуы 1-2 тамыз аралығында. ... саны 0,1-7,5 ... ... ... ... ... 4-5 ... ал жаппай жұмыртьқа салуы 12 тамыздан басталды. Әр күбіршекте орташа есеппен 14-36-ға дейін ... ... ... ... ... ... зерттеуі 4,6 мың гектар жерде жүргізілді. 2,1 мың га жерде күбіршкетер табылды. Күбіршектердің саны әр шаршы метрге ... ... 0,05 ... 2 данаға дейінгі аралықта. Әр күбіршекте 16-38 жұмыртқа есептелді.
Итальяндық шегіртке бойынша жүйелі бақылау 55 мың.га жерде ... ... - ... ... дамуының фенологиялық күнтізбесі
Сәуір
Мамыр
Маусым
Шілде
Тамыз
Қыркүйек
Қазан
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I-III
::
::
::
::
::

::










::



::


::


::

::

::

::
::
::
Ескерту: :: - күбіршек; ▬ ... ■ - ... ᴥ - ... ... ... алу және жою ... ... қолдану. Зиянды шегірткелердің дернәсілдеріне қарсы күресу шараларды олардың сандарына бақылау жасаудың нәтижесіне қарап жүргізеді. Егін алқаптарында жою шаралары инсектицидтермен ... саяқ ... ... саны 8-10 ... ал ... ... дернәсілдер саны 5 және одан да көп дана/м2 болғанда жүргізіледі. Дернәсілдерді есепке алу ... таң ... ... ... ... жүріп 100 м сайын әрқайсысы 1 м[2] алаңқайда көзбен шолып жүргізеді немесе рамканың көмегімен әрбір секірген шегірткені есептеп, ... 1 м[2] ... ... ... Егер бір стацияны мекендеген шегірткелердің түрі көп болса, жұмыртқалардан әр мезгілде шықса және жастары әр түрлі болған ... ұзақ ... әсер ... ... ... ... Химиялық өңдеу жұмыстары дернәсілдер қанаттанғанға дейін жүргізілсе тиімділігі жоғары болады. Әрбір нақты жағдайға байланысты жаппай, бөгеу және локальды өңдеу жұмыстары ... ... ... ... дәрі ... ... ені 40-100 м ... болуы тиіс.
Дәннің сұр көбелегі - Apamea anceps Schift. (Noctuidae - түн көбелектер тұқымдасы, Lepidoptera - ... ... ... Зиянкес кең таралған және республиканың солтүстігінде масақты дәнді дақылдардың аса қауіпті зиянкесі болып табылады.
Жұлдызқұрттар топырақта ... ... олар ... Жазда маусым айының ортасына қарай көбелекке айналады және олардың ұшуы байқалады. Жұмыртқаларын масақшаларындағы гүлді қабыршақтарының ... ... ... сұр ... өсімталдығы көбінесе 100-200-ден 600-800 жұмыртқаға дейінгі аралықта болады, ал қолайлы жағдайлар болғанда өте жоғары - 2000-3000 дейін жұмыртқа салады. Жылына 1 ... ... ... ... ... қара ... кейде арпаны зақымдайды. Төменгі жастағы жұлдызқұрттар дәннің ішінде қоректеніп, қабығын ғана ... Төрт ... ... ... олар ашық ... ... жасын бас қабығының диаметрі арқылы анықтайды, мм: I - 0,225-0,275; II - 0,300-0,375; III - ... IV - ... V - ... VI - 1,375-1,875; VII - 1,950-2,500; VIII - ... ... ... ... ... ... 28-32 ... жетеді. Ашық қоректену барысында дәндерді сыртынан кеміріп тастайды, өнім жинағаннан кейін топыраққа түскен дәндермен қоректенеді.
5 кесте - ... сұр ... ... ... ... ... ...
Тамыз
Қыркүйек
Қазан
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I
II
III
I-III





о

о
о




::
::

::
::


::
::








Ескерту: :: жұмыртқа; 0 - ... ▬ - ... ■ - ... - сурет. Дәннің сұр көбелегінің жұлдызқұрттарын бақылау
Күресу шаралары. Күзгі және көктемгі зерттеу көрсеткіші ... ... ... ... Жұлдызқұрттардың қыстап шыққан санын 8-16 үлгілі алаңдарда (әр үлгі ... ) ... ... 15 см дейін қазып, тығыздығын анықтайды. Тексеруде тіршілік қабілетін сақтаған 2-3 жұлдызқұрттар/м[2] табылса, топырақты ... ... ... не ... тегершік құралдармен 6-8см тереңдікке өңдейді.
Жаздық бидайды оңтайлы - кеш уақытта сепсе, ... ... ... жаппай ұшуының сәйкестілігін (синхрондығын) бұзады. Жұлдызқұрттардың 1-2 жастық ... ... 10 ... 20-25 ... алып (барлығы 200-250 масақ), қапшыққа салады. Қапшықты буып, оны 1-2 тәулік кептіреді. Жұлдызқұрттарды есептеу қапшықтағы масақтарды ... ... ... ... Ауа ... ... тұқымдық егістікте ЭЗШ саны 100 масаққа 7-10-15 жұлдызқұрт, ... ... ... ауа ... 100 ... 15 жұлдызқұрт, қалыпты ауа райында 20-дан жоғары және құрғақ ауа райы жағдайында 30-дан жоғарыны құрайды жұлдызқұрттан көп ... ... ... бойынша инсектицидтер қолданылады. Инсектицидтердің дән ішінде қалдық есебінде болмауын ... ету үшін ... ... санитарлық уақытын бұлжытпай сақтау керек.
6 кесте - ЖШС таралған ... ... ... зиянкестер
Кәдімгі сұр тышқан
Microtus arvalis Pall
Танап тышқаны
Apodemus agrarius Pall
Үй тышқаны
Mus musculus ... ... ... ... саяқ ... Sibiricus
Ақ жолақты саяқ шегіртке
Chorthippus albomarqinatus
Итальяндық прус
Calliptamus italicus ... ... ... ... tritici ... ... бүргесі
Phyllotreta vittula Redt
Аурулар
Септориоз
Septoria nodorum
Тозаңды қара күйе
UstilagotriticiJena
Тамыр шірігі
OphidolusherpotrichoidesSacc
Гельминтоспориоз дағы
Helmithosporiorium sativum
Итальянский прус- Италияндық ... italicus L ... ... жер беті ... ... ... ... шегірткелердің қыстап шыққан күбіршектерін жұмыртқаларын тексеруге көктемгі маниторинг жүргізілді, сәуірдің ... ... ... 6-на ... көпжылдық шөптерде, шабындық жерлерде, тастап кетілген танаптарда,егіс қорғалатын жолақтарда жүргізілді. Зерттелген 4,5 мын га аумағы, соның ішінде 2,17 мын га ... ... ... саны 1м²-та 0,2-1,4 дана құрады. 1-ден 28%-ға ... ... ... ... ... ... жұмыртқа саны 10-40 дейін құрады. Ауа-райы жағдайларына байланысты күбіршектерден шығуы ... ... ... 31 мамырда байқалды, жаппай шығуы 7 маусымда. Дернәсілдердін саны ... 7,0 ... ... ... ... ... ... саяқ шегіртке дернәсілдерімен араласып кездеседі. Дернәсілдері ЭЗШ 2,630 мын га ... ... ... коктемгі-жазғы мониторинг 52,4 мың.га көлемінде откезілген, қоныстанған көлемі - 14,41 мың.га . Және ... ... ... - 6,841 ... көлеміне қоныстанған. Химиалық өңдеу мындай инсектицидтармен жасалынды: Даклоприд 20% в.к.,шығын мөлшері 0,06 л/га, Дифлур 48%,шығын ... 0,0175. ... ... ... ... 16-17 ... басталды. Шегірткенің (имаго) саны 0,1-7,5 дана аралығында ауыткиды.
Шегірткелердің шағылысуы 26-27 шілдеде ... ... ... 1-2 ... ... ... саны 0,1-7,5 дана/ м2 ауытқып тұрды.
Жұмыртқа салудың басталуы 4-5 тамызда, ал жаппай жұмыртьқа ... 12 ... ... Әр ... ... ... 14-36-ға дейін жұмыртқа болды.
Ауылшаруашылық алқаптарының күбіршектермен қоныстануының күзгі зерттеуі 4,6 мың гектар жерде жүргізілді. 2,1 мың га жерде ... ... ... саны әр ... ... ... есеппен 0,05 данадан 2 данаға дейінгі аралықта. Әр күбіршекте 16-38 жұмыртқа есептелді.
Итальяндық ... ... ... ... 55 ... ... жүргізілді.
7 кесте - Итальяндық прустың дернәсілін көктемгі жазғы ... ... ...
1. Акмола облысы 3. ... ... ЖШС 4. ... ... мерзімі
Тексерілді
Қоныстанған
Өңделетін жер
Факт
барлығы
1 кв. м аумақтағы ... ...
5 ... ... нан ... ... ... Дәннің сұр көбелегі - Apamea anceps Schiff.
Жұлдызқұрттардың топырақ бетінде және сабанның астында пайда болуы 24 сәуірде байқалды, олардың салмағы 320-360 мг. ... 6-12 см ... ... болды. Қосымша азықтанғанда олардын салмағы 420-480 мг жетті. ... 7-8 ... ... ... саны 1-2 дана ... ... ... кейін жұлдызқұрттардың максималды салмағы 590-670 мг болды. Паразиттелген жұлдызқұрттар 1,0-22,0%,гранулезбен аурғандар - 1,0-8%. Жұлдызқұрттар саны әр шаршы метрде 1,5-12,5 дана ... ... ... ... ... ... ... табиғижағдайда - 20 мамыр айында болды. 20 ... ... ... ... саны: қуыршақтану алдында - 38-47%, қуыршақтану кезінде - 9-13%. Қуыршақтардың салмағы 280-440 мг. ... ұшу ... ... 16 маусымда басталды, жаппай ұшуы 29 маусымда анықталды. Бірінші пик ұшуы 8 шілдеде белгіленді, екінші рет ұшуы 17 ... ... ... ... 420-580 ... ... Жаппай ұшуы және бірінші пик ұшуы 65-75% бидайдың масақтанумен ерте және орташа себу мезгілімен келісті, екінші пик ұшуы 30-40% ... ... ... себу ... ... ... ұшуына ауа-райы жағдайлары пайда болды: тәулік бойындағы орташа ауаның температурасы 16-19,70С ... ... ... ... ... ... жаңа ұрпақ құрттарының шығуы 9-10 тамызда ... 100 ... ... саны 0,5-20,0 дана.
Жазғы мониторинг алқапта жүргізіліп, 34,302 мың га ... ... ... ... ЭЗШ ... 25,584 мың.га.
Егістік жерлерде жұлдызқұрттармен күзгі қоныстануы 42,5 мың га ... ... 29,184 мың ... ...
Жұлдызқұрттардың әр шаршы метрднгі саны 1 қазанға 0,5 тен 5,0 данаға дейін. ... жас ... IV - 3%, V - 22 %, VI - 24%, VII - 32%, VIII - 19%. ... ... ... 300-390 мг. Тоғышарланған және ауруға ұшыраған 1-5%.
8 кесте - Дәннің сұр көбелегінің жұлдызқұртының ... ... ... ...
1. ... ... 3. ... ауданы
2. ЖШС 4. ... ... ... ... ... ... кв. м аумақтағы саны
Басталуы
Соңы
5 дейін
10 дейін
10 нан ... ... - ... сұр ... жаңа ... ... тексеру
1. Акмола облысы 3. ... ... ЖШС 4. ... ... мерзімі
Тексерілді
Қоныстанған
Өңделетін жер
Факт
барлығы
1 кв. м аумақтағы саны
Басталуы
Соңы
5 дейін
10 дейін
10 нан жоға
ры
08.08
16.08
16,0
10,0
1,119
8,937
-
8,9
10 кесте - Жайылымда таралған ... сұр ... ... ... ... ... Акмола облысы 3. ... ... ЖШС 4. ... ... ...
Қоныстанған
Өңделетін жер
Факт
барлығы
1 кв. м аумақтағы саны
Басталуы
Соңы
5 дейін
10 дейін
10 нан жоға
ры
27.09
27.09
6,9
6,1
1,137
4,967
-
5,4
2.2 Өсімдік аурулары
Септориоз ... ... graminum ... ... ішінде септориоз бірінші орынды алады. Ауру белгілері Целиноград ауданы бойынша бидайдың барлық егістіктерінде байқалды.
Ауру белгілері 3-4 ... және ... ... басында белгіленді және хлорлы дақтар түрінде байқалды. Септориоздың ерте шығуына ауа-райы жағдайлары, жиі ... ... ... ... таңғы шық, орташа ауа температурасы 13,5-26,50С және топырақтағы инфекция қоры әсер етті.
Алдымен ауру белгілері төменгі жапырақтарда пайда болса, кейін жоғарғы ... ... ... ... ... шілденің екінші онкүндігінде болды: қолайлы температура 18-220С, өткен атмосфералық жауын-шашындар септориозды дақтылықтың дамуына жақсы жағдайлар ... ... ... ... және ... жапырақтарда байқалды, кейбір шаруашылықтарда негізгі жапырақ пен масақ залалданған. Жоғары дәрежеде септориозбен тығыз себілген ерте егістіктер ... ... ... ауа-райы жағдайлары, жиі жауын-шашын мен жылы ауа-райының болуы септориоздың қарқынды дамуына әсер етті. Бидайдың барлық жер үстілік ... ... ... ... ... ... және ... қауыздары. Арпа әлсіз залалданған. Жоғары дәрежедегі септориоздың дамуы құйын түріндегі жауын-шашындар өткен жерлерде белгіленді.
Септориоз бойынша 146,0 мың га ... ... ... ... ... соның ішінде 83,720 мың га залалданған. Аурудың таралу деңгейі 27,0%-дан 70,0%-ға дейін, ... 19,0% -дан ... ... ... Арпаның 5,7 мың га егістік көлемі зерттелінді, соның ... 5,7 мың га ... ... ... ... 22,0%-дан 66,0%-ға дейін, дамуы 5,0% -дан 22,0%-ға дейін жетті.
Жаздық дәнді дақылдардың септориозбен залалданған егістіктерінде бос масақтылық белгіленді.
Вегетациялық кезеңдегі ауа-райы ... ... ... ... ... дәнді дақылдарда септориоздың дамуына әсер етті. Аурудың ... ... ... ... дәрежеде. Жапырақтардың ерте солуы белгіленді. Аурудың орташа және қатты даму дәрежесінде масақша қауыздары, масақ ала түсті, ал кей ... ... ... ... ... ... пикнида түрінде тамыздың үшінші онкүндігінде, ал егінді жинаудан кейін өсімдік қалдықтарында қыркүйектің бірінші онкүндігінде байқалды.
Біздің аудан ... ЖШС ... 2,2 мың га ... ... ... ... ... жүргізілді. Жүйелі зерттеулер жинау жұмыстарына дейін. байқау жұмыстары 70,0 мың га жер ... ... 70,0 мың га ... ауру ... ... Аурудың таралу деңгейі 27,0%-дан 70,0%-ға дейін, дамуы 19,0% -дан 55,0%-ға дейін жетті.
Соңғы жылдары инфекцияның ... ... ...
11 кесте - Септориоз ауруының таралуы
1. Акмола облысы 3. ... ... ЖШС 4. 15.06. 2014 ... ... ...
Өңделетін жер
Факт
барлығы
1 өсімдікте таралуы
Басталуы
Соңы
Басталуы
Орташа ... ... ( ... ) ... ... -Корневые гнили - Helminthosporium sativum P.K. et. B.
Жаздық дәнді дақылдардың біріншілік ... қоры ... мен ... ... ... шірігінің ерте жаздық дәнді дақылдарда байқалуы үшінші жапырақ кезеңінде, тамыр шірігі колеоптилде, екіншілік тамырда, бірінші буын аралығында белгіленді. Аурудың ... ... ... және ... ... өсімдік қалдықтарында және топырақтағы инфекция әсер етті.
Тамыр шірігінің дәнді ... ... ... ... ... ... Ауру белгілері барлық жаздық дәнді дақылдарды әлсіз, орташа және ... ... ... Әлсіз залалданған өсімдіктер инфекциядан босап, вегетациясын жалғастырды, себебі қолайлы ауа-райы жағдайлары қалыптасты (көп ... ... ... ... ауа температурасы 13,5-26,50С) . Қатты залалданған өсімдіктерде сабақтану ... ... ... топырақ асты бірінші буын аралығында дамыды, сондай өсімдіктердің өсуі және дамуы тежелді.
Жаздық дәнді дақылдардың егістіктерінде ... ... ... вегетацияның соңына дейін жалғасты. Негізінен, ылғалы мол және тығыз топырақтағы бидай мен арпа ... ... ... ... ... қатты дамуы кезінде өсімдіктердің өсуі тежелді, залалданған ... бойы ... ... және ... ... ... сонымен қатар бос масақтылық белгіленді. Бұрынғы жылмен салыстырғанда осы жылғы тамыр шірігі ауруларымен залалдану көбейді.
Тамыр шірігімен тиімді күресуде агротехникалық, ... ... ... ... және осы ... өсімдіктердің төзімділігін жоғарлататын факторларын біріктіріп қолдану қажет.
Гельминтоспориоз ауруы -Гельминтоспориозы - ... ... ... пятнистость - Helminthosporium savitum P.K. et B.
Маусым айының үшінші онкүндігінің басында ерте себілген дәнді дақылдардың түптену ... ... ... ... Осы жылы ауру ... 15 ... кеш ... болды. Ауру белгілерінің әлсіз дамуы 1-2 бидай ... ... ... ... ... мен қара ... бар сопақ және жайылған дақтар түрінде байқалды. Арпа мен сұлы ... де сол ... ... ... ... Одан кейінгі дәнді дақылдардың залалдануы топырақтағы сақталған және өсімдік қалдықтарындағы инфекция арқылы жүрді. Ауру белгілері қара-қоңыр ... ... ... дақтар түрінде болды. Ауру ортаңғы жапырақтардан үстіңгі жапырақтарға өтті.
Аурудың дамуы көп мөлшердегі жауын-шашындардан (шілде айы және тамыздың ... ... ... қарқынды өсті. Тамыздың бірінші онкүндігінде дамуы бірінші, екінші және үшінші жапырақ қабатында, ал арпада бірінші және ... ... ... белгіленді. Екінші онкүндігінде қара-қоңыр дақтылықтың дамуы белгіленді. Тек жапырақтарда ғана емес, масақтардың да ... ... пісу ... ... ... ... ... мүшелерінің залалдануы белгіленді. Жапырақтар залалданған, масақша қауыздарының ... ... ... ... ... түйіндердің шіруі байқалды, бұл өсімдіктің сынуына әеліп соқты. Ауру ... және ... ... ... кең ... бұл көп ... ... мен ауаның жоғарғы ылдалдығына байланысты.
Вегетация соңында аудан бойынша зерттелді:
18,7 мың га бидай, оның ... ... - ... мың га ... оның ... ... - ... мың га сұлы, оның ішінде залалданған - 0,2;
Бидайда аурудың таралу пайызы ... ... ... ... ... ... ... Арпада аурудың таралу пайызы 9,0%-дан 30,0%-ға дейін, ... ... ... ...
Сұлыда аурудың таралу пайызы 20,0%-дан 25,0%-ға дейін, дамуы 14,0%-дан 16,0%-ға дейін.
Өсімдік қалдықтарында инфекцияның жоғары деңгейі, аурулармен күресуде ... ... ... ... егісті сақтамау, атап кетілген барлық факторлар инфекцияның жинақталуына әкеліп соғады.
12 кесте - Бидайдың ... ...
1. ... ... 3. ... ... ЖШС 4. 15.08. 2014 ... мерзімі
Тексерілді
Таралуы
Өңделетін жер
Факт
барлығы
1 өсімдікте таралуы
Басталуы
Соңы ... ... ... ... ... ... - ... repens (L) DC
Ақкекіре тұқымдасына (Astezaccae) жатады. Қазақстанның барлық аумағында таралған, 1749 мың гектар жерді ластайды. Жатаған укекіре ... ... ... сабағы тік қырлы, бұтақты жапырақтары өте қалың, ... 20 - 40 см ... ... ... ... ... жоғары жақтары - бүтіндеу.Себеттері даралы, жұмырлы, бұтақтардың ұшында ... ... екі ... ... ... - қызғылт гүл күлтесімен. Бір өсімдік 700 ... әр ... ... 2 - 26 ... ... ... 400 мм жауын - шашын, өте қуан жылы ... ... ... ... тез ... кетеді.
Карантиндік тексеруде укекіре себеттері бидай дәндерінің, зығыр, сераделла тұқымдарының арасында кездеседі. Астық дақылдарының ... ... ... және ... ... ... - ... Жатаған укекіре.
Жатаған укекіре көпжылдық арамшөптерге жатады. Тұқымдарымен және атпатамырымен көбейеді. Тұқымымен көбеюдің карантиндік маңызы ерекше. ... 3 - 4 ... соң ... қабілетін жоғалтпайды. Өніп шығуы үшін олар көп ылғал және жоғары температураны ... ... ... 2,0 - 3,5 см өскін беруі ... сол үшін ... ... ... ... көп ... бетіне шыға алмастан қырылып қалады. Өте көбейіп кеткен жерлерде 1м2 - ден 400 - ге ... ... ... ... ... ... өте қиын жағдайларды туғызады. Ыңғайсыздық әсіресе ылғалдылық тапшылығында укекіре бірнеше жыл ... ... бола ... ... мамыр - маусым айларында гүлдейді, маусым ... ... ... ... ... ору науқанына дейін у кекіренің тұқымдары жетіледі.
Барлық егістерді бақтарды, шабынды, жайылма жерлерді ластайды. Жол, ... ... ... кездеседі. Арамшөптердің арасында жатаған у кекіре ең көп зиян келтіретін, ... ... ... ... ... есептеледі. Укекіре қалың өсетін жерлерде дақылдар дамымастан құрып кетуі мүмкін. Себептердің бірі ылғалдылықтың тапшылығына, екіншісі дақылдардың укекіре шығаратын ... ... - ... ... ... кейін
Карантиндік және күрес шаралары:
* Керекті ауыспалы егістер және топырақ өңдеу жүйесін қолдау;
* Сүрі танапты ... ... Сүрі ... - ... қара бидай - сүрі танап - күздік ... - ... қара ... ауыспалы егіс сұлбасын қолдау.
Астық егістерінде 2,4 Д 40 % с.е.к амин тұзын (1,5 - 2,5 ... 32,1 % ... ... (1,0 - 1,6 ... түптену кезеңінде бүрку. Сүрі танаптарда 50 % ураган форте л/га, 36 % буран ... ... (Cuscuta ... Иран, Қытай, Ресей, Үндістан, Орта Азия т.б мемлекеттерде ... ... 170 мың ... жерді алып жатыр. Дүние жүзінде арамсояулардың 274 түрі анықталған. ТМД ... 36 түрі ... ... арасында 13 түрі кең тараған: дала, оңтүстік, жоңышқа, қытай, жіңішке зығыр, ... ... т.б ... - ... ... ... Олар фотосинтезге қабілетін жоғалтқан мәдени дақылдарға сорғыштарымен жабысады да, ... ... ... қоректенеді. Арамсояулардың тамырлары және жапырақтары болмайды. Гүлдену кезінде сабағында қалың шық ... ұсақ ... ... ... ... ... қауашықтың ішінде 1 - 4 тұқым жатады. Тұқымы жұмырлы немесе бұрышты пішінді, екі қабырғасы ... ... ... үсті бұдырлы.
Арамсояу көбінесе қосжарнақты шөптерді ұнатады. Астық ... ... ... ... ... ... бір тобы ... бұта және ағаштарда өткізеді.
5 - сурет. Арамсояу
Арамсояулар тұқымдары және ... ... ... мүмкін. Көбінесе олар басқа дақылдар тұқымдарымен, көшеттерімен, көліктермен, көңмен, жануарлармен, құстармен, желмен т.б жолдармен ... өте көп зиян ... ... ... өсуі ... олар ... қурайды. Орта Азия республикаларында армсояумен залалданған жоңышқа, ... ... ... 50 % - ға ... ... зығыр, темекі, қызылша және көкөніс егістері арамсояулармен көп ластанады. Арамсояулардың құрамындағы көп мөлшерде болған ... және ... ... ... ... улануына алып келуі мүмкін.
Карантиндік және күрес шаралары.Танаптарды арамсояулардан тазалау үшін кешенді шаралар қолдау қажет:
* Себудің алдында тұқымдарды мұқият түрде тазалау;
* ... ... ... ... көңді енгізу;
* Ауыспалы егістерде арамсояуларға төзімді: астық күнбағыс т.б дақылдарды өсіру;
* Арамсояулармен ластанған танаптарда ... ... ... ... ... ... ... жерлерді гүлдену кезеңіне дейін 2м карантиндік жерді қамтап алып, оларды орып алып танаптардан шығарып өрттеу;
* Сүрі ... ... ... ... ... орып алған соң 2 - 3 күннен кешіктірмей 92% натрий пентахлорфеналолятин (15 - ... 60% ... ... (40 - ... және 40% ДНОК (30 - ... ... суарма жерлерде өңдеуден 5 - 7 күннен ... су ... ... - ... арамшөптердің таралуы
Зерттелген аудан
Біржылдық арамшөптер
Көпжылдық арамшөптер
барлығы
Арамшөптердің таралу дәрежесі
барлығы
Арамшөптердің таралу дәрежесі
аз
аз
аз
средне
сильно
0,9
0,5
0,5
-
-
0,4
0,4
-
-
14 кесте - Жатаған (қызғылт) ... ... ... ... көлемі
2013 жыл
2014 жыл
Жатаған (қызғылт) укекіре
Агротех.
Химия.
Барлығы
Агротех.
Химия.
Барлығы
23,0
45,0
68,0
15,0
21,0
36,0
Химиялық шаралар: егін жинағаннан кейін арамшөптердің вегетация кезінде немесе егін ... ... екі жұма ... ... ... ... 36%с.е.гербициді, препараттардың шығын мөлшері 6,0-8,0 л/га., Раундап 36% с.е. гербициді препараттардың шығын ... 4,0-5,0 л/га. ... 36% с.е. ... ... ... мөлшері 2,5-3,0 л/га қолданылады.
ІІІ ТАРАУ ФИТОСАНИТАРЛЫҚ ҚОРҒАУ ШАРАЛАРЫ
3.1 Химиялық қорғау шаралары
Тұқым ... - ... ... ... ... ... қажет технологиялық шара, бұл тұқым мен өскіндерді топырақтық инфекциядан қорғап, жарақаттанудың кері әсерін төмендетіп, танаптық өнгіштігін жоғарлатып, өсімдіктердің ... өсуі мен ... ... жасайды.
Тұқым дәнді дақылдардың көптеген ауруларының инфекция қоры ... ... ... ішінде кең тарағаны және ең қауіптілері: тозаңды қара күйе, қатты қара күйе. Одан басқа тұқыммен тамыр шірігі, фузариоз, альтернариоз және ... ... ... ... ... ... ... тұқымның фитопатологиялық жағдайымен және шаруашылықтардың экономикалық мүмкіндіктерімен анықталды. Тұқымдық жадығатты дәрілеуді мамырдың бірінші онкүндігінде басталды. Тұқымдық жадығатты дәрілеу жұмыстары ... ... және ... ... талаптарына сай арнайы тұқым дәрілейтін орындарда жүргізілді. Тұқым дәрілеу жұмыстары ылғадандырумен тұқым ... ... ... ... өсіру кезінде қажетті шара болып тұқымды себуге дайындау және бірінші кезекте, сапалы тұқым дәрілеу болып ... ... ... ... 2013 жылы 32,17 мың ... ... дәріленді.
Дәрілегіштерді таңдау, олардың шығын мөлшерін және залалсыздандыру мерзімі мен түрін таңдау сол жердің ерекшелігін, тұқым репродукциясын, қоздырғыштың ... ... ... ... ... ... әсер ету ... ескере отырып таңдалуы керек.
Тұқымдар келесі дәрілегіштермен дәріленді: Премис 200, (шығын мөлшері 1,0 л/т), ... 6% ... ... 0,4 л/т), Тебу 60 м.э. (шығын ... 0,4 л/т), ... ... (шығын мөлшері 0,2 л/т).
Инсектицидтерді таңдауды негіздегенде зиянкестердің мынадай ерекшеліктері ескеріледі: насекомның түрі; оның ... ... ... ... ... ауыз аппараттарының ерекшеліктері; сезімтал кезеңі, әсіресе егер насекомдар өсімдік бойында тіршілік ететін болса; насекомның қыстау кезеңі және қыстау орны; ... шығу ... ... ... салу ... ұшу ... маусым ішіндегі ұрпақ саны.
Егер зақымдау кезеңі мен сезімтал кезеңі сәйкес келсе ауыз аппаратының құрылысына көңіл аударады. Ауыз ... ... ... ... ... қарсы асқазаны және асқазан-контактты әсерлі инсектицидтер, ал шаншып сорғыш зиянкестерге ... ... ... инсектицидтерді қолдану қажет.
Жасырын тіршілік ететін зиянкестерді қазіргі ... ... жою ... емес, сондықтан инсектицидтермен өңдеу ересек особьтердің жұмыртқа салу кезеңіне немесе жұмыртқадан шығар кезде ... ... ... ... Бұндай жағдайда қорғаныш мерзімі ұзақ контактты инсектицидтерге назар аударған жөн. Көктемгі кездегі төменгі температурада ұшуға қабілеті ... ... ... ... ... ... ... шыққан бізтұмсықтарға қарсы топыраққа сіңірілмей бетінде ұзақ сақталуға қабілетті күшті контактты немесе контактты-асқазан әсерлі инсектицидтер қолданылуы тиіс. Олар күшті және ... ... де ... ... ... ... қажетті қорғаныш эффектісі бар инсектицид таңдап алынады. Бұл жерде зиянкестердің қыстаудан шығу ... ... ... салу үшін ұшу ... ... ... ... қорғаныш мерзімінің ұзақтығы зиянкес биологиясына жақын болуы тиіс. Олай болмаған жағдайда бір ... ... әр ... ... екі, ... кейде, одан да көп қайтара өңдеу қажет болады. Бір маусым ішіндегі инсектицидпен өңдеу саны зиянкестің генерация санымен анықталады. ... ... пісу ... ... ... ... қажет.
Осылайша инсектицидтерді іріктеп алғаннан соң олардың ішінен пайдалы жануарларға, адамға және тұтас экожүйеге қауіптілігі жөніндегі мәліметтерге ... ... ең ... ... ... ... Олардың ішінде адамға қауіптілігі төмен, аудан бірлігіне шаққанда әсер етуші заты бойынша ең аз ... ... және су мен ... ... ... ... көңіл аударылуы тиіс. Сонымен қатар әсер ету аумағы кең, яғни бір ... ... ... ... ... ... ... жетілуін тежейтін қосылыстарға назар аударылады.
Инсектицидтерді таңдаудың соңғы сатысында экономикалық фактор ескеріледі. Бұл жерде ... бір ... ... емес бір ... ... ... құны бойынша инсектицидтерді қолданудың экономикалық тиімділгі есептеледі. Ауыл ... ... ... ... технологиялық ерекшеліктерін ескерместен ең арзан препаратты сатып ... ... ... ... ... ... ... күйіндегі арзан препаратты сатып алып, оны өлшеп, езуге көп уақыт пен шығын жасалуы мүмкін. Ал эмульсия ... ... ... ... олар өсімдіктерді тегіс өңдеуге, уақыт пен қаражатты ұтымды пайдалануға мүмкіндік ... ... ... ... эмульсия концентраттарының фитотоксикалық қасиетін, жұмысшылардың терісіне әсер ету қаупін және өрт қаупін арттырады. Бұндай кемшіліктер су-дисперсиялы ... мен ... ... ... алайда олар қымбатырақ келеді. Аталғанның бәрі препараттарды таңдағанда ескерілуі қажет. Бұл бір препарат әр түрлі формада шығарылатын болғанда ғана ... ... - ұсақ ... ... ... беткі белсенді қорғаныш қабаты бар пестицидтің майдағы ерітіндісі. Суға аралыстырғанда тұрақты, ұзақ ... ... ... ... ... эмульсияда дисперстік фаза ішінде пестицид еріген май тамшылары болып табылады, ал дисперстік орта - су. ... ... ... ... ... концентраттарының 2 типі ажыратылады:
* Сумен араласпайтын еріткіштегі (коцентрлі эмульсия) пестицид ерітіндісін суда ... ... ... Олар ... ... ... ... және сақтау кезіндегі тұрақтылығымен сипатталады;
* Пестицид, еріткіш және эмульгатордан тұрады. Еріткіш - сутектер, күрделі эфирлер, ... ... - ... ... ОП-7, ОП-10, әр ... ... Эмульсия концентратын алу үшін пестицидті ерткіште ерітіп, 40-80оС деңгейінде қыздырып, эмульгатормен араластырады.
Практика жүзінде қолдану үшін онша қоймалжың емес ... ... ... ... ... пестицидтер эмульсия концентраттарын қоймалжыңдау етіп дайындау қажет, себебі олар теріге тисе баяу сіңетіндіктен шайып тастауға ... - ... ... ең кең ... ... ... ... кезде пестицид өсімдік бетіне сұйық тамшы күйінде түседі. Препараттың шашылу біркелкілігі жұмыс сұйығының нормасымен реттеледі. Тамшы мөлшеріне қарай бүрку ... ... ... ірі ... ... көп ... ... диаметрі ø = 300 мкм астам; орташа тамшылы, немесе ... - ø = 150-300 мкм; ұсақ ... ... кіші ... - ø = 50-150 мкм; ... ұсақ ... ... - ø = 50 мкм және одан да ұсақ.
Сұйық шығыны тек ... ... ғана ... ... ... да байланысты. Ультра ұсақ тамшылы бүрку кезінде барлық дақылдар үшін де гектарына препарат шығыны 0,5-5 л аспайды. Ультра ұсақ ... ... үшін ... ... препаративтік форма ғана пайдаланылады. Ультра ұсақ тамшылы бүрку үшін пайдаланылатын ... ... ... ... ағып, тығыздығы 1 г/мл астам, фитотоксикалығы төмен, биологиялық ... ... ... Бұл ... пестицидтерді қолдануда ең перспективті түрлері болып саналады.
Пестицидтерді бүрку тәсілімен қолданғанда жел жылдамдығы ескеріледі: ірі тамшылы бүрку - 5 м/с, ... ... - 4 м/с, ұсақ ... - 3 м/с, ... ұсақ ... бүрку - 2 м/с. Авиация көмегімен шашқанда жел жылдамдығы 3 м/с аспауы тиіс, ал өңделетін дақылдардан биіктігі 5-10 м ... ... ... ... ... мөлшерінің берілген мөлшерде сақтау қиындығы;
* пестицидтердің жұмыс ерітіндісін жасау көп ... ... ... ... бүріккіш ыдыстарының тат басуы;
* өсімдіктерді ірі және орташа тамшылы ... ... ... ... ... ... ... дақылдарын 10 мыңнан астам зиянды буын аяқтылар зақымдайды. Олардың ішінде әсіресе насекомдардың зияны өте зор. Олар ... ... ... зақымдап, өнімін азайтады, сақтауға салған өнімді бұзады, өнімдердің сапасын түсіріп, сәндік өсімдіктерінің сырт пішінін бұзады. Американ зерттеушісі Пименталь 1997 жылы ... ... өнім ... 13-тен 16 % дейін азайып, 90 млрд доллар шығын келтірген ... ... ... тәсілдері мен шараларын қанша жетілдірсе де, олардың келтіретін зияны азаймайды. Бұған бірнеше себептер бар:
* көптеген буынаяқтылардың мекен ететін аймақтары кең ... және ... бір ... ... ... көшу ... өте ... болады.
* олардың көбінің биотикалық потенциалы жоғары және олар өздерінің санын тіпті қатаң химиялық өңдеуден кейін де тез арада қалпына келтіреді.
* ... ... ... біршама төмендететін олардың бірқатар қорғаныш реакциялары болады: табиғи төзімділік, ... ... ... алу қарқындылығын реттеу сияқты реакциялары, популяция ішіндегі жастары бойынша гетерогендік, ... ... күрт ... ... ... әр ... ... тері жамылғыларының бетінде балауыз сияқты өңездерінің болуы және т.б.
15 - ... а-ш ... ... ... ... препараттар
Препарат атауы
Араларға зияндылығы дәрежесі
Зияндылық дәрежесінің анықтамасы
Зиянды ағза
Шығын мөлшері
Инсектицидтер
Диурон, с.к.
Д.в. (дифлубензурон)
П-3
Араларға зияндылығы аз
Дәннің сұр көбелегі
0,015-0,02 л/т, кг/т
7(1)
Клорид, в.к. ... өте ... ... л/т, кг/т
20 (2)
Лятрин, к.э.
(лямбда-цигалотрин)
П-1
Араларға өте зиян
Трипстер, бүргелер, итальяндық прус
0,2 л/т, кг/т
20 (1)
Фунгицидтер
Тиракс ДУО, к.с. д.в. (тиофанат - ... + ... ... ... ... ... ... л/т, кг/т
30 (2)
Биопрепараттар
Бацифит, паста
Д.в. (спорово-криссталический комплекс культуры (Bacillus subtilis))
П-4
Араларға мүлдем зияндылығы жоқ
Тамыр шірігі, тұқымның ... ... АӨК ... ... іске ... ... ... міндеттерді алға қойған болатын. Халықтың жоғары талабына сай ауыл ... ... оның ... ... мол ... ... етеді. Шаруашылықтардағы астық өнімін молайту және оның сапасын жақсартуда ғылыми жетістіктер мен озат ... ... ... ... ... ... мейлінше дұрыс қолдану, өнімді жоғары сапалы деңгейге жеткізу, экономикалық жағынан тиімді жұмыс атқарып және фитосанитарлық жұмыстарды дұрыс жүргізу керек. Қазақстан ... алғы ... бірі ауыл ... ... кеңейту. Оның ішінде өсімдік шаруашылығының дәрежесін көтеру. Сол себептен қазіргі таңда білікті мамандарды ... ... ... ... отыр.
Ауыспалы егіс айналымына да көңілім қанағаттандырылған емес. Меніңше, ауыспалы егіс ротациясын ғылыми негізделген жобада құрастыру керек. Ал мұнда ... орын ... тек сүрі ... ... ... Оның ... көп ... ауыспалы егіс айналымын енгізу жөн деп санаймын. Құрамына әсіресе бұршақ дақылдарын ... ... ... мен ... азот ... жоғарлайды. Ал шаруашылықтағы техникаға келетін болсақ, шаруашылық техника мұқтаждығымен толығымен қамтамасыз ... ... ... ... ауа - райы жағдайларын, ауылшаруашылық дақылдардың өсу - даму ... ... ... ... ... ... сонымен қатар аурулардың таралуын бақылап, карантинді объектілерді,олармен күресу шараларын дұрыс ұйымдастыруымыз керек. Әр жүргізілген бақылаулардың қорытындысын энтомолог күнделігіне жаза ... ... ... ... құрастырылады, сонымен қатар әр аптаның аяғында апталық ақпарат үшін аса қауіпті зиянкес ... ... ... ... қажет. Талдаудың кезінде прустың дернәсілдерінің жас құрамын, қанша пайыз аналықтар, қаншасы аталық дарақтар екенін анықтап, имаголардың фазалық жағдайын анықтау керек. ... ... ... ... ... кейін, қолданылған инсектицидтің биологиялық тиімділігін анықталады. Бақылау аумағын тексергеннен кейін әр ауылдық округқа акт толтырумен қатар JPS құралы арқылы координаттары ... 2014 ... 7, 8, 9 ... ... дәннің сұр көбелегінің жұлдызқұрттарына бақылау жасалды.
Сараптамаға дәнді дақылдардан бидай, арпа дақылдары алынған. Фитосараптамалық ... ... ... 3 күні - өну ... және 7 күні ... өнгіштігі анықталды. Жалпы алғанда, аталған дақылдардың өну энергиясы 80,1-94,2%, ал зертханалық өнгіштігі 88,1-98,1% аралығында ауытқып отырған. Дақылдарда Mucor, ... ... ... және ... ... ... саңырауқұлақтар кездескен. Олармен залалдануы пайызбен белгіленді. Мәліметтерден анық көрініп тұрғандай, аталған фитопатогендік саңырауқұлақтардың ішінде Mucor, Mucor және ... ... ... Фитопатогенді саңырауқұлақтардың пайызын азайту үшін тұқым дәрілеу жұмыстарын жүргізу ұсынылады. анықтамалығын пайдаланып тиісті тұқым дәрілегіштерді пайдалануға болады.
Негізгі дақылдар ... ... ... ... жасадым. Атап айтқанда 1 м2 алаңдағы өсімдік саны, өнімді түптену, мың ... ... ... ... ... ... дән санына есеп жүргізе отырып, биологиялық өнімділігі анықталады.
Қоршаған орта мен еңбек қорғау жағдайларымен ... ... ... ... заттар қатарына жатады. Олармен тек өсімдік қорғау мамандары немесе арнайы дайындықтан өткен тұлғалар ғана жұмыс жасай алады. Қоршаған орта мен ... зиян ... ... ... ... ... ... құжаттардың барлық талаптарын ұстану қажет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1 пәнінің оқу әдістемелік кешені, құрастырған а.ш.ғ.к., доцент А.К. Тулеева, Б. ... ... . - ... ... 1994. - 184 ... Горленко М. В. . Сельхозгиз, 1961.
* Справочник агронома по защите растений. Под ред. Сагитова А.О., Исмухамбетова Ж.Д. Алматы. , 2004, 320 с.
* ... В. Ф. . - ... ... 1979. -- 279 ... ... указания по учету и выявлению вредных и особо опасных вредных организмов сельскохозяйственных угодий. Коллектив авторов. Ответственный за ... ... З.Ш. ... 2009.
* ... А.О., ... А.А., ... К.Н., Карбозова Р.Д. . - Алматы, 2000.
* Доспехов Б.А. . - ... 1982. 206 ... ... ... за ... и ... сельскохозяйственных култур. Н.Н.Горбунов, коллектив авторов.Учебное пособие.Новосибирск 2001.
* Қ.К. Әрінов, Қ.М. ... А.Қ. ... Н.А. ... Алматы: , 2009.
* Ә.Қ. Төлеева, Ш.Б. Сейтжанова Астана: , 2013.
* Пестицидтердің (улы ... ... ... ... Техникалық регламентіне
* ЕМСТ 30333-95 .
* ЕМСТ 14189-81 .
* ЕМСТ Р 51247-99 .
* www. kipp. kz
* www. google. kz

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бүкіл әлімдік сауда ұйымындағы қазақстан7 бет
Карантиндік шаралар8 бет
Сыртқы және iшкi карантин6 бет
Қазақстан Республикасының сауда ұйымына кірудегі маңызы20 бет
Өсімдік карантині3 бет
«Шымкент май» ақ-дағы басқа да дебиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің қажеттілігі69 бет
Ірі қара, ұсақ малдардың бауырын тексеру7 бет
Ірі қара,ұсақ малдардың бауырын тексеру3 бет
Ірі қара,ұсақ малдардың бауырын тексеру жайлы4 бет
Ірі қара,ұсақ малдардың бауырын тексеру туралы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь