АҚШ территориалды басқару және АҚШ-ғы муниципалды менеджментті ұйымдастырудың негізгі типтері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. АҚШ.та ТЕРРИТОРИАЛДЫ БАСҚАРУ ЖӘНЕ МУНИЦИПАЛДЫ МЕНЕДЖМЕНТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗДЕРІ
1.1 АҚШ.та территориалды басқару қызметі мен жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Муниципалды менеджментті ұйымдастырылу ерекшеліктері ... ... ... ... ...11

2 АҚШ.тың ТЕРРИТОРИАЛДЫ БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. АҚШ.та саяси партияларға қатысты менеджмент ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2 АҚШ.тың жергілікті жерлердегі муниципалдық менеджмент ... ... ... ... ...17
2.3 АҚШ менеджментінің стратегиялық ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Кiрiспе

Тақырыптың өзектілігі. Америка Құрама Штаттарына айналған бұрынғы колониялар алғашында «Конфедерация баптары» (1781) деп аталатын келісім шеңберінде жұмыс істеді. Көп ұзамай-ақ бұл аз міндет жүктейтін келісім штаттар арасында іс жүзінде жұмыс істемеді. Орталық (федералдық) өкімет тым дәрменсіз болды, ал оның қорғанысы, сауда және салық саласындағы өкілеттігінің тек аты ғана болды. 1787 жылы «Конфедерация баптарын» қайта қарау үшін Филадельфияға штаттардың өкілдері жиналды. Олар мүлде жаңа құжат — конституцияның негізін жасап, өздерінің алғаш алдына қойған мақсаттарына жету үшін әрі қарай алға қадам жасады. Көптеген айтыс-таластардан, ымыраға келуден кейін конституцияның тексі жазылып, 1790 жылы 13 штат ратификация жасады.
Дүние жүзінде қолданылып жүрген Қонституциялардың ішіндегi ең ежелгісі — АҚШ Конституциясы өкіметiтің Федералдық құрылысын бекітті, оның үш тармағын жасап, олардың әрқайсысына басқалар жөніндегі өкілеттік билігін («баланстар мен шектеулер» жүйесін) белгіледі. Конституция олардың құқықтары мен міндеттері белгілеп беріп, қалған құқықтарды штаттардың үкіметіне қалдырды. Конституцияға бірнеше рет түзетулер еңгізіліп, ол өзгеріп отырған қоғам өмірінің талаптарымен сәйкестенді, алайда ол бұрынғыша «елдің ең жоғарі заңы» ретінде қалып отыр. Барлық үкімет және билік құрылымдары — федералдық деңгейде, штаттар мен муниципалиттерде конституцияның негізгі қағидаларын сәйкес жұмыс істеуге тиіс.
Курстық жұмыстың мақсаты: Америка Құрама штатының басқару жүйесінің талдау және муниципалды менеджментінің негізгі типтерін анықтау.
Конституция бойынша АҚШ-та жоғары билік президентке де (атқарушы өкіметтің басшысы), конгреске де (заң шығарушы билік), Жоғарғы сотқа да (сот билігi қандай да бір саяси топтар мен партияларға да (басқа көптеген елдерден өзгешелігі) берілмейді. Бұл билiк конституцияның рухы мен мәніне сәйкес, онда айтылған «біз халықпыз» дейтіндерге берілген.
Сөйтіп, американдықтар тұңғыш рет, саяси бостандық пен барлығына тең құқықтарға ие болды, бұл артықшылықтар басқа елдерде ат төбеліндей асыл тектілердің ғана үлесіне тиді. Американдықтар өздерінің өкілдері арқылы заңдар қабылдай отырып, өз мүдделері үшін өз істерінің қамын өздері ойлады. Әрине, олар өз қателерін де өздері жасады.
«Құқықтар туралы Билль» деген атпен белгілі болған конституцияға алғаш енгізілген он түзету американдықтардың негізгі құқықтары деп саналған құқықтарды бекітті. Бұл құкықтардың ішінде — ар-ождан, сөз және баспасөз бостандығы, бейбіт жиындар өткізу және үкiметтің әрекетіне шағым жасау құқықтары бар. Басқа құқықтар азаматтарды негізсіз тінтуден, тұтқындаудан, жеке мүлікті алып қоюдан қорғауды, заң талаптарын, сақтауды қамтамасыз етеді. Америкада өкілдер соты, яғни өз азаматтарымен бірге сот ісіне араласу құқы бар.
Американдықтар өз конституциясын мақтаныш етеді. Оны дінді қандай құрмет тұтса, сондай дерлік құрмет тұтады: Мұндай құрметтің негізі аталған мұраттар, құқықтар мен бостандықтар оларға ат төбеліндей билеуші таптың тартқан сыйлары емес деген сенімде жатқан еді. Бұл құқықтар мен бостандықтарды, түптеп келгенде, табиғи, әрбір американдықтың мызғымас құқықтары, олар сол үшін күресіп, жеңіп алды. Оларды ешкім де үкімет те, сот та, заң да тартып ала алмайды.
Конституция негізінде құрылған федералдық үкімет пен штаттардың өкіметі халыққа қызмет етуді және азшылықтың емес, көпшіліктің еркін орындайтындай етіп құрылды. Американдықтар нені қаламайды, ол — біреуге «қызметші» болу. Олар, керісінше, үкімет өздеріне қызмет етуге тиіс, саяси қайраткер мен чиновниктер ха-лықтың қызметшілері ғана деп санайды. Осындай көзқарас бүгінде американдықтардың арасында берік сақталып қалған.
Соңғы екі жүз жылдықта американ конституциясының ықпалы Құрама Штаттардан тыс жерге де тарады. Кейбір елдер басқару формасын Америка мысалы бойынша тандап алды. Бір атап айтатын нәрсе, Американ революциясының батыры Лафайет Америкадан қайтып оралғаннан кейін Француздың «Құқықтар декларациясының» жобасын жасады. БҰҰ-ның хартиясы да қалайда революциялық құжат ретінде танылған АҚШ конституциясымен мазмұндас.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI:

1. Дуглас С. Стивенсон. Америка: халық пен ел. – Алматы: “Ғылым”, 1995.
2. Мәшiнбаев С.М. Еуропа және Америка елдерiнiң қазiргi заман тарихы (1918-1945 жж.).
3. АҚШ. Қысқаша тарих. – Алматы: “Ғылым”, 1996.
4. Бомье Ж. Гитлерден Труменге дейiн. Алматы, 1952.
5. Я.Әубәкіров Экономикалық теория негіздері,А.-1998 ж;
6. М.Б.Төреғожина Экономиканы мемлекеттік реттеу, Алматы-2008
7. Шеденов Жалпы экономика, Алматы-2004 ж.
8. Гранберг А.т. Основы региональной экономики - М., 2001.
4. Региональная экономика. Под ред. Кузнецов Н.Г., Тяглов СТ. - Ростов-на¬-Дону: Феникс, 2003.
5. Региональная политика Республики Казахстан: экономический механизм реализации. - Алматы: Fылым, 1997.
6. Храпунов В.В. Региональные аспекты экономической реформы в Казахстане. - Алматы: Бiлiм, 1999.
7. Актуальные вопросы современного социально-экономического развития Казахстан. - Алматы, 2004.
8. Региональная экономика и управление. Под ред. Е.Г. Коваленко. - М., СПб .. , издательство "Питер", 2005.
10.Кузнецова О. Теоретические основы государственного регулирования экономического развития регионов // Вопросы экономики, 2009,Н2 4, с. 46-66.
11. Телеужанов Е. Ресурсный потенциал региона и приоритетные направления развития // Транзитная экономика - 2009, №2.
12. Шокоманов Ю.к. Динамика экономического развития Казахстана и отдельных территорий в региональном разрезе за 10 лет независимости // Экономика и статистика:. 2009. №22.
13. Нурланова Н.К. Региональная промышленная политика и индустриально ¬инновационное развитие / материалы конференции "Теоретические и практические аспекты индустриально - инновационного развития РК " , Алматы, 2004, часть 1
14.Орманбаев А.М. Трансформация экономической системы обществ переходного периода А., 2002
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................
...............................................3
1. АҚШ-та ТЕРРИТОРИАЛДЫ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... территориалды ... ... ... ... ... ... ... ТЕРРИТОРИАЛДЫ БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1. ... ... ... ... ... жергілікті жерлердегі ... АҚШ ... ... ... ... өзектілігі. Америка Құрама Штаттарына ... ... ... ... баптары» (1781) деп аталатын келісім
шеңберінде жұмыс істеді. Көп ұзамай-ақ бұл аз ... ... ... ... іс ... ... істемеді. Орталық (федералдық) өкімет тым
дәрменсіз болды, ал оның ... ... және ... ... тек аты ғана болды. 1787 жылы «Конфедерация баптарын» қайта
қарау үшін Филадельфияға штаттардың ... ... Олар ... жаңа құжат
— конституцияның негізін жасап, өздерінің алғаш алдына ... ... үшін әрі ... алға ... ... Көптеген айтыс-таластардан, ымыраға
келуден кейін конституцияның тексі жазылып, 1790 жылы 13 штат ... ... ... жүрген Қонституциялардың ішіндегi ең ежелгісі
— АҚШ ... ... ... ... ... оның ... жасап, олардың әрқайсысына басқалар жөніндегі өкілеттік билігін
(«баланстар мен ... ... ... ... ... мен міндеттері белгілеп беріп, қалған ... ... ... ... ... рет ... еңгізіліп, ол
өзгеріп отырған қоғам ... ... ... ... ... ... ең жоғарі заңы» ретінде қалып отыр. Барлық үкімет және
билік ...... ... ... мен муниципалиттерде
конституцияның негізгі қағидаларын сәйкес ... ... ... ... мақсаты: Америка Құрама штатының басқару жүйесінің
талдау және муниципалды менеджментінің негізгі типтерін анықтау.
Конституция бойынша ... ... ... ... де ... басшысы), конгреске де (заң шығарушы билік), Жоғарғы ... ... ... қандай да бір саяси топтар мен партияларға да (басқа ... ... ... Бұл билiк конституцияның рухы мен ... онда ... «біз ... ... берілген.
Сөйтіп, американдықтар тұңғыш рет, саяси бостандық пен барлығына тең
құқықтарға ие болды, бұл артықшылықтар басқа ... ат ... ... ғана ... ... ... ... ... ... ... отырып, өз
мүдделері үшін өз ... ... ... ... Әрине, олар өз қателерін
де өздері жасады.
«Құқықтар туралы Билль» деген атпен ... ... ... ... он түзету американдықтардың негізгі ... деп ... ... Бұл ... ...... сөз және ... бейбіт жиындар өткізу және үкiметтің ... ... ... бар. ... ... ... ... тінтуден, тұтқындаудан,
жеке мүлікті алып қоюдан ... заң ... ... ... ... ... ... яғни өз азаматтарымен бірге сот ісіне
араласу құқы бар.
Американдықтар өз конституциясын ... ... Оны ... ... тұтса, сондай дерлік құрмет тұтады: Мұндай құрметтің негізі аталған
мұраттар, құқықтар мен бостандықтар оларға ат ... ... ... сыйлары емес деген сенімде ... еді. Бұл ... ... түптеп келгенде, табиғи, әрбір американдықтың мызғымас
құқықтары, олар сол үшін күресіп, жеңіп алды. Оларды ... де ... ... та, заң да ... ала ... негізінде құрылған федералдық үкімет пен ... ... ... ... және азшылықтың емес, көпшіліктің еркін
орындайтындай етіп құрылды. Американдықтар нені қаламайды, ол — ... ... ... керісінше, үкімет өздеріне қызмет етуге тиіс, саяси
қайраткер мен чиновниктер ха-лықтың ... ғана деп ... ... ... ... арасында берік сақталып қалған.
Соңғы екі жүз жылдықта американ ... ... ... тыс ... де ... ... ... басқару формасын Америка
мысалы бойынша тандап алды. Бір атап айтатын нәрсе, Американ революциясының
батыры ... ... ... ... ... ... ... жобасын жасады. БҰҰ-ның хартиясы да қалайда ... ... ... АҚШ ... ... ... ... басқару және муниципалды менеджментті
ұйымдастыруды негіздері
1.1 АҚШ-та территориалды басқару ... мен ... ... ең ірі ... ... ... ... мен менеджерлер қызмет пен тауарды өндіріп, тарату үшін табиғи
ресурстар, жұмыс күші мен ... ... Осы ... мен ... ... ... мәдениет пен саяси ... ... ... ... ... терминмен
сипатталады. Бұл терминді 19-шы ғасырда неміс экономисі әрі әлеуметтік
теоретигі Карл ... ... ... бар ... шағын тобының аса
маңызды экономикалық шешімдерді қабылдау жүйесін ... үшін ... ... ... саяси жүйеде билігі көп ... ... ... оның ... капиталистік
жүйеде өз байлығын арттыруды мақсат еткен қуатты бизнесмендердің ... ... дей ... ... ... ... негізгі
мақсаты - қоғамдық ресурстардың бірдей таралуы болып табылады ... Бұл ... тым ... ... олар үшін ... ... ... ал бүгінгі таңда олардың маңыздылығы тым әлсіз.
Маркс сипаттаған таза капитализм болса да, ол ... ... АҚШ ... ... үкіметі биліктің шоғырлануына шектеу қойып, әрі заңсыз
коммерциялық әрекеттерге байланысты әлеуметтік ... шешу ... ... бастады. Мүмкін осыдан кейін Америка экономикасын
үкімет пен жеке кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... атау жөн болар. Американдықтар еркін кәсіпкерлікке деген сенімдері мен
үкіметтік басқару арасында шекараны өткізу жөнінде ... бір ... да, олар ... ... ... экономикасы өте табысты болып шықты.
Елдің экономикалық жүйесінің басты құрастырушың - табиғат ... ... ... ... құнарлы ауыл шаруашылық жерлерге және
минералды ресустарға бай, әрі ... ... ... қатар
ол Атлант және Тынық мұхиттарымен шектеседі. Ал құрылықтық ортасынан ... ... ... ... ... ... ... етеді. Осы кең ауқымды су жолдары ұзақ
жылдар бойына ел ... ... ... ... ... ... ... біріктірді.
Табиғат ресурстарын тауарға айналдыратын жұмыс күші экономиканың екінші
құраушы бөлігі. Қолда бар жұмысшылар саны, ең бастысы олардың ... ... ... ... ... ... ... тарихында
жұмыс күшінің тоқтаусыз өсуі экономиканың тұрақты күшеюін ... ... ... ... басым
копшілігін Еуропаданкөшіп келушілер, олардың тікелей үрпақтары, немесе ата-
бабалары, Америкаға құл ретінде көшірілген ... ... 20-шы ... ... ... ... ... көп мөлшерде
келді, ал Латын Америкасынан қоныс аударушылар кейінірек көшіп келді.
Сондай-ақ Құрама ... ... ... енді ... ... күші
жетіспеген кезеңдерді де өткерді. Қоныс аударушылар жұмыс күшіне ... ... ... ... ... ... қарағанда аз жалақыға
жұмыс істесе де, олар Отандарына қарағанда көбірек ақша ... ... ... ел ... ... ... ... сапасы - адамдардың қаншалықты еңбек еткісі келетіні мен
олардың кәсіпкерлігі - экономиканың табысты ... үшін ... ... көп ... істеуді талап етті, әрі протестантизмнің жұмыс істеу этикасы
мұны ... ... және ... ... ... ... пен техникалық
және кәсіптік білім беруге көңіл бөлу - ... ... ... үлес ... ... ... ... де Америка
экономикасының өзгермелі жағдайға бейімделуіне ... ... ... ... жағалауын асыра толтырған кезеңде, жұмысшылар ... ... ... 20-шы ... бірінші жартысында
солтүстіктің индустриалды қалаларының экономикалық мүмкіндіктері оңтүстік
фермалардағы қара-түсті американдықтарды қызықтырды.
Жұмыс күшінің сапасы әлі де ... ... ... ... ... «адам капиталын» көптеген жаңа ... ... ... ... ... үкімет басшылары мен бизнесмендер ... ... ... ... жаңа салаларында бейімделе алатын,
жылдам ойлайтын адамдарды дайындауда кәсіптік білім берудің ... ... ... ... мен ... күші ... жүйенің
бөлігін ғана құрайды. Бұл ресурстарды тиімді ұйымдастыра білу ... ... бұл ... ... орындайды. Америкада
басқарудың дәстүрлі ... ... ... дан бастап директорлар кеңесіне, одан ... ... ... ... ететін басқару деңгейлері арқылы
цехта жұмыс атқаратын шеберге дейін барады. Көптеген мәселелерді шешу түрлі
бөлімшелер мен ... ... 20-шы ... ... ... жайында жүйелі анализге негізделген «ғылыми басқару» деген түсінік
қалыптасқан ... ... осы ... ... ... ... ... бірақ
кейбір басқа кәсіпорындар менеджментке кешті. Ғаламдық бәсекелестіктің
артуына байланысты Америка бизнесі ... ... ... жұмысшыларды
қабылдайтын, аз уақытта өнімді өңдеп, өзгерте алатын ұйымдық құрылымдарды,
әсіресе жоғары технологиялық ... ... ... ... тым әуестену шығармашылыққа тұсау ... ... ... ... Нәтижесінде, көптеген компаниялар ... ... ... ... ... азайтыл, билікті қызметкерлер
тобына берді. Менеджерлер мен қызметкерлер тобы қандай да өнім ... ... олар ... ... ұйымдастырылуы тиіс еді. АҚШ-та жаңа
бизнес құруда немесе бар бизнесті кеңейтуде, қор жинақтауда ең ... ... болу ... ... ... ... ... өз ережелері мен
дәстүрлері бар ерікті ассоциациясы.
Корпорацияның тауар өндіріп, ... ... үшін ... қоры ... Олар ... жеке ... ... қорларына және тағы да
басқа инвесторларға акция (иелік ... ... ... ... ... сату ... керекті капиталын арттырады. Көптеген
қаржы институттары, әсіресе банктер, ... мен ... ... қарыз алады. Федералдық үкімет пен штаттар ... ... ... ... мен ... қамтамасыз ететін, әрі
инвесторлардың қажетті ... ... қол ... ... жасайтын арнайы
ережелер мен тәртіптер дайындайды.
Ішкі жалпы өнім аталған жыл мерзімінде өндірілген өнім мен ... ... ... ... ... ... өнімі 1983
жылдағы 3.4 триллионнан 1998 жылда 8.5 триллионға дейін өсті. ... ... ... саулығының өлшемі болса да, ол ұлттық тұрмыстың бар жағын
қамтымайды. Ішкі ... өнім ... мен ... мемлекеттегі өмір сапасын көрсетпейді. Сөйтіп,
кейбір ауыспалылар - жеке ... ... мен ... ... ... ... ... - осының шетінен шығып кетеді.
АҚШ-тың федералдық үкіметі жеке кәсіпорындарды түрлі тәсілдермен реттеп
отырады. Экономикалық реттеулер тікелей ... ... ... ... ... ... ... электр энергиясы қызметі үшін
деңгейінен жоғары бағасын ... ... ... кейде үкімет экономикалық бақылауын өнеркәсіптің басқа
салаларына да тарататын. Ұлы Депрессиядан ... ... ... ... ... ... ... өзгеретін ауыл шаруашылық өнімдерінің бағасын
тұрақтандыру жүйесін жасады. Көптеген басқа ... - жүк тасу ... әуе ... - ... ... ... ... реттеу
әдістерін тапты.
Экономикалық реттеудің басқа формасы - нәсілшілдікке ... заң, ... ... ... қаматамасыз ету арқылы, нарықтық қуатын күшейтуге
талпыну. Үкімет пен кей ... жеке ... ... ... ... ... немесе қосылуды рұқсат ... ... ... пайдалайды. Сондай-ақ, үкімет ... ... ... қоршаған ортаның тазалығын сақтау, ... ... ету ... ... ... ... ... пен азық-түлік өнімдерін ... ... ... ... ... салады; Кәсіпкерлік қауіпсіздігі мен ... ... ... ... ... қауіп-қатерден қорғайды; Қоршаған
ортаны қорғау жөніндегі агенттік ауа мен судың ... ... ... ... ... көрсетуді қамтамасыз етеді. Мысалы,
федералдық үкімет ұлттық қауіпсіздікті, космостық ... ... ... ... ... зерттеулерді, жүмысшылардың кәсіпкерлігін
арттыратын бағдарламаларды қаржыландыра ды. Үкімет шығындары жергілікті,
аймақтық ... ... ел ... қарқынына да әсерін
тигізеді. Штаттар үкіметі жол қүрылысы мен көптеген жолдар- дың ... ... ... қоғамдық
мектептерді қаржыландыруда маңызды рөл ... ... ... өрт ... ... ... жауап береді. Осы салалардың
әрқайсысына жұмсалған үкімет шығыны жергілікті экономи- каға әсер еткенмен,
федералдық шешімдердің экономикадағы әсері ... 1997 жылы ... және ... ... ішкі ... өнімнің 18 пайызын құрады.
Сонымен қатар үкімет бизнес пен ... ... ... ... ... Ол ... оқу үшін ... кіші бизнес кәсіпорындарына
техникалық көмек пен төмен пайызды несие ... ... ... ... ... алып, оларды
құнды қағазға айналдырады, оны инвесторлардың ... ... ... сатып
жіберуге мүмкіндігі бар, бүл шаралар үйлерді жалға беруді күшейтеді. Үкімет
импортты ... шет ... ... ... ... ... ... түрде алға жылжытады.
Үкімет өздерін қамтамасыз ете алмайтын жеке ... ... ... мен жүмысшылар салығымен қаржыландыратын әлеуметтік қамсыздандыру
американдықтардың ... ... көп ... ... ... қарттарға көрсетілетін медициналық қызмет қүнының көп бөлігін
мойнына алады. «Медикэйд» ... ... ... отбасыларына
медициналық көмек көрсетуді қаржыландырады. Көптеген штаттарда ... ... ... ... ауыр ... ... ... арнаулы
мекемелер ашқан. Федералдық үкімет кедей отбасыларына азық-түлікпен жәрдем
береді және де федералдық және штат үкіметтері бірге ... ... ... ... ... үшін ... төлемдермен қамтамасыз
етеді.
Бұл бағдарламалардың көпшілігі, Әлеуметтік қамсыздандыру ... ... өз ... ... ... ... АҚШ ... атқарған Франклин Рузвельттің «Жаңа ... ... ... ... ... ... емес, керісінше, ... ... ... ... ... табылады деген сенім. Бұл көзқарас
табысқа жету - ... ... ... ... - ... ... ... Көне Англияда қалыптасқан қоғамдық ұғымдарды теріске шығарды. Бұл
америкалық әлеуметтік-экономикалық ақыл-ойдың маңызды өзгерісінің ... ... ... ... ету ... ... ... ескі көзқарастардың жаңғырығы бүгін де байқалып қалады.
Медикэр мен Медикейдті қоса алғанда жеке ... және ... ... ... ... бағдарламалар Линдон Джонсон президент
болып тұрған (1963-1969) кезеңде 1960-шы жылдары «Кедейшілікпен ... ... ... Бүл ... ... 1990-шы жылдары
қаржылық қиыншылықтарға тап болғанына және ... ... ... Штаттардағы екі саяси партия тарапынан да күшті қолдау
тауып отырды. Әрине ... ... ... ... ету
мәселені шешпейді, олардың кіріптарлығын арттыра түседі деген сыншылар да
болды. Билл Клинтонның президенттік қызметі (1993-2001) ... ... ... ... ... ... қатысты заңдарға сәйкес
адамдардың төлемдер алу ... шек ... ... экономикалық жүйесін мақтан түтады, сондай-ақ,
ел азаматтарына жақсы өмір сүру ... ... деп ... ... ... ... кедейлік проблемасы бар. Үкіметтің кедейлікті болдырмау
шаралары жүмыс істегенімен мәселені толығымен шешкен жоқ. Осылайша тұрақты
экономикалық өсу ... ... ... ... ... деңгейі
төмендегенімен оны жойыл жібере алмады. Федералдық үкімет төрт адамнан
тұратын отбасына өмір сүру үшін ең ... ... ... ... Әрине,
ол сан отбасының орналасуы мен өмірдің құнына байланысты өзгеруі ... жылы ... төрт ... тұратын отбасылардың жылдық кіріс мөлшері 16
530 доллардан кем болса, олар кедейлікте өмір сүреді деп саналатын.
Кедейлікте өмір ... ... ... саны 1959 жылы 22.4
пайыз қүраса, 1978 жылы 11.4 ... ... деп ... ... сол ... өзгеріс шамалы болды. Мысалы, 1998 жылы көрсеткіш 12.7 пайыз құрады.
Сонымен қатар, осы ... ... ... ... ... ... жасырынып
тұр. Мысалы, 1998 жылы барлық афро-американдықтардың төрттен бірі ... ... өмір ... Осы қапа көрсеткіш сонда да 1979 ... ... ... бір ... ... Ол ... ... нәсілді халқының 31 пайызы ресми түрде кедей категориясына енгізілді,
және бұл 1959 жылдан ... ... ең ... ... ... ... категориясына жиі жалғыз басты аналар, және осы себепке орай ... ... ... ... бірі дерлік (18.9 пайызы) кедейлікте тұрды.
Қара ... ... ... ... ... 36.7 ... ... арасында бұл - 34.4 ... ... ... ... ... ... мәліметі, кедейшіліктің шын,
нақты деңгейінен асады, өйткені ол азық-түлік талондары, медициналық қызмет
көрсету және мемлекеттік баспана беру ... ... ... ... ... ... тек қана ақша шығындарын есепке алады.
Бірақ басқалардың ... ... ... ... ... және ... ... қызметіндегі барлық
қажеттіліктерін сирек ... ал ... ... ... мұқтаж
адамдарға жетпейді. Кедейліктің ресми деңгейінен жоғары табысы ... ... мен ... сақтау қызметі немесе киім-кешек сатып алу
үшін ақшаны азық-түлік алуда үнемдеп, кейде аштықта болғаны жайлы ... ... ... ... өмір ... жатқан адамдар кейде табысты
ақшалай формала кездейсоқ жұмыстан немесе ... ... ... ... ... және ол ... ... мәліметтерде
көрсетілмейді.
Кез-келген жағдайда, американдық экономикалық жүйеде игілік тең емес
екендігі айқын. Вашингтондағы экономикалық саясат ... ... 1997 жылы ең ... ... ... 20 ... үлесі, ұлттық
табыстың 47.2 пайызын құраған, ал тұрмысы нашар кедей ... 20 ... ... тек 4.2 пайызын құрады, ал кедей отбасылардың 40 пайызына
табыстың 14 пайызы жеткізілді.
Америка экономикасын тұтасымен алғанда ... ... ... жайлы қобалжу 1980-ші және 1990-шы жылдары ... ... ... өсіп келе ... ... ... ... көптеген
дәстүрлі салаларындағы жұмыс атқарып жүрген жұмысшыларға қауіп төндірді,
және олардың жалақысының ... ... Сол ... федералдық билік
біртіндеп ауқатты адамдардың есебінен кедей жанұялар ... ... ... ... саясатын жүргізуден бас тартты және сол ... ... ... беретін ішкі әлеуметтік бағдарламалар ... ... Сол ... ... ... ... табыстың
көп бөлігін қор нарығындағы акция құнының қарқынды өсу нәтижесінен ... ... ... кері ... ... ... пайда болды:
жалақының өсуі, әсіресе кедей жұмысшылардың еңбегін төлеу, тездетілді.
Бірақ, онжылдықтың ... да осы ... ... жайлы айту әлі ерте
еді.
1.2 Муниципалды менеджментті ұйымдастырылу ерекшеліктері
Құрама Штаттарындағы федералдық деңгейдегі, ... ... ... ... ... егер сіз осы ... және оны мектепте оқысаңыз, оңай-ақ түсінуге болады. Бір
шетелдік маман, мысалы, ... қала ... ... және ... ... ... ... ақылға симайды» деген еді. Ол «нағыз
Чикагоның» өзіне 2 штат, 6 графтық, 40 ірі және шағын ... 49 діни ... ... және 110 деревня кіреді екен деп реніш білдіреді.
Осы күрделі кешен 235 салық және ... ... ... ... ... деңгейдегі басқару жүйесінің негізін салатын ... ... бар. ... — «бір ... бір ... ... тікелей дауыс беруі жолымен ... ... ... ... ... ... округтеріндегі тұрғындардын, саны
шамамен бірдей болуға тиіс.
Екінші негіздемелік принцип ... мен ... ... ... ымыраға келу таңдаудың емес қажеттіліктін, ... ... ... ... палатасы бюджеттік шырындарға
бақылау жасайды, ал бұл президент ... ... мен ... ... үшін ... палатасының келісімін алуға тиіс деген сөз.
Сондай-ақ президент конгрестің екі ... ... ... ... Қез ... ... саяси шартты сенатта ратификация жасау талап
етіледі, бекітілмейді екен, шарт та ... ... ... «президент
көздейді, ал конгресс билік етеді». Көбінесе президент бір нәрсені жасағысы
келеді, ... ... ... ... жасайды.
Қонгресс федералдық үкіметтің заңдылық тармағы болып табылады, ол
сенаттан және ... ... ... Әр ... екі ... олар 100-ге жуық. Сенаторлардың үштен бірі әр екі жыл сайын 6
жылға қайта сайланады. ... ... ... ... және ... білдіреді.
Өкілдер палатасына 435 адам мүше. Олар әр екі жыл сайын екі ... және ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Әр штат екі округке бөлінген. Штат өкілдерінің саны ... ... ... ... Мысалы, Калифорния бұл — халқы ең ... 52 ... бар, ал ... штаты болса онын өкілі біреу-ақ. Сенатордың
немесе өкілдің екінші рет сайлану мүмкіндігіне шек ... ... ... Штаттарындағы барлық сайлаулар «жеңіскерге бәрі
тиесілі» деген принципке негізделген. Яғни ... жету үшін ... ен көп ... ... жеткілікті.
Конгресс елдің барлық заңын қабылдайды және оның әр палатасының заңдық
инициатива ... құқы бар. Әр ... ... палата мақұлдаған заңдарға
қарсы дауыс та бере алады. Өйткені заң ... оны екі ... ... ... ... ... бұл жағдайда олардың арасында ымыраға
келудің болуы қажетті нәрсе. ... ... салу ... шешім қабылдайды
және қаржынын, қалайша жұмсалатынын белгілеп береді. Сонымен қатар ... мен ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
шетелдіктерді американ азаматтығына алу тәртібін белгілейді.
Құрама Штаттардың президенті әр төрт жыл ... екі ... ... ... ... ... мен ... сияқты ол да тура дауыс
беру жолымен сайланады (штаттардағы сайлаушылардың коллегиясы ... ... ... ... кезде бірдей конгрестегі көпшілікке ие
болып отырған саяси партиядан ұсыныла бермейді. Егер партиялардың бірі әр
екі ... ... ... ... ... аталған көпшілікті
жеңіп алса да және президенттің партиясы екі палатада ... ... ... да президент өзінің қызмет орнында қала ... ...... ол ұсынған заң жобалары конгрестен өтуі ... ... ... бірақ барлық кезде бұлай бола бермейді. ... ... ... ... ... ол ... күшіне ие болғанға дейін өкілдер
палаталары мен сенаттың Қолдауына ие болуға тиіс.
Ішкі істерде де, сыртқы саясат ... де ... ... партиясы екі палатада да көпшілік орынға ие болып отырса да, бірден
конгрестің ... ие бола қоюы ... ... ... Ол ... дұрыс екеніне өкілдер мен сенаторлардың көзін жеткізуге,
келісім мен ымыраға ... жол ... ... ... жүйенің мемлекет
басшысы партияның немесе көпшілік ... ... ... ... ... ... өзгешелігі міне осы. ... ... ... ... ... ... істейдi. Қазіргі кезде
бір мемлекеттік департамент және ... ... заң, ішкі ... ... ... ... денсаулық сақтау және адам ресурстары, тұрғын үй
және қаланы өркендету, транспорт, энергетика және ... ... ... ... құру ... ... заң ... олардың атаулары сол департаменттердің қызмет саласын көрсетеді.
Әрбір ... ... ... тағайындайды, ал бұл тағайындауды
сенат бекітуге тиіс.
Тағайындалған хатшылардың бірде-бірі (әдетте департамент басшысын
осылай ... ... ... ... ... ... да мемлекеттік
органдағы қызметтермен қосып атқара ... Олар ... ... және ... ... ... ... мерзімде атқара алады.
Яғни департаменттің хатшылары мемлекет басшысының оның ... ... мен ... ... ... Бір президенттер шешім
қабылдаған кезде өзінің кабинетіне жиі арқа сүйейді, ал ... ... ... оған ... де бөлмейді.
Мемлекетте үшінші билік заңдық (конгресс) және атқарушы (президент)
биліктерге қосымша федералдық сот ... ... ... Оның негізгі
құралы — АҚШ-тың жоғарғы соты — қалған екі билікті қадағалау ... ... ... ... мен ... конституцияға қаншалықты
дәрежеде сәйкес келетінін шешеді. Конгресс ... ... ... ... ол жоғары сотқа конституция берген өкілетті ... ... сот бас ... және сот мүшелерінен тұрады. Оларды президент
сайлайды, бірақ сенат мақүлдауы керек. Алайда, бекітілгендер өз ... ... ... Жоғарғы соттьщ шешімі жөнінде қандай да бір
сотқа шағым жасалынбайды. Президент те, конгресс те ... ... ... алмайды. Бұған қосымша конгресс 11 федералдық апелляциялық сотты ал
олардың қарамағында 91 федералдық округтік сотты құрды.
Жоғарғы сот тікелей ... ... екі ... ие ... ... ... ... болған жағдайда және тараптардын, бір
мемлекет болған кезде. ... ... ... ... ... сот ... төменгі
инстанциядағы соттарда тыңдалған істер жөніндегі апелляция болып табылады.
Жоғарғы сот ... ... ... ... белгілейді. Көпшілік
істер конституцияны түсіндірумен байланысты болады. ... сот, ... ... ... ... да ие, яғни оның ... штат ... және
жергілікті үкіметтердің заңдары мен шараларын конститу-циялық емес ... құқы бар. ... ... бұл ... ... қызметтері айқын ажыратылып көрсетілген үш билік тармағын
қалыптастыруды көздейді. Олардың әр қайсысына берілген өкілеттіктер қалған
екеуінің өкілеттіктерімен ... Әр ... ... ... олардың шектен тыс күшейіп, өзінің ... ... ... Схемада олар қалай өзара жұмыс істейтіні және ... ... ... ... ... қабылдауға өкілеттілігі бар, бірақ президент
конгрестің кез келген ... вето қоя ... ... өз ... ... ... екі дауысымен бұл ветоны жоюға, сондай-ақ президентке ол
сұраған қаржыландыруды беруден бас тартуға құқысы бар.
Президент ... ... ... лауазымды адамдарды
тағайындайды, бірақ бұл тағайындауларды ... ... ... ... ... заң ... мен ... әрекетінін конституциялығын
анықтайды және конституциялық еместерін алып тастайды.
Баланстар мен шектеулер жүйесі ымыраға келу мен ... ... ... келу ... ... ... тармақтарының барлық
деңгейінде ымыраға келудің өмірлік ... бар, ... ... ... да
бір заңсыздықтардан қорғайды. Бұл мысалы, жаңа президенттер үкіметтің
саясатын өзінің ... ... ... ... ... сөз. Демек,
американдықтар үкімет деп әдетте тұтас жүйені, яғни ... ... ... конгресс пен соттарды атайды. Іс ... ... ... ... ... тыс ... түсінетіндей соншалықты құдіретті
күшті емес ... ... ... ... ... ... салыстырғанда АҚШ президентінде билік айтарлықтай аз.
2 АҚШ-тың территориалды басқару ... ... ... ... партияларға қатысты менеджмент
АҚШ Конституциясында саяси партиялар туралы ештеңе айтылмайды, бірақ
кейіннен бұл елде қос партиялық жүйе ... ... ... екі партия
демократиялық жәие республикалық партиялар болды. Бұл екі партиямен қатар,
шетелдіктер мұны білгенде таң ... ... да ... өмір ... коммунистік партия және бірнеше социалистік ... бар. ... ... ... эшелондарында орын алған кездері ... олар ... ... саясатты жасауға ықпал ете ... Кез ... ... ... ... үшін қандай да бір саяси партияның
мүшесі болудың қажеті жоқ. Сонымен ... әр ... ... ... кезінде негізгі партиялардың бірінің мүшесі екендігін
ауызша мәлімдеу жеткілікті.
Демократтар ... ... ... ... ... ал
республикалық партия бизнес және өнеркәсіппен байланысты деген пікір бар.
Республикалықтар да ... ... ... мен ... ... жататын мәселелерде шешуге тым көп араласуына қарсы
күреседі. Ал, демократтар ... ... ... ... ... жолында күрөседі.
Алайда, көп жағдайда партиялардың ара жігін ажырату оңайға түспейді.
Оның үстіне «оң» және ... ... және ... ... ... ... американ жүйесіне қолданыла қоюы екіталай. Мысалы,
кейбір «оңшыл консерваторлар» күшті орталық өкіметке ... ... ... бір ... ... тым ... ... бөлігіндегілер
тым «консервативті» де болуы мүмкін.
Егер өз ... ... ... ... ... ... ... немесе сенаторлар ретінде партиялардың
бағдарламаларын қолдауы және ... ... ... бір ... ... алмай қалған жағдайда олардың партиялық тәртіпті ұстануы
міндетті емес. Кейбір «сайлаулар», «бірпартиялық ... яғни ... ... ... үшін ... ... ... енді біразы
басқаша шешім жасайды: бір сайлау органында бір ... ... ... ... екінші партияның кандидаты үшін дауыс береді. Нәтижесінде
Америкадағы саяси партиялар ... ... ... ... ... аз ие ... ... партиялар сайлауларда кейіннен ... ... ... ... ... үшін ғана ... палаталарының мүшелері мен сенаторлар ең алдымен өздері өкілдері
болып ... ... мен ... яғни ... ... ... ... үшін сайлаиады. Заң мәселесі бойынша ... ... ... ... 70 процентке жуығы, өз партияларының
жалпы ұлттық саясатына нүқсау келтіре отырып, өз округтері ... ... ... ... ... ... ұсыныстарын қолдап, ал республикашылардың қарсы дауыс беруі және т.
б. жиі болып тұратын жағдайлар.
Он сегіз жасқа ... және ... ... ... кез келген
американ азаматының дауыс беруге құқы бар. Әр штат ... ... ... ... ... ... ... азаматтық кұқық жолындағы
күрескер тобы сайлау ... ... ... ... тарту және
оларды сайлаушылар ретінде тіркету жолында пәрменді әрекет жасап келеді. Аз
халық ... ... ... және ... ... қатысуы соңғы 25
жылда күрт ... бұл ең ... ... ... жолындағы күрескерлер
жүргізген жұмыстың нәтижесі еді.
Алайда, дауыс құқына ие болған азаматтар саны мен осы ... саны ... ... белгілі дәрежеде алаңдаушылық
туғызады. Айталык, мысалы, 1984 жылғы ... ... ... 53,1 ... ал 1988 жылғы сайлауға 50,1 проценті қатысты.
Дауыс ... ниет ... ... ... яғни ... ... ... өзінің аты-жөнін тізімге енгізуге тиіс. Тіркеу туралы 50-ден астам
заң ... әр ... өз ... бар. ... ... ... ... жерлерде ғана емес, округтерде де тіркелуге міндетті. Ал
Еуропа елдерінде «тұрақты ... ... ... кең тараған. Құрама
Штаттарында 1984 жылғы ... ... ... ... 73 ... дауыс берді.
АҚШ-та басқа көптеген елдермен салыстырғанда штаттар ... ... ... ... ... саны ... көп өткізілетінін
атап айту керек. Егер осы сайлауларға дауыс бергендерді (мысалы, ... ... жаңа ... салу үшін ... көбейту керек пе деген мәселені
шешу мақсатында) сайлаушылардың жалпы санына қосса, ... ... ... ... ... төмен болуы екі талай. Іс жүзінде
американдықтар федералдық деңгейдегі ... ... ... ... ... көңіл бөледі. Аса маңызды шешімдердің көпшілігі, мысалы,
білім беру, тұрғын үй, салык, және т. б. ... ... ... ... ... яғни штатта немесе округте қабылданады.
Елдің президентін сайлау жөніндегі науқан екі ... ... ... ... ... ... ... үсыну, екіншісі — сайлаудың өзі
кандидаттарды ұсыну процесі бір партия ... ... ... ... ... штаттарда сайлау алдындағы бірнеше жиналыстардан және
партия басшыларының жиналыстарынан (олардан наурыздан бастап маусымға ... ... ... ... ... съездері делегаттарының дауысын съезд
шілдеде немесе тамызда өткенге дейін өз ... ... ... ... соң әр ... ... ... президенттігіне өзінің ресми
кандидатын сайлайды, ол бірнеше ай бойы өзінің ... ... ... төрт ... ... (1988, 1992, 1996 және т. б.) ... ... сайлаушылар өз дауысын бүкіл ел бойынша қазанда береді.
Егер ... да бір ... ... ... ... ... кандидатына (вице-президентке) дауыс берсе, бұл кандидат осы
штаттың барлық сайлаушыларының дауысын алуға тиіс. ... саны осы ... ... ... мен ... ... ... санына тең
болады. Сайлаушылардың неғұрлым көп ... ... ... кандидат
сайлауларда жеңіске жетеді. Олардың сана ... ... әр ... ... ... ... ... қаңтар айында конгрестің
қос палатасының бірлескен мәжілісінде Құрама Штаттардың жаңа президенті мен
вице-президенті ... ... ... ... жариаланады.
2. АҚШ-тың жергілікті жерлердегі муниципалдық менеджмент
Елу штат жер ... ... ... ауа ... ... ... мен
мүддесі жағынан бір-бірінен өзгеше. Тиісінше олардың үкіметі де ... және ... ... ... ... ... ... шешпейді, сол себепті де оларды «демократияның лабораториялары» деп
атап жүр. Алайда, олардың саяси құрылысы бір. Әр штатта ... ... ... ... ... ететін республикалық басқару формасы ... ... ... Небраска штатында ғана жоқ, мұнда 49 «сенатордан»
тұратын бір ғана заң ... ... бар). ... ... ... өкіметі
бар, оны губернатор мен тәуелсіз сот ... ... Әр ... ... бар; Сонымен бірге олардың федералдық заңды орындауға ... ... ... ... ... ... ... міндетті (егер,
мысалы ерлі-зайыптылар өз штатының заңы бойынша ... ... ... ... штаттарда да ажырасқандар деп саналады). Тиісінше қалалык
және муниципалдық өкіметтер өз ... ... ... ... мен ... ... тиіс.
Конституция федералдық үкіметтің өкілеттігін шектейді, ... ... ... ... бұл өкiлеттіктердің аясын кеңейтеді. ... ... ... ... ... ... мен ... огандарға
беріледі. Бұл федералдық үкімет пен штаттар арасындағы кұқықтық қызметтерді
шектеу жолындағы күресі еш уақытта ... келе ... ... ... ... орталық өкіметке дағдылы сенімсіздігі бұл
көп ... бойы келе ... ... ... таласушы жақтардың
мүмкіндіктерін шамамен тең ... ... ... ... мен
жергілікті билік органдары, әдетте, басқа ... ... ... ... да ... кез ... ... білім беру мәселелелерi ... ... ... ... мемлекеттік орта білім берумен
байланысты барлық істі өзі шешеді: ... ... ... ... ... ... сайлауын ұйымдастырады, ал жергілікті салық
салудан түскен қаржы көбіне ... ... ... ... ... жекелеген мектеп жүйесі мұғалімдерді өздері жалдайды,
ұстайды және жұмыстан шығарады. Оқу жүйесі штат белгілеген ... ... ... ... ... ... сол ... жалпы ұлттық полиция да жоқ, ал ФБР федералдық мәні бар
шектеулі қылмыстар жөніндегі істерді, мысалы, ... ... ... ғана ... Әр ... өз ... және өз ... заңдары
бар. Штаттар сондай-ақ некеге тұру және некені бұзу ... жол ... ... құқын алу тәртібі туралы заңдарды, алкоголь ішімдіктерін
сату мен пайдалану ... және ... ... ... ... ... әр қаланың өзінің полициясы бар және кадрларды
іріктеу, даярлау, оның жұмысын ... мен ... ... айналысады. Ол елдің президентіне немесе ... ... ... Округтік полиция басқармасын көбіне
«шерифтер ... деп ... ... әдетте сайлайды, ал штаттар
мен қалалардың полиция бастығын тағайындайды.
Қоғамдык өмірдің басқа да ... ... ... мен ... жатады. Бүл дүкендердің жүмыс істеу уакыттары, жолдар мен
көшелерді жөндеу, қала ... ... ... және т. б. ... ... ... мына ... порнографиялық журнал, оны сатуға тыйым
салу керек ... ... ... мүмкін, ал жергілікті мектеп кенесі ... ... ... ... тұрмасын деп шешім жасай алады (кейіннен
сот муниципалитетке немесе ... ... ... ... ... ... екенін көрсете алады).
Алайда, бірнеше километр ғана қашық орналасқан басқа поселкеде ... да, ... да ... ... ... ... ... де
нақ осындай көзқарастар болады.
Көптеген штаттар және кейбір қалалар өзінің табыс салығын белгілейді.
Көптеген қалалар мен графтіктердің қару алып ... ... өз ... ... ... ... ішінде халықаралық аэропорттар қаланың немесе
округтің ... ... сол қала мен ... ... және ... аэропорт полициясын ұстайды. Қорыта айтқанда, басқа елдерде
ұлттық үкіметтің қүзырына жататын өткір ... ... ... мен
муниципалитеттер деңгейінде шешіледі. Олардың ішінде, атап айтқанда,
наркотиктерді пайдалану, өлім ... ... ... және ... ... ... барлық билік ету деңгейлері арқылы өтетін байланыстырушы
желі барлық саяси қайраткерлердің, ресми адамдардың, ... мен ... ... ... болып табылады.
Бұл қылмыстар, өрттер, үйлену тойлары мен ажырасулар, сот тыңдаулары,
меншікке ... ... және т. б. ... ... ... ... ашық ... деген сөз. Бір шағын қалада жаңа мектеп
салатын болса немесе полиция үшін жаңа автомобиль сатып алатын ... ... ... ... құны ... және қандай компания қандай бағаға
ұсыныс жасағаны туралы ... ... ... ... қалалық
кеңестердің мәжілістері тікелей радио арқылы беріледі.
Әдетте, американың кез ... ... ... ... ... зор ... бөледі. Қатардағы азаматтар өздеріне қатысты шешімдерді
кабылдауға ... ... және ... ... Кейбір, Калифорния
сияқты штаттарда азаматтар штатта өтетіп сайлауларға ұсыныс ... ... ... ... ... ... Егер ... сайлаушылардан қолдау
тапса, ол заң ретінде ... ... ... бұл ... ... ерекшелігі Жаңа Англия штаттарындағы қалалық жиналыстарда да
немесе мектеп кеңестерінің ашық тыңдауларында да көрініс тауып отыр.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... ... ... әр ... деп ... жасауға болады. Бұл жүйе халықтың мұқтажы мен
қажетін ... ... ... ... ал ... Американың
бүкіл аумағындағы әрбір азаматтың негізгі қүқықтарына кепілдік береді. Бұл,
мысалы, азаматтардың кұкықтары жолындағы қозғалыс пен ... ... ... ... ... ... ... барлық
американдықтардың тең құқығы жолындағы күрес үшін ... ... ... үкіметтері өз аумақтарындағы сайлауларға және ұлттық сайлауларға
тіркеу тәртібіне бақылау жасағандарымен олар жеке ... ... ... ... заңдар шығара алмайды.
Американдықтар өз саясатшылары тек өздерініц мүдделерін ... ... олар ... ... ... ... Сол үшін
«қысым ... ... ... ... ... комитеттері немесе
мүдделі топтар құрылады. Бұлардың бәрі мүмкін ... кез ... ... ықгіал етуге тырысады. Бір топ қару сатуға бақылау
орнату жөнінде орындалуы барлығы үшін міндетті федералдық заңның ... ... ... мүм-кін, екіншісі —қарама қайшы бағытта әрекет
етеді. Солтустік Каролиннің темекі компанияларына темекі шегудің ... ... аса ұнай ... мұны олар ... алушыларға жеткізуге
міндетті. Кейбір діни топтар егер оқушылар қаласа, оларға мектепте құдайға
құлшылық етуге ... ету ... ... ... федералдық каржы
есебінен немесе штаттардың бюджеті есебінен аборт жасауға ақы ... ... ... ... ... сыртқы саясаттың көбіне өздерінің
достарына немесе дұшпандарыиа қатысты жүргізілуін ... ... ... ... ... салықтың өсуіне қарсы шығып, тиісті заң
шығарылуы жолында куреседі. Кейбір ... ... ... ... ... ... ... етеді. Кейбір топтық қысым жасаулар басқа бір
топтық қысым жасаушылар әрекетінің тоқтатылуын талап ... ... ... ... ... жатса, бұған тіпті де таңдануға болмайды.
Азаматтардың осындай топтары саяси партиялардың әлсіреуіне негіз
жасайды. ... ... ... өзін сайлаушылардың өзіндік ерекшелігі бар,
сұранымдары мен көңіл-күйіне аса ... ... ... тиіс. Сандаған
этникалық, мәдени, ... және ... ... бар әр ... құрылымдардың сайлаушылардың өкілдері болып сайланған
адамдардың істерімен соншалықты ... ... ... ... ... ... сан мыңдаған сайлаушылардың ... өз ... ... ... ... діни және штаттар
ішіндегі үкіметтік мекемелердің де бар екенін айту ... Егер ... ... және жалпы жұртшылықтың қолы жететін ... ... ... ... онда ... ... тура келеді. Егер
Колорадо тауларындағы шағын қаланың тұрғындары қар тазалайтын машиналардың
көшеде еркін жүруге кұқы бар деп ... ол ... ... да. Ал ... ... әрбір графтіктің тұрғындары оның аумағында отшашу
жасауға немесе ішімдіктер сатуға тиым салу ... деп ... ... ... құқы ... АҚШ менеджментіндегі стратегиялық ерекшелігі
Тәжірибелік қолдану жағынан АҚШ ... ... ... ... ... елу жыл ... НББ тұжырымдамасының әртүрлі модификациялары
қолданылды және олар бұл саланың айтарлықтай басшылары ... ... ... ... әр кезеңінде, Гувер комиссиясының өткен
жүзжылдықтың 40-шы жылдар ... АҚШ ... ... қайта
ұйымдастыру аумағындағы жаңалықтарынан ... ... ... ... ... бағалау туралы» (1993 ж.) ... ... ... (1997 ж.) ... ... ... ұсынымдарына
дейін, мемлекеттік қаржыларды шығындауды ... ... ... ... ... ... қолданудың тәжірибесі мен
тұжырымдамасы дамуының келесідей кезеңдерін бөліп көрсетуге болады:
1) Бағдарламалық-мақсаттық бюджет (Performance Budget – PB, ... жүйе ... ... мемлекеттік ресурстарды шығындаудан нәтижеге
жетуге бағытталған мемлекеттік функциялардың орындалуына, қызметтердің ... ... ... ... бюджет мемлекеттік саясаттың
мақсаттарын шығындармен байланыстыратын саяси ... ... ... ... ... тек ... ... шығыстар құрылымын (еңбек ақы,
тауарлар сатып алу, ... ... алу және т.б.) ғана ... ... ... ... нақтылы мемлекеттік функцияны атқарудан
күтілетін нәтижені сипаттады. Бірақ «Performance Budget»-тің ... ... ... ... ... баламалы түрде
байланыстыру мүмкіндігі болмады. Бұған себеп болғанның бірі басқару ... да ... ... бюджеттік сыныптамада бейнеленуі мен
бағдарламаларды басқаруды ұйымдастырудың ... ... ... «жоспарлау – бағдарламалау – ... ... ... ... – Budgeting System - PPBS, 1962-1971)
PPBS-ке өтудің негізгі ... бірі ... ... ... ақша бөлу мен ... ... ... алып келген бюджеттік жоспарлау процесінің ... ... ... ... PPBS ... ... орындаудың
ұқсас амалдарын салыстыруға және ең жақсысын таңдауға ... ... ... ... ... ... (ведомство) өздері орындайтын қызметтердің
барлық түрлерін талдау, бұл ... ... ... бір ... мәні
бар мақсаттарға жетуге бағдарланған бағдарламаларға ... ... ... ... ... ... ... тұрғызу, бұл
иерархияны базалық элементтерге дейін жеткізуге ... ... ... ... іске ... ... құнын бағалау үшін
бағдарламаның әрбір элементтерін орындау шығындарын бағалау қажет болды.
3) Мақсаттар бойынша ... ... by ... - MBO, 1972-
1975)
Бизнес саласынан алынған бұл әдіс ... ... ... ... құралын таңдау мәселесінде орталықсыздандырудан орталықтандыруды
қарастырды. Негізгі белгісі ұйым ... ... ... жетуде
министрліктің барлық қызметкерлерінің ... ... ... ... Ең ... рет MBO ... қол жеткен
нәтижелердің әлеуметтік маңыздылығын бағалауға талпыныс жасалды. Осыған
байланысты айта кететін ... ... ... ... ... ... шығындар тиімділігінің әлеуметтік және ... ... құру ... ... ... нөлден бастап жоспарлау (Zero-Based Budgeting - ZBB, 1977-
198)
Федералды бюджеттің айтарлықтай тапшылығы мен ұзақ ... ... АҚШ ... ... ... ... жылы ... өтініштерді даярлау үшін ZBB пайдалануды міндеттеді.
Бюджетті нөлдік негізде жасау кезеңнен кезеңге ... ... ... және ... ... береді. Бұл үшін министрліктер мен
ведомствалар әрбір бекітілген ... жету үшін ... ... ... бірнеше бағдарлама ұсынулары керек болды. Сондай-ақ
олардың кем ... ... ... ағымдағы деңгейден төмен ... яғни ... қол ... ... арзан әдісін табу керек.
5) Нәтижелерге негізделген бюджеттеу ... ... ... ... 1993 жылы ... ... Performance Results Act»
(GPRA) - «Мемлекеттік мекемелер қызметтерінің нәтижелерін ... ... ... ... ... ... ... мақсаттары мен
осы мақсаттарға жету ... ... Осы ... бұл ... ... НББ ... ... түрде бекітілген деп
көрсетуге болады. GPRA мақсаты – шешім қабылдағанда және ... ... ... ... ... ... ... тексерулер
саны сияқты министрліктер мен ведомствалардың ... ... ... ... ... ... ... жоғарылату, ұлттық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... нәтижелеріне аудару керек.
Ресурстар мен қорытындылардың өзара байланысы үшін қызмет ететін
жоспарлар мен есептер ... ... ... ... ... ... (5 жылға).
- Бір жылға Жұмыс жоспары (Annual Performance Plan).
- Бір жылға жұмыс жоспарын орындау туралы есеп (Annual ... ... бес ... ... ... стратегиялық жоспар
құрамына: министрлік қызмет ететін және жұмыс ... ... ... қалыптастыру; ұзақ мерзімді әлеуметтік мәні бар мақсаттар
(оutcome-related goals); ... ... ... мәні ... ... және ... ресурстардың көмегімен қол жеткізу ниетінің
сипаттамасы. Жоспардың тағайындалуы министрліктің стратегиялық мақсаттарын
оның қызметкерлерінің күнделікті ... ... ... бір ... ... мақсаттары тікелей және соңғы нәтижелер жүйесі
түрінде құрылады. GPRA талаптарына сәйкес ... ... ... ... есеп ... қол ... ... мен жоспарланғандарды
салыстыру негізінде ... ... ... ... ... ... негізгі қорытынды, сонымен қоса берілген смета
шеңберінде ресурстарды әртүрлі ... ... ... қайта бөлу
есебі кіреді.
Қазақстанда 2008 жылы үш пилотты министрліктерде экономика ... ... ... ... және ... ... сонымен
қатар өңірлік деңгейде – Оңтүстік-Қазақстан облысының әкімдігінде жаңа
мемлекеттік ... мен ... ... бюджеттендіру жүйесіне
өту шеңберінде стратегиялық жоспарлар жасалып, ... ... ... ... ... Республикасының барлық орталық мемлекеттік
органдары алғаш рет өздерінің үш ... ... ... ... 2009 ... ... ... орталық мемлекеттік органдар толығымен
бағдарламалық жоспарлаудың осы жүйесіне көшеді деп жоспарлануда. Сондай-ақ
стратегиялық жоспардың ... ... ... ... ... ... (mission ... қалыптастырудан және қойылған
стратегиялық бағыттар мен мақсаттарға жету үшін міндеттер кешенінен тұрады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Американдықтар тумысында дерлік үкімет пен саясатты жаны ... жиі ... ... бұл да ... ... ... олар ... ақшасын текке шашып жатқаң, үнемі олар жергілікті және жеке
істеріне араласуга тырысатын «әлгі Вашингтондағы ... ... ... ... ең ... ... аз ... жасайтын
үкімет деген тұжырымға сөзсіз қосылады. Мысалы, 1984 жылы ... ... бірі ... ... ... ... мiндеттерді
шешуге көбірек көңіл бөлсе екен деген тілек ... ... ... мен ... өз ... ... дербес шешетінін мақтаныш
етеді, бұл көңіл күй әсіресе АҚШ-тың Батысында басымырақ.
Американдықтар үкімет шенеуніктеріне оң қабақ ... ... ... ... ... шыққан адамдарға ықылас білдіруі мүмкін, егер король
шенеуніктердің королі болмаса). Олар өздерін ... ... Олар ... ... істе деп бұйыратындарды сүймейді.
1775—1783 жылдардағы Тәуелсіздiк жолындағы соғыстан ... ... ... ... дейін солдаттар көбіне офицерлерді өздері таңдап
алды. ... ... ... әдебиеттері мен телесериалдарында
коррупциямен айналысқан ... мен ... ... жиі
көрсетіледі. Егер біреу президент болғысы келсе, американдықтар бұл оның
тақымына тар ... деп әжуә ... ... репортерлері мен журналистері,
соның ішінде ... да ... ... ... ... көрсетпейтіндер» ретінде дүние жүзіне белгілі болған.
Көптеген шетелдік бақылаушылар атап көрсеткеніндей ... ... ... ... төзе ... ... ... шетелдіктср күнделікті өмірде ... ... ... ... ... осы ... дейін кайран
қалады.
Американдықтар әр түрлі қоғамдық ... ... ... ... ... жағдайлары әр алуан жандар, соған ... олар ... ... ... ... ... құдай мен заң алдында «барлық адам
тең жаратылған» деп мәлімдеп ... елде ... бар ма? ... ... ... біткен немесе байлығы мен талантының ... ... ... бар. ... ... ... ... біреулердің терісінің түсі, сөйлеу дағдысы немесе, діні көршілеріне
онша ұнамайды. Алайда, ... — бұл ... сан ... ... ... мәдени және діни көз қарастар, үміттер, армандар,
қалыптасқан жеккөрушілік пен өшпенділік арқауласа қауышқан елде ... ... ... ... жүйесі жөнінде не ойлайды?
«Біз халықпыз» дейтіндер бүгінгі таңда өздері үшін нені шеше алады? ... ... ... ... бір ... ... деген еді: «Біз
өз үкіметімізді дәрменсіз, ақымақ, билімқұмар, адал емес және ... ... ... ... ... бірге, біздің үкіметтің дүние жүзіндегі ең
тандаулы үкімет екеніне де терең сенеміз, осы ойды ... ... ... ... бұл ... ... қазіргі 240 млн тұрғынының аз ғана тобы
толықтай немесе ішінара келісер еді. «Барлық жұрттың атынан сөз айтатындай
ол қай ... ... ... ... олар.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI:
1. Дуглас С. Стивенсон. Америка: халық пен ел. – ... ... ... ... С.М. ... және Америка елдерiнiң қазiргi заман тарихы (1918-
1945 ... АҚШ. ... ...... ... ... ... Ж. Гитлерден Труменге дейiн. Алматы, 1952.
5. Я.Әубәкіров Экономикалық теория негіздері,А.-1998 ж;
6. М.Б.Төреғожина Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... экономика, Алматы-2004 ж.
8. Гранберг А.т. Основы региональной экономики - М., 2001.
4. Региональная ... Под ред. ... Н.Г., ... СТ. - ... ... ... Региональная политика Республики Казахстан: экономический механизм
реализации. - Алматы: Fылым, ... ... В.В. ... ... экономической реформы в Казахстане. -
Алматы: Бiлiм, 1999.
7. Актуальные вопросы современного ... ... - ... ... ... экономика и управление. Под ред. Е.Г. Коваленко. - М., СПб
.. , издательство "Питер", 2005.
10.Кузнецова О. ... ... ... ... ... ... // ... экономики, 2009,Н2 4, с. 46-66.
11. Телеужанов Е. Ресурсный потенциал региона и приоритетные ... // ... ... - 2009, ... ... Ю.к. ... ... развития Казахстана и отдельных
территорий в региональном разрезе за 10 лет независимости // Экономика ... 2009. ... ... Н.К. ... ... ... и ... развитие / материалы конференции "Теоретические ... ... ... - ... ... РК " , Алматы,
2004, часть 1
14.Орманбаев А.М. Трансформация экономической системы обществ переходного
периода А., 2002

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ресей Федерациясындағы муниципалды баскарудың дамуы37 бет
"шжбм жағдайында оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері"5 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Autocad графикалық редакторы, оның ерекшеліктері мен артықшылықтары. графикалық редактордың сипаттамасы, меню типтері6 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет
Win32 API-да деректер типтері5 бет
«Отбасылық қарым-қатынас типтері»4 бет
Алгоритмдік тілдің негізгі мінездемелері. Алфавиті, ережелері және мәліметтер типтері14 бет
Ауыл шаруашылығында бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың кейбір ерекшеліктері42 бет
Ағылшын тілінен қазақ тіліне аударуда аудармашылық трансформацияларының негізгі типтері80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь