Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері, объектісі және мазмұны. Факторлық талдау әдісі

Кіріспе
1. Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері, объектісі және мазмұны
2. Көлденең, тікелей және трендтік талдау әдістері.
3. Факторлық талдау әдісі.
4. Қаржылық талдаудың коэффициенттер әдісі
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Анализ ( грекше – analisis) тура аударғанда зерттеп жатқан объектіні бөлшектеп қарау. Анализге қарама-қайшы ұғым, ол «синтез» (грекше – synthesis) – зерттеп жатқан объектіні жинақтап қарастыру.
Адамның әрекет ететін барлық сферасында, барлық ғылыми салада (саяси, халықаралық, қоғамдық, әлуметтік, экологиялық, мәдени тұрмыстық) анализ және синтезді қолданбау мүмкін емес. Әсіресе анализ және синтездің экономикадағы маңызы өте зор, өйткені экономика барлығының негізі болып табылады. Егер эконмикалық проблемалар туындап және олар шешілмеген жағдайда ол проблемалар қоғамның өзге сферасына жағымсыз әсерін тигізеді. Эконмиканы жан-жақты қарастыру, шаруашылық қызметтерді зерттеу және соңғы нәтижелерін талдау бұл экономикалық талдау болып табылады.
Нарықтық экономиканың қалыптасуы ең алдымен анализ жасауды микродеңгейде қалыптастырады, яғни жеке кәсіпорындардың және олардың ішкі бөлімшелерінің деңгейінде. Осы микродеңгейде нарықтық экономиканың негізі құралады. Макроэкономикалық талдау микроэкономика мен барынша жақындаса өрілуде және оны талдаудың жалғасы болуда. Уақыт өте анализ жасау микродеңгейден макродеңгейге өтеді. Микродеңгейде анализ нақты мәндерге толы. Ол кәсіпорынның күнделікті шаруашылық-қаржылық қызыметімен байланысты. Оның бизнес-жоспарын түсіндіру мен талдау; қолданылып жатқан маркетингтік шараларды белгілі бір уақыт ішінде қалай орындалып, қандай нәтиже бергенін талдау; өнім өндіру мен оны өткізуге әсер ететін ішкі және жалпы экономикалық жағдайларды анықтау; ұсыныс пен сұраныс қатынасын талдау; кәсіпорын қызыметінің соңғы қаржылық нәтижелерін (шығын мен пайданы) талдау; демографиялық, мәдени, экологиялық, құрылымды-ұйымдастырушылық және басқа да факторлар әсер ететін коммерциялық нарықты талдау.
1. Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа: Учебник. — М.: Финансы и статистика, 2001-416с.
2. Басовский Л.Е. Теория экономического анализа: Учеб. пособие. – М.: Инфра-М, 2001-222с.
3. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебник:М.: ИНФРА-М, 2002. – 336с.
4. Дүйсембаев К.Ш. Анализ финансовый отчетности: Учебник. – Алматы: Экономика, 2009, 366с.
5. Дүйсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами: теория и методология. – Алматы: Экономика, 2000.-294с.
6. Дүйсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия: Учебное пособие. – Алматы: Экономика, 2005.- 128с.
7. Любушин Н.П., Лещева В.Б., Дьякова В.Г., Анализ финансово-экономической деятельности предприятия: Учеб. Пособие для вузов/Под ред. проф. Н.П. Любушина. – М.: ЮНИТА-ДАНА, 2001. -471с.
8. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С., Негашев Е.В. Методика финансового анализа. – М.: Инфра – М, 2002.-208с.
9. Журавлев В.В., Савруков Н.Т. Анализ хозяйственно – финансовой деятельности предприятия. Конспект лекций. – СПб.: Политехника, 2001.-127с.
10. Методика анализа показателей эффективности производства: Уч.пос., изд. 2-ое доп. и перераб./ Под ред. проф. Э.А. Маркарьяна. – Ростов н/д: Издательский центр «МарТ», 2001. -208с.
11. Любушин Н.П., Лещева А.Б., Сучков Е.А. Теория экономического анализа: Учебно- методический комплекс. – М.: Экономист, 2004.-480с.
12. Герасименко Г.П. и др. Управленческий, финансовый и инвестиционный анализ: Практикум. – Ростов н/Д: Издательский центр «МарТ», 2002.160с.
13. Бачаров В.В. Финансовый анализ. – СПб: Питер, 2005.-240с.
14. Дроздова Н.В., Дроздов В.В. Экономический анализ. Практикум. – СПб: Питер, 2006. -240с.
15. Анализ финансово-хозяйственной деятельности: Учебно- методическое пособие/ под.ред. И.А. Налетова, М.: ИНФРА-М, 2006.-124с.
16. Анализ и диагностика финансово-хозяйственной деятельности предприятия/Под ред. Т.Б. Бердникова М.: ИНФРА-М, 2007. – 212с.
17. Финансовый анализ: Учебное пособие/ Под.ред. Е.А. Ефремова. – Томск: ТУСУР
        
        Сайлауова‭ ‬Гүлжан Ю-41
Экономикалық талдау және‭ ‬қаржы есептемесін талдау
Мазмұны
Кіріспе
1.‎ ‏Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері,‭ ‬объектісі және мазмұны
2.‎ ‏Көлденең,‭ ... және ... ... ... ‏Факторлық талдау‭ ‬әдісі.
4.‎ ‏Қаржылық талдаудың коэффициенттер‭ ‬әдісі
Қорытынды
Қолданылған‭ ‬әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Анализ‭ ( ‬грекше‭ ‬– ... ... ... ... жатқан объектіні бөлшектеп‭ ‬қарау.‭ ‬Анализге‭ ‬қарама-қайшы‭ ‬ұғым,‭ ‬ол‭ «‬синтез‭»‬ (грекше‭ ‬– synthesis‭) ‬– ... ... ... ... ... ... ететін барлық сферасында,‭ ‬барлық‭ ‬ғылыми салада‭ (‬саяси,‭ ‬халықаралық,‭ ‬қоғамдық,‭ ‬әлуметтік,‭ ‬экологиялық,‭ ‬мәдени тұрмыстық‭) ‬анализ және ... ... ... ... ... анализ және синтездің экономикадағы маңызы‭ ‬өте зор,‭ ‬өйткені экономика барлығының негізі болып табылады.‭ ‬Егер эконмикалық проблемалар туындап және олар ... ... ол ... ... ... ... жағымсыз‭ ‬әсерін тигізеді.‭ ‬Эконмиканы жан-жақты‭ ‬қарастыру,‭ ‬шаруашылық‭ ‬қызметтерді зерттеу және соңғы нәтижелерін талдау бұл ... ... ... ... ... ... ең ... анализ жасауды микродеңгейде‭ ‬қалыптастырады,‭ ‬яғни жеке кәсіпорындардың және олардың ішкі бөлімшелерінің деңгейінде.‭ ... ... ... экономиканың негізі‭ ‬құралады.‭ ‬Макроэкономикалық талдау микроэкономика мен барынша жақындаса‭ ‬өрілуде және оны талдаудың жалғасы болуда.‭ ‬Уақыт‭ ‬өте анализ ... ... ... ... ... ... нақты мәндерге толы.‭ ‬Ол кәсіпорынның күнделікті шаруашылық-қаржылық‭ ‬қызыметімен байланысты.‭ ‬Оның бизнес-жоспарын түсіндіру мен талдау‭; ... ... ... ... ... бір уақыт ішінде‭ ‬қалай орындалып,‭ ‬қандай нәтиже‭ ‬бергенін талдау‭; ‬өнім‭ ‬өндіру мен ... ... ... ... ішкі және ... ... жағдайларды анықтау‭; ‬ұсыныс пен сұраныс‭ ‬қатынасын талдау‭; ‬кәсіпорын‭ ‬қызыметінің соңғы‭ ‬қаржылық нәтижелерін‭ (‬шығын мен ... ... ... ... ... ... және ... да факторлар‭ ‬әсер ететін коммерциялық нарықты талдау.
1.‎ ‏Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері,‭ ‬объектісі және мазмұны
Экономикалық ... ... ... арнайы білім жүйесін біріктіреді,‭ ‬олар келесілермен байланысты:
‎•‏ Объективті экономикалық заңдылықтар мен субъективті тәртіптегі ... ... ... ... ... және ... бірлесіп‭ ‬әрекет жасауын зерттеу‭;
• Бизнес-жоспарларды‎ ‏ғылыми дәйектеумен,‭ ‬олардың ... ... ... ... және ... факторларды анықтаумен,‎ ‏олардың ықпалын сандық‭ ‬өлшеумен‭;
• Шаруашылық дамудың пропорциялары мен тенденцияларын ашу,‎ ‏пайдаланылмаған ішкішаруашылық резервтерді анықтаумен‭;
... ... ... және ... ... ... ... ‬әдісті‭ ‬қолданатын болсақ,‭ ‬экономикалық процестерді зерттеу жиынтығында шаруашылық процестерді‭ ‬қалыптастыратын жеке шаруашылық деректер,‭ ‬құбылыс,‭ ‬ахуалдардан басталады.‭ ‬Бірақ та,‭ ‬индукциялық‭ ‬әдіс ... ... ... ... ... ‬Бұл дегеніміз жеке,‭ ‬дараны талдағанда‭ ‬үлкен,‭ ‬жалпыныда ескеру‭ ‬қажет екенін түсіндіреді.‭ ‬Өндірістік бригаданың және жеке орындаушылардың‭ ... ... ... ... цех ... және цехтағы бригаданың орнын есепке алу‭ ‬қажет.‭ ‬Сондай‭ ‬қарым-қатынаста цех және кәсіпорын,‭ ‬кәсіпорын және акционерлік‭ ‬қоғам,‭ ... ... және ... ассоциациалар болады.
Экономикалық талдау барысында шаруашылық процестер‭ ‬өзара байланыс,‭ ‬өзара тәуелді және‭ ‬өзара сертті күйінде зерттеледі.‭ ‬Өзара ... ... ... және‭ ‬өзара серттілікті орнату‭ ‬– талдаудың барынша маңызды кезі.‭ ‬Себептік‭ ... ... ... ... ... ‬құбылыс,‭ ‬ахуал,‭ ‬процестер түсіндіріледі.‭ ‬Бұл‭ ‬қатынастан тыс ... ... ... ... ... талдау кезінде‭ ‬әр бір себеп,‭ ‬әр бір дерек тиісті бағасын алады.‭ ‬Осы мақсатта себептер мен факторлар алдын-ала ... ... ... ... ... ‬маңызды және маңызды емес,‭ ‬негізгі және жанама,‭ ‬нақты және нақты емес.‭ ‬Ең алдымен шаруашылық процестерге ықпал ... ... ... және ... ... ... ... емес,‭ ‬нақты емес факторларды зерттеу‭ ‬қажет болса екінші ... ... ... ... ‬әсерін анықтау‭ ‬өте‭ ‬қиын және‭ ‬әр‭ ‬қашан‭ ‬қажет бола бермейді
Бизнес-жоспардың орындалуына‭ ‬әсер ететін ... ... ашу және ... ... ... ... ‬өзара‭ ‬қатынастарын табу‭ ‬– талданып жатқан объектінің шаруашылық‭ ‬қызметіндегі ерекшеліктерін түсіндіру ... ... ... процесінде шаруашылық‭ ‬қызметке‭ ‬әсер ететін негізгі факторлар ашылып және сипатталып‭ ‬қоймай,‭ ‬сонымен‭ ‬қатар олардың‭ ‬әсер ету деңгейі де‭ ‬өлшенеді.‭ ‬Ол‭ ... ... және ... ... ... ... мен ... ‬қолданылады.
Экономикалық талдаудың пәні‭ ‬– экономикалық ақпарат жүйесінде көрніс табатын,‭ ‬субъективті және объективті факторлардың‭ ‬әсерінен пайда ... ... ... ... ... ‬қызыметінің‭ ‬әлеуметті-экономикалық тиімділігі мен соңғы‭ ‬қаржылық нәтижелері ... ... ... пәні ... және субъективті‭ ‬факторлардың‭ ‬әсерінен пайда болатын шаруашылық процестер мен оның соңғы нәтижелері деп айттық.‭ ‬Енді объективті сыртқы факторларды алып‭ ... ... ... ‬қызметке тұрақты‭ ‬әсер етіп,‭ ‬экономикалық заңдылықтардың ықпалын көрсетеді.‭ ‬Экономикалық талдау процесінде көп жағдайда,‭ ‬мысалы,‭ ‬баға факторының‭ ‬әсерімен соқтығысуға тура ... ‬— ... ... ... ‬өзгеруімен.‭ ‬Нарықтық жағдайларда баға белгілеу‭ ‬— өте‭ ‬қиын,‭ ... ... ... ... ... ‬жүк тасымалдау тарифтеріне және‭ ‬қызмет көрсету мөлшерлемелеріне ... ... ... ... ... ... ... ‬Баға,‭ ‬тариф,‭ ‬мөлшерлемелер‭ ‬— әрқашан бірқалыпты шамалар емес,‭ ‬олар‭ ‬өзгеріп отырады.‭ ‬Егер шикізаттарға,‭ ‬материалдарға,‭ ‬жартылай‭ ‬өнімдерге,‭ ‬дайын‭ ‬өнімдерге,‭ ... ... ... ... ... ‬өнеркәсіптік,‭ ‬құрлыстық,‭ ‬ауылшаруашылық,‭ ‬сауда және басқа да кәсіпорындардың,‭ ‬барлық көрсеткіштеріне ықпал етеді‭ (‬әсіресе‭ ‬қаржылық‭)‬.‭ ‬Өнеркәсіптік кәсіпорындарда ... ... ... және таза‭ ‬өнім көрсеткіштері,‭ ‬өзіндік‭ ‬құн және таза табыс көрсеткіштері‭ ‬өзгереді‭; ‬тауар кәсіпорындарында‭ ‬– көтерме және ... ... ... ‬өткізу жеңілдіктерінің деңгейінің,‭ ‬пайда және айналым шығындарының көрсеткіштері.‭ ‬Талдау процесінде баға,‭ ‬тариф,‭ ‬мөлшерлеме‭ ‬өзгерулері күрделі экономикалық есептеулерді ... ... ... ... мен ... ... ... факторлардың‭ ‬әсерінен де‭ ‬қалыптасады.‭ ‬Талдау кезінде олардың шаруашылық‭ ‬қызметке ықпалы мұқият назарда болады.‭ ‬Адамның нақты‭ ... ... ... ... ... ... және ... тәуелді болады.‭ ‬Тіпті шаруашылық‭ ‬қызметтегі объективті факторлардың‭ ‬әсер етуін ... ... ... ... ... болады.‭ ‬Шаруашылықты сәтті жүргізу,‭ ‬бизнес-жоспарларды толық және ырғақты орындау‭ (‬бастапқы‭ ‬ұстанымдары объективті,‭ ‬әрі толық болған жағдайда‭) ‬өндірістік‭ ‬ұжымды ... ... ... ... ... ... дұрыс‭ ‬ұйымдастырумен‭; ‬орындаушының атқарып жатқан ісін терең білумен‭; ‬оның экономикалық және‭ ‬ұйымдастырушылық дайындығымен байланысты анықталады.
Экономикалық талдаудың мазмұның,‭ ‬мәнін және пәнін оның ... ... ... анықтайды.‭ ‬Негізгі міндеттерге келесілерді жатқызуға болады:
1.‎ ‏Бизнес-жоспарлар мен номативтердің‭ ‬ғылыми-экономикалық дәйектеуін жетілдіру‭ (‬оларды жасау процесінде‭);
2.‎ ‏Бизне-жоспарлардың ... ... және ... ... мен ... ... ... және есептілік мәліметтері бойынша‭);
3.‎ ‏Еңбек,‭ ‬материалдық және‭ ‬қаржылық ресурстардың пайдалануының экономикалық тиімділігін анықтау‭ (‬жеке және жиынтығы бойынша‭);
4.‎ ‏Коммерциялық есеп ... ... ... (‬оның толық және аяқталмаған формасы бойынша‭);
5.‎ ‏Ішкі ... ... және ... (‬өндірістік процестердің барлық кезеңдері бойынша‭);
6.‎ ‏Басқару шешімдерінің оптимальдылығын тексеру‭ (‬иерархиялық сатының ... ... ... ‬— ... мен ... ... негіздеуін жетілдіру,‭ ‬ең алдымен шаруашылық‭ ‬қызметтің ретроспективті анализінің жасалуымен орындалады.‭ ‬Уақытша‭ ‬қатар‭ ‬құру‭ ‬қысқа мерзімнің ішінде шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... ‬Кәсіпорынның‭ (‬ассоциациялар,‭ ‬қоғамдар,‭ ‬концерн,‭ ‬сауда-өнеркәсіптік фирмалар және т.б.‭) ‬шаруашылық‭ ... ... ... ... ... және ... ... етуі мүмкін негізгі факторлар анықталады.‭ ‬Ағымдағы,‭ ‬шаруашылық‭ ‬қызмет ... ... ... ... ... талдау нәтижелері ағымдағы бақылаулармен‭ ‬қосылып,‭ ‬қорытыңдыланған түрде жоспарлы есептерде‭ ‬қолданылады.‭ ... ... ... ... ... жұмыстан ілгері жүреді,‭ ‬сондықтан жоспаралды талдау жасау‭ ‬қажеттілігі туады.
Барлық жағдайларда алдынғы‭ ‬қатарлы кәсіпорындар мен‭ ‬ұйымдардың‭ (‬отандық және шетелдік‭) ‬әлуметті-экономикалық көрсеткіштерін,‭ ... ... ... ... талдау‭ ‬әдістері пайдаланылады.‭ ‬Осылайша,‭ ‬бинес-жоспар‭ ‬қажетті экономикалық есептеулермен негізделеді.‭ ‬Нарықтық экономикалық жағдайларда шаруашылық-экономикалық механизімнің‭ ‬өзгеруі жоспар‭ ‬құруды макродан микро деңгейге ... ... ... ‬– ... ... ... ‬шыққан‭ ‬өнімдер және атқарылған‭ ‬қызмет пен жұмыстың саны,‭ ‬сапасы,‭ ‬құрылымы бойынша нормативтердің сақталуын есеп және есептілік мәліметтері бойынша объективті және ... ... ... ... ... процесінде маңызды бұйымдардың ассортименті мен саны бойынша,‭ ‬өнімнің сорты,‭ ‬кешенділігі және ... ... ... ... ... ... бойынша‭ ‬өндірістік бағдарламалардың орындалуы толық зерттеледі.
Үшінші міндет‭ ‬– материалдық,‭ ‬еңбек,‭ ‬өндірістік және‭ ‬қаржылық ... ... ... ... ... ‬Өнеркәсіптік кәсіпорындарда,‭ ‬мысалы,‭ ‬осы жағдайда‭ (‬әр бір‭) ‬жеке экономикалық тиімділігі зерттеледі:
еңбек‭ ‬құралдары мен заттары‭ (‬ғимарат пен‭ ‬құрылыс,‭ ‬технологиялық‭ ‬құрал-жабдықтар,‭ ... ... пен ... ... ... саны мен ... ... ‬негізгі,‭ ‬қосымша,‭ ‬қызмет көрсету және басқару персоналдары бойынша,‭ ... ... және ... ... ... ... ... (‬яғни,‭ ‬меншікті және жалдамалы,‭ ‬негізгі және айналым‭)‬.
Төртінші міндет‭ ‬– ... есеп ... ... және ... ‬қаржылық нәтижелерін бағалау.
Кәсіпорынның барлық‭ ‬өндірістік‭ ‬қызметі және олардың‭ ‬қаржылық нәтижелері ең алдымен коммерциялық ... ... ... ... ... ... білдіріп,‭ ‬ол нарықтық‭ ‬қатынастарда‭ ‬қалыптасатын талаптарға толық жауап береді.‭ ‬Материалдық‭ ... ... ... ... ... ... ... табылатын,‭ ‬кәсіпорын мен‭ ‬ұжымның,‭ ‬жеке және‭ ‬қоғамдық‭ ‬қажетті‭ ‬қызығушылықтарын‭ ‬үйлестіруін‭ ‬қамтамасыз етеді.‭ ‬Коммерциялық есеп экономикалық принципті ... ... ... ... жауаптығы,‭ ‬ресурстарды пайдалану тиімділігі‭ ‬– коммерциялық есептің айрықша ерекшеліктері.
Кәсіпорын‭ ‬қызметінің‭ ‬қаржылық нәтижелерін‭ ‬бағалағанда сандық және сапалық көрсеткіштерді пайдаланады.‭ ‬Өндірістік кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... анықталмайды,‭ ‬сонымен бірге оның‭ ‬өзіндік‭ ‬құнымен анықталады.‭ ... ... ... ... ... ... ... және‭ ‬құрылымы бойынша‭) ‬және‭ ‬қалыптасқан нақты айналым шығындарына тәуелді.
Қаржы нәтижелерін және коммерциялық есеп ... ... ... бағалау,‭ ‬зерттелетін көрсеткіштерге‭ ‬әсер ететін факторларды кәсіпорынға тәуелді және тәуелсіз деп бөлуді талап ... ... ... және ... факторларға бөлу нарықтық‭ ‬қатынастар жағдайында айрықша‭ ‬қажеттіліктерге ... ... ‬— ... ... ... ... ішкі резервтерді‭ ‬өлшеу мен анықтау.‭ ‬Экономикалық талдау нақты пайда‭ ‬әкелсе,‭ ‬қолданбалы пән ретінде‭ ‬өзін ... ... ... ... шынайы пайдасы‭ ‬өндірістік процесстің барлық кезеңдерінде пайдаланылмаған резервтерді анықтау болып есептеледі.‭ ‬Экономикалық даму‭ ‬қарқынының көтерілуі шаруашылық резервтердің‭ ... ... ... ... ... тәуелді болады‭ (‬аз шығын жұмсап,‭ ‬көп нәтижеге жету‭)‬.
Экономикалық талдау процессінде резервтерді анықтау‭ ... ... ішкі ... ... ... ... ... ‬отандық және шетелдік ілгері тәжірбиелерді барынша толық пайдалану және зерттеу жолымен жүргізіледі.
Алтыншы міндет‭ ‬– ... ... ... түсіндіру мен зерттеу.‭ ‬Басқару иерархиясының барлық баспалдақтарында шаруашылық‭ ‬қызметтің сәттілігі тікелей‭ ... ... ... ... ... ... ... тәуелді.‭ ‬Басқару шешімін дұрыс‭ ‬қабылдау,‭ ‬оның рационалдылығын және ... тек ... ала ... ... ... ... ... жасауға болады.
2.Көлденең,‎ ‏тікелей және трендтік‭ ‬талдау‭ ‬әдістері.
Көлденең‭ (‬уақытша‭) ‬талдау‭ ‬– есеп берудің‭ ‬әрбір позициясын‭ ‬өткен кезеңімен ... ... ... кезеңдегімен салыстырғандағы бухгалтерлік есептің түрлі баптарының абсольюттік және салыстырмалы ауытқуларын анықтауға мүмкіндік береді.
Тікелей‭ ... ... ‬— ... есеп ... ... нәтижеге тигізетін‭ ‬әсерін айқындай отырып,‭ ‬қорытынды‭ ‬қаржылық көрсеткіштердің‭ ‬құрылымын анықтау.‭ ‬Ол жалпы баланс немесе оның ... ... ... ... жеке баптардың‭ ‬үлес салмағын анықтауға мүмкіндік береді.‭ ‬Мысалы,‭ ‬ұзақ және ... ... ... ... ... ‬құнындағы,‭ ‬яғни баланс валютасындағы‭ ‬үлес салмағы және тағы басқалар.
Тікелей және ... ... ... толықтырып отырады.‭ ‬Сондықтан да есептік бухгалтерлік‭ ‬үлгі‭ ‬құрылымы секілді оның жеке ... ... да ... ... жиі ... ... барлық көрсеткіштер‭ ‬100%‭ ‬деп алынатын базистік жыл деңгейінен,‭ ‬бірқатар жылдар көрсеткіштерінің салыстырмалы ауытқуын есептеуге негізделеді.‭ ‬Басқаша айтқанда,‭ ... ... ... есеп ... ... ... ... кезеңдермен салыстыруды және трендті яғни жеке кезеңдердің дербес ерекшеліктері мен кездейсоқ‭ ‬әсерлерінен тазартылған көрсеткіш динамикасының негізгі тенденциясын анықтауды ... ... ... ... ... ... ... маңызы‭ ‬қалыптасады,‭ ‬ал одан кейін перспективті,‭ ‬болжамдық ... ... ... ... ... ‬– бұл ... факторлардың‭ (‬себептердің‭) ‬қорытынды көрсеткішке тигізетін‭ ‬әсерін зерттеудің детерминдік‭ ... ... ... ... ... ... ‬Сонымен‭ ‬қатар факторлық талдау‭ ‬қорытынды көрсеткіштерді оның‭ ... ... ... ‬– ... ‬ал оның жеке ... ... ‬қорытынды көрсеткішке біріктіргенде ол‭ ‬– кері‭ (‬синтез‭) ‬болуы мүмкін
Жоғарыда көрсетілген‭ ‬әдістермен‭ ‬қатар,‭ ‬қаржылық жағдайды талдауда экономикалық,‭ ‬сондай-ақ экономикалық және ... ... ... ... ‬қолданылады.‭ ‬Белгілі бір экономикалық‭ ‬ғылым шегінде жасалған түрлі‭ ‬әдістер мен тәсілдерді іскерлікпен пайдалану кәсіпорынның‭ ‬қаржылық жағдайына терең талдау жасауға және ... ... ... тұрақтылығын нығайтуға,‭ ‬жағдайын жақсартуға байланысты‭ ‬ұсыныстарды дайындауға мүмкіндік береді.
Айта кеткен жөн,‭ ‬кәсіпорынның‭ ‬қаржылық ... ... ... ... ... басылып шығарылған‭ ‬әдістемелік зерттеулердегі авторлардың‭ ‬ұсыныстары оқырмандардың назарын аударады.
Жалпы редакциясын В.И.‭ ... ... ... ... Мемлекеттік экономикалық университетінің авторлар‭ ‬ұжымы кәсіпорынның‭ ‬қаржылық жағдайын талдауды алдымен оның активтері мен ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның төлеу‭ ‬қабілеті мен‭ ‬қаржылық тұрақтылығын,‭ ‬сондай-ақ активтердің‭ ‬қайтарымдылығын талдауға және оның‭ ‬қаржы жағдайын‭ ‬қысқа мерзімді болжауға кеңес беріледі.
О.‭ ... ... ... ... ... ‬қалай талдау керек‭»‬ деген еңбегінде талдау‭ ‬әдістемесін,‭ ‬әрбір шаруашылық жүргізушінің маңызды міндетінің бірі болып табылатын және де кәсіпорынның төлеу‭ ... ... ... ... баға беруге мүмкіндік беретін мүліктік массаның‭ ‬құрылымын бағалаудан бастайды.
И.‭ ‬М.‭ ‬Лоханина мен З.‭ ‬К.‭ ‬Золкина алдымен есеп беруді‭ ... ... ... ... ... оны оқуды жүргізіп,‭ ‬соның негізінде кәсіпорынның‭ ‬қаржы жағдайын бағалайды,‭ ‬одан ... ... ... жағдайына және оның‭ ‬қалыптасу көздеріне,‭ ‬қаржылық дербестігіне және талдау‭ ‬қабілеттілігіне тереңдетілген талдау жасайды.
Кәсіпорының‭ ‬қаржы жағдайын талдаудың соңғы‭ (‬ерекше‭) ‬әдістемесін А.‭ ... ... пен Р.‭ ... ‬Сайфулин‭ ‬ұсынады.‭ ‬Ол талдаудың келесі бөліктерінен тұрады:‭ ‬қаржылық жағдайдың жалпы бағасы және ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын талдау‭; ‬баланс‭ ‬өтімділігін талдау‭; ‬кәсіпорынның іскерлік белсенділігін және төлеу‭ ‬қабілеттілігін талдау.
Қаржылық ... және оның ... ... ‬өзгерісін салыстырмалы аналитикалық баланс-нетто бойынша бағалау,‭ ‬сондай-ақ‭ ‬қаржылық тұрақтылықтың абсольюттік көрсеткіштерін талдау,‭ ‬олардың ойынша,‭ ... ... ... талдаудың басқа бөліктерін дамытуға тиісті оның негізгі бастапқы пунктін‭ ‬құрайды.‭ ‬Баланс‭ ‬өтімділігін талдау,‭ ‬тұрақтылықты талдаудан туындап,‭ ‬ағымдағы төлеу‭ ‬қабілеттілігін бағалап,‭ ... ... ... ... ... ... сақталу мүмкіндігі туралы‭ ‬қорытынды жасауға тиіс
Қорыта айтқанда,‭ ‬кәсіпорынның‭ ‬қаржы жағдайын талдауда аудиторлық түрлі‭ ‬әдістер мен тәсілдерді‭ ‬қолдануға еркі бар.‭ ‬Оларды‭ ... ... ... талдауды жүргізудің дәйектілігіне байланысты дұрыс‭ ‬әдісті таңдай отырып,‭ ‬аудитор‭ ‬қаржылық жағдайға терең,‭ ‬жан-жақты‭ ‬әрі кешенді талдау ... ... ... ... және анық баға ... ... тұрақтылықтың нығаюы мен кәсіпорынның табыстылығының‭ ‬өсуі жөнінде‭ ‬ұсыныстар дайындайды.
4.Қаржылық талдаудың коэффициенттер‎ ‏әдісі
Қаржылық талдаудың нарықтық экономика ... ... ... ... ‬әр ... ... коэффиценттерді пайдалану болып табылады.
Коэффиценттер салыстырмалы шамалар болып табылады,‭ ... ... ... шамалардың біреуін бірлік ретінде алып,‭ ‬ал екіншісін бірлікке‭ ‬қатынасы ретінде көрсетеді.‭ ‬Қаржылық коэффиценттерді ... ... жеке ... ... болатын‭ ‬өзара байланыстарға негізделген.‭ ‬Олар кәсіпорынның‭ ‬қаржылық жағдайын кезекті факторлық ... ... ... база болып табылады және де олар талдау нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... екі шаманың арасындағы‭ ‬өзара математикалық‭ ‬қатынастарды көрсетеді.
Шешімдер‭ ‬қабылдау‭ ‬үшін сәйкес коэффиценттерді ... ... ... ... ... ... ‬болады.‭ ‬Бұл‭ ‬– қатынастарды талдаудың ең‭ ‬қиын аспектісі,‭ ‬себебі ол осы‭ ‬қатынастардың‭ ‬қалыптасуының ішкі және сыртқы факторларын білуді талап етеді,‭ ... ... ... ... ... ... ... саясаты және басқалалар.‭ ‬Қатынастарды‭ ‬үлкен байыптылықпен талдау‭ ‬қажет,‭ ‬өйткені тек бір‭ ‬ғана фактор ... да,‭ ... де‭ ... етуі ... ... ‬қатынас деңгейі‭ ‬өткен кезеңдегі,‭ ‬теориялық дәлелденген салалық‭ ‬қатынаспен салыстырылады.‭ ... ... ... ... ... ... рөлін асыра бағалаудың да‭ ‬қажеті жоқ,‭ ‬себебі олардың‭ ‬әмбебап мәні болмайды және диагностика‭ ‬үшін индикатор болып ... ... ... ... ‬қатынас негізінде жасалған шешімдерді‭ ‬әрқашан‭ ‬қолдай бермейді,‭ ‬себебі олардың деңгейіне келесілер‭ ‬әсер етеді,‭ ... ... ... ... салалық мәліметтер.‭ ‬Сондай-ақ,‭ ‬өткен жылдардағы нақты‭ ‬қол жеткізілген деңгейдің‭ ‬қолайсыз болуы немесе оның сол‭ ‬өтен жылдар жағдайы‭ ‬үшін‭ ‬қолайлы болып,‭ ... ... және ... ... талаптарына сәйкес келмеуі‭ ‬әсер етеді.
Қаржылық талдауды салыстырмалы көрсеткіштер негізінде ... ... ... ... ... көшіріп алу,‭ ‬көп жағдайда тиімсіз,‭ ‬себебі бұл жағдайда ... ... ‬өз ... ... аударылмайды.‭ ‬Нәтижесінде бір көрсеткіштердің мүмкін болатын маңызы туралы берілген кеңестер кейбір кезде расталмайды.‭ ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерді зерттеу‭ ‬қажет болады,‭ ‬себебі ол болып жатқан жағдайларды түсінуге және де ... тек ... ... ... емес,‭ ‬сонымен‭ ‬қатар болашақта да дұрыс бағалауға ... ... ... кең ... және ... ... мыналар жатады:‭ ‬өтімділік,‭ ‬қаржылық тұрақтылық,‭ ‬табыстылық және іскерлік белсенділік.
Салыстырмалы‭ (‬кеңістік‭) ‬талдау‭ ‬– бұл фирмалардың,‭ ‬еншілес фирмалардың,‭ ... және ... ... ... ... ... ‬құрама көрсеткіштерін шаруашылық ішіндегі талдау,‭ ‬сондай-ақ берілген фирманың көрсеткіштерін орташа салалық және орташа жалпы‭ ‬экономикалық мәліметтері бар бәсекелес фирмалардың ... ... ... ... ... ... табылады.
Қорытынды.
Экономикалық талдаудың пәні объективті және субъективті факторлардың‭ ‬әсерінен пайда болатын шаруашылық процестер мен оның соңғы нәтижелері деп айттық.‭ ‬Енді ... ... ... ... ‬қарастырайық.
Олар шаруашылық‭ ‬қызметке тұрақты‭ ‬әсер етіп,‭ ‬экономикалық заңдылықтардың ықпалын ... ... ... ... көп ... ... ‬баға факторының‭ ‬әсерімен соқтығысуға тура келеді‭ ‬— баға,‭ ‬тариф,‭ ... ... ... ... баға ... ‬— ... ‬қиын,‭ ‬сұрапыл процесс.
Дайын‭ ‬өнімдерге,‭ ‬тауарларға,‭ ‬жүк тасымалдау ... ... ... көрсету мөлшерлемелеріне баға‭ ‬қалыптасуы нарық заңдарының талаптарына сәйкес белгіленеді.
Баға,‭ ‬тариф,‭ ‬мөлшерлемелер‭ ‬— әрқашан бірқалыпты шамалар емес,‭ ... ... ... ... ... ... ‬өнімдерге,‭ ‬дайын‭ ‬өнімдерге,‭ ‬тауарларға бағалар‭ ‬өзгерсе,‭ ‬ол‭ ‬өзгерістер‭ ‬өнеркәсіптік,‭ ‬құрлыстық,‭ ‬ауылшаруашылық,‭ ‬сауда және ... да ... ... ... ... ... (‬әсіресе‭ ‬қаржылық‭)‬.
Өнеркәсіптік кәсіпорындарда жалпы,‭ ‬тауарлы,‭ ‬өткізу және таза‭ ‬өнім көрсеткіштері,‭ ‬өзіндік‭ ‬құн және таза табыс көрсеткіштері‭ ‬өзгереді‭; ‬тауар кәсіпорындарында‭ ‬– ... және ... ... ... ... ... деңгейінің,‭ ‬пайда және айналым шығындарының көрсеткіштері.
Талдау процесінде баға,‭ ‬тариф,‭ ‬мөлшерлеме‭ ‬өзгерулері күрделі экономикалық есептеулерді тудырады
Қолданылған‭ ‬әдбиеттер тізімі:
1.‎ ‏Баканов ... ... ... ... ... ... ‬Учебник.‭ ‬— М.:‭ ‬Финансы и статистика,‭ ‬2001-416с.
2.‎ ‏Басовский Л.Е.‭ ‬Теория экономического анализа:‭ ‬Учеб.‭ ... ‬– М.:‭ ... ... ... Г.В.‭ ‬Анализ хозяйственной деятельности предприятия:‭ ‬Учебник:М.:‭ ‬ИНФРА-М,‭ ‬2002.‭ ‬– 336с.
4.‎ ‏Дүйсембаев К.Ш.‭ ‬Анализ финансовый отчетности:‭ ‬Учебник.‭ ‬– ... ... ... ‬366с.
5.‎ ‏Дүйсембаев К.Ш.‭ ‬Аудит и анализ в системе управления финансами:‭ ‬теория и методология.‭ ‬– ... ... ... ... ... ... финансового положения предприятия:‭ ‬Учебное пособие.‭ ‬– Алматы:‭ ‬Экономика,‭ ‬2005.-‭ ... ... ... ‬Лещева В.Б.,‭ ‬Дьякова В.Г.,‭ ‬Анализ финансово-экономической деятельности предприятия:‭ ‬Учеб.‭ ‬Пособие для вузов/Под ред.‭ ‬проф.‭ ‬Н.П.‭ ‬Любушина.‭ ‬– М.:‭ ‬ЮНИТА-ДАНА,‭ ... ... ... А.Д.,‭ ‬Сайфулин Р.С.,‭ ‬Негашев Е.В.‭ ‬Методика финансового анализа.‭ ‬– М.:‭ ‬Инфра‭ ‬– М,‭ ‬2002.-208с.
9.‎ ‏Журавлев В.В.,‭ ‬Савруков Н.Т.‭ ‬Анализ ... ‬– ... ... ... ... лекций.‭ ‬– СПб.:‭ ‬Политехника,‭ ‬2001.-127с.
10.‎ ‏Методика анализа показателей эффективности производства:‭ ‬Уч.пос.,‭ ‬изд.‭ ... ... ‬и ... ... ред.‭ ‬проф.‭ ‬Э.А.‭ ‬Маркарьяна.‭ ‬– Ростов н/д:‭ ‬Издательский центр‭ «‬МарТ‭»‬,‭ ‬2001.‭ ‬-208с.
11.‎ ‏Любушин Н.П.,‭ ‬Лещева А.Б.,‭ ‬Сучков ... ... ... ... ‬Учебно-‭ ‬методический комплекс.‭ ‬– М.:‭ ‬Экономист,‭ ‬2004.-480с.
12.‎ ‏Герасименко Г.П.‭ ‬и др.‭ ‬Управленческий,‭ ‬финансовый и инвестиционный анализ:‭ ‬Практикум.‭ ‬– Ростов н/Д:‭ ... ... ... ‬2002.160с.
13.‎ ‏Бачаров В.В.‭ ‬Финансовый анализ.‭ ‬– СПб:‭ ‬Питер,‭ ‬2005.-240с.
14.‎ ‏Дроздова Н.В.,‭ ‬Дроздов В.В.‭ ‬Экономический анализ.‭ ‬Практикум.‭ ‬– СПб:‭ ... ... ... ... финансово-хозяйственной деятельности:‭ ‬Учебно-‭ ‬методическое пособие/‭ ‬под.ред.‭ ‬И.А.‭ ‬Налетова,‭ ‬М.:‭ ‬ИНФРА-М,‭ ‬2006.-124с.
16.‎ ‏Анализ и диагностика финансово-хозяйственной ... ... ... ... ‬Бердникова М.:‭ ‬ИНФРА-М,‭ ‬2007.‭ ‬– 212с.
17.‎ ‏Финансовый анализ:‭ ‬Учебное пособие/‭ ‬Под.ред.‭ ‬Е.А.‭ ‬Ефремова.‭ ‬– Томск:‭ ‬ТУСУР

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық талдаудың пәні және міндеттері, объектісі және мазмұны11 бет
Адамгершілік мәдениеті69 бет
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесінің жалпы мәселелері21 бет
Информатиканы оқытудың мақсатты жүйесі25 бет
Кәсіби оқытуда арнайы пәндерін оқыту әдістемесі32 бет
Пәннің оқу - әдістемелік кешені "мемлекеттік қаржы"69 бет
Кәсіпорынның негізгі шаруашылық қызметі28 бет
Факторлық талдау4 бет
«Инвестиция мемлекеттік реттеу обьектісі ретінде»72 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь