Ресей философиясы ежелден бүгінгіге дейін

Мазмұны

ХІХ.ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағыфилософия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

§ I. Славянофилдер мен батысшылар ағымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

§ 2. В.С.Соловьевтің «бәрінің бірліктегі» философиясы ... ... ... ... ... ... ...4

§ 3. Діни экзистенциализм мен антропология ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

§ 4. Ғарыш философиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
Философия тарихына жасаған көлемді саяхатымызда солтүстіктегі көршіміз- Ресей халқының рухани-философиялық мұрасын естен шығармауымыз керек. Қазақ халқы «Ұлы мәртебелі Тарихтың» шешімімсн ХІХ-ХХ ғғ. орыс мәдениетінің ықласында болып, қандай дегенде де, оларлың кең құндылықтарын Өз бойына сіңірді. Екінші жағынан алғанда, орыс руханиятының бүкіл дүниежүзілік философиядағы алатын өз орны қайталанбас құңдылықтары бар. Сондықтан оларды әрбір білімді азамат меңгеруі қажет. Үшінші жағынан, бүгінгі қазақ елі - көпұлтты ел, ал орыс халқының өкілдері негізгі ұлт- қазақтардан кейінгі екінші үлкен әлеуметтік-демографиялық топ, сондықтан қазақ-орыс мәдениеті және тағы басқа қатынастарының негізінде бір-бірінің дүниеге деген көзқарасын түсіну қажеттілігі жатыр, сонда ғана олар толыққанды болуы мүмкін.

Философиялық ой-пікірдің Ресейде дүниеге келуі XI ғ. басталып, негізінен, христиандық дінді қабылдаумен байланысты болды. Осы уақыттан бастап Ресейдің ойшылдары өз мемлекеттерінің Құдай нұрының шапағатына қатысты екенін негіздей бастайды. Алғашында ойшылдардың ой өрісі адамның жүріс-тұрысын ретке келтіретін мақал-мәтел, нақыл сөздерге, соңынан православие дінінің бүкіладамзат цивилизациясының дамуындағы ерекше орнын негіздеуге бағытталды.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Серік Мырзалы. Философия.- Алматы: «Бастау», 2008.- 644 б.
        
        Ресей философиясы ежелден бүгінгіге дейін
Мазмұны
ХІХ-ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағыфилософия..........................................3
§ I. Славянофилдер мен батысшылар ағымы........................................3
§ 2. ... ... 3. Діни ... мен ... 4. Ғарыш философиясы...................................................................9
Пайдаланған әдебиеттер...........................................................................................14
ХІХ-ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағы
философия
Философия тарихына жасаған көлемді саяхатымызда солтүстіктегі көршіміз- Ресей ... ... ... ... шығармауымыз керек. Қазақ халқы шешімімсн ХІХ-ХХ ғғ. орыс ... ... ... ... дегенде де, оларлың кең құндылықтарын Өз бойына сіңірді. Екінші жағынан алғанда, орыс руханиятының бүкіл дүниежүзілік философиядағы ... өз орны ... ... бар. ... ... ... білімді азамат меңгеруі қажет. Үшінші жағынан, бүгінгі қазақ елі - көпұлтты ел, ал орыс халқының өкілдері негізгі ұлт- ... ... ... ... әлеуметтік-демографиялық топ, сондықтан қазақ-орыс мәдениеті және тағы басқа қатынастарының негізінде бір-бірінің дүниеге деген ... ... ... ... ... ғана олар ... болуы мүмкін.
Философиялық ой-пікірдің Ресейде дүниеге келуі XI ғ. басталып, ... ... ... ... ... ... Осы уақыттан бастап Ресейдің ойшылдары өз мемлекеттерінің Құдай нұрының шапағатына қатысты екенін негіздей бастайды. Алғашында ойшылдардың ой өрісі адамның ... ... ... ... ... сөздерге, соңынан православие дінінің бүкіладамзат цивилизациясының дамуындағы ерекше орнын негіздеуге бағытталды.
§ I. Славянофилдер мен батысшылар ағымы.
... өз ... ... ... ... ... ... жерлерге лап берген кезінде орыс халқының , Азия халықтарын православиелік дінге ... орыс ... ... ... ... ... ... шеңберіне тарту идеясына негізделген деген философиялық көзқарас пайда болды. Осындай идеялар ғасырлар өткен сайын шыңдалып, орыс халқының ... ... ... мен ... философиялық ой-пікірі бар деген славянофильдік (славяндықты сүю) ағымды тудырды.
Екінші бағыттағы ойшылдар Ресей моңғол-татар ... екі ... ... болып, басқа Еуропа елдерінен қалып қойды, сондықтан орыс ... ... ... ... ... ... олардан тәлім-тәрбие, өнеге алуы керек деген ойда болды. Бұл бағыттағы ... деп атай ... Осы екі ағым ... ... ... ... XIX ғ. ортасында жетті. Ақырында, большевиктер бұл шиеленісті пайдасына шешті. Алайда бұл екі ағым ... ... ... әрі ... жүре ... ... тараған уақытта Ресейдің алдында деген сұрақ тағы да дүниеге келіп, аз уақытта тағы да пайдасына ... ... ... жолы ... ... аз өте бай ... қатар, негізгі халықтың қайыршылауына әкеліп, XXI ғ. басында ... ... ... ... келуіне себеп болды. Бұлардың көзкарастарының жақынырақ екенін, сонымен қатар олардың Батыс тәжірибесін (әсіресе жаңа ... де ... ... білетінін айтып өткен жөн сияқты. Ресей тарихына жасаған қысқаша экскурс осы елдегі философиялық ой-өрісті жете түсінуге ... бере ме ... ... ... ... келе ... ... бұл ағымның негізін қалаған П.Я.Чаадаев болды. Оның ойынша, ... ... ... материалдық және рухани жағынан да кемеліне келген, орнықты, тәртіпті. Еуропа кұндылықтарына ол отбасы ошағына ... ... бен ... ... ... ... ... Ресейге келер болсақ, онда зорлыққа негізделген күшке табыну, соның нәтижесінде барлық адамдардың ... ... ... ... таптау т.с.с. дөрекі нәрселерді көреміз. Мұның негізгі себебін ... ... ... ... ... Еуропаның католиктік бірлігінен шығып қалғанынан көреді. Ресей Еуропа халықтарының тарихи ... ... ... ... ... қайталамай, өзінің болашағын ағарған зерденің негізінде кұруы керек.
П.Я.Чаадаевтің көзқарасы ... ... ... зор әсерін тигізіп, тобының қалыптасуына әкелді. Оларға А.И.Герцен, Н.П.Огарев, Т.Н.Грановский, В.Г.Белинский т.с.с. жатқызуға болады.
В.Г.Белинский Еуропаға ... ... ... ... деп жазды: - деп қорытады В.Г.Белинский. Әрине, ол бүгінгі Батыс руханиятын ... ... ... көзқарасқа түзету енгізер ме еді, кім біледі?
Ресейді ноқтадан кұтқару керектігін, тұлғалар өз таңдауының негізінде іс-әрекет жасау ... алуы ... ... ... ойлар айтты. Бірақ олар Батыс Еуропа халықтары цивилизацияның бүкіл адамзаттық құндылықтары мен ... іске ... ... ... ойда ... ... ... болды. Олардың ойынша, Орыс мәдениеті православиелік діннің шеңберінде дамуы керек. Олар деген қағиданы ұстады. Яғни мемлекет тек қана коғамды ... ... ... ал ішкі ... - ... халықтық мәдениеттің ісі. Тек ішкі рухани жаңарудың ... ғана ізгі ... ... ... И.В. ... мен А.С. ... Еуропадағы ағартушылық өзінің ішкі мүмкіншілігін сарқыды, онда техникалық алға өрлеу рухани тоқыраумен қатар жүріп жатыр дегенкөзқараста болды.
Қоғамды реформалаудағы негізгі мәселелердің бірі ... ... ... я ... қауымдастықтьңнегізінде даму керек пе? - деген сұраққа ... ... олар ... ... Қауымдасып өмір сүру - Ресей халқының табиғатына тән нәрсе. Қауымдастықтың шеңберінде ғана рухани ... бар. ... ... ... ... көре алмау т.с.с. емес, керісінше, адамды сүю, достық, өзара көмек беру жатуы қажет. деген нақыл сөздің астына әрбір славянофил өз ... ... ... еді.
§ 2. В.С.Соловьевтің философиясы.
Владимир Сергеевич Соловьев (1853-1900 жж.) - ... орыс діни ... ... ... және діни ... өтей алатынфилософиялық жүйе жасауға тырысты. Христиандықдіндегі бағыттардың (католицизм, протестантизм, ... ... ... діни ... ең жаңа ... ... деректермен толықтыру қажеттігін айтты.
В.С.Соловьевтің философиясының негізгі идеясы - ... ... Ол оны ... ... ... бірлігіне теңемейді, оған ғарыштық, яғни онтологиялықмән-мағына береді. Оның ойынша, болмыс, өмір сүргеннің бәрі - бірегей, бір-бірін қамтып жатыр. Болмыстың төменгі ... ... ... ... ... бойына қамтуға тырысады. Дүниенің бірлігінің негізінде Құдай жатыр. Ол - Жаратқан мен жаратылғанның бірлігі. Бірақ В.С. ... ... ... ... ... ... ... пікір айтады. Оның ойынша, Ол - , , ... ... ... ... ... ... келіп, еш мінсіз жаратылған дүние деп айтуға болмайды. Оның ... ... - ... ... ... ... ... Дүниедегі барлығын қамту үшін көптік қажет. Сондықтан алғашқы сан алуан мән-мағынаға бөлініп, Аристотельдің терминімен айтсақ, әртүрлі ... ... яғни ішкі ... ... ... ... ... Ал дүниедегінің бәрін біріктіріп, рухани күш-қуат беретін , яғни София, ал оның өзі - ... ... ... ... Құдай, Дүние және Адамзат Софияның дәнекерлігі арқылы бірлікке негізделген қарым-қатынаста.
В.С.Соловьевтің дүниетаным тұжырымдары
Өзінің дүниетанымдық ... ... алу ... ... Ол үшін сезімдік тәжірибе мен рационалдық ойлауды сеніммен ұштастыру қажет. Басқаша сөзбен айтқанда, ақиқаттың үш түрі бар: ... ... ... Олар ... ... ... ... калыптасады. Акиқаттың ең жоғарғы түрі, абсолюттік білімді тек қана дін, теология бере алады. Оны ол мистицизм дейді.
Эмпиризм, яғни тәжірибелік ... ... ... материалдық дүниені танып-білуге бағышталған. Рационализм өзінің формальдық табиғатының арқасында барлық ... ... ... ... ... таным процесінде тәжірибеге көп көңіл бөледі. Ал оның өзі екіге - ішкі және ... ... ... ... ... ... ол айнала қоршаған ортадағы заттардың біздің түйсіктерімізге тигізетін ықпалынан пайда болады.
Ішкі тәжірибені В.С.Соловьев екіге бөледі: олар ... ... ... біз өз ... бой ... шығатын құбылыстарды жатқызамыз.
Мистикалық тәжірибе деп біздіңжан-дүниеміздің ар жағында жатқан, өзініңбізге тигізетін ықпалымен бізді жоғарыға көтеретін, ішкі ... ... ... ... ... бір-бірімен салыстыра келе, В.С.Соловьев бірінші орынға мистикалык, екіншіге - психикалық, соңына физикалық тәжірибені кояды.
Әрине, ... ... өз орны бар, ... ол ... ... ... жете алмайды. Ол үшін иителлектуалдық интуиция (ой аңлауы) қажет. Дегенмен ... ... ... ... болмыстыңең терең құпия сырларына жеткізе алмайды. Ол үшін - шектелгеннің ар жағына, ... өту - ... ... ... қажет қылады. Оны ол шабыт, эрос, экстаз деген ұғымдармен ... ... ... танымдық көзқарастарында В.С.Соловьев ғылым, философия, діннің бірлігінің кажеттігін көрсеткісі келді.
Адам, қоғам, тарих мәселелері
В.С.Соловьев ... ... ... жер ... ... бағытталған іс-әрекеттен көреді. Ал енді жеке адамға келер болсақ, ол - ... ... Бір ... ол дене ... ... қоршаған дүниемен, екінші жағынан, рух ретінде Құдаймен байланысты. Соңғы адамды табиғаттағы ерекше пенде ретінде көрсетеді - ол ... ... ие ... Адам - ... мен материалдық дүниені бір-бірімен байланыстыратын, ғарышты тәртіпке келтіріп, ұйымдастыратын пенде.
Адам өзін тұлға ретінде тек қана коғам ... іске ... ... . Қоғамға бағынып, адам жоғарыға өрлейді, ал оның өзіндік ерікті іс-әрекеті қоғамды әрі қарай дамытады.
В.С.Соловьев қоғамның тарихи дамуын үш ... ... ... рулық, ұлттық, рухани-ғарыштық. Соңғыға әлі жету кажет. Ол үшін тек отбасын ғана емес, сонымен қатар экономика мен ... да ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасына келер болсақ, ол да үш сатыдан өтеді: бірінші сатысында адам табиғаттың күштеріне тәуелді, олардан зардап шегеді, екінші ... - неше ... ... ... ... күреседі, ақырында табиғатты игеріп, өз еркіне көндіреді. Үшінші, болашақ тарихта, адамзат табиғаттың идеалдық жағдайына ... ... ... тарихына көз жіберіп, В.С.Соловьев халықтардың әртүрлі сатыда екенін, адамдардың бір-бірінен алшақтанып, жаттанғанын, шынайы өмірдегі материалдықтың басымдылығын байқайды. Олай болса, ... ... - ... ... ... ... ... кажет.
Адамның рухани жетілуі тек қана дінмен емес, сонымен қатар адамгершілік, өнегелілікпен байланысты. ... ... ... ... ... , ... Осымен қатар, ол моральдық , , сезімдеріне көп көңіл ... Бұл ... ... ... ... ... . Аяу дегеніміз - басқа адамға деген адами қатынас,оның өзіндік ... ... осы ... ... ... ... тілемейтінді басқаға да жасама). Соңғы пір тұту адамның ... ... ... көрсетеді. В.С. Соловьевтің адам мәселесіндегі негізгі идеясы - ешқашанда адамға құрал ретінде қарамау, оны ... ... ... тұту.
§ 3. Діни экзистенциализм мен антропология
Орыс философиясының антропологиялық бағыты, яғни адам мәселесіне басымырақ ... - оның ... ... ... XIX ғ. ... ... адамның өмір сүруі, оның бостандығы мен құндылығы, тұлғаның нәзіктігі, болмыстың неше түрлі үрейлерге толылығы т.с.с. экзистенциалдық ... орыс ... ... мәселелеріне айналады. Осы бағыттағы ұлы философтар қатарына Лев ... ... ... ... жж.) жатқызуға болады. Н.А.Бердяевтің айтуына қарағанда, Л.Шестовтың философиясын экзистенциализм ... ... ... . Ол рациоиализм, сциентизм бағытын алғашқылардың бірі болып қатты сынға алады. Оның ойынша, өмірдегі әсемдік, өнегелілік, сенім ешқандай рационалдық, ... ... ... Ғылыми зерттеу -заттар мен құбылыстардың жалпы жақтарын тұжырымдайды, адамға келгенде оның қайталанбас, ерекше болмысын еске алмайды. Сонымен адам ... ... ... қайғысы мен қуанышы, махаббаты т.с.с. сыртта қалады. Олай болса, ғылым мен философия ... ... ... ... ... - ... оның өмірінің мән-мағынасы.
Л.Шестовтың ойынша, ғылым мен философия ақиқаты да екі түрлі. Ғылыми ақиқат дүниедегі қажеттілікті зерттеуден шығып, барлық адамдарға ... ... ... Ал ... ... ... болсақ, оған әрбір адам өзінше өзінің болмысында жетуі ... ... ... ... - табиғаттың қажеттілігін жеңіп, адамға бостандық, алғашқы еріктікті ... ... ... ... ... оны ... аңызына негіздеп қарайды. Алғашында дүние мен адамды Құдай өзіне ұқсатып, оларды ... ... ... ... ... жаратқан болатын. Бірақ Құдай адамға ескерту жасады: Эдем бақшасындағы өсіп тұрған таным ағашының жемісін жесең - өлесің!! Жыланның сөзіне еріп, өзін ... ... ... адам тыйым салынған Жемістің дәмін татып, пендеге айналды. Біліммен бірге күнә өмірге келіп, зұлымдыққа жол ... ... ... ... айналдырып, еріктікті жойды. Мұндай жағдайдағы адамның алдындағы мақсат ... ... ... ... ... ... Ол үшін моральдық нормалар, неше түрлі ережелерді орындау қажет ... ... ... бәрі де ... ... ... ... өтіп, қажеттікке айналды. Олай болса, адам моральдық нормалардың талаптарына қарсы шығып, өзін ерікті сезіну үшін ... не ... соны ... ... ... оны ... ... өзі. Адам әрқашанда ішкі тебіреністе, алаңдауда болып, озінің еріктігін Құдайдан іздеп, онымен қайта ... ... ... ... Ол үшін тек қана ... ... деп ... Л.Шестов. Тек қана сенім ештеңемен шектелмеген бостандықты береді. Адам таным ... бас ... өмір ... ... ... ... діни ... қомакты үлес қосқаи Николай Александрович Бердяев (1874-1948 жж.) болды. Негізгі еңбектері: , , ... ... ... рухты зерттейтін ілім, яғни адамның өмір сүруіне, сол ... ... ... ашуға бағытталған пән. Ғылым сыртқы дүниені зерттесе, философия адамның ішкі рухани өміріне үңіледі. Сондықтан философия объективті емес, ол - ... ... ... ... ... ... өмір сүру диалектикасынан, сол арқылы жалпы дүниенің өзінтаниды. .
Адам абсолюттік болмыстыңалдында тұрып, оны ... ... Бұл ... жеткізетін екі-ақ жол бар. Ол өзіндүниеніңбір бөлігі ретінде ... оған ... ... ... Бірақ ол жол нәтиже бермейді, өйткені бөлшек біртұтастыққа жетеалмайды.
Екінші жол - өзіңнің дүниеге ... ... ... өз ... ... ... өзегі ретінде қарасаң, онда өз тереңдігіңеүңілу, оны танып-білу - бүкіл болмысты танып-білумен тең болады. Мұндай көзқарас көне ... ... мсн ... кетеді. Адам ретінде сай келеді. Сондықган ... ... тану үшін ... ішкі ... ... ... ... негізгі категориясы - еркіндік. Оның ешкандай өлшемі, шегі, түбі жок, оны ештеңемен ... ... Оның ... ... оның ... ... өмір ... мойындаумен тең. Бұл арада Н.А.Бердяев Орта ғасырда өмір ... ... ... ... ... сол алғашкы ерікпен теңейді. Сол алғашқы тұңғиықтан шыққан Құдай ... ... ... ... философиясының ғажап қызықты жағын көреміз. Ол - алғашқы Еріктік пен Жаратушы-Құдайдың арасындағы дуализм, қайшылық. Құдай дүниедегі ... ... ... ... оның ... жоқ, Ол өзі ... түбі жоқ еріктікке ештеңе жасай алмайды. Керісінше, Құдайдың өзінің болмысына, содан кейін оның ... ... жол ... сол ... Еріктік емес пе? Олай болса, адамнын өзі, бір жағынан, Құдайдын жаратқан пендесі болса, екінші жағынан, түбі жок ... ... ... ... ... ... ... баурайды. Еріктік дегеніміз - еш нәрсеге тәуелсіз таза сана, күш-қуат.
Белгілі бір еріктік өзін Құдайға ... ... ... ... Ол ... жаратылғандүниеге, адамның өзіне де тарады. Сондықтан дүние мен адам зұлымдыққа белшесінен батты, ал Құдай болса, оған еш ... ... ... өйткені Ол еріктікті жаратқан жоқ. Міне, осы сәттедүниеге Христос келіп, ... ... мен ... күнәларын өзмойнына алып, тұңғиыққа тереңдеп, оны өз сәулесімен жарқыратады. Сонымен Н.А.Бердяев Құдайдың ... ... ... ... оған үзілді-кесілді кепіл беруден бас тартады.
Н.А.Бердяевтің философиясындағы негізгі болмыстық категория - ол адамның өзі, өйткені ол ... ... ... ... тағдырын анықтайды. Адам мен Дүние Құдайдың өмірін байытады, өйткені адам - рухани пенде, ол ізгілік пен кемдікті сүйеді. ... ... ол - ең ... ... ... ... ... барлық элементтері оның бойында бар сондықтанҒарыш оның шығармашылық іс-әрекетін қабылдайды.
Сонымен адам - қайшылықты ... ол , оны ... үшін одан да ... - Құдайға деген оның қарым-қатынасын білу қажет. Оның ойынша, осы уақытқа ... адам өзін ... ... ... ... ... келді. Ал тәуелділік бар жерде шынайы махаббат жоқ. ... ... мен ... ... ... ... негізделген, махаббаттың құпиясы, міне, осында. Адам Құдайды қажет етсе, Құдай да ... ... ... өйткені оның өзінің негізі жоқ (безосновность), ол адамсыз өзінің жалғыздығын сезінеді... Сонымен біз адамның Құдайлығын, Құдайдың адамдығын көрсетуіміз ... ... ... өзі ... рет осыны паш етті.
Құдай - рух, сонымен қатар адам да - рух. Олай болса, екеуінің шығармашылық жолда ... ғана ... ... ... ... (объективация - Бердяевтің философиясындағы ұғым, идеяның, жалпы ... ... ... қарым-қатынастарының заттануын, адамнан жаттануын көрсетеді).
Енді Н.А.Бердяевтің тарих философиясына келер болсақ, онда категориясы ... орын ... Егер ... бәрі ... олай болса, соңы бар болатын болса, тек шығармашылық арқылы ғана оның ар жағына өтіп кетуге ... ... - ... әкеледі, бірақ ол - шексіз уақыт емес, уақытты аттап өтетін жаңа сапа. Осы ... ... ... ... ... ... ... болмайды. Тарихтағы соңғы өмір суретін буындар өткен шексіз санды адамдардың өмірін сол мақсатқа жетудің құралына айналдырады. Мұндай ... ... ... ... жойылатыны хақ.
Өткен дәуірді, оның мәдениетін толыққанды қабылдамай, дұрыс болашақты да орнату мүмкін емес. Шіркін, осындай ... ... ... ... ... ... жете білсе ғой!!! Сонда реформа барысындағы қателіктер де аз болар еді.
Жалпы алғанда, Н.А.Бердяевтің тарихи көзқарасын өміршеңді деп атауға болады: ... ... ... ... қайта өрлеуге мүмкіндік алады. Болашақ қоғам екі принципке негізделеді: - аристократиялық - тұлғаның толыққанды шығармашылық дамуын көрсетеді, ал демократиялық - ... пен ... ... ... ... ... ... шешімін берген екі категориясын көрсетпей болмайды - олар мәдениет пен ... - ... ... ... ... дін, философия, өнер құндылықтары, терең де нәзік ... ... ... ... ... сайын шығармашылықтың орнына күнбе-күнгі қажеттіліктер деп шығатын карапайым өмірді көтеруге бағытталған істер келіп, мәдениетті тұрпайылата бастайды.
Цивилизация ... ... ... ... ... ... ... тырысу, құралдың мақсатты жеңуі. Цивилизация өз табиғатына ... ... ... ол жеке адамның шығармашылығын ұжымдық еңбекке ауыстырады. Цивилизация машиналардың өмірге енуімен ... ... Адам ... ... табиғатты өз еркіне көндіруге тырысады, соныннәтижесінде адамның толыққанды органикалық табиғатка сәйкес өмірі жойылып, оның орнына мамандандырылған, біржақты адам пайда болады. ... ... ... ... рухты тоқыратады.
Капиталистік, я болмаса социалистік цивилизация болмасын, ол өз табиғатына сәйкес әрқашанда . Ол дегеніміз - рухтың тоқырауы, ... ... ... ... ... ... ... толығынан құрта алмайды, ол ұсақталынғанмен аяғына шейін цивилизацияның пайда-қорлығына карсы тұрады. Жалпы алғанда, Н.А.Бердяев адамзат тарихының төрт ... ... олар ... ... ... және . ... өзгерістер Ресейді цивилизация шеңберіне кіргізіп, мәдениетті тоқыратты. Мәдениетті қайта жаңартуда дін ... ... ... ... философиясындағы діни антропология бағытының өкілдері ретіндеС.Н.Булгаков, С.Л.Франк және ... атап ... ... ... ... адам ... өмір сүреалмайды, егер ішкі дүниеңде Құдай болмаса, онда көңіл құлазиды. Құдайға қарсы күрес, бір дінді тарату қажетті түрде екінші ... ... ... ... ... ... жаңа ағарған дінге айналған болатын. - С.М.) Алайда адамға Құдай сырттан келмейді, оны ол өз ішінен табуы керек.
С.Н. ... ... ... дегеніміз - ол
(адамды ақтау). Оның негізгі себебі - дүние уақыттыңшеңберінде өмір сүруде, олай болса, ол әлі ... ... ... ... жаратылу жалғасып жатыр. Ал адам болса, ол Құдаймен
бірге осы ... ... ... оны әрі ... ... Адам - ... ... ... ұлы, Құдайдың рухын жалғастырушы. Ол - микротеос, оның ішінде бүкіл дүниенің ... бар, ол - ... ең ... ... ... ... ... және өзгерте алатын пенде ретінде қарайды. Өзіндік сана арқылы адам ... ғана ... ... ... ... де алшақтап, өз-өзіне басқа адамның көзімен қараған сияқты дәрежеге келеді. Нәтижесінде екі ... ... мен ... бағалайтын мен бағаланатын, сот пен сотталатын - пайда ... ... адам ... ... ... өзінің денелік эмпириялық табиғатынан бөлініп, өз-өзін бағалайтын, сынайтын дәрежеге ... - ... ... ... ... қанағаттанбай, оны аттап өтіп, басқа өмірге, өнегелікке қарай ұмтылатын пенде.
Н.О.Лосский түлғаларды шынайы және ... деп ... ... ... өзінің дамуында құдайдың бейнесіне ұқсауданбастап, соңында тіпті кұдайдың өзіне тартуға тырысады. Ал соңғы -ол ... ... ... ол үшін адам неше түрлі қиындықтар мен зардаптардан өтуі керек.
Руханияттық - адамның негізгі қасиеті. Рухани адамның ішкі ... ... да ... ... ... ... ... тұра алады.
Қорыта келе, біз орыс философиясының адам мәселесіне қомақты үлес қосқанын байқаймыз. Олардың айтқан көп идеялары қазіргі өтпелі дәуірдегі қалыптасқан көп ... ... өз ... ... Сіз де ол ... ... көріңіз.
§ 4. Ғарыш философиясы
Ғарыш философиясы деген кезде, біз екі нәрсені айтуымызға болады. Біріншіден, ол - дүниенің біртұтастығы және соның ... ... яғни ... ... ... ... ... мәңгі осы жер бетінде қала ма, я болмаса басқа ғарыштағы объектілерді игеріп, өзінің ықпалын бүкіл ғарышқа тарата ала ма ... ... ... ... философия жауап беруге тырысады, ал екінші сұрақты қойып, соған жауап беруге тырысқан, негізінен алғанда, орыс философиясы болды. Сондықтан бұл ... орыс ... ... ... ... ... еді деп ... Ал енді оның өзінін де себебі бар шығар.
Алтын Орда ... ... ... ... ... ... қарай садақтан атқан оқтай серпілуі (бірнеше ғасырдыңшеңберінде Еділ өзенінің ар ... ... қиыр ... ... ... ... кең-байтақ жерде мемлекеттігін кұруы, ұлттық ой-өрісті де кеңейтіп, оған ... ... ... ... Мүмкін, басқа себептер де болған болар.
Еуропа ой-өрісінде ғарыш жөнінде ... ... ... ... бойы өмір сүрді. Оның негізгі кағидасы: адам - ... ... ең биік ... жер ... - ... ортасы.
Коперник мұндай көзқарасқа төңкеріс жасайды: ғарыштың ортасы - жер ... күн. ... тек ... ғана өмір бар. Дж.Бруноның ... ... пен өмір ... ... кең ... ... ... ғылымда ғарыш механикалық-физикалық объект, сансыз атомдардың өрісі деген ... ... ... орыс ... 18 ғ. ... ... идеялары пайда болыпдамиды. Яғни адамның жер бетіндегі орны емес, оның ғарыштағы рөлі зерттеле бастайды.
Орыс философиясындағы бұл мәселеге қатысты ... ... ... ... өлместігі (К.Э.Циолковский);
в) биосфераның ноосфераға өтуі (В.И.Вернадский);
с) табиғатты зерттеп, өткен ұрпақтарды тірілту (Н.Ф.Федоров);
д) күн мен биосфераның ажырамас байланысы ... ... ... ... (Н.К.Рерих); т.с.с.
К.Э.Циолковский оқырмандарға орыс космонавтикасының әкесі ретінде кеңінен таныс. Сондықтан біз оның ғылыми-техникалық идеяларын қарастырмай, ... оның ... ... ... Оның ойынша, адам ғарыш өмірінің бір бөлігі, сондықтан адамзат цивилизациясы Ғарыштағы өзгерістермен тығыз байланысты. Әрине, мәңгілік ... ... жер ... ... әлі өте жас, Дегенмен болмыста пайда болып, белгілі бір уақыт келгенде жер ... ... ... ... заңды түрде бұл өмірден кетуі мүмкін. Бірақ, сонымсн қатар, егер ғылымның дамуының негізінде адам Ғарышпен ... ... зат пен ... жаңа ... ... ол ... ... ие болып, өлместік дәрежесіне көтеріледі, - деген батыл пікір айтады.
К.Э.Циолковский адамзаттың жерлік және ... өмір ... ... ... Жер ... өмір сүру - ... , сондықтан ол кемеліне келмеген, зардабы мен қиянаты мол. Адамзаттың ... ... ... ... ... теріс жақтарының бәрі жойылып, қуаныш пен жетілгендік, шығармашылық - өмірдің негізгі жақтарына айналады. Оның ойынша, ғарышқа шығу - көп ... ... ... сатыларға бөлінеді:
а) адамзат қажеттіліктерін өтеу жолында жер бетін толығынан қайта өзгерту;
в) жер айналасындағы кеңістікті игеру;
с) басқа планеталарды, содан кейін алыс ... ... ... өз ... табиғатын өзгертіп, ашықҒарышта өмір сүре алатын дәрежеге келуі.
Сонымен егер Н.Коперник өз уақытында жердің Ғарыштағы ерекше орны жөніндегі көзқарасқа соққы берген ... XXғ. ... ... жер ... ... ғарышқа жол ашты деп көркемдеп айтуға болар еді.
В.И.Вернадскийдің ... ... жер ... өмір мен ... ... Нәтижесінде, ол биосфера мен ноосфера жөнінде тереңде тамаша ойларын ... ... ... ... жөніндегі теориясы, тіршіліктің ғарышпен заттық және энергиялық алмасуға түсуі ... ... ... ... ... орын ... Жер бетіндегі тіршілікті ол жердің ерекше қалыптасқан геологиялық қабаты ретінде қарайды. Тіршілік биогеохимиялық зат пен энергияның ... ... жер ... ... ... Осы ... ... адамзат тіршілік әлемінің ерекше еңжоғарғы бөлігі. Ол ерекше бір - басқа энергия формаларына ұқсамайтын- күш-қуатты ... Оның аты - ... ... ... ... мен еңбегінің арқасында жаңа геологиялық күшке айналып, биосфера жаңа ахуалға - ноосфера (ақыл-ой арқылы ретке келтірілген жер беті) ... ... ... ... ... ... ... - ғарыштық кұбылыс.
Н.Ф. Федоров адамзат зердесін ғарыш эволюциясыныңзаңды нәтижесі ретінде қарайды. Әрі қарай Ғарышты адамзат саналы түрде өзгертеді. . Болашақта ... зор ... ... ... ... ... көтеріліп, сонымен қатар жер бетінде бұрын-соңды өмір сүрген барлык ұрпактарды кайтадан тірілтеді, - деген ойда болды.
А.Л. Чижевский жер ... ... ... - ... ... күн деген пікірге келіп, күннің ... ... ... ... зерттейді. Табиғаттағы геофизикалық аномалиялар, жер бетіндегі оқтын-оқтын болатын эпидемиялар, куаңшылык т.с.с. құбылыстар Күндегі болып жатқан процестермен тығыз байланысты ... ... ... бүгінгі
ғылымдағы астрогеология, ғарыштық медицина, гелиобиология бағыттарының негізін қалады.
Адамзат ғарыштың әрі қарай дамуындағы саналы күш болғаннан кейін, халықтар бір-бірімен жақындасып, ... ... ... жасанды кедергілерді алып тастауы керек деген идея көп ойшылдардың ... ... ... ... орыс ... ... діни ... Н.К. Рерих айтқан болатын. Оның ойынша, бүкіл ғарышта, кеңістік пен уақытта, адамның жан дүниесінде екі ... күш - ... пен ... ... ... Олар болмыстық жағынан кселгенде тең емес. Дүние Ақикат, Ізгілік пен Әсемдік жолында өзгертіледі. Тек Жарык сәулесі ғана ... ... ... ... ... ... алады.
Н.К. Рерих адамның ізгілігі, жасампаз белсенділігі Ғарыштың дамуындағы негізгі күш екенін паш етеді. ... адам ... ... Тек оның ... - ол ... ... ортаны өзгертіп қана қоймай, сонымсн бірге өзін де жетілдіре алады. Надандықтан кейін цивилизация келеді, содан кейін ғылымның дамуының негізінде ... ... ... нәзіктене келе, биік мәдениеттің есігін ашады, - деп қорытады Н.К.Рерих.
Н.К.Рерихтың ойынша, адамдардың арасындағы ... ... ... ... ... ... ... болмауы керек. Адамдардың арасындағы айырмашылық тек қана оның мәдени дамуының негізінде қаралуы керек. Адам - ... бір ... олай ... ол - ... барлығымен байланысты, бәріне де тәуелді, сонымен қатар бәрі де оған тәуелді.
Адамның жасампаздық-шығармашылық істері әсемдіктің негізінде жүреді. Әсемдік - ... ... ... ... ... Әсемдік дегеніміз - Ғарыштың өзі. Жалпы алғанда, ойшылдың эстетикалық, гуманистік-өнегелік идеялары осы уақытқа шейін өзінің өзектілігімен танылады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Серік ... ... ... , 2008.- 644 б.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай Құнанбаев - "Қазақтың бас ақыны"11 бет
Қазақ ағартушылығының негізін салушы Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов13 бет
Қайта Өркендеу Дәуірінің негізгі сипаттары11 бет
Қиын немесе дағдарыс кезеңдердегі психофизиологиялық даму5 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Адамзат қоғамын рухани дамытудағы философияның рөлі19 бет
Адамның шығу тегі туралы концепциялар10 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
Антик философиясы8 бет
Антик философиясы туралы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь