Топырақтың қасиеттері

Топырақтың физикалық қасиеттері. Топырақ табиғи дене болғандықтан, ол белгілі физикалық қасиеттермен ерекшеленеді. Топырақтың физикалық қасиеттеріне оның тығыздылығы, көлемдік массасы және қуыстылығы жатады.
Топырақтың тығыздылығы деп оның қатты фазасы массасының 4 С-тағы судың сондай көлемдегі массасына қатынасын айтады.
Негізінен топырақтың тығыздылығы оның қатты фазасы құрамындағы минералдық және органикалық бөлшектер мөлшерінің арақатынасына тікелей байланысты. Егер топырақта қарашірік көп болса, онда қатты фазаның тығыздылығы төмен болады. Құмды топырақтың қатты фазасының тығыздылығы -2,70 г/см, қара топырақтікі-2,37 г/см, ауыр сазды топырақтікі-2,67 г/см болады.
Топырақ тығыздылығының жоғары болуы тамырдың төмен бойлап өсуіне, тұқымның көктеп өсуіп шығуына кедергі жасайды. Топырақ тығыздылығының ең қолайлы мөлшері өсімдіктің биологиялық ерекшелігіне байланысты өзгеріп отырады. Топырақ тығыздығының шамадан тыс жоғары болуынан ауылшаруашылық дақылдарының өнімі төмендейді.
        
        Топырақтың қасиеттері туралы 
Топырақтың физикалық қасиеттері. Топырақ табиғи дене ... ол ... ... қасиеттермен ерекшеленеді. Топырақтың физикалық қасиеттеріне оның тығыздылығы, көлемдік массасы және қуыстылығы жатады.
Топырақтың тығыздылығы деп оның ... ... ... 4 ... ... ... көлемдегі массасына қатынасын айтады.
Негізінен топырақтың тығыздылығы оның қатты фазасы құрамындағы минералдық және органикалық бөлшектер мөлшерінің арақатынасына ... ... Егер ... қарашірік көп болса, онда қатты фазаның тығыздылығы ... ... ... топырақтың қатты фазасының тығыздылығы -2,70 г/см, қара топырақтікі-2,37 г/см, ауыр ... ... г/см ... ... ... ... ... төмен бойлап өсуіне, тұқымның көктеп өсуіп шығуына кедергі ... ... ... ең ... мөлшері өсімдіктің биологиялық ерекшелігіне байланысты өзгеріп отырады. Топырақ тығыздығының ... тыс ... ... ... ... ... төмендейді.
Сонымен бірге топырақ тығыздылығы ондағы органикалық заттардың мөлшеріне байланысты, себебі олардың тығыздылығы 1,25 ... 1,80 г/см - ге ... ... ал ... бұл ... 2,3 г/см - ден 3,0 ... ... ауытқиды. Яғни, топырақта органикалық зат көп боған сайын , оның ... ... ... қара ... мол қара ... тығыздылығы 2,37 г/см. Топырақ тығыздылығына оның гранулометриялық ... ... ... әсер ... ... ... ... күйдегі 1 см абсолютті құрғақ топырақтың массасын оның көлемдік массасы ... ... ... ... оның тығыздылығынан әрқашан кем болады, әйткені топырақ түйіршіктерінің арасындағы ауаның тығыздылығы өте төмен. ... ... ... ... үшін ... ... ... массасы 0,9-1,2 г/см аралығында болады.
Топырақтың қуыстылығы немесе кеуектілігі-деп топырақтың жалпы көлеміне пайыз есебімен алынған қуыстылықтар көлемінің ... ... ... ... ... ... құрамына, қарашіріктің мөлшеріне, топырақ қабаты мен құрылым күйіне байланысты.
Топырақтың үстіңгі қабатында қуыстылық 50-60 %-ға дейін, ал төменгі сазды және ... ... 35-49%, ... ... ... тең.
Топырақта екі түрлі, яғни капиллярлық және капиллярлық емес қуыстылықтар болады. Әдетте капиллярлық ... ... ... суға ... тұрады, ал ірі қуыстарда, яғни капиллярлық емес қуыстылықта ауа болады. Топырақтың қуыстылығы оның жалпы ... 50-55 ... ал ... және ... емес ... ... 1:1 тең болғанда, өсімдіктер үшін топырақта ең қолайлы ауа ылғалдылық режимі қалыптасады.
Топырақтың ... ... ... ... ... оның ... , ісінуі,шегуі,байланыстылығы,жабысқақтығы, физикалық жатады.
Тұқымның бөртіп өнуі, өсімдік тамырының ... ... ... ... ... пенг ... ... газ алмасу, жер өңдеу сапасы топырақтың физикалық-химиялық қасиеттеріне тікелей байланысты.
Топырақтың созымдылығы деп оның сыртқы күштің әсерінен өзінің пішінін өзгертуін және оны ұзақ ... ... ... қабілетін айтамыз.
Топырақтың ісінуі деп оның ылғалдану нәтижесінде көлемін ұлғайтуын айтамыз, ал, ... ... ... ... ... ... ... шөгуі деп атайды.
Топырақ түйіршіктерін бір-бірінен ажыратуға әсер ететін сыртқы механикалық күштің әсеріне топырақтың ... тұра ... ... оның ... ... ... құралдарының жұмыс органдарына немесе басқа заттарға топырақтың жабысу қабілетін оның жабысқақатығы деп атайды.
Топырақтың физикалық деп оның ... ... ... кезін, яғни, топырақтың кеберсіп, оны өңдейтін құралдардың жұмыс органдарына жабыспайтын ... ... ... ... ... өңделеді, құралға жабыспайды, кесекке айналмайды және т.б.
Топырақ қабыршағы. Қар ерігенде, жауған сел жаңбырдан, немесе жерді ... ... ... ... оның ... қабыршақ түзіледі. Ол, әсіресе, балшықты және майдаланып үгілген ... ... ... ... ... болған топырақта газ алмасу нашарлайды, одан булану нәтижесінде ылғал көп ... ... ... көктеп шығуы қиындайды, соның әсерінен өсімдіктер сирейді.
Жерді жылдан-жылға бір тереңдікке жырта берсе, ... ... ... нығыздалып, оның төменгі қабатында деп аталатын қабат пайда болады. Ол өте тығыз, ... ... ... ... тамырларының, ауаның, ылғалдың төмен қарай жылжуына кедергі келтіреді.
Сондықтан да ... ... ... болмас үшін жерді жырту бағыты мен топырақтың өңделу тереңдігін өзгертіп отыру қажет.
Топырақтың ылғалдылық қасиеттері. ... ... ... ... ... орны ... Негізгі ылғал көзі-жауын-шашын, олар топырақ бетіне сұйық және қатты түрде түседі. Топырақ құрылымды болса, онда қарашірік мол болады, ылғал көп ... ... су ... ... ... ... бу тәріздес ылғал жатады. Бұл ылғал көзінің құрғақ континентальды ... ... зор. ... су көзі-ыза сулары, егер олар топырақ бетінен 3 м-ге дейін тереңдікте ... ... ... құрғақ массасына пайызбен көрсетілген су мөлшері. Топырақтағы ... әр ... ... ... сондықтан олар өсімдіктің қоректенуіне әр түрлі әсер етеді. Топырақтағы судың төмендегідей басты түрлері бар.
Гранитациялық су-топырақтың ірі қуыстылықтарымен (капиллярлық ... өз ... ... ... ... ... Бұл-өсімдік ең жеңіл қабылдайтын су, егер ол топырақтың барлық ... ... онда ... ... тыс ... кетеді. Құмды топырақта гранитациялық су тез төмен кетіп қалады.
Капиллярлық су-топырақ ... ... Ол ... ... төменгі ылғалды қабаттан беткі құрғақ қабатқа қарай ... ... суды ... оңай ... ... су топыраққа сіңірілген жағдайда молекулалар түрінде болады. Ол топырақ бөлшектерінің үстінде ... ... ... ... ... ... олар ... бөлшектері арасында тек қана бу түрінде қозғалады (диффузиялық жолмен). ... осы суды ... ... оның ... деп ... ... бөлшектерін жұқа қабықша мен гигроскопиялық су жауып тұрады. Бұл суды өсімдік пайдалана алмайды.
Бу тәрізді су-топырақ арасында бу ... ... Ол ... ... шық ... ... суға ... Оны өсімдіктің пайдалануы мүмкін. Бірақ бұл түрдегі судың өсімдіктерге маңызы шамалы.
Топырақтың ылғалдылық қасиеттеріне оның су өткізгіштігі, ылғал көтергіштігі, ылғал сыйымдылығы, ... ... ... ... - ... өз ... ... төмен қарай су өткізу, сіңіру қабілеті. Ол топырақтың гранулометриялық құрамына, құрылымына, құрылысына, минерологиялық, катиондық құрамына байланысты. ... ... және ... ... су ... жоғары болады.
бұл қасиеттің дұрыс және бұрыс жақтары да бар. Егер топырақтың су ... ... ... ... онда ылғал оның жоғарғы бетінде жиналып қалады да, микроағзалар тіршілігін ... ... ... ... және тағы ... жағымсыз жағдайларға әкеп соғады. Ал топырақтың су өткізгіштігі шамадан тыс жоғары болса, қолдан берілген сулар, жауын-шашын сулары тамыр ... ары ... тез өтіп ... де, суды ... сіңіріп үлгермейді. Топырақтың гранулометриялық құрамы ауыр типтерінде оның су өткізгіштігін арттыратын негізгі әдіс-топырақты қопсыту, оның құрылымын, құрылысын ... ... ... ... ... бір ... суды сіңіріп, өз бойында ұстап тұру қабілетті. Ылғал мөлшері бойынша оны танаптық , ... және ... ... ... деп ... гранулометриялық құрамына, құрылымына, құрылысына және тағы басқа жағдайларға байланысты оның ылғал сыйымдылығы әр түрлі болады. ... ол ... ... 4-9%, ... ... 10-17% ... жерде 18-30%,ауыр топырақта 23-40% болады.
Топырақтың капиллярлық қуыстарында ұсталған ылғал мөлшерін ... ... ... деп ... ... ... сумен толған кездегі ылғал мөлшері толық ылғал сыйымдылығы болып табылады. Мұндай жағдай қар ... ... ... ... және ... ... кейін байқалады. Толық ылғал сыйымдылық кезінде топырақтағы ауа ... ... ... ... оттегі азаяды да, топырақтың құнарлылығы кемиді және өсімдік өнімі төмендейді. Толық ылғал сыйымдылық топырақтың қуыстылығына байланысты.
Ылғал көтергіштік- топырақтың менискілік ... ... ... ... ... ... ылғалды төменгі қабаттан жоғарғы қабатқа көтеру қабілеті. Ол капилляр түтігінің диаметріне, құрылысына, құрылымына байланысты. ... ... аз ... сайын, топырақтың бұл қасиеті күштірек (жоғары) болады. Ауыр құрылымсыз топыраққа қарағанда, жеңіл құрылымды топырақтың ылғал көтеру қабілеті аз ... ауа ... ... ... және ... тіршілігінде топырақ ауасы маңызды рөл атқарады. Ол өсімдіктер үшін көмірқышқыл газының негізгі көзі, фитосинтез жүру үшін ... ... ... ... ... ... жүйесі, микроағзалар және топырақта тіршілік ететін жәндіктер пайдаланады.
Топырақ ауасы деп оның ... ... бос ... ... газ ... ... Топырақ ауасы құрамы жағынан атмосфера ауасынан көмірқышқыл газының көптігімен (0,5%-дан - ... ... ) және ... ... ерекшеленеді. Оттегінің жеткіліксіздігінен (3-9%) тұқымның өнімі баяулайды, тамыр жүйесінің дамуы нашарлайды, топырақтағы микроағзалардың тіршілігі үшін қажетті ... ... ... әр түрлі типінде ауа мөлшері де әр түрлі ... Ауа мен ... ... ... ... деп ... газ алмасу процесі жүріп жатады. Бұл топыраққа таза ауаның, яғни оттегінің келуі ... ... ... дамуына қолайлы жағдай туғызады.
Топырақтың ауа қасиеттеріне ауа сыйымдылығы және ауа ... ... ... ... бойында белгілі мөлшерде ауа сақтау қасиеті. Бұл топырақтың қуыстылығына, құрылымына, ... ... ... дәрежесіне байланысты болады. Топырақта ылғал неғұрлым көп болса, онда ауа соғұрлым аз ... ... ... мен ... ... ... онда ауа сыйымдылығы мол болады.
Ауа өткізгіштігі-топырақтың ауа сіңіру қабілеті. Жалпы алғанда, топырақтағы ауа мөлшері оның көлемінің 15-25 ... ... ... ... ... ... және құрғақ топырақтың ауа өткізгіштігі ауыр, құрылымсыз, шамадан тыс ылғалданған топыраққа қарағанда жақсы. Топырақ құрамындағы ауа мөлшері көптеген ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз- топырақ ауасы мен атмосфера арасындағы газ ... ... Газ ... ... ... топырақтың құрылымдық жағдайы, борпылдақтығы, жеңіл гранулометриялық құрамы көмектеседі.
Топырақтың жылулық ... ... ... ... ... ... энергиясы. Оның мөлшері жердің географиялық орнына қарай анықталады. Қосымша жылу көзі органикалық қалдықтардың экзотермиялық ыдырау процесінде ... жылу ... ... ... түріне қарай олардың жылу қасиеті де әр түрлі болады. қара топырақ сұр топыраққа қарағанда тез жылиды, ... ... баяу ... баяу ... сазбалшықты топырақтың қызуына көп жылу қажет және жылу процесінің өзі де баяу ... ... ... ... деп ... ... құмды, құмдақ топырақтар тез қызады, олар топыраққа ... ... ... ... ... ... өсуі, дамуы және топырақтағы микроағзалардың тіршілігі үшін маңызды фактор болып табылады. Мысалы, ... ... сұлы ... ... өнуі үшін ... ... С болуы қажет, ал микроағзалардың тіршілігі белсенді болуы үшін топырақ ... 25-30 С ... ... ... ... ... қасиеттеріне оның жылу сіңіруі, жылу бөлуі, жылу сыйымдылығы және жылу өткізгіштігі жатады.
Жылу ... - ... жылу ... ... Ол топырақтың гранулометриялық құрамына, органикалық заттардың қорына, ылғалдылыққа және тағы басқа ... ... ... - ... күн ... ... өз ... сіңіру қабілеті. Қара түсті топырақтар мен оңтүстік ... ... ... ... көп ... ... жамылғысы топырақтың жылу сіңіруін төмендетеді.
Топырақтың айналасындағы атмосфераға жылу беруі иен жоғалтуын жылу шағылысуы (беруі) деп атайды. Өсімдік жамылғысы, органикалық заттардың ... және қар ... ... жылу ... ... бәсеңдетеді.
Жылу өткізгіштік - топырақтың қатты жылыған қабаттан салқындау қабатына жылуды өткізу қабілеті. Ол ... ... ... ... ... ... байланысты. Мысалы, топырақта ауа мен органикалық заттар неғұрлым көп болса, ол жылуды ... ... ... және оны ұзақ ... ... ... ... және тығыз топырақтар тез жылиды да, жылуды шапшаң жоғалтады, ал ылғалды, бос, органикалық заттарға бай топырақ , керісінше, баяу ... ... ... ... жоғалтады. Мұндай топырақта жылу ұзақ сақталады және бұл ... ... ... ... ... ... ... қасиеттері. Топырақтың химиялық құрамы күрделі, өйткені оған ... аса әр ... ... ... ... Өсімдіктер қоректену үшін оларға макро (көміртегі, оттегі, сутегі, азот, алюминий, ... ... ... ... ... күкірт, фосфор) және микроэлементтер (йод, бром, марганец, молибден және басқалар) керек. Бұл элементтер ... ... әр ... ... ... және ... ... органикалық заттардың немесе минералдардың да құрамына болуы мүмкін. Тек азот пен көміртегі ғана ... ... ... олар органикалық және органо-минералдық қосылыстар болып табылады.
Топырақтың көптеген қасиеттерінің ішінен оның құнарлылығын көрсететін және ... ... ... ... ... ... агрохимиялық көрсеткіштерін, яғни топырақтың қышқылдық дәрежесін (рН) , қарашіріктің , ... ... және ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштерінің бірі-оның қарашірігінің (гумусының) мөлшері. Ол Қазақстан ... 1-3 ... (сұр ... 6-8 ... (қара топырақ) дейін ауытқиды. Ауыл шаруашылығында жоғары өнім алу үшін үш ... ... ... ... және ... ... Сондықтан, егіншілікке азотты, фосфорлы және калийлі тыңайтқыштар пайдаланылады.Қазақстан топырағы калийге бай, азотпен орташа қамтамасыз етілген, ал фосфор ... ... ... ... ... ... ... микроағзалар мен жануарлардың алатын орны зор. Топырақ микрофлорасы. Аналық тау жынысында ... ... ... ... тірі ... микроағзалар болып табылады және олар топырақты құнарлы ететін ағзалар тобына жатады. Олар атмосфера азотын сіңіреді де, оны күрделі ... ... ... айналдырады, органикалық қалдықтарды ыдыратады және оларды өсімдік ... ... ... тұз ... ... минералдайды. Сондай - ақ, микроағзалар қарашірік түзуге, көптеген минералдарды синтездеуге, бұзуға қатысады.
Топырақта бактериялар, саңырауқұлақтар, ... және ... ... әр ... ... өмір ... О ... саны өте көп.Мысалы, олардың 1 г құнарлы ... саны ... ... дейін жетеді.
Бактериялар- топырақта ең көп тараған микроағзалар тобы. Қоректендіру жағдайына ... олар ... және ... ... екі ... ... ... бактериялардың бейорганикалық заттарды органикалық заттарға айналдыру қабілеті жоқ, сондықтан олар дайын органикалық ... ... ... ... ... ... синтездеп алады. Т опырақта бос олттегіні пайдаланатын ... ... және ... тіршілік етіп, көбеюге қабілетті анаэробты бактериялар болады.
Бактериялар топырақта органикалық және минералды қосылыстарды ыдыратуда ... рөл ... ... оларды сәулелі саңырауқұлаұқтар деп те атайды. О лар топырақтағы шіріген заттарды, жасұнықтарды (клечаткаларды) ... ... ... ... бай, ... реакциялы топырақта жақсы дамиды.
Саңырауқұлақтар-жіпше тәрізді гетеротрофты ағзалар, олар топырақта көптеп кездеседі.Мысалы, 1 г жердегі олардың саны 1 млн-ға дейін жетеді.Олар ... ... ... және ... белсенді қатысады. Топырақ саңырауқұлаұ\қтары арасында патогендер де кездеседі. Олар әр түрлі аурулар қоздырады. Саңырауқұлақтың ... ... ... түрі ... ... болады да, олардың қоректенуін жақсартады.
Балдырлар - топырақтың барлық түрлерінің жоғарғы қабатында тараған. Олардың жасушасында хлорофилл бар , ... ... ... топыраққа оттегін бөліп шығарады.Бактериялардың шамадан тыс көбеюі құбылысына ... ... ... мен ... ... ... ... сумен және онда еріген минералды заттармн қамтамасыз етеді, ал балдырлар ... олар ... ... ... ... ... ... түзілуге және биологиялық мүжілудің жылдам жүруіне көмектеседі.
Топырақтың сыбағалы қарсыластығы . Ол ... ... ... және оның ... ... ... ... күшінің көлденең қиық аумағына қатынасын сипаттайды және кг/см өлшенеді. Топырақтың сыбағалы қарсыластығы неғұрлым ... ... оны ... ... көп тарту күші қажет болады.
Сыбағалы қарсыластықтың шамасы топырақтың ... ... ... ... ... қанығуына тәуелді және 0,2 - ден 1,2 ... ... ... құрамы жеңіл, негізге қанықпаған топырақтардың сыбағалы қарсыластығы төмен болса, сіңірілген натрийі көп, ... және ауыр ... ... ол ... ... және шөгу ... Ісіну-ылғалданған топырақтың өз көлемін (аумағын) молайту, ал шөгу, керісінше, кепкен кезде көлемін кішірейту қабілетін ... ... ... ... коллоидтары, әсіресе органикалықтар өз көлемдерін молайтуға және кепкен кезде кішірейтуге қабілетті. ... ... ... икемдирек. Коллоидтық бөліктері шамалы құм топырақтар ісінбейді.
Топырақтың физикалық және физикалық-химиялық қасиеттерін ауылшаруашылық дақылдарының өсіру технологиясын әзірлегенде, ... әр ... ... бар ... ... ... ... керек. Бұлардың бәрі де топыраққа әсер ету арқылы ... ... су ... ... ... су ... ... көп жағдайда танаптың құнарлылығын арттырудың негізгі тәсілі ... ... Ол ... жеткілікті мөлшерде ылғал қорын жинаудан, дақылды ең жоғары ... ... ... ... ... ету үшін оны ... және бүкіл өсу даму кезеңінде тиімді жұмсаудан тұрады.Өсімдіктегі және топырақтағы барлық тіршілік процестері ылғалмен жеткілікті деңгейде қаныққанда ғана өте ... ... ... 80-90% су ... Тұтынылған судың тек 0,2% жуығы ғана органикалық заттарды қалыптастыруға жұмсалады, ал қалған су жапырақ арқылы ... ... ... суды буландыруын транспирация дейді. Ол ауаның температурасы мендымқылдығына, жел ... ... су ... және ... ... ... ... су өсімдікке негізінен тамыр жүйесі арқылы келеді, өсімдік суды аз мөлшерде ауадан сіңіре алады. Өсімдік тіршілік әрекетінде суды мол ... ... бір ... ... зат қалыптастыру үшін шығындаған суын транспирациялық коэффициент деп атайды. Әр түрлі дақылдардың транспирациялық коэффициенттері бірдей емес. Ең төменгі тары тәрізділерде ... ... 250, ... ... ... ... 500-600 және салыстырмалы жоғары көпжылдық шөптерде 700-800. Жүйелей айтсақ, 1 г құрғақ зат қалыптастыруға 200 ... 1000 ... ... су шығындалады. Транспирация шамасы өсімдіктің құрғақшылыққа төзімділігінің нақты ... ... ... ... орта ... ... бір ... транспирациялық коэффициенті кең көлемде ауытқуы мүмкін.
Өсімдіктің ылғалға деген талабы да оның әр түрлі даму ... ... ... ... және дамуының алғашқы кезеңінде, тамыр жүйесі әлі нашар дамығанда және жапырақ беті шамалы болғанда, ... ... аз ... ... топырақ ылғалының мол болғанын талап етеді. Одан әрі вегативтік массасы көбейген сайын ылғал қажеттілігі арта түседі де, ең жоғарғы шегіне өсу- даму ... ... бір ... келеді. Ылғалды ең жоғары мөлшерде тұтынатын кезеңді қиын-қыстау кезеңі деп атауға келісілген.
Өсу-даму кезеңінің соңында, өсімдік жапырағының едәуір бөлігі ... су ... күрт ... ... кезеңінде 1 га алаңнан транспирацияға және физикалық булануына шығындалуын су пайдалану жиынтығы (СЖ) дейді. Оны мм, ... ... м ... ... ... ... ... суының жалпы мөлшері, олардың қарқынды өсу кезеңінің ұзақтығына, ауа райына, агротехника деңгейіне және өнім ... ... ... ... кезеңінде тәулігіне 6 мм дейін ылғал шығындай ... ... ... ... кезеңінде шығындалған әр миллиметр ылғалдың өзін-өзі ақтауының маңызы өте зор. Бір ... ... 1 ... өнім қалыптастыруға шығындалған судың жалпы көлемін су ... ... деп ... Ол ... бір шамада осы шаруашылықтың агротехника деңгейінің көрсеткіші бола ... ... ... ... ... бір өлшем өнімге соғұрлым көп су жұмсалады.
Өсімдіктердің басқа ... ... ... ... қамтамасыз етілсе, бір өлшем құрғақ затқа соншалықты аз су шығыны ... жас ... ... ескі ... бетіне қарағанда өнімдірек жұмыс атқаратынын ескеруіміз керек. Жалпы айтқанда, су өсімдікке үздіксіз келіп тұруы керек. Өсімдікке ... ... ... және оның ... ... ... су теңгерімі деп атауға келісілген. Өсімдікке қажет су ... мен сол ... оның ... ... ... су тапшылығын қалыптастырады.
Өсімдіктің сумен қамтамсыз етілуін бағалау үшін әр түрлі ... ... ... А.Н. (1933) су ... ... ... Ол ... бір уақытта топыраққа келіп түсетін судың булану ... ... ... Егер ... 1 - ден төмен болса, ылғалдану жеткіліксіз деп ... ... ... үшін топырақтағы ылғал қорын ең төмен су сыйымдылығының 60-80% ұстау керек.
Су ережесін реттеу тәсілдері. ... ... ... ... аймақтарда су ережесін реттеу ылғалды жинаудан, сақталудан және оны тиімді пайдаланудан тұрады.
Ылғал жинау күзде алғы дақылды жинағаннан кейін басталады. Топырақты ... ... ... ... ... құрылысты ете отырып, жаңбыр және еріген қар суының жақсы сіңірілуін қамтамасыз ... ... ... ағып ... ... ... ... пая, жел екпінін және температураны төмендете отырып , ылғалдың булануын әжептәуір ... ... аая ... ... 20-25 см ... жиналуына себеп болады. Бірақ, егер бүкіл қардың топыраққа 2/3 ... ғана ... ... бұл ... ... ылғалды толығырақ пайдалану үшін қар тілгіштермен қосымша қар тоқтату керек.
Топырақтың су теңгерімі және су ережесі. топырақтың су ережесінің ... ... ... су ... ... Ол топыраққа клетін бүкіл судың жиынтығын және олардың белгілі бір уақыт аралығында жұмсалуын көрсетеді.
Топыраққа келетін ... ... ... ... Топырақта ылғал қоры жиналуы өсіп тұрған өсімдік жоқта және өте төмен булану жағдайында, негізінен күз-қыс кезеңінде жүреді.
Су ... ... ... ... - ... булану мен транспирация. Астық дақылдары өсу-даму кезеңдерінде орта есеппен 250мм ылғал шығындайды.
Топырақтың ауа ... ... ауа ... ... ... бос, ... арасындағы саңылауларға орналасады. Топырақ ауасының біраз бөлігі суда еріген түрде, жарым-жартылай коллоидтар сіңірген ... ... ... атмосфералықтан оттегі мөлшерінің аздығымен және көмірқышқыл газы концетрациясының көптігімен ... ... ... ... ауа ... жетімсіздігінен топырақта метан мен күкіртті сутегі бар ... ... ... ... ... болып өсімдік тамыры, микроағзалар мен топырақ жануарлары саналады, аз мөлшерде тотығудың химиялық реакциясына жұмсалады. Өсімдіктің ... ... бір ... іс-әрекетте болуы үшін топырақ ауасындағы оттегі мөлшері 15 % кем болмағаны дұрыс.
Топырақта бос ... ... ... ... ... топырақ ауасында СО2 концентрациясы 2-3 % артса, өсімдіктің дамуы басылады.
Топырақ ылғалы капилярлық булану барысында азаяды.Ұзын капилярдың болуы топырақты тез құрғатады, ал ... бұзу ... ... ... етеді.Қуаңшылық аудандарда судың топыраққа мол келуіне
бағытталған түрі шаралар жасалады, беткі су ағысын реттеу, түрлі суландыру.
.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақтың гранулометриялық құрамының топырақ қасиеттеріне, құнарлығына және жер өңдеуге әсері5 бет
Топырақтың су қасиеттері10 бет
Жер ресурстарын пайдалану мәселесі30 бет
Литосфераның ластануы және оны қорғау4 бет
Сіңіру қабілетінің түрлері: механикалық, биологиялық, физикалық, химиялық, физика-химиялық5 бет
Топырақ туралы түсінік, топырақтану ғылымы106 бет
Топырақтың жалпы зоогигиеналық маңызы24 бет
"шығыс Қазақстан топырақтарына сипаттама"5 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь