Қабыну процесі

Қабыну
Қабыну (лат.— inflammatio, грек.— phlogosis) көптеген аурулардың даму негізінде жатады.
Қабыну деп жануарлардың даму сатыларында пайда болған, жергілікті бүлінуге жауап ретінде дамитын, микроциркуляциялық арналардың, қан жүйесінің, дәнекер тіннің бүліндіргіш әсерді шектеп аластауға, бүлінген тінді қалпына келтіруге бағытталған сатылы өзгерістерімен көрінетін біртектес дерттік үрдісті түсінеді.
Қабыну өзіне тән ішкі заңдылықпен дамиды және алдыңғы сатысы кейінгілерінің пайда болуына әкеледі. Қабынудың дамуында жергілікті механизмдер нервтік-эндокриндік реттеу жүйелерінің әсерлерінен басымырақ байқалады. Бірақ қабыну басқа біртектес дерттік үрдістермен (дене қызуымен, аллергиямен, стреспен, иммундық серпілістермен) тығыз байланысты болғандықтан организмнің, жергілікті ғана емес, жалпы серпілістерін көрсетеді.
Қабынудың бұл құбылыстары жиі бір мезгілде пайда болады. Бірақ, қабынудың алғашқы құбылысы болып әрқашан бірінші әлтерация есептеледі, ал пролиферация қабынудың соңғы сатысына тән.
Қабынудың сыртқы белгілері өте ертеден белгілі. Оларды Цельс пен Гален бұдан 2000 жылдай бұрын жазып қалдырған. Оларға домбығу (tumor), қызару (rubor), қызу (color), ауыру (dolor) және қызметінің бұзылуы (function laesa) жатады.
        
        Қабыну
Қабыну (лат. -- inflammatio, грек. -- phlogosis) көптеген аурулардың даму негізінде жатады.
Қабыну деп жануарлардың даму сатыларында пайда ... ... ... ... ... дамитын, микроциркуляциялық арналардың, қан жүйесінің, дәнекер тіннің бүліндіргіш әсерді шектеп аластауға, бүлінген тінді ... ... ... сатылы өзгерістерімен көрінетін біртектес дерттік үрдісті түсінеді.
Қабыну өзіне тән ішкі заңдылықпен дамиды және алдыңғы сатысы кейінгілерінің ... ... ... Қабынудың дамуында жергілікті механизмдер нервтік-эндокриндік реттеу жүйелерінің әсерлерінен басымырақ байқалады. Бірақ қабыну басқа біртектес дерттік ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты болғандықтан организмнің, жергілікті ғана емес, жалпы серпілістерін көрсетеді.
Қабынудың бұл құбылыстары жиі бір мезгілде пайда болады. Бірақ, ... ... ... ... ... ... әлтерация есептеледі, ал пролиферация қабынудың соңғы сатысына тән.
Қабынудың сыртқы белгілері өте ертеден белгілі. Оларды Цельс пен Гален бұдан 2000 ... ... ... ... ... ... (tumor), қызару (rubor), қызу (color), ауыру (dolor) және қызметінің бұзылуы (function laesa) жатады.
Этиологиясы. Қабыну ... ... ... инфекциялық және бейинфекциялық болып бөлінеді. Қабыну туындататын барлық ықпалдар экзогендік ... және ... ... ... екі топқа бөлінеді. Сыртқы ықпалдарға микроорганизмдер (бактериялар, вирустар); жануарлар ... ... ... ... ... заттар (қышқылдар, сілтілер); механикалық (бөгде денелер, жарақат, қысым) және температуралық әсерлер ... ... ... қуаттары (радийбелсенді, ультракүлгін және рентген сәулелері) жатады. Қабынуды туындататын организмнің ішкі ықпалдарына: тромбоз, қан құйылу, тас ... ... зат ... ... ж.б. ... ... орта құбылыстарының әсерлерінен дамитын жандүниелік күйзелістер, эмоциялық зорлануларда қабынудың себебі болуы ықтимал. Олар қан айналым бұзылыстарына, зат ... ... (май ... ... ... ... ... ағзаның (асқазанның, жүректің ж. б.) кейбір, кейде тіпті әдеттегі, қоздырғыштарға төзімділігі әлсіретуі мүмкін.
Патогенезі.
Қабынудың патогенезін мына тізбек ... ... ... ... ... және ... Экссудация (микроциркуляция бұзылыстары, лейкоцидтердің эмиграциясы).
а) қан тамырларының реакциялары (ишемия, артериялы және веналық гиперемия, ...
ә) ... ... ... ... ... кемерленіп тұруы (маргинациясы) мен эмиграциясы.
в) қан тамырлары сыртындағы үрдістер (хемотаксис, фагоцитоз).
3. Пролиферация.
Әлтерация (лат. alterare -- ... -- ... ... аралық заттардың, нерв аяқшаларының, қан тамырларының дистрофиялық, некробиоздық немесе некроздық бүлінулерімен сипатталады. Бірінші әлтерация зақымдаушы қоздырғыштың тікелей ... ... Бұл ... ... ... қабығы бүлінуімен қатар митохондрийлардың мембраналары зақымданады. Мембраналардың иондық насостарының қызметтері нашарлайды; жасуша ... ... ... қабынудың негізгі белгілері қызару, ісіну мен ауыру сезімін түсіндіруге болады.
Алғашқы әлтерацияның нәтижесінде қан ... ... ... ... базофилдер, моноциттер, лимфоциттер) және тін базофилдері (мес жасушалары) іштеріндегі белсенді заттарын, түйіршіктерін сыртқа шығарады. Осыдан ... ... ... ... ... заттар көбейеді. Бұл заттарды қабынудың дәнекерлері (медиаторлары) деп атайды. Олар айналасындағы сау жасушалардың бүлінуіне әкеледі. Сонымен, бірінші әлтерация қабыну шақыратын ... ... ... ... ... Ал, ... ... тіндерге лизосомалық ферменттердің және биологиялық белсенді заттардың (қабыну медиаторларының немесе дәнекерлерінің) әсерлерінен дамиды.
Қазір көптеген қабыну дамуына ... ... ... ... ... Оларды: жасушалардан пайда болатын (жасушалық) дәнекерлер және қан плазмасында болатын (гуморалдық) - медиаторлар деп екі топқа ... ... ... ... ... ... ферменттер,катиондық нәруыздар, лимфокиндер, простагландиндер, циклдік нуклеотидтер жатады. Қан плазмасында ... ... және қан ұю ... ... ... болады және олар әсерленеді, қабыну дамуына дәнекерлер болады.
Гистамин мес ... ... ... гепаринмен және химазамен байланысқан әсерсіз түрде болады. Бос күйінде ол ұсақ тамырларға (капиллярлар, венулалар), олардың кемерлерінің өткізгіштігін көтеріп, ... әсер ... ... аз ... ... кеңітеді, ал көп мөлшерде - венулаларды жиырады.
Серотонин қабынудың келесі жасушалық медиаторы болып саналады. Ол ... ... ... шырышты қабығының хромафиндік жасушаларында, сонымен қатар мидың кейбір нервтік құрылымдарында болады. Жасушалардың бүлінуі кезінде серотонин сыртқы ... ... ... ... ... жасушалары мен базофильдерден гепарин босайды. Ол капиллярлардың ішкі ... ... ... ... ... қан ұю ... тежеп, гистаминді байланыстырып, комплементті тежеп, қабынуға қарсы ықпал етеді.
Фагоциттердің катиондық нәруыздары тамыр кемерлерінің ... ... зат ... ... және ... әсер етеді.
Лимфокиндер - лимфоциттерде болатын пептидтері қабыну медиаторларына жатады. 10-нан астам лимфокиндердің түрлері белгілі. ... Олар қан ... ... экссудацияға, хемотаксиске әкеледі, қан ұю үрдістерін кейде қарма-қарсы бағыттарда өзгертеді.
Арахидон қышқылы гиперергиялық (аллергиялық) қабынудың қуатты дәнекерлері және ... ... ... ... ... әкеледі; бронхиолардың тегіс еттерін жиырылтады.
Қанайналым бұзылыстары. Қабыну жергілікті қан және лимфа айналымдарының, әсіресе микроциркуляциялардың бұзылыстарымен сипатталады. Оларды 1887 жылы ... ... ... деп ... майда тамырлар (артериолалар, метаартериолалар, қылтамырлар және ... ... ... ... ... осы тамырлар мен тіндер арасында әртүрлі заттармен (О2, СО2,қоректік зат алмасу өнімдері) алмасуды айтады. ... ... ... көмегімен зерттеу ыңғайлы. Бүл кезде бақаны ішектерін сыртқа шығарып, тақтайдың тесігі үстіне кереді де, ... ... ... Сол ... ... әсерінен (ішектерін шығарғандағы зақымдану) бірден пайда болатын артериолалардың тарылуын ... ... ... ... Ол ... ... (аксон рефлексі бойынш тамыр жиырылтқыш нервтің тонусы артуынан) болады және тез өтеді. Бұнын артынан артериялық гиперемия ... ... Ол ... ... ... мен капиллярлар қабырғаларының тегіс еттерінің босаңсып кетуінен болады. Бұл ... ... ... ... ағып ... ұлғайтады; бұрын қызмет атқармаған капиллярларды ашып, оларда қан қысымының көбеюіне әкеледі. Осының нәтижесінде қабыну ошағында қызару болады және зат ... ... ... ... температурасы жоғарылауы байқалады. Тәжірибе басталғаннан кейін 30-60 минөт өткен соң қабынудың барысы ақырындап өзгереді: артериялық гиперемия веналық гиперемиямен ауысады. Бұл ... қан ағу ... ... қан ағу түрі өзгереді. Қанның реологиялық (гр.rheos - ағым) қасиеті өзгереді. Қан қоюланып, тұтқырланады, ... ... ... ... ... шоғырланып, агрегаттар құрайды. Бұл эритроциттердің агрегаттары баяу жылжиды немесе ұсақ тамырларда мүлдем тоқтап ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Оларды үш топқа бөлуге болады. Біріншісін қан, екіншісін тамыр кемерлері, үшіншісін - сыртқы тіндер ... ... ... байланысты жайттарға: лейкоциттердің тамыр қабырғаларына шет жағалап орналасуы, эритроциттердің ісінуі және агрегациясы, қанның сұйық бөлшегінің қабынған тінге шығуы және қан ... ... ... ... ... ... ... веналық гиперемияға әкелуі эндотелий жасушалары ісінуінің нәтижесінде ұсақ ... ... ... ... ... ... ... тіндердің, жасушааралық сұйықтар веналар мен лимфалық тамырларды қысып қалуынан веналық гиперемия ... Ары ... ... ... және стаз ... жағдай дамуымен қан қозғалысы тербелмелі түр қабылдайды - жүрек систоласы ... ол ... ... ... ... ... ... - кері бағытта қозғалады. Соңында қан қозғалысы толық тоқтайды, стаз дамиды. Стаз (грек, stasis - ... - ... ... ... жергілікті қан жүрудің жиі тоқтауы.
Веналық гиперемия мен стаз қабыну медиаторларын қабыну ошағында жинап, жалпы қан айналымға түсірмейді. Егер олар қан ... ... ... онда организмде көптеген патологиялық бұзылыстарға әкелуі мүмкін.
Веналық гиперемия мен стаз ... және ... ... ... ... ... (лат. exsudare - ... деп қанның сұйық бөлшектерінің, онда еріген электролиттердің, қан нәруыздары мен жасушаларының тамыр сыртындағы ... ... ... ... ... ... қабырғаларының өткізгіштігінің көтерілуі.
Қан нәруыздарының сыртқа шығуына байланысты тамыр ... ... ... ... Бұл ... қысымның көтерілуіне әкеледі. Экссудациямен лейкоциттердің эмиграциясы (лат. emigrare - орын ауыстыру) тығыз байланысты және ол үш ... ...
1. ... ... ... кемерленіп тұруы (маргинация);
2. Лейкоциттердің тамыр қабырғалары арқылы тамырдың сыртына шығуы;
3. Лейкоциттердің қабыну ошағында қозғалуы;
Экссудаттың жасушалық құрамы қабынудың пайда болу ... ... ... ... Егер ... ірің туындататын микробтардың (стафилококктар, стрептококктар) әсерінен дамыса, онда ... ... ... ... болады, егер қабыну иммундық негізде (аллергия) болса немесе қарапайым жануарлармен, құрттармен ... ... онда ... көп ... Баяу ... ... ... (туберкулез, сифилис) экссудатта бір ядролы жасушалар (лимфоциттер, моноциттер) көп болады.
Қабыну ошағында лейкоциттердің негізгі ... ... ... бөлшектерді сіңіру және қорыту (фагоцитоз) есептеледі.
Фагоцитоз төрт сатыда өтеді: 1. Жақындасу, 2. Жабысу, 3. Жұту, 4. ... ... ... ... ... ... ... шыққан сүйық, қан плазмасының нәруыздары мен электролиттері, қан жасушалары кіреді. Сол себептен экссудаттың транссудаттан айырмашылығы оның ... ... (2 ... ... ... болады. Егер тамыр кемерлерінің өткізгіштігі аз бүлінген болса, онда ... ... ... мен ... ғана ... ... қатты көтерілген болса, онда қан плазмасынан тінге кесек молекулалық фибриноген шығады. Бұл кезде қан тамырларынан жасушалар да эритроциттер мен лейкоциттер шыға ... ... ... ... лейкоциттердің және жергілікті тін жасушаларының ыдырауынан көптеген ферменттер босап шығады. Сондықтан экссудатта ... ... ... ж. б. ... ... ... меншікті тығыздығы (1,016-1,020) тра'нсудаттан (1,004-1,010) көп болады.
Пролиферация (лат. proles - ... fero - ... ... ... ... ... мен лимфоциттердің, жергілікті тін жасушаларының өсіп-өнуі. пролиферацияны дамытатын бірнеше медиаторлар белгілі, пролиферация үрдісі белгілі бір мөлшерде болуы қажет. Оның тым ... ... ... ... ... ... және ... бүзатын артық тыртық тіннің өсіп-өніп кетуіне әкеледі. Бұл әсіресе жүрек қақпақшаларының, ми қабықтарының қабынуы кезінде өте қауіпті. ... ... ... дәнекер тіні же.сушаларының өсіп-өнуі белгілі мөлшерде шектеліп тұруы қажет. Сайын келгенде, тіннің кішігірім бүлінулерінде, жарақаттануында ... ... ... ... ... ... ... аяқталады. Тым көп жасушалар тіршілігін жоғалтқанда ақау дәнекер тінге ауысып артынан тыртық ... ... ... ... ... ... ... себепкер ықпалдарымен күресу, оны аластауға тырысу. Жұқпаларға қарсы бактерецидтік дәрі дәрімектер қолдану керек.
2.Қабыну ошағындағы микроциркуляциялық ... ... ... бұл үшін ар ... ... ... ... қолданыладввыы. Микроциркуляцияның жасқаруына байланысты зат алмасу процестері түзіледі. Қабынудың жазылуы жылдамдайды.
3.Қабыну медиаторларының әсерлерін шектеу. Ол үшін ... ... ... ... ... , Қабыну дәнекерлерін ыдырататын ферменттерді сергіту қажет. Простаглиндердің түзілүін шектеу.
4.Жасушалардың, әсіресе лизосомалардың ... ... ... Ол үшін әртүрлі антиоксидаттар, витаминдер, стероидтық гормондар ж.б. пайдаланылады.
5.Қан ұю жүйесін реттеу фибронолиздіі арттыыру. Гепарин қан құю ... ... ... ... азайтады гистаминді байланыстырып қабынуға қарсы әсер етеді.
6.Имундық жүйе қызметін ретке келтіру, ол үшін имундық ... ... ... ... хирургиялық тәсілмен іріңді сыртқа шығару қажет.
8.Организімнің уыттануымен күресу бауырдыың ішектердің қабыну ... ... орын ... ... келгенде қабынуды емдегенде бұл үррдістіңқарама қайшылықты мәнін естен шығармау керек. Сондықтан бүліну ... ... ... ... ... маңызды компенцациялық үрдістерді арттыру қажет.
Өзіндік жұмыс
Сөзжұмбақ
Қ
А
Б
Ы
Н
У
Сұрақтары:
* Қабыну реакциясы қандай агентті жояды?
* Қабынудың алғашқы фазасы қалай аталады?
* ... ... ... ... өте ... ... ... қандай мағынаны білдіреді?
* Қабыну қай аймақта дамып бір - ... ... ... ... мен ... ... ... қабынудың түрі қалай аталады?
Графикалық диктант
* Қабыну реакциясы зақымдаушы агентті жояды ма?
Иә Жоқ
* ... ... алты түрі ... Жоқ
* ... өлі немесе тірі денелерді сіңіруі фагоцитоз деп аталады ма?
Иә ... ... ... ... ... байланысты ма?
Иә Жоқ
* ... ... ... кешендерді жатқызуға болады ма?
Иә ... Иә
* ... ... ... Иә ... ... ....... ... және физиологиялық процесстерге негізделіп филогенді қалыптастыратын қорғау бейімделу реакциясы.
* Қабынудың себептері .................... факторлар болуы мүмкін.
* ... ... ... ... ................... тканьдердің зақымдалуы.
* Экссудация - ................ бөліну фазасына ілім ... ...
* ... физикалық, химиялық
* Гистион
* Альтерация
* Альтерация мен медиаторлар
Тест
* Қабынуды шығу тегіне байланысты неше ... ... 6
* 5
* 2
* ... ... ... бар?
* Мезенхималық, паренхималық
* Биологиялық, физикалық, химиялық
* Функционалды
* Қабыну қандай тканьді қалпына келтіреді?
* ...
* ... ... Қабыну реакциясы зақымдаушы агенті не істейді?
* Зерттейді
* Фосфорлайды
* ... ... ... ...
* Альтерация
* Дистрофия
* Фагоцитоз
* Клетканың өлі немесе тірі денелерді сіңіруі қалай аталады?
* Фагоцитоз
* ...
* ... ... ... неде ... Гистион
* Өнімділік
* Дистрофия
Жауаптары:
* С
* В
* А
* С
* А
* А
* А ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет
Алғашқы көмек7 бет
Ас қорыту мүшелерінің аурулары6 бет
Аса қауіпті анаэробты қоздырғыш инфекциясы4 бет
Аса қауіпті инфекциялық аурулар10 бет
Асқазан мен он екі елі ішектің ойық жара ауруы12 бет
Бауырдың жайылмалы аурулары11 бет
Бүйрек туралы14 бет
Бұзау трихофитиясы53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь