«Дизель сорғысының қалған режимді реттеуші»

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.5 бет.
2. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6 бет.
2.1 Қозғалтқыш ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.13 бет.
2.2 Дизель сорғысының қалаған режимді реттеуіші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.15 бет.
2.3 Дизель қозғалқышының отын айдаушы сорғысының жөндеу және техникалық
қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16.21 бет.
3.Экономика (технологиялық карталар, сызбалар есептер) ... ... ... ... ... ... ... .22.29 бет.
4.Еңбекті қорғау және техника қауіпсідігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30 бет.
5.Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .31 бет.
6.Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32 бет.
2.1 Қозғалтқыш
Қозғалтқыш деп энергияның кез – келген бір түрін тек механикалық энергияға айналдырып беретін қондырғыны айтады.Олай болса двигательдер қолданылатын энергия түріне қарай бірнеше түрге бөлінеді.Олардың негізгілері жылу, электр, жел, су және т.с. түрлері.
Автомобильдерде пайдаланылатын двигательдердің негізгісі – ол жылу двигательдері. Олар да өздерінің жұмыс істеу принциптеріне қарай бірнеше түрге бөлінеді.Мұндай жылу двигательдері көбінесе от жағатын бөлігінің орналасуына байланысты екі түрге, яғни сырттан немесе іштен жанатын двигательдер болып бөлінеді.
Автомобильдерде іштен жанатын двигательдер қолданылады.Мұндай двигательдерде отын двигатель ішінде жанып, жанған газдың температура есебінен қысымы көбейеді де двигательдің қозғалатын бөлшегін итеріп жұмыс атқарады.Осындай двигательдер көбінесе поршеньді етіп жасалады.Газ қысымы арқылы қозғалатын поршеньді итеріп, оның қозғалысы басқа механизмдер арқылы сырттағы қажетті жеріне механикалық эергия түрінде беріледі.Осыдан басқа іштей жанатын двигательдердің роторлы түрі де болады. Яғни мұнда газ қысымы арнаулы роторға орналасқан қалақшаға беріледі де, оны айналмалы қозғалысқа келтіреді.Бірақ роторлы дигательдер әлі де жетілдіруді қажет ететіндіктен, қазіргі таңдағы автоморбильдерде онша қолдау таба алған жоқ.
Сонымен, көптеген түрлі двигательдер ішіндегі, автомобильдерде көп қолдау тапқан іштен жанатын поршеньді двигательдер болып табылады.Олай болса осы оқулықта сондай двигательдердің құрылыстарыьмен ждұмыс принциптері келтіріледі.
2.1 Іштен жанатын поршеньді двигательдердің жұмыс принциптері
Іштен жанатын поршеньді двигательдердің жұмыс принциптері мына төмендегідей ретпен жүретін процестерге негізделген .Цилиндр ішінде поршень ілгері – кейінді қозғалып тұрады.Соның қозғалысының салдарынан цилиндр ішінде неше түрлі құбылыс пайда болады.Ал цилиндр үсті цилиндр баласымен бекітілген, ал оның сыртпен қатысуы соратын, шығаратын клапандар арқылы жүргізіледі.Енді осы поршеньнің жүрісін рет – ретімен қарастырылады.
Поршень жоғарыдан төмен қарай жылжиды, яғни поршеньнің үстіндегі кеңістік көбейеді.Олай болса оның
6 ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Автомобильдің құрлысы және пайдалануы авторы: П.Ж.Жүнісбеков
2. Автомобильдерді жөндеу және текникалық қызмет авторлар: П.Ж. Жүнісбеков, М.Т.Жетпейісов, Г.А. Мамедалиева, М.С. Дүйсенбаев
3. Автомеханиктерге арналған материалтану негіздері авторлары: С.Скрынник, Т.Рахманов
4. Автомобильдер мен қозгғалтқыштар теориясы автор: Б.А. Алиев
5. Бутусов А.М., Образцов О.П., Жадаев В.Ф. и др. Автомобиль ГАЗ-66: Устройство, техн. обслуживание и ремонт. — М.: Транспорт, 1988.
        
        №16 КОЛЛЕДЖ МКҚК
САПА МЕНЕДЖМЕНТІ ЖҮЙЕСІ
«БЕКІТЕМІН»
Директор____________З. Талбидин
«_____»_______________20___ж
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Ф-ӨОБ-03/20
Тақырыбы «Дизель сорғысының ... ... ... хат ... ... ... _______________________________________ парақ
Дипломдық жұмысты орындаушы __________ ... ... ... ... ... О
(қолтаңбасы)
(аты-жөні)
ӨОБ басшысы _________ ... ... ... пайдаланылатын басылым
Шардара
АЛҒЫ СӨЗ
Бұл дипломдық жұмыста автомобильдердің дизель сорғысының қалған
режимді реттеуші ... ... мен ... ... ... ... ... ақаулардың түрлері және олардың келіп шығу
себептері мен жөндеу материалдары туралы түсінік беріледі.
Дипломдық жұмыста тақырып бойынша таңдалған механизмдердің сызбалары
мен барлық бөлшек- ... ... ... ... ... ... ... қолданып жүрген, ғылым мен техниканың
жетістіктеріне сүйене отырып жасалған механизмдер мен қондырғылар болып
табылады.
МАЗМҰНЫ
1.Кіріспе
............................................................................
..................................4-5 бет.
2. ... ... ... 6-13 ... ... сорғысының ... ... ... ... ... отын ... сорғысының жөндеу және
техникалық
қызметтері.................................................................
....................................16-21 бет.
3.Экономика (технологиялық ... ... ... ... ... және ... бет.
5.Қортынды
............................................................................
.............................31 бет.
6.Пайдаланған ... ... ... құрылысы жағынан өте күделі машиналар қатарына
жатады.Өйткені оың құрамына бірнеше механизмдер мен жүйелер ... ... ... ... болады.Дегенменде, ондағы негізгі механизмдер
мен жүйелердің жұмыстары белгілі бір принцип пен заңдылыққа
бағынатындықтан, құрылыстары да ұқсас болады.Жүк машиналарының жалпы
құрылысы ... ... үш ... тұрады.Олар: кузов. Двигатель және
шасси.
Кузов тасылатын ... ... ... ол ... ... ... ... болады.Мысалы жүк таситын машиналардың кузовы
науа тәрізді жасалып, жүргізуші отыратын ... ... адам ... машина мен автобустардың кузовына ... ... ... ... қамтамасыз ететін қондырғылар орнатылады.
Двигатель автомобильдің жүруіне және басқа жұмыстарға арналған қажетті
қуатты тудыратын бөлігі.Оның негізгі жұмыс принципі, ... бір ... ... ... ... ... ... энергияға) айналдыру
болып табылады.Осы двигательден алынған механикалық энергия автомобильдің
жүргізгіш ... ... де ол жол ... ... ... күш ... ... жол бетімен жүруге мүмкіндік
береді.Сондықтанда двигательдің басқа осындай жұмыс атқаратын генератордан
айырмашылығы, двигательден тек қана ... ... ... ал
генераторларда энергияның басқа түрлері де алынуы мүмкін.
Шасси деп ... жол ... ... ... ... ... ... айтады.Оған трансмиссия, алдыңғы және
артқы белдемелер жүретін дөңгелектерімен, машина тұғыры, дөңгелек ... және ... ... ... Осы ... әрқайсысы
белгілі бір жұмысты атқаратын, бірнеше механизмдер мен жүйелерден тұратын
күрделі қондырғы болып табылады.
Трансмиссия – двигателден келген ... ... ... ... беретін қондырғы.Ол тек қуатты тасымалдап қана қоймайды, оны
машина қажетіне қарай ... - ... ... ... қажетті күш көп болған жағдайда, оның жылдамдығын азайтады немесе
керісінше.Оның үстіне машина ... ... да ... ... ... ... қарай жүруін де қамтамасыз етеді.Сөйтіп
трансмиссия көптеген қызмет атқаратын күрделі қондырғы.
Алдыңғы және артқы ...... ... ... ... жол ... ... қызметін атқарады.Осыған қосымша ол
белдемелерде бірнеше түрлі механизмдер ... ... ... ... ... тежегішті т.с. бөлшектер орналасады, ал
алдыңғы басқаратын белдемеде де ... ... ... ... ... Олар 1.3 және 1.4 – ... белгіленген.
Машина тұғыры – автомобильдің шасси бөлігінің барлық механизмдерімен
қоса, двигатель мен ... да ... ... ... ... ... ... болады. Кейбіреуі арнаулы ... ... жүк ... ... ... ... ... кузовпен бірге
(жеңіл машиналарда) жасалады.Осы ек іжағдайда да ... оның ... ... бөлшектерін біріктіріп, бекітетін қондырғы ... ...... және ... ... ... тұғырына
бекітіп қана қоймайды, жүріс ... ... ... ... ... ... ... жол бетінің бедерімен жанасқан
кезде неше түрлі күштер туып, автомобильді ... ... ... ... ... жиілігін бір қалыпқа келтірмесе,
машинаның жүріс жұмсақтығы бұзылады.Сөйтіп оның ... ... ... ... ... ... ... құралады.Олардың негізгісі –
машинаның жүріс бағытын басқаратын рульдік ... ... ... автомобильдің жүрісін берілген траектория арқылы бағыттап отырады.
Тежеу жүйесі – автомобильдің жылдамдығын азайтып,тіпті ... ... бұл ... ... ... барлық
жүріс дөңгелектерінде орналасып, оның айналуын тежеу арқылы ауырлатады да
жүріс жылдамдығын ... ... ... осы ... ... ... ... болуы
мүмкін.Оның негізгі себебі, олардың эксплуатациялық қасиеттерін жақсарту
болып табылады.
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Қозғалтқыш
Қозғалтқыш деп ... кез – ... бір ... тек ... ... ... қондырғыны айтады.Олай болса двигательдер
қолданылатын ... ... ... ... ... ... жылу, электр, жел, су және т.с. түрлері.
Автомобильдерде пайдаланылатын двигательдердің негізгісі – ол ... Олар да ... ... ... ... ... ... бөлінеді.Мұндай жылу двигательдері көбінесе от ... ... ... екі ... яғни сырттан немесе іштен жанатын
двигательдер болып бөлінеді.
Автомобильдерде іштен жанатын ... ... отын ... ... ... ... ... температура
есебінен қысымы көбейеді де двигательдің қозғалатын бөлшегін итеріп жұмыс
атқарады.Осындай двигательдер көбінесе поршеньді етіп ... ... ... ... итеріп, оның қозғалысы басқа механизмдер арқылы
сырттағы қажетті жеріне механикалық эергия түрінде беріледі.Осыдан ... ... ... ... түрі де ... Яғни мұнда газ қысымы
арнаулы роторға орналасқан қалақшаға беріледі де, оны айналмалы қозғалысқа
келтіреді.Бірақ роторлы ... әлі де ... ... ... ... ... онша қолдау таба алған жоқ.
Сонымен, көптеген түрлі двигательдер ішіндегі, автомобильдерде көп
қолдау тапқан іштен жанатын ... ... ... ... осы оқулықта ... ... ... ждұмыс
принциптері келтіріледі.
2.1 Іштен жанатын поршеньді двигательдердің жұмыс принциптері
Іштен жанатын поршеньді двигательдердің ... ... ... ретпен жүретін процестерге негізделген .Цилиндр ішінде поршень
ілгері – кейінді қозғалып тұрады.Соның қозғалысының ... ... неше ... ... ... болады.Ал цилиндр үсті цилиндр баласымен
бекітілген, ал оның ... ... ... ... клапандар арқылы
жүргізіледі.Енді осы поршеньнің жүрісін рет – ретімен қарастырылады.
Поршень жоғарыдан төмен қарай ... яғни ... ... ... ... оның ішіндегі газ қысымы азайып, вакуум ... ... ... ... ... да сырттан ауа немесе ... жану ... ... ... сору процесі деп атаймыз
Поршеньнің ендігі жүрісі төменнен жоғары ... ... Сол ... ... ... ... ... цилиндр ішіндегі газ қысылады,
яғни көлемі азаяды. Мұны қысу ... деп ... ... ... оның ... азайып, температурасы көтеріледі.
Поршень жоғары жеткен кезде қысылыптұрған, қызып тұрған жану қоспасына
электр ұшқынын беріп ... ... ... тұрған ауаға жанар май
шашылады да ол тұтанып жанады.Сонымен қысу ... ... жану ... асады.
Жанған газ өте үлкен жылу бөліп шығарады да ол газдың температурасы
көтеріледі, ал ... ... оның ... да артады.Енді осы қысым
поршеньді төмен қарай итереді.Мұны ұлғаю процесі деп атаймыз. Бұл ... де ... ... ... ... газ ұлғайып біткеннен кейін поршень ... ... ... ... ... клапан ашылады да жанған газ сыртқа қарай
поршеньмен итеріліп ... ...... ... ... әрі ... осы процестер қайталана береді.
Сонымен, іштен жанатын поршеньді двигательдердіңғ жұмысы ... ... ... ... қысу, ұлғаю және шығару процестеріне
байланысты екен.Олай болса ... бір ... бір такт деп ... ... төрт ... ... деп ... болады.Себебі
барлық жұмыс төрт тактыда атқарылып бітеді.Ал осы жұмыстар ... ... ... болса, онда ондай двигательдерді екі тактылы ... ... деп ... тактылы двигатель іштей жанатын двигателдерде клапандар болмайды
Олардың орнына цилиндрдің орта шенінен шығаратын және ... ... Сол ... ... өзі ... ашып ... поршеньнің
жарты жүрісінде бір процесс орындалады.
Екі тактылы двигательдердің жұмысы мына ... ... ... ... ... ... ... арқылы ауа немесе жану
қоспасы айдап кіргізіледі, яғни сору ... ... ... ... ... және ... ... жапқаннан кейін, қысу
процесі басталады.Ал сол процестің соңында, жоғарыда айтылған төрт ... ... жану мен ... процесі іске асады.Ал ұлғаю поршеньнің
жарты жүрісіне дейін, яғни ... ... ... ... ғана ... ... ашылған тесіктен жанған газ өз қалдық қысымы ... ... әрі ... қимылдар қайталана береді.Яғни, екі тактылы
двигательдің төрт ... ... ... ... ... екі ... ... айтылған жұмыс процесінде, цилиндр ішіне сору кезінде ауа
немесе жану қоспасы сорылады делінген.Осыған байланысты ... ... екі ... ... сору ... ... ... тек ауа ғана
сорылып кіріп, қысу процесінің соңында оған жанар май ... ... ... ... арқылы тұтандыратын болсақ, онда ондай
двигательдерді ... ... деп ... егер жану ... сыртында орналасқан, арнаулы аспапта дайындап, сору кезінде цилиндр
сыртында орналасқан, арнаулы аспапта дайындап, сору ... ... ... ... жану ... ... оны арнаулы электр ... ... онда ... двигательдерді карбюраторлы двигательдер
деп атайды.Өйткені ауа мен жанар майды осы карбюратордаараластырып, жану
қоспасын жасайды.
Автомобильдерде осы ... және ... ... ... қолданылады.
Автомобильдерде қолданылатын двигательдер мынандай ... ... ...... және газ ... ... майлайтын, суытатын жүйелер және оталдыратын қондырғы.
Иінді – шатунды механизм.Иінді – шатунды ... ... және ... ... деп екі ... ... бөлшектерге цилиндрді, ал қозғалатын бөлшектерге
поршень, шатун және иінді ... ... ... жатады.Сонымен
двигательдердің иінді – шатунды ... ... ... бөлшектер
тобынан құралады:цилиндрлер тобы, поршень тобы, шатун тобы және иінді білік
тобы.
Осы көрсетілген ... ... ... ... бір қызметті
атқарады.Цилиндрлер тобы – поршеньнің әрі – бері ... ... ... қоса, оның ішінде процестер жүру үшін қажетті ... ... ... ... ... мен аралықтағы қозғалуға
қажетті болатын ... ... ... ... ... ... ... байланысты газ қысымын қабылдау қызметтерін атқарады. Шатун
тобының бөлшектері поршень мен ... ... ... ... ... газ ... ... иінді білікке жеткізеді, ал керек болғанда иінді
біліктегі күшті поршеньге жеткізеді. Сөйтіп, ... түзу ... ... ... айналмалы қозғалысына ауыстыру қызметін
атқарады.Иінді білік тобы ... ... ... ... өзі ... келеді де, сырттағы трансмиссия арқылы жүргізетін дөңгелектерді
айналдырады.
Цилиндрлер арнаулы құйылып жасаған блоктағы ұяларға бекітіледі.Егер
цилиндр “дымқыл” болса, онда оның ... және ... ... ғана ... Ол ... ... ... төсемдермен, сұйық ақпайтындай ... Ал ... ... өн бойында бітеу жасалған ұяларға престеп
орнатады.
Иінді шатунды механизмнің қозғалатын ... тобы 2.5 – ... ... бөлшектер тобына бөлуге болады: поршень, шатун тобы
және иінді – ... ... Олар бір – ... ... ... ... ... поршенннің өзі (15), ... және ... ... ... ... (6) (2.5 – ... шіші қуыс ... тәрізді болаттан
шыңдап жасалады.Ол екі ұшымен поршеньдегі қалың құйылмаға (3) тығыз кіріп
тұрады да, ... ... ... басы (7) ... сол саусақ
арқылы шатун бұрылып, бұлғақтаған қозғалыс жасай алады.
Шатун тобының бөлшектері негізгі ... ... және ... подшибниктерінен (ішпектерінен) құралады.Шатунның өзі ішінде
ішпегі бар жоғарғы басынан (7), сол сияқты ... ... (10,11) ... (8) ... ... ішіндегі ішпегімен (көбінесе қоладан
жасалады) поршень саусағына кіріп тұрады да оны ... ... ... ... ... ... ... саусақ пен ішпек ... ... ... ... ... екі ... етіп ... төменгі басы екіге жарылып (10,11) жасалғандықтан, оны иінді
біліктің мойнына кигізуге мүмкіндік туады. Сол сияқты оның ішпегі (4) ... ... ... төменгі бөлігін оың қақпағы деп атайды және
ол ... (9) ... ... ... ... киілгеннен кейін, шатун басының
екінші жартысына бекітіледі.
Қозғалатын бөлшектер тобындағы ең күрделісіне иінді біліктің ... ... ... ... ... оның ... ... және басқа
жүйелердегі механизмдерді іске қосатын шестерня (31) мен ... ... ... ... қызметі шатуннан келген күшті иін түрінде
жасалған шатун мойны (3, 13) ... ... ... мойындары (29, 12, 24,
19) арқылы айналмалы қозғалыс жасайды.Тірек мойындары мен ... ... (25) ... жалғасып тұрады.Кейбір жақтауларға тірек
мойындарын ортадан тебетін күштерден жеңілдету үшін қарсы жүктер (28, ... ... ... ... (32) ... (31) ... газ ... механизмін іске қосады.Онымен қоса ... ... шкив (33) ... де ... ... ... электр генераторларын
және тағы ... ... ... ... ... ... ... артқы жағына (20) арнаулы фланец арқылы маховик (18) бекітіледі.
Иінді біліктің осы көрсетілген бөлшектері ... ... ... ... ... жасалынады.Сондықтан олар
бөлшектенбейді.Иінді ... ... ... ... саны мен ... ... ... бір – ақ рет жинақталып құралады.Тірек
мойындарындағы ... ... ... ... ... тәрізді
жасалады.Олар арнаулы жарты төсемелер (22, 27, 30) ... ... ... ... ... өн бойында жағар май жүретін қуыстар (23) жасалып,
арнаулы бітегіштерімен жабылып ... Сол ... ... ... ... ... ... келетін маймен майланып тұрады. Әрі сол майлар
ортадан тепкіш ... ... ... яғни ... ... ... сол ... керегелеріне жабысып қалады. Двигательді капиталдық
жөндеу кезінде арнаулы бітегіштерді ашып, сол қуыстарды тазалап ... ... ... Газ ... ... ... шатунды механизмнің
жұмысына сәйкес, цилиндр ішінде жүретін процестерді басқарады.Сору ... ... ... жану ... ... ... ауа ... Ол үшін сору клапанын ашады. Қысу, жану, ұлғаю процестері
кезінде цилиндр ішіне, ... ... ... ... ... ал ... кезінде, шығару клапанын ашып, жанған ... ... ... Осы аталған қызметтерді атқару үшін газ тарату механизмі ... ... ... ... тобы мен ... қозғалыс беретін жетек
тобы. Ал осы бөлшектер тобының орналасуына байланысты газ тарату ... ... ... ... ... орналасуына байланысты,
жоғарғы және жандық газ тарату механизмдер ... ... ... механизмі. Осындай клапандардың орналасу түріне байланысты, ... де ... ... двигательдерінде көбінде газ тарату механизмі газ тарату
фазасын тұрақты ... ... ... ... ... диаграммасы – бұл клапандардың ашылу немесе
жабылу моменттерінің (фаза) иінді білік бұрылу бұрышымен ... ... ... түрінде берілген.Газ таратудағы диаграммада көрсетілген
аралықтарды, ... ... ... ... ... ... Неғұрлым
иінді біліктің айналу жиілігі жоғары болса, соғұрлым ол ... Сору ... ... бір мезгілде ашылу уақыты кейбір двигательдерде 16° ... 60° - қа ... ... ... ... газ ... диаграммасын әрбір двигательге эксперимент
түрінде анықтайды.Қабылданған газ тарату диаграммасы ( аз ғана ... ... және ... ... газ ... ... двигательдерде (ГТМ) газ тарату
фазасы басқарылмайды немесе ... ... ... газ тарату механизмін (ГТМ) ашу және жабу бұрыштарын
электронды жүйемен реттеу қолданып ... ... ... ... немесе басқа жолмен басқарылатын жүйесі бар және оның
үстіне олар электрондық ... ... ... ... ... басқарылып жұмыс істейтін газ тарату ... ... ... ... өзгертуге мүмкіндік туады.
Басқарылмайтын газ тарату фазасы төменгі ... ... ... ... жағдайда цилиндрге ертерек кірген ауа ... ... ... ... ... ... ал ... клапаны тым ерте
ашылады.Соның салдарынан цилиндрден ... ... ... ... ... ... ... шығып кетеді.
Қазіргі заманғы кейбір двигательдерде цилиндрлерінің жақсы толуын
қамтамасыз ету үшін, иінді ... ... ... байланысты, газ тарату
фазасындағы клапандардың ашылу – жабылу кезеңдерін шапшаң реттеледі.
Иінді біліктің айналу жылдамдығының ... ... ... ... ... ... және цилиндр ауамен немесе ... ... ... ... ... кезінде поршеньге ұзағырақ әсер етуі үшін
шығару клапаны ТӨН жақынырақ ... және ЖӨН ... аз ... ... ... ... ... кезінде шығару тактісі жүргенде,
поршеньнің ЖӨН қозғалуына қалдық ... ... ... әсер ... ... ... 1993ж бірінші болып Alfa Romeo компаниясы қадам
басты.Ол двигательге электрондық жүйе дабылымен басқарылып жұмыс істейтін,
екі ... ... ... бастапқы бұрыштық жағдайын бұрылыспен
өзгертетін ... ... ... тура осы ... – Benz және Nissan ... қолданылады.
Двигательдің төмен айналысында бұраушы момент 25 – 35℅, ал номиналды
айналыста 5℅ ... ашып – ... ... ... ... жүйе ... ... Реттеу дәлдігі 0,005 секунд ішінде ... ... газ ... ... басқарушы двигатель клапандарын электро –
магнитті басқару жүйесі жасалып және автомобильдерде қолданып ... ... ... ... ... ... оның ... өте күрделі қозғалыстар жасайды. Сол кезде олар әрі қозғалмайтын
бөлшектерге жанасып ... ... ... ... ... ... ... етіп өңдегенде қарамастан, оларды микробедерлер
сақталып қалады. Егер сол беттер өзара ... ... сол ... бір ... ... ... жылжуына үлкен кедергі келтіреді.Сондықтанда
сондай құрғақ үйкелісті, ... ... ... ... майлау
жүйесі іске асырады, яғни бөлшек бедерлерінің ой жерлері сұйық майға толады
да екі қырдың бір – ... ... ... болдырмайды. Әрі қарай
бөлшектердің жылжуы енді ... ... ... байланысты болғандықтан,
үйкеліс мүлде жеңілдейді.
Үйкеліс беттерінемайлайтын сұйықтықты жеткізуге байланысты, майлау
жүйесін үш түрге ... ... ... ... ... үлкен қысыммен
беріледі де үйкелетін екі бөлшек тіпті бір –бірімен тек сұйық қабат арқылы
жанасады. Екінші ... ... ... ... ... ... Бұл кезде үйкелетін екі бөлшек жартылай сұйықпен, жартылай өзара
жанасады.Үшінші түрі үйкеліс беттеріне әрі ... әрі ... ... Мұны
құрама майлау жүйесі деп атайды.
Двигательдердің бөлшектері құрылысы жөнінен және жұмыс ... ... ... ... ... ... бір ... яғни тек қысыммен ... тек ... ... тәсілін қолдана
алмайды.Сондықтанда қазіргі двигательдердің барлығында құрама майлау жүйесі
қолданылады, яғни кектер қысыммен, кейбір бөлшектер шашып ... ... ... ... ... схемасы көрсетілген.Оның жалпы
құрылысы мен жұмысы мына ... ... ... ... ... майлар) картер түбіне құйылып қойылады. Оның деңгейі белгілі
бір мөлшерде ... тиіс және оны ... ... (16) ... ... Енді осы ... түбіндегі май арнаулы сүзгімен жабдықталған
қабылдағыш (6) арқылы май насосымен (7) солып ... да ... әрі ... (1, 10) жіберіледі.
Сүзгілер екі түрлі болады: біреуі ірі тазартқыш ... ... ... ... тәсіліне қарай толық немесе жартылай ағынды
сүзгілер деп ... ... ... ... ... насос (7) айдап
шығарғын майда тұтас ... ал ... ... ... ... ... бір
бөлігін ғана тазалап тұрады. Көбінесе ... ... ... (10) ... ... ал ... ... (1) жартылай ағынды
болады.
Сүзгіден шыққан таза май ... ... ... Ол ... блогында магистрльдық тесік (12) жасалады. Сол магистральдық
тесіктерден майланатын бөлшектерге де ... ... ... ... ... берілген май арқылы майланады.Көбінесе ... ... ... ... ... және шатун мойындары (13),
жұдырықша біліктердің тірек мойындары (14), күйентелердің ... ... Одан ... ... менг ... клапандар, жұдырықшалар, поршень
саусақтары сияқты бөлшектер шашыраған май ... ... және тағы ... ... ... ... шашып, картер ішінде ұсақ
май тамшыларынан тұман түзеді де, олар ... ... ... ... ... ... жүйеге майды суытатын радиатор (3), май ... ... (11) және ... көрсететін термометр (2)
қойылған.
Май ... (7) үшін ... ... ... ... ... жұмыс істейді және аз ғана айналыста жоғарғы қысым жасай алатын
мүмкіндігі бар. ... ол ... ... ... ... ... кезінде қамтамасыз ете алады. Ал двигательдің айналыс ... ... оның ... ... ... ... реттегіш клапан (8)
қойылады. Оның серіппесі насостан шыққан тесікті бітеп тұратын шар ... ... аз ... жауып итеріп тұрады. Осыған басқа ірі сүзгімен
(10) параллель тура ... ... (9) ... Оның ... сүзгі
өте ластанып, май жүрмей қалған жағдайда, оның кіре берісіндегі көбейген
қысымның әсерімен клапаны ашылады да, май ... ... ... ... ... ... Олай ... жағадайда двигатель майсыз
жұмыс істеп, барлық үйкелетін бөлшектер ... ... ... сүзгі есебінде көбінесе реактивті центрифуга пайдаланылады. Оның
жұмыс ... ... ... ... ... Сол үшін оның айналатын
бөлігі болады. Оны ротор деп атайды. Сол роторда ... ... екі ... ... қойылған. Оларды сопло деп атайды. Насостан
қысыммен келген май сол соплолар ... ... ... да кері ... күш ... Осы ... болған күштер бір – біріне қарама – қарсы
бағытталғандықтан, айналдыру моментін жасап, роторды айналуға мәжбүр етеді.
Ротоор ... ... ... оның ... ... айналып,
ондағы лас кесектер ауыр болғандықтан ортадан сыртқа қарай көп күшпен
итеріледі де ротордың ішкі ... ... ... ... ... ... құйылады. Осылайша біртіндеп майды ... ... ... ... ... кезде, роторды бөлшектеп, оның ішкі
қабырғасында ... лас ... ... ... ... ... ... радиаторлар әртүрлі двигательдерде әрқалай жүйеге
жалғасады. 2.10 – суретте көрсетілген схемада ... ... ... кран (5) ... жалғасады. Ол кранды көбінесе жазда ашып, қыс
мезгілінде жауып ұстайды. Оған қосымша сақтандырғыш ... (4) ... ... ... ... жүйеге қосып ажырату қызметін
арнаулы клапан атқарады. Жүйедегі май суық кезінде оның ... ... ... ... ... ... да май ... бармай қайтадан
картерге құқйылады.
Жүйедегі май қысымы мен темперетурасын көрсететін құралдар(11, 2)
жүргізушінің ... ... ... ... бекітілген. Жұмыс кезінде
оларды үнемі бақылап отыру ... ... ... ... май
деңгейін де тексеріп тұрады.
Суыту жүйесі. Двигатель жұмыс істеген кезде ... ... ... және осыдан 1800 – 3000 градусқа дейін қызған газ ... ... мен блок ... ... ... жүйесі қызған
бөлшектерді суыту үшін қажет. Іштен жанатын двигательдерде ... ... ... ... ... ... көмегімен жасанды түрде суыту арқылы
жүзеге асырады.
Суыту жүйесінің негізхгі ... ол ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаға таратып жіберу
болып табылады, яғни двигательдің қызған бөлшектерінен ... ... ... болуы қажет. Осы тұрғыдан қарағанда двигательдердің
суыту жүйесі осы жылуды ... ... ... ... екі
түрге бөлінеді. Оның біріншісі ауа болса, екіншісі сұйық болады. Олай болса
двигательдер ауамен ... ... ... ... болып екі түрге
бөлінеді және олардың құрылысы да әртүрлі болады.
Ауамен салқындатылатын двигательдерде (1 – ... ... ... үшін ... және оның ... ... желдеткіш ауа
үрлейді. Желдеткіш ротордан тұрады, оның көп ... ... ... ... ... ... ... жиілігін өзгерту арқылы жылу режимін
автоматты ... Осы ... ... ... қолданылады.
Двигатель қызбағанда және цилиндрлер қалпақшасының температурасы
жеткіліксіз болғанда золотник майлау ... ... ... ... нәтижесінде турбиналы дөңгелек желдеткішпен қоса
айналмайды. Двигатель ... ... ... ... ... сезгісі золотникті ығыстырып, майдың гидромуфтаға өтуіне жол
ашады.
Ауамен суытылатын двигательдерде двигательдің қызатын негізгі ... ... мен оның ... арнаулы аралықтарынан ауа жүретін етіп
қабырғалар жасалады. Ол қабырғалар әрі ... ... ... ... ... Енді сол қабырғалардың аралықтарынан сыртқы
қоршаған ортадан арнаулы желдеткіш арқылы ауа үрлейді. Үрленген ауа ... ... ... ... ... артық жылуды өзіне қабылдап,
әрі қарай сыртқы ... ... ... ... ... ... ... жағынан өте қарапайым бола тұрса да, оның ... ... ... ... тәуелді жұмыс істейді. ... ... ... ... қалыпты жағдайға дейін суыта ... ... ... жүйенлері , қуаты аз кішігірім двигательдерде қолданылады.
Автомобильдердің двигательдерінде көпшілік жағдайда сұйықпен
салқындататын жүйе ... ... да ... ... ... жылу тасымалдау үшін арнаулы сұйық (су, антифриз, тосол) қолданылады.
Олардың құрылысы мен жұмыс схемасы 1 – суретте көрсетілген.
Двигательдердің суыту ... ... ... ... тұрады:
радиатор (2), желдеткіш (6), су насосы (14), термостат (10), су көйлегі
(11), жалғастырғыш жеңшелер (8,15) және ... (13). ... ... ... мына ... өз ... ... Двигатель қызып тұрған
кезінде су насосы (14) радиатор (2) арқылы суытылған тсұйықты су ... ... ... Ол сұйық қатты қызатын негізгі бөлшектер цилиндрдің
айналасымен арнаулы кагалдар (12) арқылы ... (10) ... Бұл ... ... ашық ... сұйық жоғарғы жалғастырғыш жеңше (8)
арқылы радиатордың үстіңгі ... ... Одан әрі ... сұйық жіңішке
түтікшелер арқылы оның ... ... ... Осы ... желдеткішпен
радиатор арқылы сорылған ауа ағыны жіңішке ... ... ... Енді ... ... төменгі жалғастырғыш жнңше (15) арқылы су
насосына ... ... ... ... ... ... ... жүйесі жану қоспасын
дайындау қызметін атқарады. Ал жану қоспасы деп ... май мен ... ... ... Ондай қоспаның құрамы двигательдің жұмыс істеу
жағдайына байланысты әртүрлі болуға тиіс. Қоректендіру ... ... сай ... жану ... дайындайды.
Қоршаған ортаны қорғау мақсатында двигательден шыққан газдағы зиянды
заттарды азайту көбіне қоректендіру ... ... ... ... ... ... сай дүние жүзінде карбюраторлы ... ... ... салынған. Қазіргі ... ... және ... ... ... қоректендіру жүйелері
пайдаланылады.
Карбюраторлы двигательдердің қоректендіру жүйесін шартты түрде үш
бөлікке ... ... ... ... ... ... ... екіншісі
ауамен, ал үшіншісі жанған ... ... ... ... ... Қоректендіру жүйесінің принципиалдық ... ... 1 ... Енді сол ... ... ... мен жұмысын талдаймыз.
Карбюраторлы двигательдерде жанар май үшін көбінесе мұңайдан алатын ең
жеңіл және тез ... ... ... ... қолданылады. Сол
ыдыстағы бензин майда сүзгі (14) арқылы бензин ... (19) ... ... ... двигательден қозғалыс алады. Ол үшін арнаулы білікте
экцентрик орнатылған. Ол айналған
Кезде насостың тұтқасын әрі – бері қозғайды да ... ... ... ... ... енді карбюраторға (3) беріледі. Карбюраторда
бензин құйылатын арнаулы қалқымасы бар қуыс жасалған. Қалқыма осы қуыстағы
(4) бензин деңғгейіне байланысты жоғары – ... ... ... Оның ... ... ... инелі клапанға әсер етеді.
Бензин насосының құрылысы 1 – суретте көрсетілген Газ – ... ... ... ... (2) ... ... қорап (7)
орналасады және ол қақпақпен (6) жабылады. Негізгі қорап (2) пен ... ... ... (3) ... Ол ... ... (10) берік
бекітіліп, осьтің екінші ұшы рычагқа (13) киіліп тұрады. Мембрананы жоғары
қарай серіппе (9) ... ал ... (13) ... ... ... тәрізді эксцентрикпен қозғалысқа ... ... ... мен ... майды араластыру процесін “карбюрациялық” процесс ... ал ... ... іске асыратын құралды карбюратор деп атайды.
Карбюраторлы двигательдердегі қоректендіру жүйесіндегі ... ... ... ... табылады. Жоғарыда, қоректендіру жүйесінің принципилдық
схемасын қарағанда тек қарапайым карбюратордың жұмысы ... ... ... ... ... өте ... ... ол жанар май мен ауаны араластырып қана тұрмайды, осыған қосымша
двигательдің жұмыс ... ... сол ... ... жану
қоспасының сапасын да әртүрлі етіп өзгертіп отырады. Жану ... ... ... ... ... Оның ... ... ауа мен жанар майдың
өзара қатынасы болып табылады. Жалпы 1 кг жанар май толық ... үшін 15 ... ... ... Егер жану ... осы мөлшерде жаслса, онда оныв қалыпты
жану қоспасы деп атайды. Ал қажетті ... ... аз ... ... ... болса кедейлетілген қоспа деп атайды. Осы қажетті ауа
мен нағыз шығын болған ауаның қатынасын a - деп белгілесек, онда ... ... бұл ... a=1,0. Егер a1,0 ден болса, онда ... ... деп ... Ондай
байытылған немесе кедейлетілген қоспалар бірнеше түрге бөлінеді. ... ... ... онда ... ... ... ... қоспа, ал
a1,1 болса өте кедейлетілген қоспа болады.
Сонымен, двигательдің жұмыс істеу ... ... осы ... ... бере ... ... ... тиіс.Сол үшін оның құрылысына
бірнеше қосалқы қондырғылар ... Олар ... ... ... байланысты төмендегідей қоспамен қамтамасыз етуге тиіс: оталдыру
кезінде жанар майдың булануы төмен болғандықтан өте байытылған (a=0,6 ... жану ... бос ... ... аз ... ... ... кезде
аздап кедейлетілген жану қоспасы; толық ... ... ... ... ... жану қоспасы. Осыларға қосымша, двигатель бір жұмыс
жағдайынан екінші жұмыс жағдайына тез ауыса қалған кезде де ... ... ... ... ... ... ... жағдайына байланысты қажетті жану
қоспасының сапасын ... тұру үшін ... ... ... іске ... ... бос айналыс жүйесі; басты мөлшерлегіш
қондырғы; экономайзер; эконостат (кейбір ғана карбюраторларда); тездеткіш
насос.
Бензин мен ауа ... ... ... өте тез ... ... Двигательдің осындай жағдайда жұмыс істеуіне болмайды, өйткені
поршеньге, поршень саусақтарына, шатунға және ... ... ... ... жергілікті қызуымен, поршеньдердің және клапандардың
жануымен, түтін шығуымен, двигатель қуатының төменделуімен және ... ... ... ... Оның ... ... поршень мен
цлиндрдің қалпақшасында күйеніңғ қалыңдауы, ерте от алу әсер ... ... саны деп ... ... ... ... бірдей болатын қоспадағы изооктан мен гептанның ппроценттік
құрамын айтады. ... егер 93% ... және 7% ... ... қасиеттері бойынша сыналатын бензинге ... ... ... ... ... саны 93 – ке тең ... ... октан саны
неғұрлым жоғары болса, оның детонацияға ... ... ... ... – қа ... автомобиль бензинінің маркасы Шығарылады: А-66, А-
72, А – 90, А – 95, АИ – 93 және АИ – 98. А әрпі – ... ... ал ...... ... ... көрсетеді.
2.2 Дизель сорғысының қалаған режимді реттеуіші
Қозғалтқыштың кез келген жылдамдық ... ... ... ... қалаған режимді реттеуіші қамтамасыз етеді. Көпплунжерлі қатарлы
отын сорғысына кіші габаритті ... ... ... ... ... ... ... режимді реттеуіші.
1—рейка, 2—басқару рычагы, 3—серіппе, 4,5~реттеуіш тірек-
тер, 6—педалъ, 7—тіреу, 8—жик, 9—білік
Кіші габаритті реттеуіштің осьтер ... ... ... екі ... жүгі бар, ол отын ... жұдырықша білігінде кедергісіз
орналасқан. Білік күпшек арқылы спираль серіппемен ... ... ... ... айналуына әсерін тигізеді. Иінді біліктің
құйыршығымен таяныш шарик подшипнигі бар реттеуіштің муфтасы еркін жылжиды.
Реттеуіштің ... ... ... ... және пршік рычагтар
орнатылған. Жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... ролик, корректор және байытқыш серіппесінің опсітілу
шпилькасы ... ... және ... ... өзара болтпен
байланысқан, олардың арасында ол қажетті бұрыштықты ... ... ... басқару рычагының ось кертпешінде берік ... ... ... ... ... Реттеуіш корпусының сыртқы
корпусының құйылмасына максималды ... ... ... ол ... ... шектейді. Реттеуіш корпусының артқы кенересіне
номинал болты мен отын ... ... ... ... Реттеуіште
қозғалтқыштың иінді білігінің іске қосу жиілігінде отын жіберудің ... ... ... ... ... ... ссрімпемен
жүзеге асырылады, ол аралық рычагты артқы жиғындағы ... ... ... ... (1.-сурет). Отын сорғысы жұдырықша білігімен
конустық шестернялардың құбы арқылы айналысқа келтірілетін реттеуіш білікше
тік қалыпта ... екі ... ... жиналады. Білікшенің
төменгі бөлігінде жүктердің крестовинасы орнатылған, ол білікшемен спираль
серіппе қосылған. Ол реттеуіш механизмін біліктік айнала, ... ... ... артық күш түсуден сақтайды. Жүктер крестовин құлақшасына
топсамен бектілген. Жүктердің ... ... ... ... ... әсер етеді. Екінші жағынан щуфта серіппе өсерінен екі
иінді рычагқа тіреледі.
Қозғалтқыш жұмыс ... ... ... ... ... бірге
айналады. Қозғалтқыштың қалыптасқан жұмыс істеу режимінде және басқару
рычагының берілген жағдайында ... ... ... күші бас ... ... ... ... дозатор белгілі бір ... ал ... ... ... ... жиілікпен айналады.
2.3 Дизель қозғалқышының отын айдаушы сорғысының жөндеу және ... отын беру ... күту және ... ... ... отын беру ... ... атап айтқанда,
форсунка мен сорғының жұмысы аса ауыр жағдайларда (жоғары қысым мен ... ағып ... ... жылдамдығы, форсунка соплосы мен сорғы
цилиндрінің көлденең қиығының өте кішкене болуы т.т. жағдайларында) ... ... ... ... ... істеуі, отынды аз жұмсай ... ... қуат алу ... жүйесін мүқият күту арқылы ғана
жүзеге асырылады.
Отын беру жүйесінің дұрыс жұмыс істеуінің ... ... отын ... ... мен ... ... ... Отында ұсақ болғанның
өзінде механикалық ... ... осы ... қысым мен бүркудің
жылдамдығы жағдайында форсунка мен сорғының өте дәл өңделген бөлшектерінің
тозуын ... ... ... ... ... соплосының, плунжердің немесе
отын сорғысы гильзасының аз да ... ... өзі ... ... ... отын ... басталуы мен аяқталу моментін реттеуге
және берілетін отынның мөлшерін реттеуге мүмкіндік бермейді. Бұл ... ... ... ... ... ... шығыны артады, моторда
тарсылдар пайда болады және пайдаланылған газды түтінсіз шығару ... ... да ... ... ... ... тазарту (сүзгілеу)
компрессорсыз дизельдердің дұрыс жұмыс істеуінің аса маңызды шарты ... ... ... және ... кезде, сондай-ақ автотракторға
құйғанда да, оған механикалық қоспалар мен судың қосылуына жол ... ... ... қолдану керек. Бакқа құймас бұрын отыңды міндетті түрде
сүзгіден өткізу қажет.
Мұнымен қатар, моторға отын беру жүйесіндегі сүзгілер мен ... ... және ... ... ... ... болуға тиіс,
ұдайы тексеріліп, бензинмен немесе керосинмен жуылып отыруы керек. Мотордың
отын багын, отын ... ... ... ... ... күйінің ақырында
май қүю керек. Моторды жүргізіп жіберудің алдында жиналған су мен ... ... ... беру ... ... ... отын өткізгіштерінен, сүзгіден және
отын сорғысының секцияларынан ауаны ... ... ... ... болады.
Сорғының гильзасына енген ауа плунжермен ... ... ... ... ... ... жағдайларда дизельді жүргізіп жіберу
қиындайды, жұмысында үзілістер пайда болады. Отын ... ... ... отын ... ауа ... ... және ол ... көпіршігі
бітіп, таза отын үздіксіз ағып шыға бастағанда барып жабылады. Содан кейін
соргыдағы барлық ... ... ауа ... ... және ... көпіршігі біткенше ашық қалдырылады. Бұдан кейін моторды жургізіп
жіберуге мүмкіндік болады. Отын ... ... ... форсункалар
баратын жоғары қысымды отын өткізгіштерден де ауаны ... ... ... ... жіберу көрек.
Сүзгілерді жуу былай жүргізіледі. Отын багының шүмегі жабылады, үрлеу
вентилі және ... ... ... ... сүзгінің корпусынан отын ағызып
алынады. Содан кейін сүзгі корпусының қақпаңтары бұрап алынады. Жіп тәрізді
және ... ... ... ... ... ... олар таза ... жуылады, содан кейін сүзгінің корпусы жуылады. Отынның ағып кетуіне
жол бермеу үшін қаңпақтарды мүқият, жеткізе ... ... ... бір ... ... жуу және қайта жинастыруды өте мүқият
жүргізу керек. Сүзгілердің сүзетін беттері сәл бүлінсе, секцияны ... ... ... есте ... ... ... екі ... ғана
ұстап, ешнәрсеге соқпай алып, орнына салу керек.
Отынның ... ... ... ... тудыратын форсунканың ақаулары
нашар жинастырылудан немесе ... ... ... ... ... ... ... біркелкі болмауынан, бүркудің қысымы қалыпты болмауынан,
ағынның тозаңдалу корпусы дұрыс болмауынан, тозаңдатқышта кір ... ... ... ... ... ... болмауынан болады. Иненің
дұрыс көтерілуін стерженьмен реттеуге болады.
Бүркудің қысымын тексеру максиметрмен ... ... ... ... және сыгалатын форсункалар үш ауызды жалғағыштың
көмегімен сорғы секциясына ... ... ... айдалғанда отын
сыналып отырған және эталонның форсункалардың ... ... ... ... ... ... қысымы дүрыс есептелген форсункал
ард а 110-115 атмосфера бо луға тиіс.
Мүндай қысымның кезінде отын ... ... ... ... ... ... ... келуге тиіс.
2-сурет. Вуркеу қысымын тексеру тәсілі
Бүркудің ақыры (кесіп тастау) дәлме-дәл болып, кілт ... ... ... ... ... ... отынның ағыны біркелкі болуы
қажет. Форсунканың дұрыс жұмыс істеуін бұзатын ақаулары болса, ол ... ... ... пунктіне жіберіледі. Тозаңдатқыштағы шаңтозаң таза
бензинмен жуу арқылы кетіріледі.
Форсунка кірлеп, бітеліп қалса, оны бензинге ... ... ... кішкене ағаш шыбықпен тазалау керек. Форсунканың инесін әбден
таза, түксіз шүберекпен тазалау ... ... ... ...... қырғышты пайдалануға болмайды.
Инені форсунканың корпусына орнатпастан бүрын, оны таза дизель отынымен
майлау ... ... ... ... оның ... ... тексеру керек, сорғының отын беретінін тексеріп, түтікте ауаның
жоқтығын да біліп алу қажет.
Кейде ... ... аз ... ... істеуі немесе сапасыз
отынды пайдалануы салдарынан форсунка соплосының бетіне құрым тұрып қалады.
Соилоның бетінде құрымның болуы отынның ... ... ... ... әкеп
соғады. Құрымды қырып жу жұмысын, тозаңдатқыш инесінің ұшын бүлдіріп алмау
үшін, өте ... ... ... ... ақаулары
Отынның берілмей қалуын тудыратын сорғының ақауларына мыналарды жатқызуға
болады: отын сүзгісінің немесе отын ... ... ... ... және ... ... роликті гүрткіштің, кері клапанның қарысып
қалуы. Ауаны шығаруды вентиль арқылы ауаның көпіршіктері жоқ, таза отын ... ... беру ... ... ... ... ... шеберханаға жіберу керек, онда аса
таза жағдайларда жаңа плунжер мен гильза орнатылуға тиіс. Роликті ... ... оны ... қажет; қатты бүлінген болса, ауыстыру керек.
Кері клапан қарысатын болса, клапанды ершігімен қоса тазалау ... ... ... ... онда ... қоса жаңа ... орнату керек (жеке
клапанды ауыстыруға болмайды). Сорғының отынды біркелкі бермеуі мынадай
себептерден ... ... ... ... ... кері клапанның серіппесі
сынуынан, кері клапанның ... ... ... ... ролигі тоқауынан, плунжердің қарысып қалуынан және отын сүзгісі
мен отын өткізгіштің кірлеуінен.
Аталып өткен жеке бөлшектер ... ... ... ... ... аса
таза жағдайларда ауыстыру қажет.
Кері клапанның тығыз орнықпауы немесе қосылысқан жерлерінің тығыз болмауы
отынның жеткілікті
берілмеуін тудырады. Айта кететін бір ... отын ... ... ... отын ... және ... суырып алған сайын
ашық тұрған тесіктерін дереу арнаулы ... мен ... қою ... ... ... ... болмауы роликті түрткіштің реттеуіш
винтінің шыға бұралуынан немесе ... ... ... ... мотор отыны (жанармайы)
Біздің өндіріс орындары дизель отынының үш маркасын шығарады: Л - жаздық
(летнее), жылы температура жағдайында ... ... ... С-қа дейінгі температура жағдайында (қату температурасы -35° С-ге
дейін) және -35°С-ге ... ... ... ... ... С-қа ... пайдаланылады. А-қоршаған ауа ... -50° ... ... ... пайдаланылатын арктикалық отын (қату температурасы
-55° С-ге дейін). Дизель отынының жаздың және ... ... ... күкірттің мөлшеріне қарай дизель отынының I (күкірттің мөлшері
0,2 %-дан артпайды) және II ... ... ... ... түрі
шығарылады.
Жоғары айналыммен жұмыс істейтін дизельдерге арналған жаздық отын
маркасының ... ... ... массалық үлесі мен ... ... ... ... ... ... жасау
Жанармайды бүрке бастау кезіндегі қысым бойынша форсункага диагностика
жасау
Форсунка ақаулығы - дизель қуатының төмендеуі мен оның ... ... ... ... ... ... ... болған кезде мотор түрақсыз, шалыс және көп ... ... ... ... ... ... ... бастау қысым бойынша ... ... ... КИ-16301А құрылғысының көмегімен іске асырылады.
ІШ-16301А қүрылғысы автотракторлардың жанармай ... ... ... ... кезінде диагностика жасауға
арналған. Техникалық сипаттамалары: рычагтағы ... күші - 117,6 (1 ... ... ... ... -0,12Л; қысым өлшеу шегі - ... ... ... ... - 2,3 ... (2-сурет) құйма түрықтан (7), жанар май құятын ыдыстан (2), ... (1), ... (3) және ... (4) ... ... ... жұп (5), айдау клапаны (6) және серіппе (8) орналасқан. Жанармай
ыдысының (2) ішінде май ... ... ... КИ 16301 А ... ... жеткілікті қысымды алу үшін, қосу ... ... ... ... жиілігін минутына 30-40-қа ... Осы ... май ... (2) ... арқылы сорып алынады да, плунжер
жұбының (5) ... ... ... соң ... ... (6) ... (4) ... тексеру жүргізу тәртібі
Тексерілетін форсунка секциясының жоғары қысымды түтікшесін жанармай
сорғысының түтік ... ... ... оны ... ... ... жанармайды айдап, монометр көрсеткіші ... ... ... ... ... шамасын анықтаңыз. Өлшеу және бақылау
нәтижелерін сынақ хаттамасына енгізіңіз.
Сорғы секцияларының жанармайды беру ... мен ... ... ... ... жанармайды беру өнімділігі мен біркелкі ... ... ... ... май өлшеуішімен анықтайды. Ол бұранда
шеге (16) арқылы тұғыршаға (1) ... ... ... (7), май ... (8) желісінен және жанармай ... (9) ... ... ... ... (2), ... ... бар стакан (6), білікше
(10), өлшеуіш стакандар ... (12) және ... ... қою үшін ... ... (13) ... ... жылдам әрі
оңай алынатын, жанармайды төгу үшін тұрыққа серіппе әдісімен ... ... ... ... ... кезінде май ... май беру мен ... ... толық немесе жекелеп
ажыратуға ... ... ... ... ... сорғы
элементтерінен берілетін жанармай ағынының ... ... ... ... ... ... Екінші жағдайда олардың бірі мотор цилиндріне,
ал екінші май өлшеуішке беріледі.
Қосып-ажыратқыш арқылы ... ... ... төмендегі тәртіпте
орындалады.
Моторды оталдырмас бүрын қосып-ажырату бүранда шегелері барынша ... ... ... ... ... жағдайында мотордың барлық
цилиндрлері жүмыс істейді. Кез келген цилиндрге май беруді толық ... ... ... бүранда шегесін барынша кіргізу керек.
Егер бүранда шегені аралың ... ... ... ОНда ... да, май ... де беріле. Сонымен цилиндрге май беру дөрежесі
бұранда шегенің ... ... Май ... ... үшін ... ... кіргізеді, ал көбейту үшін бұрап шығарады.
Май өлшеуіш форсункалардан шыңқан жанармай, олшеуіш ... ... ... (14) ... ... (10) тұтқасын сағат тіліне қарсы
бағытқа бұрған жағдайда, жанармай ... ... ... ... ... газ ... индикаторыныц көмегімен цилиндр-поршень тобына
диагностика жасау
Мотор картеріне өтіп кеткен газ ... ... газ ... ... ... ... ... шеберханалары мен дала
жағдайында жөне автотрактор ... ... ... станцияларында
моторға диагностика жасауға арналған.
Индикатордың негізгі техникалық сипаттамалары: негізгі шкала бойынша газ
шығынын ... шегі -20... 160 ... ... ... тесіктің бірі арқылы
өтетін газ шығынының мөлшері - 100-1— 5 л/миң; өлшеу қателігі - 5%.
Газ шығынын ... ... ... ... (1), сигнал бергіштен (3),
өңештен (2), қақпақтан (8) және өткермелерден (12) түрады.
Тұрық, сигнал ... (3) пен ... (2) ... үшін ... ... тесігі бар "Г" төрізді түтіктен ... ... ... ... (12) ... индикаторды жалғау үшін, оның төменгі жағына
тесік жалғанған.
Сигнал бергіш (3) ішінде шеңбер бойымен белгі ... ... ... бар, ... шыныдан жасалған қуыс цилиндрден тұрады. Қалтқы, өз
бойындағы белгі (5) мен сигнализатор белгісі тура келген ... газ ... ... ... ... (2) - ... өтпелі қимасын ұлғайтуға арналған металдан
жасалған қуыс цилиндр.
Қақпаң (8) - бүйір бетінде ені 4 мм саңылауы бар ... ... ... ... ... газ ... өлшеуге арналған шкала (11) бар.
Өткермелер комплекті (12) индикаторды әр ... ... ... ... ... арналған.
Газ шығынын елшеу үшін, индикаторды өткерме арқылы мотор картерінің
қүярлығына ... оны ... ... газ шыгынын өлшеу индикаторы:
1 - тұрық; 2 —өңеш; 3 — ... ... 4 — ... ... ... 6 — ... 7 — ... 8 — қақпақ;
9-саңылау; 10 - серіппелі бекіткіш; 11-шкала;
12 — өткерме
қойыңыз. Картерге өткен газ, индикатор тұрық арқылы өтіп, ... ... ... ... ... қалқып шығады).
Қақпақты (8) ақырын бұрай отырып, қалтқы мен белгі бергіштегі белгі
сызықтарды бір-біріне тура келтіріңіз.Бүл ... ... мен ... қысымдарының теңескендігін білдіреді. Осы кезде қақпақтағы ... газ ... ... ... ... ... бұрған кезде белгі
бергіш қалтқысы жоғарғы қалпында қалып ... (газ ... 160 ... онда өңешке тесігіндегі тығынды ашып белгі сызықтарды бір-біріне тура
келтіру керек. Бүл жағдайда ... газ ... ... ... ... газ бен ... саңылауы арқылы шыққан газ мөлшерінің ... ... ... қосу газ шығынын 260 л/мин.дейін ... ... ... өтіп кеткен нақты газ шығынын өлшеу кезінде алынған ... ... ... ... ... ... ... бөлу
арқылы анықтайды.
9. Тәжірибе бойынша газ шығыны мәнін оның мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жасаңыз.
10. Егер газ шығыны мүмкін мәнінен жоғары болса, онда моторға жөндеу
жүргізу қажет.
Картердегі газ шығынының ... тыс ... ... ... ... немесе кейбір цилиндр сақиналарының сыну салдарынан
волуы мүмкін.
11. Егер жалпы газ шыгынының мөлшері шекті шамасынан 70 % -ға ... онда ... ... ... ... ... ... жеке-жеке
тексеру керек.
3.ЭКОНОМИКА (ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ КАРТАЛАР, СЫЗБАЛАР ЕСЕПТЕР) .
СУЫҚПЕН СУЫТУ ЖҮЙЕСІНІҢ СХЕМАСЫ.
4 ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ТЕХНИКА ... ... ... ... ... ... ... қорғау
мен қауіпсіздік техникасына аса үлкен көңіл бөлінеді. Халық шаруашылығының
барлық басқа салаларындағы сияқты автотранспорт кәсіпорындарына еңбек
қорғаумен ... ... заң ... ... белгіленеді, бұлардың
автотранспортқа байланысты ерекшелігі ескеріледі. Еңбекті қорғау және
қауіпсіздік техникасының негізгі шарттары еңбек ... ... ... ... ... ... автотранспорт кәсіпорынының
териториясында, ал өндірістік үйлерде бас инженер ( техникалық жетекші )
немесе әкімшілік – ... ... ... ... ... адам,
пайдалану бөлімінің бастығы еңбек қорғау және қауыпсіздік техникасы
жөніндегі ... ... ... үшін ... ... ... – бұл заңдылық жүйе.Автотранспорт кәсіпорындарында
істейтін қызметкерлер еңбекті қорғау жөніндегі құқықтық құжаттарды, зиянды
және қауыпты өндірістік факторды, ... адам ... ... олардың
қорғану әдістерін, жұмыс орындарына қойылатын өндірістік, санитарлық,
техника қауыпсіздігі мен өрт қауыпсіздігі талаптарын, өндіріс үрдістері
қауіпсіздігін бағалау мен ... ... ... ... ... өз ... ... білуді, зардап шеккендерге алғашқы көмек
көрсете білуі тиіс.
Механиктердің және жөндеуші жұмысшылардың еңбек ... ету ... ... ... көп ретте жазатайым
оқиғалардың болуы оның себептерін жан-жақты дәрежесіне де байланысты.
Өндірістік жарақат алудың себептерін жан-жақты талдау кәсіпорындағы
қауіпсіздік техникасының жағдайын барынша ... ... ... ... ... ... ... едәуір кемітудің пәрменді шараларын
жасауға мүмкіндік береді.
Әрбір жазатайым оқиға технологиялық үрдістерді орындау кезінде
туатын қатерлі жағдайдың нәтижесі ... ... ... ... көптеген себепші факторлардың арасынан оны тікелей тудырушы
факторлардың атап көрсетер болсақ, бұған қауіпті әрекет пен қауіпті жағдай
жатады.
Қауіпті әрекет - ... ... ... слесарьдың,
токарьдың т.б.) нақты жағдайдағы кәсіптік қимыл нормасына сәйкес келмейтін
әрекет жасауы.
Қауіпті жағдай - өндірістік ортаның (еңбек ... ... т.б.) ... ... ... келмейтін күйі.
Әдетте жарақат алудың кез келген жағдайында қауіпті жағдай ... ... көз ... ... Егер ... ... ... адамға
тәуелді болса, онда қауіпті жағдайлар машиналардың жетілмегендігінің
салдары болуы мүмкін.
Жарақаттану ... ... ... ... ... дәрежесі
неғұрлым жоғары болса, адамның дені сау болса, жарақаттану жағдайлары
соғұрлым сирек ... ... ... ... ... ... ... түрде зерттеу әрі талдау керек. Кәсіпорында болған барлық
жазатайым оқиғаларды есепке алмайынша жарақат алуға қарсы күрес жүргізу
мүмкін ... ... ... ... ... бұзылмайтындылығын және
тиімділігін арттыру техникалық прогрестің негізгі бағытына жатады және
олардың өзара ауыстырымдылығын қамтамасыз етуді ... ... ... ... мен ... ... ... білгенде ғана халық шаруашылығының алдында тұрған міндеттерді
ойдағыдай шешуге болады.
Менің дипломдық жұмысым бойынша таңдап алған ... ... ... ... ретеуші». Дипломдық жұмыста тақырып бойынша
таңдалған механизмдердің ... мен ... ... ... ... Көрсетілген мәліметтер қазіргі машиналарда қолданып
жүрген, ғылым мен ... ... ... ... жасалған
механизмдер мен қондырғылар болып табылады.
Дизельдік отындардың ... ... ... ... техникалық
шарттармен қарастырылған, оның физикалық-химиялық қасиеттерін анықталды.
Дипломдық жұмыста толық ... ... ... ... отын беру қызметін атқаратын жоғары қысымды отын өткізгіштері,
карбюраторлы моторларға қарағанда, отын беру жүйесінің өте ... ... ... ... ... ... түтіктері түтас тар-тып жасалған, сыртқы
диаметрі 1,5-2 мм болат түтіктен ... ... үшы ... 600 ... ... ... ... етіп жасалады, бүл түтіктердің
сорғы мен форсункалардың штуцерлерімен тығыз қосылуын ... ... ... ... ... ... ... қорытынды
бөлімінде дизель сорғысының режимді ретеуші ақаулары және оларды жөндеу
жұмыстары, дизель сорғысының автомобильдің жұмыс істеу қауіпсіздігін
қамтамасыз ету ... ... ... өз жұмысымды аяқтаймын.
Бұл дипломдық жұмысты орта кәсіптік оқу орындарындағы болашақ
мамандарға автокөлік агрегаттарына техникалық қызмет көрсету және оларды
жөндеу жұмыстарын меңгеруге арналған ... оқу ... ... ... ... ... ... құрлысы және пайдалануы авторы: П.Ж.Жүнісбеков
2. Автомобильдерді жөндеу және текникалық қызмет авторлар: П.Ж.
Жүнісбеков, М.Т.Жетпейісов, Г.А. Мамедалиева, М.С. ... ... ... ... ... авторлары:
С.Скрынник, Т.Рахманов
4. Автомобильдер мен қозгғалтқыштар теориясы автор: Б.А. Алиев
5. Бутусов А.М., Образцов О.П., ... В.Ф. и др. ... ... ... ... и ... — М.: ... 1988.

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
Дизель қозғалтқышының отын айдаушы сорғысы22 бет
Батырдан қалған өсиет (Бауыржан Момышұлының қанатты сөздері)17 бет
Газ реттеуші пункттер32 бет
Гормондар – организмнің өсуі мен дамуының реттеушілері15 бет
Дарынды және педагогикалық тұрғыдан қараусыз қалған балалармен тәрбие жұмысы6 бет
Дарынды және педагогикалық тұрғыдан қараусыз қалған балалармен тәрбие жұмысы туралы ақпарат14 бет
Дарынды мен педагогикалық тұрғыдан қараусыз қалған балалармен тәрбие жұмысы8 бет
Дизель отынын гидротазалау қондырғысы реактордың жобасы68 бет
Дизель отынын гидротазалау қондырғысының жобасы32 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь