«Қазақстан барысы» жарысының елімізде өткізудің Қазақстандағы маңызы

ЖОСПАР

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І БӨЛІМ. «ҚАЗАҚСТАН БАРЫСЫ» ЖАРЫСЫНЫҢ ЕЛІМІЗДЕ ӨТКІЗУДІҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. Жоба тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2. Жобаның мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.3. «Қазақстан барысы» ұлттың рухы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.4. Жеңіс жолында ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
ІІ БӨЛІМ. ҚАЗАҚ КҮРЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.1. Қазақ күресінің тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.2. Қазіргі қазақ күресі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
2.3. Қазақ күресінің болашағы бүгінгі «жас барыстар» ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
«Қазақстан Барысы» жобасы тұңғыш рет Қызылорда облысында тұсауын кесті. Сыр өңірінде бастау алған дода кейіннен барша ел көз тіккен бүкілхалықтық турнирге айналды.
«Қазақстан Барысы» жай ғана спорттық мереке емес. Ұлттық рухымызды асқақтатып, төл спортымызды төрге шығарған жоба. Салт-дәстүр мен ұлттық ұстынымызды жоғалтпауға үндейтін, идеологиялық маңызы жоғары спорттық дода.
Бүгінге дейін Қазақ күресінің әртүрлі тармақтарынан біреуі ғана сақталған. Республикалық және халықаралық сайыстар қазақ күресінің сол түрі бойынша өткізіледі. Жобаның ең негізгі міндеті - ұлттық күрестің дамуына ықпал етіп, қазақ күресін еліміздегі танымал спорт түрлерінің қатарына қосу. Төл күресімізді дамыту жолындағы инфрақұрылымды жақсартып, қазақ күресін спорттық ғылымның бір саласы ретінде зерттеуге жол ашу және ұлттық спортымызды жазғы Олимпиада ойындарының бағдарламасына енгізу де бұл жобаның ең басты міндеттерінің бірі.
Қазақ күресін бүгінде әлемнің көптеген елдері танып білді. Қазақ күресінен өткізілетін жарыстар республикалық дәрежеден асып, Азия және Әлем біріншіліктері деңгейінде өткізіле бастады.
ХХ ғасырдың бас кезіне дейін балуандар салмақ дәрежесіне немесе жас ерекшеліктеріне қарай күрескен. Ол уақытта «итжығыс», «бас аттау» сияқты тәртіптер болған.
Садық Мұстафаев: «Бұл турнир өз жалғасын табуға тиісті. Өйткені, қазақ күресін біз емес, ата бабаларымыз ойлап тапты. Бұл мұраны біз жоғалтпай, көздің қарашығындай сақтауға міндеттіміз! Біздің жоғалтуға құқымыз жоқ».
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Ахметжан Қ.С. Батырлардың жауынгерлік жекпе-жегінің әскери, моральдық-психологиялық және ғұрыптық аспектілері // Қазақ білім академиясының баяндамалары / Доклады Казахской академии образования. — Астана, 2011. № 1 — 70–80 бб.
2. Бабалар сөзі: Жүз томдық. — Астана: «Фолиант», 2010. Т.59: Тарихи жырлар.
3. Қазақ халық әдебиеті: Көп томдық / Қаз ССР Ғылым академиясының М.О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. — Алматы: Жазушы, 1989. — Т. 4: Ертегілер.
3. Қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары. 1 том: біртұтастығы және ерекшелігі. -Алматы: «Арыс» баспасы, 2005;
4. Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. 1 том: А-Д. — Алматы: DPS, 2011;
5. Тәнекеев М. Қажымұқан Мұңайтпасов (Тарихи очерк). Алматы: Қазақ мемлекет баспасы, 1963;
6. Құрманбаева С.К. «Ұлттық ойындардың бүгіні мен келешегі», «Алматы» 2004 жыл, 209 б.
7. Несіпбаев Б.К. «Ұлт мәдениеті мен өнері», «Білім» 2003 жыл, 198 б.
8. Атабаев А.С. «Ұлттық ойындар- халық мұрасы», «Кітап» 2006 жыл, 275 б.
9. Наурызбаев Ж. «Ұлттық мектептің ұлы мұраты», «Алматы» 1995 жыл,98б.
10. http://www.info-tses.kz/red/article.php?article=45674
        
         ЖАРЫСЫНЫҢ ЕЛІМІЗДЕ ӨТКІЗУДІҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МАҢЫЗЫ
ЖОСПАР
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
І БӨЛІМ. ЖАРЫСЫНЫҢ ЕЛІМІЗДЕ ӨТКІЗУДІҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МАҢЫЗЫ.................................................4
1.1. Жоба тарихы.....................................................................................................4
1.2. Жобаның мақсаты мен ... ... ... ... жолында...............................................................................................12
ІІ БӨЛІМ. ҚАЗАҚ КҮРЕСІ...............................................................................19
2.1. Қазақ күресінің тарихы..................................................................................19
2.2. Қазіргі қазақ күресі.........................................................................................22
2.3. Қазақ күресінің болашағы бүгінгі .....................................25
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................27
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................28
КІРІСПЕ
жобасы тұңғыш рет ... ... ... ... Сыр өңірінде бастау алған дода кейіннен барша ел көз тіккен бүкілхалықтық турнирге ...
жай ғана ... ... ... Ұлттық рухымызды асқақтатып, төл спортымызды төрге шығарған жоба. Салт-дәстүр мен ұлттық ... ... ... идеологиялық маңызы жоғары спорттық дода.
Бүгінге дейін ... ... ... ... біреуі ғана сақталған. Республикалық және халықаралық сайыстар қазақ күресінің сол түрі бойынша ... ... ең ... ... - ... ... ... ықпал етіп, қазақ күресін еліміздегі танымал спорт түрлерінің қатарына қосу. Төл ... ... ... ... ... қазақ күресін спорттық ғылымның бір саласы ретінде зерттеуге жол ашу және ұлттық спортымызды жазғы Олимпиада ... ... ... де бұл ... ең басты міндеттерінің бірі.
Қазақ күресін бүгінде әлемнің көптеген елдері танып білді. Қазақ күресінен ... ... ... ... ... Азия және Әлем ... ... өткізіле бастады.ХХ ғасырдың бас кезіне дейін балуандар салмақ дәрежесіне немесе жас ерекшеліктеріне қарай күрескен. Ол ... , ... ... болған.
Садық Мұстафаев: .
І БӨЛІМ. ЖАРЫСЫНЫҢ ЕЛІМІЗДЕ ӨТКІЗУДІҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МАҢЫЗЫ
1.1. Жоба тарихы
Жекпе-жек түрлеріне ... ... ... ... ... бар. ... ... қазақ күресінің мәртебесін биік қойып, біздің заманымызға аман жетуіне себепкер болды. Ақын мен жыраулар жырына өзек болған, поэмалар мен ... ... ... нар тұлғалы балуандар өз жерінің даңқын арттырып, атағын аспандатты. Заман да, адам да өзгереді. Өмірлік құндылықтар да басқа арнаға ... ... ... ұлттық дәстүр өзгермек емес. Қазақ халқының ұлттық спорты - ... ... де ... ғасырға аман жетіп, ұлттық дәстүрдің бір тармағы ... ... ...
Міне, сондықтан да, жобасы халықтық сипат алып, жанкүйерлердің ықыласына ие ...
... ... рет ... облысында тұсауын кесті. Сыр өңірінде бастау алған дода кейіннен барша ел көз ... ... ... ... ... ... басталу тарихына сәл көз жүгіртіп көрелік. Бәрі де КТК телеарнасының ... ... ... ... ... ... Моңғолияға сапарынан басталды. Моңғол жерінде ұлттық күрестен ... ірі ... ... үшін он ... ... ... ... өте жоғары дәрежеде өтті. Сол кезде моңғолдардың төл күресін төрге шығарып, ғаламат шоу жасай білгеніне тамсанған ол осындай ... өз ... ... ... туралы оймен елге оралады. Осылайша, төл күресіміз бен ұлттық дәстүр ұштасатын ірі жобаны ... ... ... көп ... жөн ... ... ... сол кездегі Қызылорда облысы әкімінің бірінші орынбасары қызметін атқарған Мадияр Алдаоңғаровпен ... ... ірі ... ... ... ... ұсынысын айтады. Мадияр Алдиярұлы болса, Арман Төлегенұлын Қызылорда облысында қонақ болып,сол жақта облыс әкімімен мәселенің ақ-қарасын анықтап алуға ... ... ... қала ... тойлауға арналған мереке барысында ұйымдастырылады. Идея тыңдаушылар тарапынан қолдауға ие ... ... өз ойын ... ... Сол кезде Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Ырзақұл Нұртаев қазақ күресінен Азия ... ... ... ... Ол бұл ... қос ... қолдайтынын айтқан соң, іс алға жүре бастады. Содан соң, Қызылорда облыстық спорт бөлімінің басшысы Садық Мұстафаев та қатарға қосылды. ... ұлт ... ... ... жиналған соң, идея идея күйінде қалмай, жобаға айналып, өз нәтижесін бере бастады.
- Сол кезде мені шақырып алып, КТК арнасының директоры ... ... ал ... ... ... отыр деді. Әрине, мен қатты қуандым. Бұл мен ғана емес, бүкіл халық аңсап отырған жоба ғой. Дереу ... ... ... ... ... талқылауға кірістік. Моңғолиядағы турнирден де асып түсетін жоба болуы керек деген мақсат қойдық. Себебі, біздің өзіміздің ұлттық күресіміз бар, ата ... ... өз ... өз ... бар емес ... турнирді ұйымдастыруға ұйытқы болған азаматтардың бірі Садық Мұстафаевтың сөзі.
Кездесуден соң Қызылордаға оралған облыстық спорт ... ... өз ... тізе қосып, жасөспірімдер, жастар және ересектер арасындағы турнирдің Қызылорда ... ... ... құра бастайды. Жобаны республика көлемінде өткізу үшін, алдымен облыс деңгейінде бір ... алу ... еді. ... да, ... ... ... ерекше болды. Қызылорда облысының әкімі жүлде қорына қазынадан 100 мың АҚШ долларын бөлді. Бұл облыс деңгейіндегі ... үшін тым көп ашқа еді. ... ... ауыл-аймақта басталды. Іріктеуден өткендері ауданда сыналды. Ең соңғы ... ... ... ... қалың жанкүйердің көз алдында өткізілді. Мұның бәрі 2,5-3 ай көлеміндегі уақытты қажет етті.
- Біз көктемде бастадық. ... ... ... ... Қазақстанға жақын. Сол себепті, аталған аймақтарға көктем ерте келеді. Ал, ... ... ... Тереңөзек, Жалағаш, Қармақшы аудандары батысқа жақын болғандықтан, сәл ... Сол ... бар ... көктемнің келуін күтіп, сайыс күнтізбесін жылдың осы мезгіліне жоспарлап түздік. Іріктеу аяқталған соң, ... ... ... ... ... қонақтарды шақырдық, - деп еске алады Садық Шоңсұрынұлы.
Қызылордадағы турнирдің финалдық бәсекесін тамашалауға Арман Шораев пен КТК телеарнасының түсіру тобы ... ... ... ... ... күресі Федерациясының Президенті Серік Төкеев, сол кездегі спорт және туризм Министрлігі спорт комитетінің басшысы Елсияр Қанағатовтар болды. ... ... ... ... ... ... еді. ... балуан сыйлыққа автокөлік және ақшалай сыйлық алды. Жеңімпаз ғана емес, қатысушы балуандар да құралақан қалған жоқ.
Сайыс аяқталған соң, келесі күні ... жиын ... ... ... жанашылары бас қосқан құрылтайда турнирді өткізу туралы идея жан-жақты талқыланып, құрметті ... мен ... ... ... да ... бір шешімге келді. Дәл сол күні 2011 жылы алғаш рет жалауы желбіреген турнирін өткізу тәртібі жоспарланды.
- ... ... ... өте ... ... толы болған ғажайып турнирдің куәсі болды, - дейді Садық Мұстафаев. - Жанкүйерге рух сыйлап, қазақ ... ... ... ... ... ... ... ақсақалдар алғыс айтып, батасын беруде. Біздің облысымызға іссапарға келген Елбасы ... ... ... ... ... ... ... деңгейде ұйымдастырғанымыз үшін алғысын білдірді. Тоқтап қалмай, турнирдің өрісін арттыра беріңдер деген тілегін де ... Ұлт ... бұл сөзі ... одан әрі ... Біз ... ... өткізер кезде, ішімнен деп тілек білдірген едік. Кейін ... ... ... ... ... ... Сол ... дереу Арманға (Арман Шораев - ред) телефон соғып, ... ... ... ... ... соң, бір ... құттықтап, қуанып қалдық.
Ең бастысы,жоба бірден халықтың, жанкүйердің жүрегіне жол татты. Турнир ... ... ... Жоба ... елдің пікірі турнир басталмай тұрып бой көтеріп, бәсекелер аяқталған соң да біткен жоқ. Халықтың 8 сағат бойы ... ... ... ... жанкүйердің ұлттық спортқа, ұлттық жобаға сусап жүргенін байқауға болады. Тіпті, турнирді көрген шетелдіктердің де қарасы көп болды...
- Бізге ... ... ... ... жат ... ... ... есеп болмады. Телефон нөмірімізді қайдан алғанын білмедім, - деп ... ағай бір ... ... - ... олар ... ... екінші маусымына арнайы келді. Финалдық бәсекелер басталмай тұрып, біз Қытайдан, Германиядан ... ... ... қабылдадық.
Жыл сайын біз турнирдің басталуын асыға күтеміз. Тезірек жыл өтіп, жаңа маусымға дайындық басталса екен деп тілеп жүретініміз де рас. ... ... көз ... отырып, мен идея авторы Арман Шораевқа тағы да ... ... Мен ... ... деп ... едім. Тап солай болды да. Бізге қолдау ... ... көп ... Ешқандай артық әңгіме айтпастан, бізге қол ұшын созуға дайын екендіктерін білдіріп, ... ... ... жатыр. Олар әлі де келеді. Мұндай идея әркімнің де басында жүрген ... ... оны іс ... орындауға ешкімнің батылы жете бермеген. Ал, Арман болса, ... ... ... ... ... Мен ... ... спортты қолдайтын біраз жанды білемін. Қарапайым спортшы да болдым. Дене шынықтыру ... ... ... де атандым. Мектеп интернатта бапкер қызметін атқардым. Қызылорда өңірінің спортын қолға алғаныма, бұйырса, 8 жыл толады. Осы ... ... ... ... қол ұшын ... талай жанды көрдім. Алла еңбегінің жемісін көруге жазсын. Турнирдің идеологиялық маңызын газетінің бас ... ... ... ... ... Бұл ... ... дамытуға қосқан еңбегі өлшеусіз Біздің ұйымдастыру комитетінің атынан мен барлық азаматтарға алғыс айтамын.
... тек ... ... ғана ... алады. Шетелдіктер турнирге қатыстырылмайды. Алайда, ұйымдастырушылар болашақта ... ... ... ... ... ... шендестіреміз деп мақсат ойды. Бұл уақыттың еншісіндегі мәселе. Ең бастысы оларда халықтың ... бар!
жай ғана ... ... емес. Ұлттық рухымызды асқақтатып, төл спортымызды төрге шығарған жоба. Салт-дәстүр мен ұлттық ұстынымызды жоғалтпауға үндейтін, идеологиялық маңызы ... ... ... ... Мұстафаев: .
1.2. Жобаның мақсаты мен міндеттері
Жобаның міндеті:
Бүгінге дейін Қазақ күресінің әртүрлі тармақтарынан біреуі ғана сақталған. Республикалық және ... ... ... ... сол түрі бойынша өткізіледі. Жобаның ең негізгі міндеті - ұлттық ... ... ... етіп, қазақ күресін еліміздегі танымал спорт түрлерінің қатарына қосу. Төл күресімізді дамыту жолындағы инфрақұрылымды жақсартып, қазақ күресін ... ... бір ... ... ... жол ашу және ... ... жазғы Олимпиада ойындарының бағдарламасына енгізу де бұл жобаның ең басты міндеттерінің бірі.
Жобаның мақсаттары:
- ... ... ... Н. Ә. ... ... ... - жаңа экономикалық өрлеу, Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері" ... ... ... талаптарды орындау
- ұлттық күресті дамыту арқылы, елдегі салауатты өмір салтын насихаттау;
- Жастарды ұлттық спортпен шұғылдануға ... ... ... ... ... ... ... халықтарының достығын нығайту;
- Ұлттық спортты бүкілхалықтық сипатта насихаттау;
Жобаның орындалу тәртібі:
"Қазақстан ... ... 4 ... созылады
1 кезең. Алғашқы кезеңде қатысушылар санына шектеу қойылмайды. Еліміздің әрбір ауылындағы талапкер балуандар бұл айналымда бақ сынай ... ... ... ... ... ... жеңімпаз атанған балуандар аудан көлеміндегі іріктеу сынынан өтеді.
3 кезең. Облыстық кезеңдер Қазақстанның әрбір облысы мен республикалық маңызы бар екі қалада ... Бұл ... ... облысқа қарасты аудандардан 4 балуаннан қатысады. Әр облыстан жеңіп ... 2 ... мен ... және Астана қалаларында жеңімпаз атанған балуандар финалдық кезеңге ... ... ... ... бүкілреспубликалық жиындар мен жобаның финалына қатысқан үздік балуандардың шеберлік сабағы ...
4 ... ... ... ... финалдық сын Астана қаласындағы "Сарыарқа" велотрегінде өтеді.
Биыл турнирдің ... ... 30 ... күні ... ... 15 ... ... орайластырылып өтеді.
1.3. ұлттың рухы
Күрес десе, ішкен асын жерге қоятын қазақ осындай ... ... ... ... ... ине ... жер ... Ығы-жығы халық. Біздің білгеніміздей, жұрт кең-байтақ қазақ жерінің әр аймағынан ... ... : ... үлкен стадионды да толтырғандай. Сәл кешігіп келген адамдар жамбас қояр жер іздеп, кезіп жүрді. Ең ғажабы сол, залды лықа ... ... ... ... ... шыдап, төртте басталғаннан тырп етпей, түн ауғанша тарқамады. айтпағанның өзінде, тіпті көлігі жоқ былайғы жұрттың өзі сыртта қараңғылықтың ... ... ... ... ... ... ... елемегендей...
Осынау ғаламат жобаның дүниеге келуіне коммерциялық ... ... ... Шораев мұрындық болыпты. Ал жарысын Қызылорда облысының әкімдігі ұйымдастырған. Оны Туризм және ... ... ... көрінеді. Осы орайда сайыс кезінде жүргізуші Қызылорда облысының әкімі Болатбек Қуандықовтың қомақты қаржы бөлгізгендігін атап ... ... ... ... балғадай, бойында бұла күші бұлқынған ұлт қана ұлы міндеттерді іске асырып, ұлы мұраттарға жетуге, ... өзге ... ... ... жеңімпаз шығып, ілгері озуға қабілетті. Осыны білдіре келе, М.Әшімбаевтың бұл жарыстың да бұқаралық ... ... ... ... яғни халқымыздың шынығып, шымыр болуға ұмтылуына серпін береріне ... ... ... ... ... ұлттық дәстүрдің жәдігері ретінде бағалады. .
алғашқы айналымында бақ сынаған білекті 56 жігіт (тегеурінді төрт ... ... ... ... күресусіз жіберуді жөн көріпті) өз қарсыласын жеребе арқылы анықтады. Олардың әрқайсысы аты ... ... ... ... ... жатқан теңгелердің арасынан біреуін таңдауға тиіс болды. Әр теңгенің артында нөмір жазылған екен. ... ... ... ... ... ... нөмірлердің рет саны бойынша өз қарсыластарының кім екендігін білді. деп бағалады ұйымдастырушылар. Нәтижесінде, келесі айналымға шығу мүмкіндігіне жерлестердің ... ... тура ... жайт та ... ... ... ... үкілеп қосқан Қуаныш Салықбаев пен Мұхит Тұрсынов бірінші айналымда-ақ бір-біріне қарсы жолықты. Бұл жерде жерлес балуандардың ... ... ... ұрып тұрды: деген лақап ат алған біріншісінің салмағы 124 келі 400 грамм ... ... ... ... 82 келі 900 ... ... екен. Оның үстіне кеденінің қызметкері болып табылатын Қуаныш Салықбаевтың қазақ ... 2010 ... әлем ... ... ... ... дүркін екендігі жарияланды. Әйткенмен, қырық жастағы қарсыласынан 17 жас кіші ... ... ... тек ... бола ... ... ... айғақтады. белдесуге бабы келіспей келген бе, сылбыр күрескені үшін бірден қатаң ескерту алды. Ал бір орнында қатып ... ... ... оңынан, біресе солынан табылған Мұхит бас-аяғы екі минуттың ішінде екі бүк ұпай ... ... ... бәсекелесіне бес минут бойы алдыртпаған, айла-амал жасатпаған ол ақыры 3 бүк ұпайымен келесі айналымға ... Егер ... ... 2010 ... әлем ... қола жүлдегері болып табылатын бұл жас балуанның кейінгі тағдырына тоқталсақ, екінші айналымда оның жолы тағы да ауыр ... ... - 130 ... Айдос Каңлыбаевпен түйісті. Алып арықша келген қарсыласын белден қапсырып, бастан ... ... ... рет ... бірақ тас кенедей жабысып, аяқпен орап, әдіс жасатқызбайды. Мұхит өзі де Айдосты талай тобықтан қағып құлатпаққа ниет ... ... ... ... ... ... әлем ... күміс жүлдегері оның бұл шабуылын шыбын шаққан ... ... Қос ... ... ... ... ... төрешілер қосымша 3 минут берді. Ереже бойынша бұл кезде олар бір-бірінің ... ... ... ... ... қайсысының бірінші болып, қолы босап кетсе, яки тізесі кілемге тисе, ... аяғы ... ... шығып кетсе, сол - жеңілген. Мұны жүзеге асыру жұлқынып тұрған қиынға түспеді. Мұхит Тұрсынов ... ... ... ... ... ... - 95 келілік, дзюдодан былтырғы халықаралық турнирдің жеңімпазының жауырынын жер иіскетіп, таза ... ... ... ... ... ... алақандарын ысқылай бастаған. Бірақ төртінші айналымда жолын... жарақат кесті. Бұл жолғы оның ... - ... ... ... ... 110 келілік Шалқар Жоламанов болды. Күрес кезінде етпетінен құлаған Мұхиттың қолы Шалқардың ... ... ... ... қалды. Содан боз кілемге дереу дәрігер шақырылған. Алайда артынша Шыңғыс Тұрсыновтың ... ... ... ... Мұхит жарысты жалғастырудан бас тартты. Егер жарақатынан құлан-таза айықса, жігері жасымаса, алда ... ... ... ... Ол ... туғанына 140 жыл толуына орайластырылған халықаралық турнирдің шешуші сынында өзбек балуаны Нуриддин Гасмановты таза ұтып, жеңімпаз атанғанда жұрт бір ... еді. ... ... ... салғаннан нағыз жеңімпазға лайық мінез-құлық көрсетіп, тегеурін танытты. Садық Мұстафаев шәкіртінің маңдайына ... ашу ... ... ... ... рәсімі аяқталған соң, алғашқы жұп ретінде боз кілемге қарағандылық Ерсін Мұхамеджановты және қызылордалық Ұлан Рысқұлды шақырған ... ... ... ... ... 135 келі екендігін, 1988 жылы дүние есігін ашқандығын, қазақ күресінен Қазақстан чемпионатында биыл ... ... ... облысының екендігін айтып, таныстырып жатқаны сол еді, ... ... ... Әлденеге алаңдап, белдесуге әлі қарай қоймаған көрермендер жапа-тармағай, деп, боз кілемге үңілген. Сөйтсе, Ұлан ендігі қарсыласының ... ... ... ... ... 25 ... созылған! Ал бұл кезде оның ақтық айқастағы ... ... ... ... ... ... ... шынықтырып жатқан-тын. екінші айналымды да ашуға тура келді. Бұл жолы да оған тағы ... ... ... ... Қазақ күресінен, сондай-ақ самбодан Қазақстан чемпионатының бірнеше дүркін жеңімпазы, 90 келілік Бекзат Ахметбеков те оған ... ... қыла ... ... ... басты қарсыласы - бұл айналымда арынын ауыздықтады. ... 135 ... бойы 193 ... ... ... ... ... алдынан шыққан 82 келілік, бойы 170 см Асқат Амановты ұйпалап тастады. Рас, 2010 жылғы Қазақстан Кубогында ... ... 2011 ... ... ... ... ... халықаралық турнирдің қола жүлдегері атанған маңғыстаулық балуан да жай атанбағандығын дәлелдеп бақты. Кейін ... ... ... балуанның біріне жол бергені Асқаттың жігерін құм етпесе керек-ті. Үшінші айналым бірінен соң бірі келген белдесулерден біраз шаршай бастаған балуандардың ... ... ... түсірді. Оның үстіне жақындай түскен қомақты жүлденің ауыртпалығы да иықтан ... Бұл ... да болу ... ... қонды. Осылайша, бірінші жекпе-жекте Қызылорданың үміті Солтүстік Қазақстанның баптап қосқан балуанымен күресті. ... ... ... 84 ... келі ғана ... ... ... Қазақстанның , облыс чемпионы, Ішкі істер қызметкері көрінеді. Қос ... ... ... бірі ... ... барлаумен жүрді. Дегенмен белгіленген уақыт ортасына таяғанда Ұлан ... ... ... өзінен екі есеге жуық жеңіл Айбекті жамбасқа салып, атып кеп ... ... оның ... жартылай жеңіс жазды. келесі айналымға аяқ басу үшін осы да жететін еді, ... ... ... ... Ұлан ... ... қосып, ақыры тәжірибелі қарсыласын боз кілемге шалқасынан түсірді. Көз ілеспес жылдамдықпен жасалған мұндай ... ... ... ... ... ... ... Бейбіт Ыстыбаевқа да салмағы екі еседей аз - 78 келілік ... ... ... ... ... аты бар бұл ... ... дейінгі қарсыластарын еркін ұтып келген еді. Мәселен, Бақтыбай ақмолалық Леонид Станеевті бар-жоғы елу секундтың ішінде жалпасынан түсіріп, таза ... жұрт ... ... ... ... қазақ күресінен 2008, 2010 жылдардағы әлем чемпионына бұл жолы дәл сондай даңқты беруге тура ... ... ... 2 ... 66 секундта таза жеңді.
Төртінші айналымда да жігер туын биік ... ... 8 ... ішінен боз кілемге бірінші болып, Ұлан Рысқұл шақырылды. Ол бұл жолы саспай ... ... ... ... ... ... Оған ... қарсылас тап болды. Қызылордалық Руслан Әбдіразақовты да, Ұланды да бапкер Садық Мұстафаев жаттықтырады. Бойы екі метр, салмағы тура бір ... ... ... ... ... және ... жекпе-жек түрлерінен Азия ойындарының күміс жүлдегері, 2009 жылы дзюдодан Қазақстан чемпионы, 2010 жылғы ерлер арасындағы дзюдодан Қазақстанның қола жүлдегері. ... боз ... ... ... сондықтан оның мықты жақтары мен осал тұстарын бес саусақтай білетінге ... Мұны ... ... паш етті: айқас басталғанына 43 секунд өткенде Ұлан ... ... ... ... ... таза жеңісін жатты. Ал Бейбіт Ыстыбаевқа бұл айналымда айбатты қарсылас - 2010 жылғы қазақ күресінен әлем чемпионы, 125 ... ... ... ... Бір ... ... ... сынасуда Бейбітке қарағанда басымдыққа иедей көрінген-тін. Бірақ әбжілдік танытты. Сөйтіп, бәсекелесінің шабуылын өз пайдасына жаратып кетті: асыра лақтырмақ болып, өзін ... ... ... балуанды салмағымен езіп, артына құлатты. Төрешілер таза жеңіс берді.
Жартылай финалда ... боз ... ... Ұлан ... ... Шалқар Жоламановпен, ал артынша Бейбіт Ыстыбаев астаналық Арман Әбеуовпен кездесті. жарысына ... ... ... жасы үлкендердің бірі (32-де), 2010 жылғы қазақ күресінен әлем чемпионы, ... ... ... өңірінің бірнеше дүркін Шалқар ақтық сындағы айқасқа түсуге лайықтылардың бірі болатын. 110 ... ... ... ... ... дейін жамбас ұпайымен Ұланнан басым түсті. Алайда сын сәттерінің бірінде, әдіске салам деп, ұмтылуын ұмтылғанымен, ... ... ... жасап, соны пайдаланған Ұланға жартылай жеңісті ұстатты. Тіреспен уақыт тәмамдалды. Осылайша, ... ... ... ... ... ... ...
Бейбіт те қалған күшін соңғы шайқасқа сақтағандай, бұл сайыста сақ қимылдаумен ... Оның жөні де бар еді: оның ... бойы 190 ... ... 140 ... ... ... батырларындай еңселі Арман әр қимылымен бұл жарысқа ерігіп келмегендігін байқатумен болды. Астаналық балуан - 2009 жылғы самбодан әлем кубогының жеңімпазы, 2009 ... ... Азия ... ... ... Қазақстанның жазғы спартакиадасының жеңімпазы. Айтпақшы, Арман Әбеуов - Қазақстан Президентінің Күзет қызметінің офицері! Тіпті ... ... ... сынға соның шығарына сенімді болған. Белдесу текетіреспен өтті. Екеуінің қоржынында да - бүк ұпайдан. Тек шабуылдарының ... ... ... ... ... ала сұлатты. Нәтижесінде, жамбас ұпаймен алға шықты.
Бұл жартылай финалда ... ... ... көре ... ... айналымдары арасындағы үзілістерде қазақстандық топтар қазіргі заманғы күймен және дәстүрлі бимен көрермендердің көңілін көтеруге тырысқан-тын. Ал сом білекті жігіттердің ақырғы ... ... ... сәтін әнші Медеу Арынбаев әдіптеді.
Ақырғы сынға балуандар аң терісін ... ... ... Бұған дейінгі бес айналымда біз арқаланған жұрттың ... боз ... ... балуанның ақсап қайтуы, қарсыластың басынан аттау сынды байырғыдан келе жатқан қазақ күресіне тән барлық ... куә ... ... ... ... жөні ... маңызы - ерек. Тіпті бір төбе болып отырған биік лауазымды тұлғалардың да тақымдарын қысып, тына қалғанын ... ... - ... қос ... Олармен жұлысқан талай мықты тегеурініне шыдамай, ала шаң боп құлаған.
Кеудесін ешкімге бастырмайтын, намысын жатқа ... қос ... ұл. ... сәт ... сынай қараған қос алып күш иесі сәлден соң шарт та шұрт ... ... ... атын ... ... ... жұрт қай ... білек күші ерек, қайраты ерен екендігін білмей, дағдарды. Бірін-бірі оңай ала алмасын сезінген олар ... ... ... ... ... қапы ... ... опық жегізу мүмкіндігін күтуге көшті. Қос қарсыластың дембіл-дембіл діріл буған иықтарынан ... ... мен ... ... ... ... Ал қазақ күресінде балуан белдесуден қашса, төрешінің ... ... онда ... ... бүк ұпай ... ... төрешіге де бірнеше рет белдесуді тоқтатуға, Ұланға да, ... де ... ... тура келді. Осылайша, қос қарсыластың қанжығасында қос ұпайдан ... ... ... мен соңғы күштерін жиып, шындап сайысуды бастады. Одан арғы ... ... қос ... да ... ... ... ... Соның жемісіндей, екеуінің еншісінде - бір-бір жамбас ұпай пайда болды. Қарсыластар бірін-бірі сілкілеген сайын, көрермен қызып, шулай түседі. Олардың ... ... ... ... мен күші ... ... балуандар шамалы тәлтірек қаққандай болады. Бірақ илікпейді. Жігер мен намыс бойға бұрын ... қуат ... ... ... ... бір ... сытылып шыққан серпіле бере, қайта ұмтылды да, тез жұмылып үлгермеген оны бір жауырынымен сұлатып түсірді. Осы ... ... ... ... ... шешіп кеткен еді.
1986 жылы туған, бойы 186 см, ... 121 ... ... ... ... ... дзюдодан Қазақстанның 2008, 2009 және 2010 жылдардағы чемпионы, Қорқыт ата университетінің студенті Ұлан ... ... ... ... ... етті. Оған салтанатты жағдайда атағы, және 150 мың АҚШ доллары табыс етілді. ... ... ... ... бұл жеңісін өз бапкеріне - Садық Мұстафаевқа арнайтынын айтты. деді Ұлан Рысқұл.
Жамбылдық Бейбіт ... ... ... Ал үшінші орын үшін таласта шығысқазақстандық Шалқар Жоламанов астаналық Арман ... 26 ... ... ... ... таза ... ...
Бұл сайыстар елдің құмарын қандырды. Намысқой жанкүйердің базбірі көкіректі өртеген, құйын сезімін баса алмай, көздеріне жас ... енді бірі рух ... ұлы ... ... ... ... ...
Бұл додаға әділ төрелік жасай білген атақты Диқанбай Биткөзов бастаған кілем жетекшілерінің, керек кезінде іске ... ... да ... ... таба ... ... Төкеев бастаған төрешілердің жұмысы да жоғары бағаға лайық.
Әрине, атағына сайысқа ... ... ... ... да сай. ... бұл жолы Ұлан ... бағы жанды. Дайындықта - қатаң тәртіп, жаттығу кезінде - жан аямас тірлік, боз кілемде - қара нардай қайтпас қайсарлық танытқан кез ... ... ... ... ... ... анық. Осы орайда жүргізушінің боз кілем үстінде деген тілегіне қайырылған Ұлан ... өзге ... ... ... болашақтан сенім бере, рухын көтере сөйлеуді жөн көрген: деді жеңімпаз.
Енді жұртшылық бұл аламанның алда да ... ... ... ... өте ... ... ... Олимпиада ойындары сынды дүбірлі жарыстардың дүрмегіне ілікпей, күнтізбесіне енбеген соң, қазақ ... ... ... ... тасасында қалғандай күйде еді.
ІІ БӨЛІМ. ҚАЗАҚ КҮРЕСІ
2.1. Қазақ күресінің тарихы
Қазақ ... ... ... өмір ... ... ... Балуандардың күш сынасуы ат жарысы, ақындар айтысы сияқты қазақ халқы өнерінің ... бір ... ... ... ... күш иесін , , деп атап, оны ерекше қасиет қонған адам ... ... ... - ... ... ... бір ... болып табылады. Қазақтардың жыл он екі ай далада өмір ... ... ... болу ... жас ... ... ... кәріге дейін дене-күш дайындығына ерекше талап қойды. Қазақ елінде ат үстінде ... ... ... ... ату, ... ... ... меңгеру ұл мен қызға бірдей қойылатын талап деңгейіне көтерілді.
Халқымыздың ұлан-байтақ аумақта ... ... ... ... ... және көршілес елдер салт-дәстүрлерінің ықпал етуі қазақ жерінде балуандық өнердің бір-бірінен айырмашылығы бар бірнеше түрлерінің ... ... ... ... аңыздарда, батырлар жырларында, тарихи және көркем шығармалар мен, ... ... ... ... ... ... болғандығы туралы көптеген дәлелдер кездеседі.
Қазақ топырағында балуандық өнердің ежелден келе жатқанын мына бір ... ... ... аңғаруға болады.
Осыдан 18 ғасыр бұрын 371-381 жылдар арасында ғұндар патшасы Баламбер (Атилланың алдындағы патша) өзінің жеңістері мен мемлекеттік шешімдерінен ... ... ... өткізіп, оның негізгі бір бөлігі ретінде ат жарыс, балуан күресі, ... ату, ... ... ... ... алу, т.б. ойын ... ... Ал сол кездегі ғұндар тілімен осы ойын түрлері ... ... ... Ат-хуреш, Ланса-хуреш, Шабарман-хүреш, Жебе-хүреш, т.б. Ээр - ер ... ... ... - балуан күресі мағынасын білдіреді. Біздің дәуірімізден 3 000 жыл бұрын салынған Бени-Гассан жеріндегі перғауынның табытындағы суреттерден ... ... ең ... ... бірі күрес болғандығын көруге болады.
Көне грек жазушысы Эллиан (б.з.б. II-III ... ... ... туралы жаза келіп, мынандай деректер келтіреді: .
Қазіргі ... ... ... өмір сүрген (б.з.б. 909 жыл) Мая мәдениеті тарихында доп ... ... ... ... де ... дамығандығы белгілі. Осындай сайыстар кезінде адамдар күрес әдістерін кеңінен қолданып, арнайы киім киген.
Көне грек жазушысы Клавдий ... , - деп ... Ал, ... Азия ... шарлап, жиһангерлігімен аты шыққан итальян саяхатшысы Марко Поло да күрес ... сақ ... ... өсіп, әскери-қолданбалы жаттығудың бір түріне айналғанын және жігіттермен бірге қыздардың да күреске түсетінін айтып, тарих ... ... Тағы бір ... ... Кастилий Генрих III-тің жіберген кісісі Рей Гонзалес ... ... ... ... ... Ол ... ... Темірдің сарайында ең күшті балуандардың белбеуден ұстап күрескенін тамашалайды. Бұл 1403-1406 жылдар аралығы ... ... ... ... күресудің ережесі әлдеқайда ертеден бастау алғанына көз жеткіуге болады. Темір әміршінің белбеуден ұстап күресуге қатты ... ... көз ... ... ... туралы тың тарих жылнамасының мәні зор. Атақты, ауыр айқастарда ... ... ... ... күмістен, басқа да бағалы металлдардан жасалған сыйлықтар, тарту-таралғылар беріліп отырған. Тағы бір құнды жаңалық: атақты тарихшы Әбілқазы ... ... деп ...

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Мемлекет басшысы Н. Назарбаев Қазақстан Республикасында тіркелген шетелдік дипломатиялық корпуспен кездесу өткізді..4 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Басқарудағы жоспарлау функциясы11 бет
Стартегиялық жоспарлау11 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
1986 жылғы желтоқсан оқиғасының қозғаушы күштері мен барысы13 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
«Бобровка + » ЖШС-ның қызметі барысында қалыптасатын жағдайды және шығындарын талдау56 бет
«мақташы» мектебінің құрлыс барысы16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь