Жоспарлау түсінігі, мақсаты және міндеті.

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. Жоспарлаутүсінігі, мақсаты және міндеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Жоспарлау нысаны мен кезеңдері, жоспар түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.3. Кәсіпорын қызметін ағымдағы жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
1.4. Жоспарлаудың нормативті. ақпараттық базасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.5. Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
1.6. Кәсіпорында жоспарлау жүйесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Нарықтық экономика жағдайында айрықша ерекшелігі бойынша бірінші кезекте жоспарлау субъектісі өзгереді: жоспарды меншік иесі немесе жалданған кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесіне жауап беретін, оған өкілетті қызметкер жоспарды қабылдап бекітеді. Сондықтан ең алдымен кәсіпорында жоспарлаудың орталықтанған басқару жүйесі жағдайында қалыптаскан баға қажет. Бұл мәнін әлі жоғалтпаған нарықтық экономика жағдайында базаны анықтау үшін қажет (мысалы, жоспарлаудың бағдарламалық мақсатты әдістері, оның ішінде ғылыми-техникалық серпіліс және өндірісті-техникалық қайта жабдықтау бағдарламалары, оралымды-өндірістік жоспарлау, өндіріс факторлары бойынша жоспарлау және т.б.). Сонымен қатар нарық жағдайында кәсіпорында жоспарлау қызметін қайта құру жүйелік кемшіліктерін еңсеру үшін де керек.
Жоспарлауды басқару функциясы ретінде ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарда олардың және әрбір бөлімшесінің мақсатын белгілі бір кезеңге нақтылауда, міндетті қоюда және оған жету жолдарын таңдауда, қойылған мақсат пен міндеттерді орындау үшін қажетті еңбек, қаржы, материалды ресурстарды анықтауда жүзеге асырылады. Нақты мақсатқа жетудің бағыты мен тізбектілігін, сонымен қатар технологиялық тізбектің жолын анықтауда кәсіпорынның жекелеген құрылымдық бөлімшелерінің іс-әрекетін өзара байланыстыруға бағытталған шаралар кешені жасалады (ғылыми-зерттеу және тәжірибелік конструкторлық нұсқауларды өндіріске ендіруге, өткізуге және сервистік қызмет көрсетуге дейін әзірлеу). Бұл үшін нарық жағдаятының болашағын, тұтынушылық сұраныс үрдісін, қолданылатын ресурстардың неғұрлым тиімді пайдалану мүмкіндігін білу қажет. Сондай-ақ жоспарлау маркетингпен және бақылаумен тұрақты үйлесуі қажет. Жоспарлау болашақты және ағымдағы жоспарлаудың өзара байланысты жиынтығы түрінде жүзеге асады.
Әлемдік тәжірибе бойынша көбінесе ұзақ мерзімді және стратегиялық жоспарлау түсінігі қолданылады. Ұзақ мерзімді жоспарлау дамудың қалыптасқан үрдісінің алдағы уақытта болатынын және оларды жоспарлау үлгісінде болашақты бағалау үшін негіз болады. Болашақтағы дамуға өткен заңдылықтар мен құрылымдық сипаттамаларды ауыстыру, мұндай ыңғайдың ерекшелігі мен кемшілігі болып табылады, себебі болашақ өткен кезеңге қарағанда жақсы болатындығына үміттелінеді. Стратегиялық жоспарлаудың негізі болып «мақсат ағашын» және жоспарлау бағдарламасын құру, жағдайлық үлгінің негізінде жоспарлар жасау, шаруашылық әрекеттер баламаларын сарапты және матрицалық бағалау және т.б. саналады. Жалпы корпоративті стратегиялық жоспарды жасаудың ерекше қағидасы - оларды болашақтан қазірге дейін құ¬ру. Жоспарлаудың бұл нысаны ірі өнеркәсіптік кәсіпорынның стратегиялық басқару тұжырымдамасына жазылады (концерн, консорциум, картель және т.б).
Курстық жұмыстың мақсаты – кәсіпорын қызметін ағымдағы жоспарлау, өндірістік бағдарламасын жоспарлау жүйесін ұйымдастыруды жеткізу.
Жұмыстың құрылымы. Курстық жұмыс кіріспе, 1 бөлімнен, 6 бөлімшеден және қорытынды6 пайдаланылған әдебиеттен құралған. Курстық жұмысты жазу барысында мынадай әдебиеттер қолданылды: Р. Қ. Ниязбекова, Б. А. Рахметов, П. Т. Байнеева Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2008 ж., А. Қ. Мейірбеков, Қ. Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2003 ж., http://www.e-gov.kz., Жалғасбаева А.А. Қазақстанның мұнай газ кешенін тиімді дамыту бағыттарын экономикалық дәлелдеу. Алматы,2006.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Р. Қ. Ниязбекова, Б. А. Рахметов, П. Т. Байнеева Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2008 ж
2. А. Қ. Мейірбеков, Қ. Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2003 ж
3. http://www.e-gov.kz
4. Жалғасбаева А.А. Қазақстанның мұнай газ кешенін тиімді дамыту бағыттарын экономикалық дәлелдеу. Алматы,2006.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.................................................................................................................3
1.НЕГІЗГІ БӨЛІМ................................................................................................5
1.1. Жоспарлаутүсінігі, мақсаты және міндеті.....................................................5
1.2. Жоспарлау нысаны мен ... ... ... ... ... ағымдағы жоспарлау..................................................11
1.4. Жоспарлаудың нормативті- ақпараттық базасы.........................................12
1.5. Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы......................................................15
1.6. Кәсіпорында жоспарлау жүйесін ұйымдастыру.........................................20
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................22
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР............................................................23
КІРІСПЕ
Нарықтық экономика жағдайында айрықша ерекшелігі бойынша бірінші ... ... ... ... ... ... иесі немесе жалданған кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесіне ... ... оған ... ... ... ... ... Сондықтан ең алдымен кәсіпорында жоспарлаудың орталықтанған басқару жүйесі ... ... баға ... Бұл ... әлі жоғалтпаған нарықтық экономика жағдайында базаны анықтау үшін ... ... ... бағдарламалық мақсатты әдістері, оның ішінде ғылыми-техникалық серпіліс және өндірісті-техникалық қайта ... ... ... ... ... ... бойынша жоспарлау және т.б.). Сонымен қатар нарық жағдайында кәсіпорында жоспарлау қызметін қайта құру жүйелік кемшіліктерін еңсеру үшін де ... ... ... ... ірі ... ... олардың және әрбір бөлімшесінің мақсатын белгілі бір кезеңге нақтылауда, міндетті ... және оған жету ... ... ... ... пен ... ... үшін қажетті еңбек, қаржы, материалды ресурстарды анықтауда жүзеге асырылады. Нақты мақсатқа жетудің бағыты мен тізбектілігін, сонымен қатар ... ... ... ... кәсіпорынның жекелеген құрылымдық бөлімшелерінің іс-әрекетін өзара байланыстыруға бағытталған шаралар кешені жасалады (ғылыми-зерттеу және тәжірибелік ... ... ... ендіруге, өткізуге және сервистік қызмет көрсетуге дейін әзірлеу). Бұл үшін нарық жағдаятының болашағын, тұтынушылық сұраныс үрдісін, қолданылатын ресурстардың ... ... ... ... білу ... ... жоспарлау маркетингпен және бақылаумен тұрақты үйлесуі қажет. Жоспарлау болашақты және ағымдағы жоспарлаудың өзара ... ... ... жүзеге асады.
Әлемдік тәжірибе бойынша көбінесе ұзақ мерзімді және стратегиялық жоспарлау түсінігі қолданылады. Ұзақ мерзімді жоспарлау дамудың қалыптасқан үрдісінің алдағы ... ... және ... ... ... ... ... үшін негіз болады. Болашақтағы дамуға өткен заңдылықтар мен құрылымдық сипаттамаларды ауыстыру, ... ... ... мен ... ... ... себебі болашақ өткен кезеңге қарағанда жақсы болатындығына үміттелінеді. Стратегиялық жоспарлаудың негізі ... және ... ... ... жағдайлық үлгінің негізінде жоспарлар жасау, шаруашылық әрекеттер баламаларын сарапты және матрицалық бағалау және т.б. саналады. Жалпы ... ... ... жасаудың ерекше қағидасы - оларды болашақтан қазірге дейін құ - ру. Жоспарлаудың бұл нысаны ірі өнеркәсіптік кәсіпорынның стратегиялық басқару ... ... ... ... ... және т.б). ... ... мақсаты - кәсіпорын қызметін ағымдағы жоспарлау, өндірістік бағдарламасын жоспарлау жүйесін ұйымдастыруды жеткізу.
Жұмыстың ... ... ... кіріспе, 1 бөлімнен, 6 бөлімшеден және қорытынды6 пайдаланылған әдебиеттен құралған. Курстық жұмысты жазу барысында мынадай ... ... Р. Қ. ... Б. А. ... П. Т. ... ... ... Алматы 2008 ж., А. Қ. Мейірбеков, Қ. Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2003 ж., http://www.e-gov.kz., Жалғасбаева А.А. ... ... газ ... ... ... бағыттарын экономикалық дәлелдеу. Алматы,2006.
1. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1.1. Жоспарлау түсінігі, мақсаты және міндеті
Меншіктің түріне, қызметтің көлеміне және оның бағытына қарамай әрбір кәсіпорын ... ... ... ... - бұл ... бір болашаққа кәсіпорын мақсатын таңдау және негіздеу үдерісі, оған жету үшін сәйкес ... ... ... мен ... бағыттарды таңдау және негіздеу қажет. Қазіргі нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... қарағанда, неғұрлым жоспарлы болып табылады. АҚШ-тың жай фермері ауыл шаруашылық кезеңге ауыл шаруашылығы өнімдеріне жыл ... ... ... ... тасымалдық қызмет бағасына, ауа райы жағдайына байланысты әрекет ету жоспарын жасайды (қандай ... егу, ... ... ... кімге қандай өнімді сату туралы).
Нарықтық экономика жағдайында айрықша ерекшелігі бойынша бірінші кезекте жоспарлау субъектісі өзгереді: жоспарды меншік иесі ... ... ... қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесіне жауап беретін, оған өкілетті қызметкер жоспарды қабылдап бекітеді. ... ең ... ... ... ... ... ... жағдайында қалыптаскан баға қажет. Бұл мәнін әлі жоғалтпаған нарықтық экономика жағдайында базаны анықтау үшін қажет (мысалы, жоспарлаудың бағдарламалық мақсатты ... оның ... ... ... және ... ... ... бағдарламалары, оралымды-өндірістік жоспарлау, өндіріс факторлары бойынша жоспарлау және т.б.). Сонымен ... ... ... кәсіпорында жоспарлау қызметін қайта құру жүйелік кемшіліктерін еңсеру үшін де керек.
Нарықтық жағдай кәсіпорындағы жоспарлаудың ... бір ... ... мен ... ... ... ... Дер кезінде кәсіпорынға ықпал ететін сыртқы факторларын (бәсекелестердің, өткізу нарығының, тұтынушылардың және т.б) ескеру, алдағы ғылыми-техникалық, әлеуметтік-экономикалық, ... ... ... және ... да ... ... анықтауға ұмтылу керек. Мемлекеттік орғандардың бұрынғы функциялары кәсіпорынға тікелей өтеді: кәсіпорын деңгейінде өз бетінше дамудың ұзақ ... ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың қағидалары мен түрлері өзгереді. Ағымдағы (жылдық ) жоспарлаудың шеңбері санаулы болады, бұл болашағы бар жоспарлаудың қажеттігін ... ... ... ... ... көрсететін ағымдағы жоспарлау үшін басты бағыт болады және ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың негізгі қызметі болып табылады. Өз кезегінде ... ... ... ... шаруашылық жағдайлардың өзгерісін ескере отырып, болашақ жоспарды кезінде түзету үшін пайдаланылады. Басқаша айтқанда өзгермелі ... ... ... ... ... ретінде ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарда олардың және әрбір бөлімшесінің мақсатын белгілі бір кезеңге ... ... ... және оған жету жолдарын таңдауда, қойылған мақсат пен міндеттерді орындау үшін ... ... ... материалды ресурстарды анықтауда жүзеге асырылады. Нақты мақсатқа жетудің ... мен ... ... ... технологиялық тізбектің жолын анықтауда кәсіпорынның жекелеген құрылымдық бөлімшелерінің іс-әрекетін өзара байланыстыруға бағытталған шаралар кешені жасалады (ғылыми-зерттеу және тәжірибелік ... ... ... ... ... және ... ... көрсетуге дейін әзірлеу). Бұл үшін нарық жағдаятының болашағын, тұтынушылық ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мүмкіндігін білу қажет. Сондай-ақ жоспарлау маркетингпен және ... ... ... ... ... ... және ағымдағы жоспарлаудың өзара байланысты жиынтығы түрінде жүзеге асады.
1.2. Жоспарлау нысаны мен кезеңдері, жоспар түрлері
Директивті және ... ... ... оны ... ... үшін ... болып саналады. Директивті жоспарлау нарықтық қатынаста балама түрінде бола отырып, мемлекеттік басқару мен кәсіпкерлікте, мысалы, кәсіпорында ағымдағы жоспарлау үшін қолданылады. ... ... ... жиі ... Индикативті жоспарлаудың тапсырмасы орындалуы міндетті болмайды. Олар әлеуметтік-экономикалық саясат бағамындағы мемлекеттік басқару органының әзірлеуі мен ... ... ... ... ... даму ... мен көрсеткіштерін сипаттайды.
Индикативті жоспарлау елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының жалпы тұжырымдамасынан, әлеуметтік-экономикалық дамуды болжаудан, мемлекеттік және аймақтық мақсатты ... және ... ... ... ... ... ... міндетті тапсырмалардың шектелген саны ғана кіруі мүмкін. Индикативті жоспарлау директивті жоспардан ... ... және ... ... ... ... ... болады, сонымен қатарол жанама-реттеуге, экономикалық нормативтер мен жеңілдіктер жүйесін, табиғи көрсеткіштері емес құндылық ... ... ... Кәсіпорын индикативті жоспарды келесідей нысандардың бірінде жүзеге асыруда қатыса алады:
1) республикалық немесе аймақтық мақсатты кешенді ... ...
2) ... ... мемлекеттік қажеттілік үшін қызмет пен жұмыстардың орындалуы.
Индикативті жоспарлау микродеңгейде де, оның ішінде болашақты жоспарлауды құруда және жасауда ... ... ... және ... ... жоспарлаудың келесідей нысандарын саралауға болады.
649 ♦ 11-тарау. Кәсіпорынның маркетингтік және өндірістік қызметі
Жоспарлау деңгейі бойынша жоспарларды саралау.Жоспарлы кезең (жоспарлау ... ... ... келесілерге бөлінеді:
1) ұзақ мерзімді (болашақты) жоспарлау;
2) орташа мерзімді (бір жылдан ... ...
3) ... мерзімді (ағымдағы) жоспарлау.
Болашақты жоспарлауды басқа жоспарлаудан болжау нысаны бойынша айыруға бола - ды. ... ... ... ... бола ... болашақтағы мүмкін жағдайы бар тәжірибелік мәліметтерге сүйене отырып, суреттемесін көрсететін әдіс болып табылады және ... пен ... даму ... қарай ағымды суреттемесін анықтайды. Маркетинг, кәсіпкерлік, инвестициялау, инновация облысында қабылданатын көптеген шешімдер болашақта болатын жағдайларды бағалауға негізделген, яғни болашақта болатын ... ... ... ... ... немесе үдерістің дамуының әр түрлі баламаларын болжау көмегімен анықтау және тиімді баламаны таңдауды негіздеу болжауды болашақты ... ... бірі ... ... ... ... мерзімді жоспарлаубір жылдан бес жылга дейін жасалынады. Ағымдағы жоспарлау бір жылға дейінгікезеңде жүзеге асады жәнежарты жылдық, ... ... ... ... ... ... Жекелеген кәсіпорындар орташа мерзімді жоспарлауды ағымдағымен біріктіреді: ... бес ... (үш ... ... құрылады, онда бірінші жыл ағымдағы жоспар деңгейіне дейін бөлшектеліп көрсетіледі. АҚШ-та кәсіпорындарда ... бір ... үш ... ... ... ... Жапонияда жоспарлар корпорацияларда 5 жылдан 15 жылға дейін жасалады. Бұрынғы КСРО ... ... бес ... және бір ... ... ... ... жоспарлар әсіресе нарықтық экономикаға өтуге дейінгі соңғы жылдары жиі ... ... ... ... ... қызметін жоспарлаудың негізі тоқсандық және айлық жоспарлар болды. Қазіргі уақытта мәселесі бар кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... және ... жоспарлар болып табылады.
Мақсат түрі бойынша жоспарларды саралау. Қойылған мақсат ... ... ... ... ... ... немесе тартылатын инвестиция жәнематериалды ресурстар көлемі) бойынша бөлінеді:
1) стратегиялық жос - парлау;
2) тактикалық жоспарлау;
3) оралымды ...
4) ... ...
5) ... ... ... ... міндеттерді шешуге бағытталған ұзақ мерзімді жоспарларды қалыптастырудан тұрады. Стратегиялық жоспарлау - сыртқы ортаның басты факторы ретінде ... ... ... есепке алуға жоспарлауды айқын бағыттау болып табылады. Стратегиялық басқарудың құрамдас элементі ретінде стратегиялық жоспар - лау - ... ... ... көп кезеңді үдерісі, олардың ең тиімдісін таңдау, осы таңдаудың негізінде жалпы дамустратегиясын құру, оны ... ... ... ... ка - лы птастыру.
Әлемдік тәжірибе бойынша көбінесе ұзақ мерзімді және стратегиялық жоспарлау түсінігі қолданылады. Ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... уақытта болатынын жәнеоларды жоспарлау үлгісінде болашақты бағалау үшін негіз болады. Болашақтағы дамуға өткен заңдылықтармен құрылымдық сипаттамаларды ауыстыру, мұндай ыңғайдың ... мен ... ... ... себебі болашақ өткен кезеңге қарағанда жақсы болатындығына ... ... ... ... ... және ... бағдарламасын құру, жағдайлық үлгінің негізінде жоспарлар жасау, шаруашылықәрекеттер баламаларын сарапты және матрицалық бағалау және т.б. саналады. Жалпы корпоративті ... ... ... ерекше қағидасы- оларды болашақтан қазірге дейін құ - ру. Жоспарлаудың бұл нысаны ірі өнеркәсіптік кәсіпорынның стратегиялық басқару тұжырымдамасына ... ... ... ... және т.б). ... ... кезінде жаңа стратегияның кәсіпорынның жинақталған әлеуетінесәйкес болуын ескеру қажет.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... және ... ... болжау негізінде стратегиялық мәселелерді анықтау жүргізіледі. Ұзақ мерзімді стратегиялық саясат қалыптасады, стратегияны біріктіру үшін орташа мерзімді жоспарлар қабылданады. Мақсаттар әрекет ету ... ... ... ... негізгі бөлімшелері үшін жасалған пайда жоспарына айналады. Бөлімшенің жоспарларды орындауы бойынша мәліметтері жиналады, олардың орындалуына баға беріледі және ұзақ ... ... ... жаңа ... ... ... ... жоспардың (көбінесе бұрынғы бұйым бойынша), негізінде жоспардан нақты көрсеткіштердің ауытқуы бойынша бақылау жүргізіледі. Ірі жапондықкорпорациялардың 70-80 пайызы ұзақ ... ... ... қолданады. Стратегиялық жоспарлау тізбекті-параллельді жүзеге асатын және келесідей төрт шешімді қамтитынкөп кезеңді үдеріс:
* Бизнесті анықтау (өндірілетін ... ... ... ... отырып, жұмыс пен қызметті, тұтынушылық қасиетін суреттейді, сол өнім нарығының көлемін бағалау, нарықты сегменттеу);
* Бизнес миссиясы (рөлі) - ... ... ... ... ... ... яғни миссия - даму мақсатын көрсететін сандық өлшемдердің ... ... ... өсу қарқыны, нарық үлесінің мөлшері, пайдалылық және табыстылық деңгейі, таза табыстың шамасы және ақшалай айналым көлемі және т.б.).
* Атқарымдық ... - ... ... және қаржы, инвестиция, өндіріс, маркетинг, зерттеу облысындағы стратегия.
* Бюджеттеу - бағдарлама, жоспар, стратегияның ... ... ... ... ... құру және ... бөлу ... қалыптастыру.
Стратегиялық жоспарлау өзінің негізінде қабылданған жоспарлы шешімдерді жыл ... ... ... осы ... ... бойынша сәйкес шараларды қайта қарастыру. Осыдан келіп, стратегиялық жоспарлаудың ерекше белгісі көбінесе ... ... мен ... ... ... ... ... болып табылады.
Тактикалық жоспарлау - кәсіпорын стратегиясының жаңа ... ... ... ... ... ... немесе алдын ала бекітілген жетістіктер үшін қажетті міндеттер мен қорларды негіздеу үшін салдарлар жасау ... ... ... ... ... ... ... негізінде кәсіпорынның құрылымдық бөлімшелерінің арасында байланыс орнайды, өндірісте ғылыми негізделген парапарлы және негізгі қызмет түрлері бойынша ... ... ... олардың орындалуына бақылау жүргізіледі. Қазіргі жағдайда бюджет - теу жоспарлаудың және мемлекеттік басқару мен кәсіпкерлікте бақылаудың негізгі құралы болып табылады. ... ... - ... бір ... ... ... мен міндеттерін, мақсатын көрсететін кәсіпорынның шаруашылық операцияларының барлық аспектілерін қамтитын жоспар.
Оралымды жоспарлау қысқа мерзімді кезеңде ... ... ... ... шешу және ... - лау ... ... арналған. Оралымды жоспар - лау жоспардың жоғары деңгейде бөлшектенуін ... ... ... және ... ... әр түрлі болуымен сипатталады.
Инвестициялық жобалар (күрделі салым жоспарлары) өндірістік қуатты арттыруға бағытталған, ұзақ мерзімді сипатпен сипатталады. ... жаңа ... және ... ... негіздеу үшін, нарықка шығу және шар - уашылық қызметтің пайдалылыгын қамтамасыз ету үшін жүргізіледі.
Басқа да ... ... ... саралау.
653 ♦ 11-тарау. Кәсіпорыннын маркетингтік және өндірістік қызметі
Жоспар түрлері, сондай-ак келесідей белгілерге байланысты жіктелуі мүмкін:
1) шаруашылық ... ... - ... (ҒЗЖ және ҰҚЖ), ... ... ... персонал, шикізатты және материалдарды сатып алу, инвес - тиция, қаржы жоспарлары;
2) басқару деңгейі және кәсіпорынның ұйымдастырушылық ... - ... ... ... ... ... цехтың жоспарлау жүйесі, жоспарлаудың өндірістік жүйесі (бөлімше, бригада, жұмыс орны және т.б.);
3) пайдалану саласы бойынша - цехаралық, ... ... ... ... нысаны - мақсатты жоспарлау (стратегиялық және тактикалық мақсаттарды анықтау), бағдарламалық жоспарлау (нақты бағдарламаларды жасау және жүзеге асы - ру, ... ... ... ... ... ... бағдарламалар, өткізу) және қорларды жоспарлау (мақсатқа жету үшін ... ... ... ... жос - ... ... техникалық қайта жабдықталуы);
5) жоспарлау тереңдігі - шектелген жоспарлау (берілген көрсеткіштермен ... ... ... ... бой - ынша цехты, цехтар сомасы бойынша зауытты жоспарлау) және ... ... ... ... және үдеріс пен жоспарланған нысанды суреттеу);
6) қамту деңгейі бойынша (барлық кезеңдер мен көрсеткіштер) жалпы және ... ... бір ... ... және ... жос - ...
7) ... кезеңдері бойынша - (жоспар жобалары жасалады) алдын ала және соңғы (бекітілгеннен ... ... ... ... ие ... ...
8) ... бойын - ша жоспарлардың үйлесімдігі - тізбекті (әр түрлі жоспарларды жоспарлаудың келісілген тізбекті жүзеге асырылатын үдерісі) жоспарлау және бір ... ... ... ... жоспарлау кезеңінде анықталады) жоспар - лау;
9) мәліметтердің өзгерісін есепке алу бойынша - қатап және икемді жоспарлау.
Жоспарлау кезеңдері.Жоспарлы қызмет - ... ... ... ... бірі. Басқарудың орталықтанған жүйесі жоспарлы-экономикалық бөлім және кәсіпорындағы бухгалтерияға бөлінеді, өйткені ақша көбінесе ... ... ... ... ... ... ... стратегиясының негізі кіріс пен шығысты жоспарлау болады; жоспарлаудың қаржылық аспектісі (бюджеттеу) жоспар жасау кезінде және оны ... ... ... ... ... ... ... басқарудың бастапқы кезеңі бола отырып, кәсіпорынның даму мақсатын таңдауға, әрекет ету бағдарламасын анықтауға, қойылған мақсатқа жету әдістері мен ... ... ... ... ... ... ... бес кезеңге бөлінген.
Бірінші кезеңде болжау жүргізіледі, алдымен бар ... ... ... ... бір ... ... талдау жасалады. Болжау жоспарға негізделген мүмкіндігін көрсетеді.
Екінші кезеңде ... ... ... ... ... ... ... Басқаруда койылған міндеттің шешіміне бірыңғай болмайды. Сондықтан әр түрлі тұғырнамада ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экологиялық мәнін және т.б.) және неғұрлым ыңғайлы баламасын таңдау.
Үшінші кезең - ... ... және ... қою. ... дәл ... оған жету мерзімдерін анықтау қажет.
Төртінші кезеңде жұмыстың сәйкес ... мен ... ету ... ... ... ету бағдарламасын жасау үшін қабылданатынміндеттердің орындалуының уақытша ... пен ... ... ... ... ... бағдарламаны құндық бағалау және бірінші кезекте қаржылық ресурстарды бөлу жүргізіледі. Бухгалтерлік есептің басқа жүйесіне (неғұрлым тиімді) сүйенетін ... ... ... бұл ... бюджеттеу, яғни бюджетті қалыптастыру деп аталады. Ол ... ... ... ... ... ... ... стандартты жинағы түрінде ұсынуға арналған.
1.3. Кәсіпорын қызметін ағымдағы жоспарлау
Ағымдағы жоспарлау жылдық кезеңді қамтиды және әр түрлі қызмет ... ... ... ... ... ... өндіру, персоналдар, материалды-техникалық қамтамасыз ету, маркетинг және т.б. бойынша) тұрады. Нарықтық қатынас жағдайында әрекет ететін оралымды жос - ... ... мен ... көп ... және ... байланысты жоспарлы шешімдерді сипаттайды. Кәсіпорынның қызметінің нақты бағыты ... ... құру ... ... және табиғи көрсеткіштермен анықталатын міндеттер болып табылады. Ағымдағы ... ... және оның ... ... үшін ... жоспарларды жасау жолымен жүзеге асырылады. Жоспарларды жасап ... соң ... ... ... ... жасалынып, сәйкессіздіктер анықталады. Жоспарлар өзара байланысты болғандықтан, сәйкес реттеулерді ... ... ... ... ... ... бөлігі күнтізбелік (айлық, тоқсандық, жарты жылдық) жоспарлар, бұл ұзақ мерзімді және ... ... ... ... нақтылайды. Өндірістің күнтізбелік жоспары тапсырыс жөнінде, оларды материалды ресурстармен қамтамасыз ету өндірістік қуаттың пайдалану деңгейі және ... ... ... ... ... ... ... пайдалану жөніндегі мәліметтер негізінде жасалады. Өндірістің күнтізбелік ... ... ... ... ... алмастыруға, жұмыс күшін оқытуга және жаңа цехтар мен кәсіпорындардың ғимаратын жөндеуге жұмсалатыншығындардан ... ... ... бірі - ... ... ... сақтау. Жоспардың шығын және табыс қалдығы бюджетке енгізіледі (табыс пен шығын жоспары). Кәсіпорынның қызметін жоспарлау үшін ... ... ... көрсеткіштері болып табылады. Нарық жөнінде толық көрініс ... ... ... сату ... ... ... үшін ... мәліметтер болып табылады. Сондай-ақ өткен жылдың ішкі кәсіпорындық мәліметтеріне талдау жүргізіледі және сату ... мен оны ... ... ... ақпараттар беретін, кесте түріндегі статистикалық мәліметтер пайдаланылады. ... ... ... ... өнім өндірісінің жоспарына тікелей ықпал етеді, басқарудың орталықтанған жүйесі жағдайында бұл керісінше болатын. Табиғи және құндық өрнектегі қалыптасқан өнім сату ... ... ... ... мен ең ... баға үшін ... ... табылады. Осылайша, өнім сату жоспары басқа жоспарларды ... ... ... ... ... сол ... қызметін табысты жүргізу мүмкін емес. Ресурстарды жоспарлаудың бірінші сатысына жоспарланған кезеңнің әрбір жылына қажетті ресурстар көлемі мен түрі ... әрі ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жоспарлаудың екінші сатысында артық немесе жетіспейтін ресурстар бойынша шешімдер қабылданады. Соңғы ... ... ... ... ... ... және ресурстар теңдестігі бағаланады. Кәсіпорынның ағымдағы жоспарының ерекшелігі қаржы ... ... ... ... дәл ... болып табылады. Сондықтан кәсіпорынның жылдық жоспарында жеке қарастырылады, мұнда ағымдағы ... ... мен ... ... ... және ... жобаларды жүзеге асырудан күтілетін пайдалар бірге жазылады. Оралымды жоспарлар әрбір жеке бөлім бойынша жеке мерзімге немесе бір ... ... ... ... ... ... асырылады.
Кәсіпорын бюджетіоралымды және қаржылық жоспарды байланыстырады және кәсіпорын қызметінің соңғы нәтижесін - пайда мөлшері мен шамасын болжауға мүмкіндік ... ... ... оның ... ... ... қамти отырып және бөлімшенің оралымды жоспарларына негізделе отырып, оның ... ... ... ... ... табылады. Бюджеттік жоспарлау кәсіпорынның қаржылық есептерінің барлық ақпараттық негізін қамтитын бюджеттер жүйесін құруды ұсынады. Бұл ... - ... және ... ... қалыптасуы бо - лып, екі бөлікке бөлінуі мүмкін.
657 ♦ 11-тарау. ... ... және ... ... ... ... жиынтығын құрастыруды ұсынады: сату бюджеті, өндіріс бюджеті, өндірістік қорлар бюджеті (дайын өнім, аяқталмаған өндіріс, материалдар), материалдарға тікелей ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық шығындар бюджеті, басқарушылық шығындар бюджеті, табыс және шығын бюджеті (немесе пайда және залал жөнінде есептеме болжамында кәсіпорынның қандай табыс ... және бұл ... ... ... болғаны көрсетіледі). Қаржы бюджеті ақша қаражаттар ағымының бюджетін немесе кассалық бюджеттің (кәсіпорынның қызметінің барлық түрлері бойын - ша шығындар мен ... ... - ... қаржылық, және инвестициялық), есеп теңдестігінің (болжам теңдестігі) және инвестициялық бюджеттің дайындығын көрсетеді.
1.4. ... ... ... базасы
Кәсіпорынның нормативті шаруашылығы - бұл оларды есептеу үшін әдістемелік құжаттар және мөлшер мен нормативтер, ал шартында - бұл осы ... ... үшін ... мен мөлшерлер тобы, нормативті шаруашылықты енгізу және ұйымдастыру бойынша нұсқаулар. Табиғи және құндық нормативтер жүйесі күрделі ... ... ... ету, ... ... және ... құруды жетілдіру мақсатында жоспарлаудың барлық деңгейінде қызмет етеді. ұғымы латын тілінен аударғанда кең мағынада үдеріс немесе оның нәтижесіне ... ... ... ... ... ... бір данасын дайындау үшін қаржы, энергия, жылу, материалдар, шикізаттардың абсолютті шығынының мүмкін болатын (жоспарланған кезеңнің өндіріс шартында бекітілген ... ... ... ... ... ... дегеніміз - еңбек заттары мен құралдарының пайдаланылуының, олардың ... ... ... ... ... ... (деңгейін) сипаттайтын көрсеткіштер (мы - салы, металдың пайдаланылу коэффициенті және т. б.), сондай-ақмөлшерді есептеу кезінде қолданылатын шамалар немесе мөлшерді ... ... ... көрсеткіштерін қалыптастыру кезінде жоспарланған кезеңге жаңа техниканы өндіру, өндіріс және оны ... ... ... ... ... ... ескерілуі қажет. Сонымен қатарнормативті көрсеткіштер негізделген болуы тиіс, яғни өндірістің нақты шартында орындалу үшін шындыққа ... ... ... - тивтіақпараттар кешенді болуы тиіс, яғни жоспарлы есептеулердің барлық түрін жүргізу үшін негізін (еңбек шығыны, құрал-жабдықты пайдалану, материал және шикізаттар ... ... және т.б.) ... ... Мөлшер және нормативтер жиынтығы сапасы, ғылым мен техниканың жетістігін, алдыңғы қатарлы ... ... мен ішкі ... ... ... ... ескерілгендігін анықтайтын жоспардың нормативті базасын құрайды. Жоспарлы ... ... ... ... мөлшерлерден төмендегілер бойын - ша ерекшеленеді:
* экономикалық, ұйымдастырушылық, техникалық және ... да ... ... ... ... ... құру кезінде белгіленген өзгерістерді, өндіріс шартында ескереді;
* көбінесе, жоспарлы кезеңде қол ... ... ... деңгейін көрсетеді. Кәсіпорынның нормативті базасының құрамы кәсіпорынның ағымдағы, орташа ... және ұзақ ... ... жасау талаптарына жауап беруі тиіс. Сонымен қатар ағымдағы жоспарды есептеу үшін қолданылатын мөлшерлер ереже бойынша кәсіпорынның орташа ... және ұзақ ... жеке ... ... ... тиіс. Кәсіпорында қызмет ететін мөлшерлер мен нормативтер арасында келесілердібөліп көрсетуге болады:
1) материалды нормативтер;
* еңбек нормативтері;
* ... нор - ... және ...... ... маркетингтік және өндірістік қызметі
Материалды нормативтернарық жағдайында, өнім данасын дайындауға жұмсалатын негізгі өндірістік ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Материалды нормативтерге жататындар еңбек заттарының және өндіріс қорларының шығын (бұйым материалдары мен шикізаттарының шығын мөлшері, бөлшек, өнім түрі (жұмыс, ... ... ... мен ... ... жабдықтың жұмыс атқару тәртібі, өнім шығымының коэффициенті, жабдықты пайдаланудың экстенсивті және белсенді коэффициенттері, станоктардың өнімділік коэф - ... ... ... және ... бойынша пайдала - ну коэффициенті және т.б.) мөлшері. Еңбектің мөлшері мен нормативтері адамның (кәсіпкерлік, шаруашылық, өндірістік және т.б.) ... ... әр ... жүзеге асыратын еңбек шығынының шамасын анықтайды. Еңбек мөлшеріне жата - тындар: өнімділік мөлшері, қызмет ... ... ... ... ... ұйымдастыруда үлкен рөл атқарады. Олардың негізінде кәсіпорынның қарқынды жұмысының орындалу тізбегі ... ... ... қорларын толық пайдалану деңгейі жоспарланады, аяқталмаған өндіріске қажетті айналмалы қорлар есептеледі. Күнтізбелік-жоспарлы нормативтердің негізгі түрлер: ... ... ... ұзақтығы, бөлшектерді өңдеу партиясының мөлшері, өндірісте партиялардың қайталану кезектілігі, толымды тізбек типі, технологиялық шек ... ... алға ... ... ... ... мөлшері. Өндірісті ұйымдастыру типіне тәуелді (жаппай, топтамалы немесе бірлікті) күнтізбелік нормативқұрамы өзгереді.
Жоспар сапасы ... ... ... ... Ақпарат дегеніміз нысан жағдайы немесе іс жағдайы жөнініде мәліметтер немесе акпараттар. Ақпарат бұл кәсіпорынның немесе оның ... ... ... ... нәтижесі жөнінде хабарлама.
Ақпарат сол жүйеге қатысты ішкі және сол жүйеге келіп түсетін сыртқы ақпарат болып бөлінеді. Жүйенің дұрыс қызмет етуі, ... және ... үшін ... ... ... ... жиынтығы акпараттық базаны құрайды. Жоспарлау үшін қажетті акпарат, жоспарлаудың әрбір жүйесі үшін алдын ала құрастырылған ақпараттар ... ... ... ... әрбір жүйе үшін ақпаратгық құрамын қалыптастыру жолымен жоспарлау міндеттерінің мазмұнына, жоспарлау үдерісінде қолданылатын мәліметтер жиынтығына терең жүргізілген талдау ... ... ... базаның алғашқы бөлігі - мәліметтер тобы, яғни жұмыстың белгілі бір кезеңіне жататын пайдалану тәсілі мен ... ... ... ... ... ... тобы ... ағымдағы ақпараттық және ақпараттық болып жіктеледі. Ақпараттық базаның дұрыс ұйымдастырылуы жоспарлы шешімнің оралымдылығы мен тиімділігіне ... ... ... ... ... ... нормативті ақпарат болып саналады. Нормати - втер кәсіпорынды жоспарлаудың барлық жүйелері бойынша арнайы топпен жасалады. Жұмысты жоспарлаудың норма - тивбазасын ... ... ... ... ... ... ... жатады. Ақпараттық жүйені жасаушылар ағымдағы жоспар тұжырымдамасымен жетекшілік ете отырып, материалдың кәсіпорын технологиясының барлық сатысынан өтуін (шикізат, материалдар және жартылай ... ... ... ... өнімнің шығуы мен өткізілуіне дейін) қарастырады. Жоспарлаушылардың жұмысында әсіресе бірігу ақпаратгық жүйелеріндегі алғашқы мәліметтерді пайдалануды қамтамасыз ету маңызды. Бұл ... жос - ... ... ... ... ... Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы
Өндірістік бағдарламаның қалыптасу кезеңі мен мәні.Өндірістік бағдарлама өнімнің шығарылу көлемі, номенклатурасы, ассортимент және ... ... ... сапа ... ... кәсіпорынның дамуындағы болашағы бар және ағымдағы негізгі бөлімдерінің бірі болып табылады. Өндірістік бағдарлама басқа кәсіпорындар және ұйымдармен өндірістік шаруашылық байланыстарын ... ... ... ... ... ... бағыттары мен міндеттерін, өндірістің басқалармен бірлесіп жұмыс істеуі мен мамандану деңгейін және кәсіпкерлік түрін сипаттайды. Өндірістік бағдарламаны жасау ... ... ... өнімді (жұмыс, қызмет) өндіру және сату бойыншакәсіпорынқызметінің жарғылық түрлері;
* өткенкезеңдеөндірістік бағдарламаныңорындалуының нақтынәтижесі;
* жоспарлы кезең бойынша бөлінген ... ... ай, ... ... ... сатылған өнім (жұмыс, қызмет) көлемі бойынша мәліметтер;
661 ♦ 11-тарау. Кәсіпорынның маркетингтік және ... ... ... ... ... және ассортиментібойынша кемшіліктер;
* келісім жасалған тапсырыстар, сондай-ақ орташа мерзімді кезеңдегі тапсырыстар;
* кәсіпорын өніміне (жұмыс, ... ... ... ... кәсіпорынның және оның құрылымдық бөлімшелерінің өндірістік қуатын есептеу;
* қалыптасқан және алдыңғы қатарлы техника-экономикалық нормативтер;
* кәсіпорынның жоғары басқару ... ... ... жаңарту, өнім сапасын арттыру және өндіріс шығынын төмендету, жаңарту, техникалық қайта жабдықтау, өндірісті қайта құру бойынша белгіленген шаралар.
Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасын ... ... ... ... ... қандай түрлері (номенклатурасы, мөлшерлері, ассортименті) және қандай көлемде шығару ... ... ... ... және ... ... ... болған жағдайда, қосымша өнім шығару бойынша кәсіпорын мүмкіндіктері қандай; ықтималды тұтынушылар үшін өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуді болжау негізінде ... ... ... ... кезеңдегі сапа деңгейі мен жүйесі; өнімді өндіру үшін тұтынылатын ресурстар көлемі және оларды сатып алу жүйесі; өндірісті тоқтату немесе ... қою ... және т.б. ... ... қалыптасуында, келесідей кезеңдердің болуын қарастыруы қажет:
* Өнімнің (жұмыс, қызмет) тапсырыстар қоржынының (жоспарлаудың ... ... ... ... Есеп және ... жоспарлау жүйесін негіздеу, жоспарлы-есептеу бірлігін таңдау.
* Өндірістік қуатты есептеу.
* Дайын өнімді шығару жоспарын жасау.
* ... ... ... жоспарын жасау.
* Өнім сапасын арттыру бойынша жоспар жасау.
* Экспортқа өнім шығару жоспарын жасау.
* ... сату ... ... ... бағдарламаны орындау үшін еңбек, материалды және қаржы ресурстарына қажеттілікті анықтау.
* ... ... ... және бақылау.
* Диспетчерлеу.
* Өндірістік бағдарламаның орындалуын бағалау.
Өнім тапсырыстары қоржынын қалыптастыру.
Кәсіпорынның тапсырыстар қоржыны келесілердің негізінде қалыптаса ...
1) ... ... ... орындауға қабылданған бұйымдар (жұмыс, қызмет) тізімінен тұратын сатып алушылардан алынған тапсырыстар. Ол келісімшарт нөмірі және оның күні, зауыттың тапсырысты дайындау күні мен ... ... ... ... ) ... мен ... үлгісі, таңбасы, көлемі және ай бойынша жеткізу мерзімі және т.б. көрсетілетін жабдықтар топтары бойынша жіктеледі;
2) ықтималды тұтынушыларға өнімді ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері өндірістік үдерістің барлық кезеңдері бойынша жоспар мен бюджеттің қалыптасуының негізі болып ... - ды. ... ... ... келесідей бөлімдерден тұрады:
* күнделікті үздіксіз жұмысты қамтамасыз етуге бағытталған ағымдағы тапсырыстар;
* ... ... бір ... ... және ... орта - ша ... тапсырыстар;
* екі және одан жоғары жылға болжамнан тұратын болашақтағы тапсырыстар.
Ағымдағы тапсырыстар көбінесе ... ... ... ... ... ... Жеткізуге келісімшарт жасалмаған өнімнің өндірісі кәсіпорынның оны өткізуге сенімділігімен басталуы ... ... ... және ... ... ... ... алуға бірнеше айдан кейін немесе жылдардан кейін кепілдік беруге дайын сатып алушыны табу әрдайым мүмкін емес. Сондықтан ... ... ... ... ... ...... Кәсіпорынның маркетингтік және өндірістік қызметі
* өнімді шығару үшін, сондай-ақ шикізат пен материалды ықтималды жабдықтаушылар үшін өнім өндірісінің меншікті ... ... ... ... ... ... қажетті қуатын негіздеу мен дайындауды шектеу, бұйым бірлігінің еңбек сыйымдылығын анықтаудың экономикалық есептемелерін (жұмыс күшінің орташа сағаттық құны), ... ... ... құны мен ... ... ... қаржы, еңбек ресурстарына қажеттілікті анықтау;
* бөлшектерді, сондай-ақ бұйымды дайындайтын ... ... ... бұл ... ... бұйымнан бас тартқанда болатын зиянды азайтып, басқа бұйымның өндірісіне кірісуге мүмкіндік береді;
* басқа бәсекелестермен салыстырғанда, кәсіпорын өнімінің ... ... ... ... үшін ... ... ... нарықтарын іздеу (нарықтың белгілі бір сыйымдылығы мен жоғары баға қоюға мүмкіндігі, жеткізілген өнімге ... ... ... ... тиімділігі томен, бірақ сатып алушының тапсырысы болмағандықтан, кәсіпорынның өндірісті тоқтатуына жол бермейтін, өткізудің кауіпсіздендіру нарығын іздеу;
* өнім жарнамасын ... және өз ... ... тапсырыстар қоржынын қалыптастыру кезінде, шикізат пен жабдықтаушыларда жинақталатын бөлшектерді, жабдықтаушылар сенімділігіне, жеткізілетін ... мен қыз - мет ... ... ... шикізат және материал, жылу, энергия сапасына, бірлесіп жасайтын өнімге, өндірістің өзгерісіне, ... ... ... мен ... ... ... ... көңіл бөлінеді.
Өндірістік бағдарламаның негізгі бөлімдері мен техника-экономикалық көрсеткіштері.Материалды өрістегі кәсіпорын үшін өндірістік бағдарламаның негізгі бөлімдері келесілер болып табылады:
1) ... ... өнім ... ...
2) экспортқа өнім шығару жоспары;
3) өнім ... ... ...
4) ... сату ... ... ... жүйесі көрсеткіштер кешенін сапа, құндық, табиғи және басқа да көрсеткіштерді пайдалануға негізделген, олар арқылы жоспарлау және кәсіпорын ... ... ... ... бағалау жүзеге асады. Сапа, құндық, табиғи және басқа да көрсеткіштерді бөліп көрсетуге болады. Өнім сапасы кәсіпорын қызметінің маңызды көрсеткіштер ... ... ... ... он негізгі топқа бөледі:
1) тағайындау көрсеткіші;
2) сенімділік көрсеткіші;
3) стандарттау және біріздендіру көрсеткіші;
4) технологиялық көрсеткіші;
5) ... ... ... ...
7) эстетикалық көрсеткіші;
8) патенттік-құқықтық көрсеткіші;
9) тасымалдау көрсеткіші;
10) қауіпсіздік көрсеткіші.
Табиғи көрсеткіштер өндірістің ... ... ... дәл ... Өлшем бірлігі өнімнің сипатын, бағытын және тұтынушылық қасиетін көрсетуі қажет. Мұндай өлшегіштер заттық шамалар болып табылады: дана, ... ... және т.б. ... ... өнім ... ... ... және газ өңдеу, көмір өнеркәсібі, ағаш дайындау, ауыл ... және т.б.) ... ... бағдарламаны жоспарлауда шартты-табиғи көрсеткіштер қолданылады. Олар тағайындалуы бойынша біртекті әр түрлі қуаттылық пен өнімділіктегі кейбір өнім түрлерін салыстыру және өлшеу үшін ... ... әр ... ... ... газ, көмір) әр түрін өңдеу, шартты жылуға қайта есептеумен анықталады (1 ... жану ... ... 7000 ккал жылу ... рези - на ... ... ... пластикалық бұйымдар өндірісінің көлемі шартты бірлікте жоспарланады (көліктік лентаның шаршы метрі, данасы, жеке бұйым немесе біртекті бұйымдар тобы бойынша ... ... ... ... әр ... ... және т.б. Шарт - ты бірлікте саналатын өнім көлемін табиғи заттық өрнекпен бір уақытта жоспарлау ... ... бұл ішкі және ... ... ... жоспарлы көлемді бекітуге, әр түрлі экономикалық есептеулерді орындауға мүмкіндік береді.
Табиғи көрсеткіштер негізінде өндіріс көлемінің құндық көрсеткіштері есептеледі. ... ... ... - лау ... ... ... мен нәтижелері сәйкестігін қамтамасыз етеді. Құндық көрсеткіштердің табиғи көрсеткіштермен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... салалық ерекшелігіне тәуелсіз, сондай-ақ өндірілетін өнімнің сипатына тәуелсіз жоспарлауда шаманың бірлігін ... ... ... ... негізгі құндық көрсеткіштеріне жататындар: жалпы айналым, ішкі зауыттық айналым (ішкі өндірістік тұтыну), тауарлы, жалпы және сатылған өнім ... ... ... ... таза және ... таза өнім, аяқталмаған өндіріс құны және басқалар.
Тауарлы (жалпы) өнім өндірісінің негізгі жоспары өндірілген өнім ... мен ... ... нақты өнім (жұмыс, қызмет) номенклатурасы бойынша жоспар бо - лып ... ... ... ... бір ... ... бөлініп жасалады. Тоқсан ішінде жоспар айларға бөлінеді. Айлық өндірістік бағдарламаның ... ... ... ... ... орындалуын талдауды; өнімді жеткізуге жасалған келісімшартқа тұтынушылармен енгізілген өзгерістермен толықтыруларды; алдағы кезеңге өнімді өткізу ... дәл ... ... жоғарылату және шығындарды төмендету бойынша жоспар - лы ... ... ... ... ҒЗЖ және ҰҚЖ күнтізбелік жоспарының нақты орындалуы жөнінде есептеменің талдауын, өндірістің техникалық дайындығын жабдықтың жаңғыртуы мен күрделі және ағымдағы жөндеуді ... ... ... өнім шығару жоспары нақты келісім мен келісімшарт шарттарында, экспортқа жеткізудің талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Өнім сапасын арттыру жоспары кәсіпорын үшін маңызды, ... ... ... ... ҒЗЖ және ҰҚЖ ... кезеңдерінде отандық және әлемдік техниканың жетістіктерімен, техникалық дайындығы, өнімді дайындау мен оған ... ... ... ... ... өнім түрлерінің тұтынушылық касиеті мен ассортиментін жаңарту көрсеткіштерінен тұрады. Осыған байланысты ескі бұйым түрлерін өндірістен алып ... оны ... ... және оның ауыстырылу немесе жаңғыртудың нақты мерзімі көрсетіледі, сондай-ақ өндірілетін бұйымның негізгі техника-экономикалық ... ... ... ... ... кезеңдерінде техникалық стандарттар мен шарттар талаптарын сақтау қарастырылады.
Өнімді сату жоспары кәсіпорынның нарықты маркетингтік зерттеу үдерісінде анықталған нақты тұтынушылары мен са - тып ... ... өнім ... ... ... көрсеткіштерінен тұрады. Кәсіпорын өнімінің сатылу көлемі жоспарлы кезеңде жеткізуге, тиеуге және ... ... өнім және ... ... - ... өнім, өз өндірісінің жартылай өңделген өнімдер, өнеркәсіп сипаттағы жұмыс пен қызмет, басқа ұйымдарға көрсетілетін қызмет ... ... ... мен жабдықтарын күрделі жондеу және жаңғырту), сондай-ақ көмекші өндірістің күрделі құрылыс және ... емес ... ... ... ... ... және ... көрсету) сыртқа сатудан тұрады.
Өндірістік қуаттар.Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасын негіздейтін алғашқы есептеулердің бірі - ... ... ... ... ... Сонымен қатарөндірістік куатты өз ресурстарын пайдалану және өндіріс тиімділігін арттыру бойынша шараларға негізделген кәсіпорынның техникалық жабдықталуы мен қайта құруы арқылы ... ... қуат ... - ... ... ... өнім көлемі (жұмыс, қызмет) немесе алдыңғы қатарлы технологияны және ... ... ... және ... ... ... өндірістік жабдық пен алаң көлемін толық қолдана отырып, ағымдағы кезеңде қарастырылған но - менклатура мен ассортименттегі ... ...... ... ... және ... ... өндірісі бойынша өндірістік қуатты санауда өндірістік бағдарламада қолданылған өлшем бірліктері пайдаланылады (дана, метр, тонна, литр және т.б.) Бұл - ... ірі ... ... үшін тән ... ... көрсеткіштер топтамалы өндірісте қолданылады. Жеке өндіріс жағдайында бөлім және цехтардың өндірістік қуатын ... үшін ... мен ... ... ... дәл ... сағат мөлшерлері немесе көтерме бағалар аз қолданылады. Сондықтан кәсіпорынның, құрылымдық бірліктің өндірістік қуатын өндірілген өнімнің табиғи (шартты табиғи) ... ... ... сай ... ... ... ... өндірістік жоспарлауды ұйымдастыру.Жос - парлау жүйесін жасай отырып, әрбір кәсіпорын келесідей тұғырнаманы анықтауы қажет:
1) жоспарлауды ... ...
2) ... ... ...
3) жос - ... құжаттардың қажетті түрлерін жасау;
4) жоспарлау әдістемесін тандау;
5)жоспарлау технологиясын анықтау. Жос - парлау мақсаты жоспарлаудың негізгі міндеттеріне, сондай-ақ ... ... ... ... болады. Мақсат коя білу - жоспарлау мүмкіншілігін ... ... ... ... ... ... ... байланысты стратегиялық мақсаттар анықталады немесе таңдап алынған даму стратегиясына сәйкес оларды ... ... ... - бұл ... ... ... және анықтаудың нақты тәсілдері мен әдістері. Кәсіпорында ... ... ... ... ... ... болады:
* нормативті әдіс (бекітілген мөлшерлер мен норматив - тер негізінде кәсіпорынның материал, қаржы, еңбек ресурстарына ... ... ... осы ... жабу ... ... ... әдісі (базалық көрсеткіштің сандық мәні мен жоспарлы кезеңдегі оның ... ... ... ... ... жоспарлы мәні анықталады; бұл әдіс көрсеткіштер арасындағы тікелей емес, жанама өзара ... ... ... ... ... ... еңбек, қаржы теңдестіктерін құру кезінде бар ресурстар мен оған деген ... ... ... қол ... ... шешімдерді тиімді ету әдістері (дамудың бірнеше нұсқасын жасау және оның ішінен неғұрлым тиімдісін таңдау);
* ... ... ... ... ... және ... ... мен тәуелділіктер негізінде үлгілер құру). Кәсіпорында жоспарлау өндірісті басқарудың құрамдас ... ... ... Олар ұйымдастырушылық түрлерінің әртүрлілігімен ерекшеленеді.
Басқару жүйесінің үш негізгі түрін бөліп көрсетуге болады:
* орталықтанған;
* орталықтанбаған;
* аралас, екі ... де ... ... ... ... ірі кәсіпорындарда (корпорацияларда) өндірісті басқару және жоспарлау функциялары да орталықтанған болады. Жоғары жетекшілікте жоспарлаудың орталықтанған қызметі болады. Бұл ... ... бас ... ... ... бас директордың орынбасарына (вице-президентке) бағынады, сондай-ақ болашақтағы және ... ... ... ... ... жоспарлаудың орталықтанған жүйесінде өзара байланысты кәсіпорынның жұмысын үйлестіру жеңіл және ішкі кәсіпорындық, зауытаралық жеткізулерді ... ... ... ... ... шегі өзара байланысты кәсіп-орындардың бір кешенімен шектеледі. Компания қызметінің көлемін кеңейтумен, ... ... ... ішкі ... ... ... жүйесінқолдану қажеттілігі пайда болады.
669 ♦ 11-тарау. Кәсіпорыннын ... және ... ... ... ... компанияның бас директорға тікелей (президентке) бағынатын басқа бөлімдерімен қатаржоспарлаудың орталық бөлімі болады. ... ... мен ... (әр ... ... ... ... бөлімдері болады. Ірі кәсіпорындарда болашақты жоспарлауды орталықтандыру өндірістік мүмкіндіктерді неғұрлым толық ескере отырып, ағымдағы жоспарды құру кезінде, ... және ... ... ... алып келетін орталықтанбаған ағымдағы жоспарлаумен үйлесуі қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе, жоспардың басты бағыттарының бірі - кәсіпорынның ... ... ... ... ... және ... ... бюджетке енгізіледі (табыс пен шығын жоспары). Кәсіпорынның қызметін жоспарлау үшін ... ... ... ... болып табылады.
Қазақстан өз азаматтары үшін өмір сүрудің жоғары стандарттарын жасай отырып, әлемнің тиімді дамып келе жатқан елдерінің қатарына ... ... Біз мұны ... бен экономикамыз бәсекеге қабілетті болған жағдайда ғана істей аламыз.
Біздің өзімізді түбегейлі өэгертіп, Қазақстан тәуелсіздікке ие болған өткен ... ... ... ... ... да көп ... өте ... жоқ. Сана мен сезімнің шиеленісі мен ширығуы жағынан бұл ерекше жылдар болды. Бұл біздің мемлекетіміздің алдағы жүрер жолын ... аса ... ... ... ... ... сол ... қабылданған бір ғана бұрыс шешім еліміздің жүрер жолының бағыт - бағдарын елеулі өзгеріске ұшыратуы ... ... еді. ... ... және ... ... ... осылай бағаланды: экономикасы әлжуаз, қазынасы бос, саяси жүйесі балаң, Кеңестер Одағы заманының ... ... өмір ... ... одан бар ... белгілі бір әскери әлеуат қана еншіленген ел саналдық.
Экономиканы ... ... ... ... біз ... мерзімнің ішінде нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды жасауға қол жеткіздік. Бүгінгі таңда Қазақстанда нақтылы ... ... ... ... ... бар.
Егер осыдан он жыл бұрын жан басына шаққандағы жалпы ішкі өніміміз енді үш мың ... ... ... ... бар. Біз 2010 жылы жан ... ... жалпы ішкі өнімді 5800 АҚШ долларынан асатын мөлшерге, ал 2015 жылы ... 9000 АҚШ ... ... ... күшіміз жетеді деп санаймыз.
Қазақстанның қаржы жүйесі деп топжарғандар қатарында ... ал мұны ... ... ... өздері мойындап отыр.
Қазақстан ТМД елдерінің ішінде бірінші болып, тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуды қамтамасыз ету, сыртқы қолайсыз факторларға тәуелді болмау үшін ... қор ... ... қабілетті экономиканың үлгісін таңдай отырып, бәсекелестікке қарымы мол ... ... ... ... сол арқылы қазақстандық кластарге жүйесінің дамуына жол аштық.
Әрбір ... ... осы ... кірігіп, инновациялық экономикадағы өз орнын табуға тиіс.Қазақстандықтардың бастамашылығына кең өріс ашу үшін жағдай жасалды, кәсіпкерлер ендігі жерде осы ... ... ... ... ... жаңа ... ... заңнаманы сапалық жағынан жақсарту міндет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Р. Қ. Ниязбекова, Б. А. Рахметов, П. Т. Байнеева Кәсіпорын ... ... 2008 ж
* А. Қ. ... Қ. Ә. ... Кәсіпорын экономикасы. Алматы 2003 ж
* http://www.e-gov.kz
* Жалғасбаева А.А. Қазақстанның мұнай газ кешенін тиімді дамыту ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кінәсіздік презумпциясы түсінігі, құқықтық негізі және мәні55 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
Бизнес-жоспардың мақсаты және міндеттері20 бет
Этнопедагогика: лекция мәтіндері мен семинар сабақтарының жоспарлары110 бет
Аудиттің мақсаты мен міндеті 11 бет
Аудиттің мақсаты мен міндеті, берешек қарыздардың есебі26 бет
Білім беру жүйесінің басты міндеті11 бет
Балуанның техникалық дайындығының міндеті, әдісі, тәсілдері29 бет
Бухгалтерлік есептің міндеті6 бет
Грамматикамен жазу сабақтарының міндеті мен мақсаты19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь