Аударма өнері және көркемдік түсініктері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І БӨЛІМ. АУДАРМА ӨНЕРІ ЖӘНЕ КӨРКЕМДІК ТҮСІНІКТЕРІ ... ... ... ..4
1.1 . Аударма өнерінің мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2. Аударма өнерінің шығармашылық сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
ІІ БӨЛІМ. КӨРКЕМ ШЫҒАРМАНЫ АУДАРУДА АУДАРМАШЫНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ТҰЛҒАСЫНЫҢ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2.1. Көркем шығарманы аудару барысында аудармашының мінез.құлқына әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.2. Көркем шығармалардың метафоралық айшықталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Курстық жұмыстың өзектілігі: 16-шы ғасырда Англияда королева Елизаветаның басқаруы кезеңіндегі әдеби шығармаға қызығушылық арытады. Аудару өнері ерекше мәнге ие болды. Кейінірек 19-шы ғасырда неміс ғалымы Шлейермахер «Аударманың әртүрлі әдістері жайында» (1813) мақаласында аудармашылық түпнұсқаның мазмұны мен формасының үйлесуін қатаң сақталуын талап етті. Ол өзінің айналасына неміс романтиктері: Новалис, Тихо, Моммзен, Шлегель т.б. болды.
Аударма өнерінің шығармашылық сипаты, аудармашылық әрекеті ғылыми анализ бен теориялық сипаттаудың объектісі бола алмайды дегенді білдірмейді. Аударманың ғылыми теориясының негізі XXғ-дың ортасына заман аударма проблемасына тілтанушылар көңіл аудара бастағанда жасала бастады. 20-ғ-дың ортасына қарай тілтанушыларға аудармашылық әрекетке өз көзқарастарын түбірімен өзгертуге тура келеді. Себебі ол кезеңде бірінші орынға саяси,коммерциялық,ғылыми-техникалық, «іскерлік» материалды аудару қойылады. Оларға автордың жеке стилінің маңызы болмады. Осыған байланысты аударманың негізгі қиындықтары аударма процесіне қатысатын 2 тілдің тілдік жүйелер құрылысындағы айырмашылықтарға байланысты екендігін айта бастады. Тілдік жүйе тілдік бірліктермен тілтанушылар айналысатын болғандықтан,және сонвмен бірге аударма дәлдігіне талаптардың өсуі,тілдік бірліктердің аудармада бірліктері бар екендігін көрсетіп, аударманың лингвистикаға қатысы бар екенін түсіне бастады.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері: аударма өнерінің мәніне, шығармашылық сипатына түсініктеме беру. Көркем шығарманы аудару барысында аудармашының мінез-құлқына әсер ететін факторларды талдау. Көркем шығармалардың метафоралық айшықталуы туралы мазмұндама беру.
Курстық жұмыстың құрылымы. Курстық жұмыс кіріспе, екі бөлім, қорытынды, қазақ және ағылшын тілдерінде пайдаланылған әдебиет тізімі және қосымшадан тұрады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Виноградов В.С. Введение в переводоведение. М, 2001. 203-204 б.
2. Гачечиладзе Г. Художественный перевод. – М, 1999. 136-137 б.
3. Жақыпов Ж.А. Аударматануды аңдату, Астана: Аударма баспасы. 2004. 234-236 б.
4. Жұмайқызы Г. Ағылшын және қазақ тілдеріндегі салыстырмалы ерекшеліктер, Алматы. 2006. 53-54 б.
5. Комиссаров В.Н. «Общая теория перевода. Проблемы переводоведения в освещении зарубежных ученых» М, 2000 – 67 б.
6. Комиссаров В.Н. «Теория перевода» М. Высшая школа, 1990 – 76 б.
7. Комиссаров В.Н. Общая теория перевода: проблемы переводоведения в освещении зарубежных ученых. М, 1999, 16-18 б.
8. Латышев Л.К. Проворотов В.И. Структура и содержание подготовки переводчиков в языковом вузе.-К, 1999 -101 б.
9. Попович А. Проблемы художественного перевода- М., 1980 – 72 б.
10. Рецкер Я.И. ''Теория перевода и переводческая практика'' М. 1974 – 112 б.
        
        МАЗМҰНЫ 
КІРІСПЕ......................................................................................................................3
І БӨЛІМ. АУДАРМА ӨНЕРІ ЖӘНЕ КӨРКЕМДІК ТҮСІНІКТЕРІ..............4
+ . ... ... ... ... ... шығармашылық сипаты........................................................7
ІІ БӨЛІМ. КӨРКЕМ ШЫҒАРМАНЫ АУДАРУДА АУДАРМАШЫНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ТҰЛҒАСЫНЫҢ РӨЛІ.................................................12
2.1. Көркем шығарманы аудару барысында аудармашының ... әсер ... ... ... шығармалардың метафоралық айшықталуы.....................................14
ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................................24
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..........................................................25
ҚОСЫМША.............................................................................................................26
2795829294375
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың өзектілігі: 16-шы ғасырда Англияда королева Елизаветаның басқаруы ... ... ... ... ... ... ... ерекше мәнге ие болды. Кейінірек 19-шы ғасырда неміс ғалымы Шлейермахер (1813) мақаласында аудармашылық түпнұсқаның мазмұны мен формасының ... ... ... ... ... Ол ... ... неміс романтиктері: Новалис, Тихо, Моммзен, Шлегель т.б. болды.
Аударма өнерінің шығармашылық сипаты, аудармашылық әрекеті ғылыми анализ бен ... ... ... бола алмайды дегенді білдірмейді. Аударманың ғылыми теориясының негізі XXғ-дың ортасына заман аударма проблемасына тілтанушылар ... ... ... ... бастады. 20-ғ-дың ортасына қарай тілтанушыларға аудармашылық әрекетке өз көзқарастарын түбірімен өзгертуге тура келеді. Себебі ол кезеңде ... ... ... ... ... қойылады. Оларға автордың жеке стилінің маңызы болмады. Осыған байланысты аударманың ... ... ... ... ... 2 ... ... жүйелер құрылысындағы айырмашылықтарға байланысты екендігін айта бастады. Тілдік жүйе ... ... ... айналысатын болғандықтан,және сонвмен бірге аударма дәлдігіне талаптардың өсуі,тілдік бірліктердің ... ... бар ... ... ... лингвистикаға қатысы бар екенін түсіне бастады.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері: аударма өнерінің мәніне, шығармашылық сипатына түсініктеме беру. Көркем шығарманы ... ... ... ... әсер ... ... талдау. Көркем шығармалардың метафоралық айшықталуы туралы мазмұндама беру.
Курстық ... ... ... ... кіріспе, екі бөлім, қорытынды, қазақ және ағылшын тілдерінде пайдаланылған әдебиет тізімі және қосымшадан тұрады.
1 БӨЛІМ. ... ... ЖӘНЕ ... ТҮСІНІКТЕРІ
+ АУДАРМА ӨНЕРІНІҢ МӘНІ
Аударма жан-жақты, көп қырлы құбылыс. ... ... ... ... ... ... фильмдерін аудару-бұлардың барлығы аудармалардың түрлері. Халықаралық конференцияда синхронистің жұмысы-аударма. ... ... ... ... ... ... көмектесу де аударма. Бір тілден екінші тілге өлеңдер, көркем проза, публицистика, әртүрлі ғылыми-техникалық материалдар, дипломатиялық құжаттар, іскерлік ... ... ... ... сөздері мен мақалалары, шешендердің сөздері, газеттегі мәліметтер, сұхбаттар т.б. аударылады. Аударманы жүзеге асыратын аудармашыға оригиналдың мағынасы мен формасын ең ... ... бере алуы үшін екі ... ... білу ... ...
Аудармашы мамандығының көп ғасырлық тарихы бар. Аударма мен ... ... шығу ... өте ... ... ... ... күдіксіз адам іс-әрекетінің ең көне түрі. Қасиетті кітаптардың айтуы бойынша Вавилон башнясы туралы ... ең ... жер ... тек бір ғана тіл ... ... ... Алла бірінің тілін бірі ұқпасын деп тілдерді әтүрлі жасаған кезден бастап, яғни адамзат ... ... ... ... топтар пайда болысымен, топтар арасында қарым-қатынас жасауға көмектесетін ... ... бола ... ... келіссөзер жүргізгенде аудармашылар болған. Жазудың пайда болуына байланысты мұндай ... ... ... яғни ... діни және ... ... ... мәтіндерді аударатын аудармашылар қосылды. Қасиетті кітаптардың өздері әртүрлі тілдік варианттарымен көне ескерткіштердің, яғни аударма өнерінің биік шедеврі ... ... ... ... ... адамдардың тіларалық қарым-қатынасын мүмкін қылатын ең маңызды әлеуметтік қызмет атқарады. Жазбаша аудармалардың таралуы ... ... ... мәдени жетістіктеріне кең жол ашты, әдебиет пен мәдениеттің ... ... ... ... ... ... ... өзін толық білу әркімнің қолынан келе бермейді. Ешбір адам кітаптарды барлық тілде оқи алмайды. Тек қана ... ғана ... ... ... мен ... Омер ... Данте мен Геттенің, Толстой мен Достоевскидің басқа жазушылар, ақындар, философтар мен ... ... ... ... ... ... аударма міндетінің теориялық тұжырымдамасы Цицеронның (б.э.д.т.ғ.) еңбектерінде болған кезігуі деп айтуға болады.
Ал, орта ғасырда европада барлық білімді адамдар ... ... ... да ... қажет бола қоймады. Одан кейін көпке дейін европалық дипломатика аудармашыларды қажет етпеді, себебі халықаралық қатынаста француз тілі ... орта ... ... көп ... жоқ. Орта ғасырлық аудармашылардың ішінде 9-шы ғасырдағы ... ... ... және аудармашысы Элфрикті атап өтуге болады. Ол аудармаға қойылатын негізгі талап-оның анықтығы,түсінуге жеңілділігі-деп санады. Англияда Жаңа кезеңнің басында ... ... ... Еогер, Гауэр болды.
Аударма ісіне қайта өрлеу дәуірінің қайраткерлері үлкен үлес қосты. Қайта өрлеу дәуірінде аударма мәселесі ерекше ... ... Бұл ... ... ... ... ... аудармалардың толық еместігін нақты түсінсе де, сонымен бірге сөзбе-сөз аударуды жақтаушылардың әдеби.... ... ... ... ... ... ... өрлеу дәуірінің аяғында, аударма мүмкіндігіне скептикалық көзқарас пайда болды.
16-шы ғасырда Англияда королева Елизаветаның басқаруы кезеңіндегі әдеби шығармаға қызығушылық арытады. ... ... ... мәнге ие болды. Кейінірек 19-шы ғасырда неміс ғалымы Шлейермахер (1813) ... ... ... мазмұны мен формасының үйлесуін қатаң сақталуын талап етті. Ол өзінің айналасына неміс романтиктері: Новалис, Тихо, Моммзен, ... т.б. ... Тихо ... ... ... аударманың 3 түрін анықтайды:
1. Оригинал аудармасының мазмұнын дәлме-дәл беретін ... ... ... алшақтайтын шығарма (, Имадат т.б.)
2. ... тек ... ... шығарманы ана тілінде өз бетінше өңдеу.
3. Оригиналдың мазмұнында формасын да сақтап аударған шығармалар. ... ... ... да сақтап аударған шығармалар деп ал Шлегелдің ... ... ... ... ... мен ... ... кез-келген шығарманы қазақ тіліне аударудың толық мүмкін екендігін мойындады. Бұл ... олар ... ... ... аудару мен күресе отырып аудармаға терең шығармашылықпен қараумен үйлестірді.
Аударманың ... мәні ... ... де өз ойын ... ... А.С., ... ... аударма теоретигі болған. Өз өмірінің әр түрлі кезеңінде Пушкин 17-18 ғасырындағы француз ақындарының эпиграммаларын, ... мен ... ... т.б. ... Пушкин үлкен аударма шебері болды және ол аудармаға шығармашылықпен қарау принципін сақтады.
Аудармаға Ленин В.И. өте ... ... ... ... ... ол ... ... қиыншылықтарын тамаша меңгере білді. Ленин ағылшын, француз, ... ... ... аударды. Белгілі кеңес аударма танушысы А.В.Федоров өзінің аударма туралы кітабында Лениннің аудармаларына тән нәрсе: орыс тілінде ... ... ... ... ... ... және ... вариантын таңдаудағы батылдығын атап көрсетеді.
Халықаралық коммуникациялық мәселелері әртүрлі ... ... ... ... 20 ... және ... ... қатынас тілі - ағылшын тілі. Қазіргі таңдағы аудармашы халықаралық мәдениет қарым-қатынасын жасаушы - ... ... ... өкілдерімен қарым-қатынас жасау проблемаларын табысты шешу үшін аудармашыға шет тілін білу ... ... ... өзі аударма жасайтын елдің реалистік білуі тиіс. деген фразаны ағылшын тіліне аудару үшін, біздің реалистің шет тіліндегі аналогін білу ... ... ... ... ... ... аударма мағынасыз, түсініксіз болды. Сондықтан тек қана кәсіптік аудармалық дайындық ... ... ... ... Тікелей аналогі жоқ болса, суреттеу аудармасы көмектеседі. Аударманың теориясы мен ... білу ... ... ... ... АУДАРМА ӨНЕРІНІҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ СИПАТЫ
Аударманың қоғамдық мәні, және аудармашылық іс-әрекеттің масштабының ... ... ... тыс ... Аударманың көп ғасырлық тарихында аудармашы әрекетін теориялық ... ... ... ... ... ... ... аударма процесінің барысына және нәтижесіне әсер ететін факторларды анықтауға ... рет ... ... ... өз ... үнемі әртүрлі аударма варианттарын таңдау қиыншылықтарымен кезігіп отырды. Осындай қиындықтарды жеңу туралы өз ... ... ... ... ... ... ... түрінде қалыптасып отырды.
Сөйтіп, аударманың бірінші тетретиктері аудармашылардың өздері болды. Олар өздерінің жеке тәжірибелерін таратуға тырысты.
Мұндай ... ... ... ... ... ... талпыныстарға аудармашылардың өздері қарсы болды.
Себебі аудармашылар бағынуға тиіс қандай да бір аударманың нормасы мен ... ... ... еркіндігіне шек қоятын еді. Олар аударма теориясы мен ғылымын ... ... ... деп ... талантты аудармашылар аударма теориясы туралы ұғымы болмаса да, аударма шедеврлерін жасағанын және жасап жатқанын ... Олар ... ... - өнер, ешқандай аударма туралы ғылым мүмкін емес деп санады.
Бірақ, аударма өнері аудармашының психологиясына байланысты. Оның ... ... ... ... ... ... мен ... әсер ететін барлық факторларды ескеріп, тілдік құралдарды дұрыс таңдап, ... ... ... жасай алу қабілетіне байланысты. Кейбір аудармашылар әртүрлі деңгейде мұндай қабілетке ие, бірақ ол итуитивті түрде шығармашылық актің нәтижесінде ... ... ... ... аудармашылық әрекеті ғылыми анализ бен теориялық сипаттаудың объектісі бола алмайды дегенді білдірмейді. Аударманың ғылыми теориясының негізі ... ... ... ... ... ... ... аудара бастағанда жасала бастады. Оған дейін аударманың лингвистика ғылымының қатысы жоқ деп саналды. 20-ғ-дың ортасына ... ... ... ... өз ... түбірімен өзгертуге тура келеді. Себебі ол кезеңде бірінші орынға саяси,коммерциялық,ғылымии-техникалық, материалды аудару қойылады. Оларға афтордың жеке ... ... ... Осыған байланысты аударманың негізгі қиындықтары аударма процесіне қатысатын 2 тілдің тілдік жүйелер құрылысындағы айырмашылықтарға байланысты ... айта ... ... жүйе ... ... тілтанушылар айналысатын болғандықтан,және сонвмен бірге аударма дәлдігіне ... ... ... ... ... бар ... ... аударманың лингвистикаға қатысы бар екенін түсіне бастады.
Аударманы лингвистикалық тұрғыдан зерттеу қажеттігі жаппай аудармашылар даярлауда міндетінен туындады. 20-ғ-дың ортасында аудармамен тек қана ... ... ғана ... ... ... да ... ... болды. Аудармашылар дайындау үшін көптеген елдерде аудармалық мектептер,факультеттер мен институттар құрыла бастады. Олардың міндеттері жоғары білікті аудармашылар ... ... ... ... ... шет ... оқытылатын жоғарғы оқу орындарында жүргізілді. Шет тілдернен сабақ беретін оқытушыларға оқу бағдарламасын,оқулықтар жасауларына тура келді. Ал ол жұмыстарды ... ... ... ... ашу ... ... және аударма барысы мен нәтижесіне әсер ететін лингвистикалық, экстралингвистикалық факторларды ... алу ... ... мамандарға жоғары білікті аудармашылар даярлайтын тиімді курстар құру үшін тиісті деңгейде ғылыми база жасау керек болды,
Аударманың лингвистикалық ... ... ... ... ... ... жылы Я.И.Рецкер өзінің деген мақаласын жазды.Онда ол аудармашының аударма вариантын таңдауы тіпті де еркін емес екенін,оның ... ... ... ... екі ... бірліктерінің сәйкестігімен анықталатынын сендіре айтты.Я.И.Рецкер бұл тәсілдерді деп атады,және 3 түрлі сәйкестік болатынын ... және ... ... ... ... ... ... енді.Аударма процесінің тілдік заңдылықтарын анықтау үшін аудармаларды олардың түпнұсқаларымен салыстыру тәсілі ерекше маңызды болды.Соңғы онжылдықтарда аудармалық сәйкестілік мәселесімен көптеген ... ... ... ... ... атты ... жарық көрді.Онда алғаш рет аударманың лингвистикалық теориясын жасаудың қажеттігі мен мүмкіндігі ... ... ... арналған еңбектер шетелдерде де көптеп шыға бастады.
Лингвоаудармалық зерттеулер 20-ғ-дың 70-жылдарында ... ... ... ... теориясын жасауда үлкен үлесті кеңес ғалымдары қосты. Олардың еңбектеріне тән нәрсе - аудармалық ... ... ... нақты анықтауға тырысу және аударманы тілдік ғылымдардың объектісі ретінде қарастыру болды. Зерттеулер нақты ... ... ... ... ... ... ... олай салыстыру тіларалық қатынасты тілдік жүйелердің ерекше заңдылықтарын анықтауға мүмкіндік береді. Бұл тұста Ванников Ю.В. ... ... атап ... ... Бұл еңбекте аударма теориясының негізгі бөлімдерін топтастырудың жалпы принциптеріжасалған және аударманың жалпы,жеке,арнайы ... ... ... анықтамаларын ұсынды.
1973 жылы Комисаров В.Н. және 1980 жылы

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аударма өнері және көркемдік түсініктер туралы21 бет
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары102 бет
Арыс ауданының физика - географиялық сипаттама54 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Мәдени ескерткіштер және сәулет өнері, туризм17 бет
Қазақстандағы аударма өнерінің даму кезеңдері17 бет
Бердібек Соқпақбаев шығармаларының аударылуы31 бет
Ж.Аймауытовтың аудармашылық шеберлігі108 бет
Поэзиялық шығармаларды аудару21 бет
Шекспирдің «Гамлет» трагедиясы қазақ тілінде43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь