Ұлттық шаруашылық мазмұны

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ҰЛТТЫҚ ШАРУАШЫЛЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
КІРІСПЕ
Кез келген ғылым сияқты макроэкономика да теориялардың өзара байланысы мен бақылауларға бағытталған. Сол себепті, макроэкономикалық теорияны зерттеу мақсаты бұл экономиканы қалыптастыру механизмінің түсінігі болып табылады, яғни экономикалық бақылау теория негізінде қалыптасқан. Әрбір теорияны дайындап алған соң, біз оларды тексеру үшін қайта бақылауларды қарастырамыз.
Кездейсоқ бақылаулар экономика деректерінің қайнар көзі ретінде қызмет етеді. Мәселен, сіз дүкен аралап жүргенде бағалардың тез көтеріліп жатқанын көресіз. Жұмыс іздеп жүргенде, фирмалар жұмысшы қабылдай ма, жоқ па, соны білесіз. Біз бәріміз экономикалық процестерге қатысушылармыз. Сол себепті уақыт өте келе экономиканы сезіну қабілетіне ие боламыз.
Экономикалық статистика — бұл объективті ақпараттың қайнар көзі. Өкімет фирмалар мен азаматтардың экономикалық іс-әрекеті туралы, яғни белгіленген бағалардың деңгейін және сұраныс жүйесін, табыс мөлшерін, және т.с.с. дерек алу мақсатында үнемі зерттеулер жүргізеді. Алынған деректер бойынша әр түрлі статистикалық көрсеткіштер есептелінеді, олардың жиынтығы экономиканың қалпын, жағдайын сипаттайды.
Макроэкономистер бұл статистиканы өздерінің талдауларында пайдаланады. Бұлар экономикалық көріністерді бағалауда және тиісті әдістерді жасағанда көмек көрсетеді.
Экономикалық көрсеткіштер экономикалық саясатта, экономикалық талдау және бағалау үшін жиі қолданылады. Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) азаматтар табыстарының жиынтығын және өндіріс тауарлары мен қызметтер үшін жұмсалған жалпы шығын көлемін сипаттайды.
1 ҰЛТТЫҚ ШАРУАШЫЛЫҚ

Ұлттық байлық жинақталған әрі нәтижелі көрсеткіштер санатына жатады және мемлекеттік экономикалык даму деңгейінің айнасы десе болады.
Ұлттық байлық - бұл материалдық және рухани игіліктердің жиынтығы және осы уақытта барлығы қоғам меншігінде болады. Ұлттық байлық құрамына мыналар енеді:
а)негізгі өндірістік және өндірістік емес қорлар;
ә)айнамалы өндірістік қорлар;
б)материалдық резревтер мен сақтандыру қоры;
в)айналым қоры;
г)тұрғындар мүлкі.
Ұлттық байлық құрамына негізгі жер, ормандар, сондай-ақ барланған табиғи ресурстар және олар натуралды түрде есептелінеді.
Қазақстан өзінің ауқымы бойынша ұлттық байлықтың үлкен көлемін иеленген. Біздің республикада жалпы жер көлемі 222,5 млн. га мөлшерді құрайды, оның ішінде 82% - ауыл шаруашылығы жеріне жатады. Қазақстанда 21,7 млн. га орман мен табиғи егістіктер, 11 мың өзен, 7 мыңнан астам көл мен су қоймалары бар. Өсімдіктер қоры 6 мыңнан астам түрлерден тұрса, ал жануарлар әлемі болса алуан түрлі.
Шабындықтар мен жайылым (162 млн. га) көлемі бойынша Қазақстан алдына тек Австралияны (450 млн. га), АҚШ-ты (320 млн. га) және Қытайды (234 млн. га) ғана алдына жібере алады. Қазақстан пайдалы қазбалар қоры мен олардың алуан түрлері бойынша – ТМД-дағы ең бай аймақтың бірі. Минералды ресурстар ұлттық табыстьң төрттен үшін құрайды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1.Мамыров Н.Қ., Тлеужанова М.Ә., Макроэкономика Алматы -2003. 23-28б
2.Ихданов Ж.О., Орманбеков Ә.О., Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері 2002. 202 б.
3.Осипова Г.М., Экономикалық теория негіздері Алматы-2002ж 123б.
4.Шеденов Ө.К., Сағындыков Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин Б.И., Жалпы экономикалық теория Ақтюбе-2004ж 156 б
5.Экономикалық теорияның негіздері оқулық Алматы,2002.-145 б.
        
         
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................................3
1 ҰЛТТЫҚ
ШАРУАШЫЛЫҚ..................................................................
............4
2 ЭКОНОМИКАЛЫҚ
ӨСУ.........................................................................
..........7
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................................10
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ...........................................................11
КІРІСПЕ
 
КІРІСПЕ
Кез келген ғылым сияқты макроэкономика да теориялардың өзара байланысы мен
бақылауларға бағытталған. Сол себепті, макроэкономикалық теорияны зерттеу
мақсаты бұл ... ... ... ... ... ... ... бақылау теория негізінде қалыптасқан. Әрбір теорияны
дайындап алған соң, біз ... ... үшін ... ... ... экономика деректерінің қайнар көзі ретінде қызмет
етеді. Мәселен, сіз дүкен ... ... ... тез ... ... Жұмыс іздеп жүргенде, фирмалар жұмысшы қабылдай ма, жоқ па, соны
білесіз. Біз бәріміз экономикалық процестерге қатысушылармыз. Сол себепті
уақыт өте келе ... ... ... ие ... статистика — бұл объективті ақпараттың қайнар көзі. Өкімет
фирмалар мен азаматтардың экономикалық іс-әрекеті туралы, яғни белгіленген
бағалардың деңгейін және ... ... ... ... және ... ... ... үнемі зерттеулер жүргізеді. Алынған деректер бойынша әр
түрлі статистикалық көрсеткіштер есептелінеді, олардың жиынтығы
экономиканың қалпын, ... ... бұл ... ... талдауларында пайдаланады.
Бұлар экономикалық көріністерді бағалауда және тиісті әдістерді жасағанда
көмек көрсетеді.
Экономикалық көрсеткіштер экономикалық саясатта, экономикалық талдау және
бағалау үшін жиі ... ... ... өнім (ЖҰӨ) ... жиынтығын және өндіріс тауарлары мен қызметтер үшін жұмсалған
жалпы шығын көлемін сипаттайды.
1 ҰЛТТЫҚ ... ... ... әрі нәтижелі көрсеткіштер санатына жатады және
мемлекеттік экономикалык даму ... ... десе ... ... - бұл ... және рухани игіліктердің жиынтығы және осы
уақытта барлығы қоғам ... ... ... ... құрамына мыналар
енеді:
а)негізгі өндірістік және өндірістік емес қорлар;
ә)айнамалы өндірістік қорлар;
б)материалдық резревтер мен ... ... ... ... ... ... ... жер, ормандар, сондай-ақ барланған табиғи
ресурстар және олар ... ... ... ... ... бойынша ұлттық байлықтың үлкен көлемін иеленген.
Біздің республикада ... жер ... 222,5 млн. га ... ... оның
ішінде 82% - ауыл шаруашылығы жеріне жатады. Қазақстанда 21,7 млн. га ... ... ... 11 мың ... 7 ... астам көл мен су қоймалары
бар. Өсімдіктер қоры 6 мыңнан астам түрлерден тұрса, ал жануарлар әлемі
болса алуан ... мен ... (162 млн. га) ... ... ... ... тек
Австралияны (450 млн. га), АҚШ-ты (320 млн. га) және Қытайды (234 млн. га)
ғана алдына жібере алады. Қазақстан ... ... қоры мен ... ... ...... ең бай аймақтың бірі. Минералды ресурстар ұлттық
табыстьң төрттен үшін ... ... ... ... 9% ... ... ... болса, ал
әртүрлі бағалаушылардың пайымдауынша жалпы әлемдік мөлшердегі мұнайға ТМД
үлесі 6-10% ... ... ... ... ... (408 млн. т.) ... шоғырланған және мөлшері бойынша тек АҚШ-ты (553 млн. т.) ... ... ... ... хром ... қоры ... ... орынды иеленеді және
республика 1990 жылы жалпы одақтағы оны өндірудің 96,6% ... ... ... қоры (16662 млн. т.) ... Қазақстан әлемде Бразилия,
Австрия, Канада, АҚШ, Индия, Ресей мен Украинадан соң сегізінші орынды
иеленеді.
Вольфрам коры ... ... ... бірінші орынды, фосфор рудасы
бойынша - екінші, ал қорғасын мен молибден бойынша - төртінші орында.
1990 жылы бұрынғы ... 98,2% ... 81,7% ... 64,7% ... 53%
вольфрам, 38,5% - қорғасын, 29,5% молибден, 28,4% мыс, 22,1% боксит, 20,1%
асбест, 13% ... 11,9% ... және 9,7% ... ... қоры ... ... Уран ... қорының көптігі бұрынғы Одақтағы уран өндірудің
56% қамтамасыз етті. Республика жерінде Менделеев таблицасының ... ... ... элементтері табылған.
Қазақстанның ауқымды табиғи байлықтарын терең білу мен рациональды игеру ... ... ең ... ... бірі ... ... сондай-ақ
елдің ұлттық байлығының үздіксіз өсуінің ең маңызды екендігі де рас.
Ұлттық байлық өзінің қолдануы бойынша былай бөлінеді:
а) өндіріс құрал-жабдығына ... ... ... ... ... ... және ... тұтыну заттарына (тамақ, киім, тұрғын-жай және т.б.), ал өзінің туу
тегіне қарай - қорланған еңбек ... ... ... ... мен ... ... ... және табиғи ресурстарға (жер,
су байлығы, орман және т.б.).
Қоғам аса ... онда оның ... ... табиғи байлықтар құрайды.
Ал, қоғам тым дамыса, онда оның материалдық негізін адам еңбегімен жасалған
байлық құрайды.
Ұлттық байлықты өзінің құрамы бойынша екі топқа ... ... ... ... ... ресурстар. Елдегі материалдық игіліктердің заттай жиынтығы
ұлттық мүлікті құрайды. Онда бұрынғы кезендегі барлық ұрпақ өміріндегі
адамдардың қорланған еңбегінің бейнесі ... ... ... елдегі табиғат берген табиғи байлықтарды қамтиды.
Сондықтан ұлттық байлық құрамына тек зерттелген, ескерілген және өндіріс
процесіне тартылған табиғи ... қоры ... ... ... гидроэнергоресурстар мен жер көлемі және т.б. Ұлттық ... ... ... ежелгі құрылыстар, сурет галереясы, мұражай
экспонаттары және т.б., алмаз бен валюталық қорлар ... ... ең ... ... ... ... мен жеке салмағы
бойынша ұлттық мүлікті айтамыз, оның үлесіне ұлттық байлықтың жартысынан
астамы тиесілі болады. Ол өз бойына ... ... ... және
өндірістік емес қорларын, оның резервті қорын, тұрғындардың өз басының
мүлкін енгізеді.
Өндірістік қорлар құрамына барлық еңбек заты мен құралдары енеді. Олар
процесс кезінде ... ... ... ... ... ... материалдық
игіліктер процесінде қолданылады немесе қолданылуы мүмкін. Қызмет жасайтын
еңбек заттары ғана ұлттық мүлікке енеді. Қоймада жатқан ... ... ... ... олар әлі негізгі қорлар бола алмайды және тек іске
қосылған кезде ғана негізгі қорға айналады.
Халық шаруашылығының өндірістік емес ... ... ... үй қоры мен
ұлттық байлық элементтері жатады және олар өңдірістік емес салаларда
қолданылады (денсаулық сақтау, ... ... ... ... және т.б.). Бұл
қорлар тұтыну сипатына ие болады және тұрғындардың алуан түрлі тұтыныстары
мен қоғамдағы барлық өңдірістік емес қажеттіліктерді қанағаттандыруға
арналған.
Халық ... ... ... құрамына өндіріс құрал-жабдығы мен
тұтыну заттары да енеді және олар ... ... ... шаруашылығы
кейбір салалары дамуының жекелеген диспропорциясын және т.б. жою үшін
резервтелген.
2 ЭКОНОМИКАЛЫҚ ӨСУ
 
Экономиканың өсуі ... ... жаңа ... ... ... табылады. Сонымен қатар ірі әлеуметтік экономикалық мәселелерді
шешуге бағытталады. Сондықтан әкономикалық теория «экономикалық өсу»
категориясына теориялық және практикалық тұрғыдан ерекше мән береді.
Экономикалык өсу деп нені ... ... өсу ... ... ... болуымен түсіндіріледі: бұл жыл
сайынғы, қоғамдық өнімнің сандық әрі ... ... және олар екі ... ... мен ... ... тұрады.
Жыл сайынғы қоғамдық өнім көлемінің өсуі ұлғаймалы ұдайы өндірістін
экстенсивті типіне немесе ... ... ... ... ... дамиды.
Ұлғаймалы ұдайы өндірістің экстенсивті типінде өнім шығаруды екі есеге
арттыру ... ... саны және ... ... екі есе ... ... ұдайы өндірістің интенсивті типінде осындай нәтижеге жұмыс күшін
және өндірістік қорларды дұрыс қолдану арқылы қол жеткізуге болады.
Практикада бұл ұлғаймалы өндірістің ... ... ара ... ... ... жағдайда кездестіреміз. Казіргі жағдайда, ҒТР
жағдайында, өндірістің интенсификациялануының негізінде барлық дамыған
елдерде экономикалық өсудің жаңа ... ... ал ... мен ... ... өсуі ... қамтамасыз ету,
қаржы қайтарымының көтерілуі негізінде жүзеге асады.
Ұлғаймалы ұдайы ... ... көзі ... құн болып табылады, осы
мақсатқа ол күрделі қаржы ретінде жұмсалады. Алайда ... ... мен ... ... мұның өзі жеткіліксіз.
Сұранымның қалыпты жағдайындағы экономикалық өсудің экстенсивті типін
алатын болсақ, мұнда ерекше қиындық туа қоймайды. Экономиканың жеткілікті
қарқынды дамуы сол ... ... ... асуы ... ... қай уақытта
экстенсивті өсудің шектеулі кедергілерімен жолыққанша. Ондай кедергілерге
табиғи ресуртардың қосымша ... ... бұл ... ... кедергілер шаруашылық айналымына жекелеген,
қомайлы емес пайдалы қазбаларды қосу есебінен жабылады және бұл ресурстарды
қымбаттатады. Өңделген кезінде ... ... ... ... ... өсуін өте аз береді. Оның тиімділігінің төмендегенінде
экономикадағы пропорциональдылық өзгереді және экономикалык өсу қарқыны
темендей бастайды.
Сұранымның өсу ... ... ... ... мәселесі одан әрі
қиындай түседі, сондықтан экономикалық өсу ... ... ... ... саны мен ... ресурстарының саны мен сапасынан;
-капитал ресурстарына;
-қолда бар технологияға.
Бір сөзбен айтатын болсак, экстенсивті дамудын өзіндік экономикалық
шектеулері бар. Мұндай жағдайға тап болған қоғам ... ... ... Эстенсивті дамудың қайнар көзінің жойылуы қоғамды
интенсивті өсу мүмкіндіктерін қарастыруға итермелейді. Демек техникалық
процестін ресурсты сақтау түрлеріне бағыт-бағдар жасау: ...... ... сақтау және қорды сақтау жатады. Барлық қоғам
масштабындағы экономикалық өсу тауар мен қызмет көрсетудің жылдық көлемінің
ұлғаюымен байқалады. Сондықтан экономикалық өсуді ... ... ішкі өнім (ЖІӨ) ... ... ... өнім (ЖҮӨ) немесе ұлттык табыс
(ҰТ) болып табылады.
Экономикалық өсу абсолюттік және салыстырмалы мөлшерде (алдағы ... ... ... өлшенеді. Мысалы, осы жылы реалды ЖҰҮӨ 210 ... ... ал ... да – 200 млн. ... ... онда ... өсімі 10 млн. теңге, ал салыстырмалы тұрғыда - 5% құрайды.
Жекелеген уақыт мерзімінде экономикалық өсу ... өсу ... ... өсу қарқынын анықтау үшін, осы жылғы нақты ЖҰӨ
мелшерін алдағы жылғы ... ЖҰӨ ... ... ... Сол айырманы
алдағы жылғы нақты ЖҰӨ-ге жатқызып, нәтижесін пайыз ... ... ... ... (ЖҰӨ) ... жылғы қарқынды өсу сипаттамасы
көрсеткіштерін тізе отырып, оның тенденциясын ашуға яғни экономикалық
дамудың бағытын анықтауға болады.
 
ҚОРЫТЫНДЫ
Дүниежүзiлiк экономиканың ғаламдануы аясында ... ... ... тап болып отыр. Негiзгi проблемаларға мыналарды жатқызуға
болады: бiр ... ... ... ... экономикаға ықпалдасудың
әлсiздiгi, ел iшiндегi салааралық және өңiраралық экономикалық ықпалдасудың
босаңдығы, iшкi ... ... мен ... ... ... сұранысының
мардымсыздығы (шағын экономика), өндiрiстiк және әлеуметтiк инфрақұрылымның
дамымауы, кәсiпорындардың жалпы техникалық және технологиялық ... ... ... мен ... ... ... байланыстың
болмауы; ғылыми-зерттеу және тәжiрибелiк-конструкторлық жұмыстарға (бұдан
әрi - ҒЗТКЖ) қаржының аз бөлiнуi, менеджменттiң экономиканы Ғаламдану
процестерiне және ... ... ... ... ... ... кейiн Қазақстан жаhандық экономикада әлемдiк тауар
рыноктарына мұнай, газ, ... ... ... ... кездесетiн және қымбат
металдар мен уран өнiмдерiн шығаратын ел ретiнде қарастырылады. Ауыл
шаруашылық өнiмдерiнен астық экспортының келешегi бар. Қазақстанда ... iрi ... ... оның ... ... ... табылатындықтан, ол қазiргi уақытта классикалық экономика сценарийi
бойынша дамуда. Өндiрiстiң және шикiзат ресурстары экспортының қарқынды
дамуы экономикаға экономикалық дағдарыстан ... ... үш ... ... ... қарқынын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бердi.
Өнеркәсiптiң шикiзат салаларына шетелдiк инвестицияларды тарту және ... ... ... ... ... ... саясаттан жүргiзiлуiне байланысты Қазақстан экономикасының
дамуында iлгерiлеу байқалуда, елде өмiр cүру деңгейi жоғарылауда және ... ... ... ... даму ... ... беретiн қаржы ресурстары
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
 
Мамыров Н.Қ., Тлеужанова М.Ә., Макроэкономика Алматы -2003. 23-28б
Ихданов Ж.О., ... Ә.О., ... ... ... өзекті
мәселелері 2002. 202 б.
Осипова Г.М., Экономикалық теория негіздері Алматы-2002ж 123б.
Шеденов Ө.К., Сағындыков Е.Н., Жүнісов Б.А., Байжомартов Ү.С., Комягин
Б.И., Жалпы ... ... ... 156 б
Экономикалық теорияның негіздері оқулық Алматы,2002.-145 б.
 

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Адамның этномәдени даму мәселелері29 бет
Африканың ұлттық саябақтары7 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Ақша-несиелік реттеу60 бет
Бастауыш сынып оқушыларының ұлттық дүниетанымын музыка арқылы қалыптастырудың педагогикалық шарттары57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь