Экономиканы мемлекеттік реттеудің қызметтері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
1.1 Нарықтық экономика дамуындағы мемлекеттің негізгі рөлі ... ... ... ... ..5
1.2 Макроэкономикалық реттеу тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

ІІ ЭКОНОМИКАНЫ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
2.1 Экономиканы қаржылық реттеу ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2.2 . Экономиканы бюджеттік реттеу маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
2.3 Экономиканы мемлекеттік реттеудегі салықтың орны ... ... ... ... ... ..19

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
КІРІСПЕ

Курстық жұмыстың өзектілігі. Қазақстан Республикасында макро- және микроэкономиканың қаржы жүйесін реттеліп отыратын қаржы қатынастары мен ақша ресурстарының жиынтығы және оларды жұмылдыруды, ұлттық шаруашылықты қаржыландыру мен несиелендіруге байланысты бөлуді жүзеге асыратын қаржы мекемелері құрайды. Қаржы жүйесінің ұғымы кейде тар мағынада, тек мемлекеттің қаржы мекемелерінің жиынтығы ретінде қолданылады, бұл жеткіліксіз.
Өзінің тарихи дамуында қаржы жүйесі ұзақ эволюциядан өтті. Қаржы қатынастарының пайда болуы кезінде қаржы жүйесі, жалпыға мәлім, әдетте, тек бір ғана буынмен — мемлекеттік бюджетпен шектелді. Классикалық капитализм жағдайында батыстың көптеген өркениетті елдерінің, соның ішінде бұрынғы КСРО-ның қаржы жүйесін екі негізгі буын — мемлекеттік бюджет пен жергілікті қаржылар құрады.. Олар ақша қорларын қалыптастыруға мүмкіндік берді, бұл буындардың көмегімен мемлекет өзінің саяси және экономикалық функцияларын орындап отырды.
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен және пайдаланумен байланысты болып келетін бюджеттің жұмыс жасауы ерекше экономикалық нысаңдар — бюджеттің кірістері мен шығыстары арқылы болып отырады. Олар құндық бөліністің жеке көздерін білдіреді. Категориялардың екеуі де бюджеттің өзі сияқты объективті және олардың өзгеше қоғамдық айналымы болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз етеді, шығыстар орталықтандырылған ресурстарды жалпы мемлекеттік қажеттіліктерге сәйкес бөледі.
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы нақты әлеуметтік-экономикалық және тарихи жағдайларда жүзеге асырылатын мемлекеттік бюджет және салық саясатын жүргізудің бағыттарына байланысты болады. Бұл кезде мемлекет белгілі бір жағдайларда кірістерді қалыптастырудың және шығыстарды жұмсаудың қолайлы нысаңдары мен әдістерін пайдаланады.
Бюджет жүйесі туралы заңға сәйкес бюджеттің құрылымы мыналардан тұрады:
1) түсімдерден: кірістерден; алынған ресми трансферттерден (гранттардан); бұрын бюджеттен берілген кредиттер бойынша негізгі борыш-ты өтеуден;
2) шығыстардан және кредит беруден: шығыстардан кредит беруден;
3) бюджет тапшылығынан (профицитінен);
4) бюджет тапшылығын (профицитті пайдаланудан) қаржыландырудан.
Бюджеттік түсімдердің бұл үш категориясы алынған ресми трансферттер бөлігімен (және бір уақытга санатымен) яғни тауарларды немесе қызметтер көрсетуді сатып алуға, кредиттер беруге немесе өтелмеген борышты төлеуге байланысты емес тегін және қайтарылмайтын төлемдермен толықтырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты. Мемлекеттік реттеу қажеттілігінің объективті негіздерін қарастыруға кіріспестен бұрын, ең алдымен осы түсініктің өзіне ғылыми анықтама беру қажет. Себебі білімнің кез келген саласы "оның тәжірибемен дәлелденген бастапқы аксиомалары жасалып, құрастырылғаннан кейін ғана ғылым саласына айналады". Экономиканы мемлекеттік реттеу әлеуметтік-шаруашылық процестеріне олардың тиімді теңгермешілігі мен макроэкономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттің әкімшілік-экономикалық және ұйымдық-құқықтық негізде араласуын білдіреді.
Зерттеу жұмысының мақсатына – экономиканың дамуындағы мемлекеттің рөлі мен негізгі қызметтерін зерттеу болып табылады.
Курстық жұмыстың міндеттері. Жоғарыда қарастырылған зерттеу жұмысының мақсатына байланысты мына міндеттер қойылды:
- Нарықтық экономикадағы мемлекеттің рөлін анықтау;
- Экономикадағы мемлекеттік реттеу нысандарының түрлерін, нысанын, сипаттамасын зерттеу;
- Мемлекеттің экономикалық мазмұнын зерттеу т.б.
Курстық жұмыс құрылымы. Курстық зерттеу жұмысы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытынды және қолданылған әдебиеттерден тұрады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР-ның Конституциясы;
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық Депортаментінің 1998 жылғы 27 қаңтардағы № 30 нұсқаулығы
3. Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексі, Алматы - 2006;
4.ҚР –ның қаржы министрлігінің бұйрығымен бекітілген, толықтырулар енгізілген жергілікті бюджеттің қаржылық органдардағы бухгалтерлік есеп бойынша № 288 24.06. 19998 ж. Нұсқаулығы
6. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 1996 жылғы 2 желтоқсандағы N 264 бұйрығымен бекіткен және нұсқаулыққа Казақстан Республикасы Каржы министрлігінің 1997 жылғы 26 ақпандағы N 49 бұйрығы
7. Республикалық және жергілікті бюджеттердің қаражаттары есебінен ұсталатын ұйымдардағы бухгалтерлік есеп жөніндегі нұсқаулық, Алматы, «Қаржы – қаражат»//1998
8. Қазақстан Республикасының ағымдағы жылға «Республикалық бюджет жайлы есеп» заңы
9. Дүйсенбаев К.Ш. «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы – 2001
10. Ілиясов Қ., С. Құлпыбаев // «Қаржы», Алматы - 2003
11. Қазақстан Республикасының Заңы «2005 жылға арналған республикалық бюджет туралы»
12. Кеулімжаев К.К. «Қаржылық есеп» Алматы – 2001
13. Мырзабай Л.У. «Мемлекеттік қаржы жүйесіндегі бюджеттік процедурасының орны мен рөлі» // АльПари, № 1, 2004 ж.
14. Қазақстан Республикасының бюджетін жақсарту// Қаржы – қаражат, 2004
15. Бюджет заңына біраз өзгеріс енгізілді// Егемен Қазақстан, 2006-сәуір
16. Өтебаев Б.С. Мемлекеттік бюджет//Алматы, 2006
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ---------------------------------------------------------------------
----------------3
І НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
1.1 Нарықтық экономика дамуындағы мемлекеттің негізгі рөлі------------------
5
1.2 Макроэкономикалық реттеу ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
2.1 Экономиканы қаржылық реттеу ерекшелігі----------------------------------
---12
2.2 . Экономиканы бюджеттік реттеу маңызы-----------------------------------
----15
2.3 Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі. Қазақстан Республикасында макро- және
микроэкономиканың қаржы ... ... ... ... ... ... ресурстарының жиынтығы және оларды жұмылдыруды, ұлттық ... мен ... ... ... ... ... қаржы
мекемелері құрайды. Қаржы жүйесінің ұғымы кейде тар ... ... ... ... ... ... қолданылады, бұл
жеткіліксіз.
Өзінің тарихи дамуында қаржы жүйесі ұзақ ... ... ... пайда болуы кезінде қаржы жүйесі, жалпыға мәлім, әдетте, тек
бір ғана буынмен — мемлекеттік бюджетпен шектелді. ... ... ... ... ... ... ... ішінде бұрынғы
КСРО-ның қаржы жүйесін екі негізгі буын — мемлекеттік бюджет пен ... ... Олар ақша ... ... ... ... бұл
буындардың көмегімен мемлекет өзінің саяси және экономикалық функцияларын
орындап отырды.
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша ... ... ... ... ... келетін бюджеттің жұмыс жасауы ерекше
экономикалық нысаңдар — ... ... мен ... ... ... Олар ... бөліністің жеке көздерін білдіреді. Категориялардың
екеуі де бюджеттің өзі ... ... және ... ... қоғамдық
айналымы болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз
етеді, шығыстар орталықтандырылған ... ... ... сәйкес бөледі.
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы нақты әлеуметтік-
экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... саясатын жүргізудің бағыттарына байланысты болады. Бұл ... ... бір ... ... ... және ... ... нысаңдары мен әдістерін пайдаланады.
Бюджет жүйесі туралы ... ... ... ... ... ... ... алынған ресми трансферттерден
(гранттардан); бұрын бюджеттен ... ... ... ... ... ... және кредит беруден: шығыстардан кредит беруден;
3) бюджет тапшылығынан (профицитінен);
4) бюджет тапшылығын (профицитті пайдаланудан) қаржыландырудан.
Бюджеттік түсімдердің бұл үш ... ... ... ... ... бір уақытга санатымен) яғни тауарларды немесе қызметтер
көрсетуді сатып алуға, кредиттер беруге ... ... ... ... емес ... және ... ... толықтырылады.
Курстық жұмыстың мақсаты. Мемлекеттік реттеу қажеттілігінің объективті
негіздерін қарастыруға кіріспестен бұрын, ең алдымен осы түсініктің өзіне
ғылыми ... беру ... ... ... кез ... ... "оның
тәжірибемен дәлелденген бастапқы аксиомалары жасалып, ... ғана ... ... айналады". Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... теңгермешілігі мен
макроэкономикалық тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... және ... ... ... білдіреді.
Зерттеу жұмысының мақсатына – экономиканың дамуындағы мемлекеттің рөлі
мен негізгі қызметтерін зерттеу болып табылады.
Курстық жұмыстың міндеттері. Жоғарыда қарастырылған ... ... ... мына ... ... Нарықтық экономикадағы мемлекеттің рөлін анықтау;
- Экономикадағы мемлекеттік реттеу нысандарының түрлерін, ... ... ... ... ... ... т.б.
Курстық жұмыс құрылымы. Курстық зерттеу жұмысы кіріспеден, екі
бөлімнен, қорытынды және қолданылған ... ... ... ... ... ... ... экономика дамуындағы мемлекеттің негізгі рөлі
Адамзат тарихы мемлекеттердің пайда болуы мен даму ... ... ... ... ... ... ... жолымен де
анықталатындығын айқын ... ... ... ... яғни күштеу іс-
әрекеттері объективті түрде белгілі бір материалдық-техникалық ... ... ... қорғаныс кабілетін қажетті деңгейде
қамтамасыз ету үшін бөлуіне ... ... ... ... ... ... ... беретін келесі
маңызды түсінік - тауарларды өндірушілер мен оларды тұтынушылардың нарықтық
өзара қатынастарының күшеюі мен ... ... ... болып
табылады. Мәселен, бұл қарым-қатынастар аумағында тауарлар ... ... ... ... ... қорғау шаралары мен соған
арналған қорларды тиімді ... ... ... ... ... жоқ. ... келіп, өз қызметін тек қана сұранысты
қанағаттандыруға және ... ... ... ... ... ... ... ластануын болдырмау және табиғи шикізаты (әсіресе
оның қайта өндірілмейтін түрлерін) тиімді пайдалану ... ... ... ... түсінікті.
Мемлекет тарапынан экономикалық процестерді реттеу кез келген қоғамдық
жүйенің, соның ... ... ... ажырағысыз элементі болып
табылады.
Мемлекеттік реттеу қажеттілігінің объективті негіздерін ... ... ең ... осы түсініктің өзіне ғылыми анықтама беру
қажет. Себебі білімнің кез ... ... ... ... ... аксиомалары жасалып, құрастырылғаннан кейін ғана ғылым саласына
айналады". Экономиканы ... ... ... ... ... теңгермешілігі мен ... ... ету ... ... ... ... ... араласуын білдіреді.
Мемлекеттік реттеудің объективті қажеттілігін анықтайтын факторлардың
мәнісін қарастыруға кіріспестен бұрын оларды, былайша айтқанда, ... ... алу ... Ең алдымен мәселе "таза қоғамдық тауарлар", яғни
нарықтық қатынастар механизмдерінің қабылдамайтын тауарлар жөнінде болмақ.
Нарықтық экономиканы ... ... екі ...... ... ... реттеу нысанында жүргізіледі:
Біріншісі қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... ... ... өздері жасап,
пайдаланатын әдістерімен сипатталады.
Екінші нысан қоғамдық өндірістің даму процесіне мемлекеттің сан ... ... ... ... қаржы тұтқалары арқылы араласуын
бейнелейді.
Нарықтық экономиканы мемлекеттік ... ... ... сфералары мен буындары қатысады, оның үстіне қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... ... экономика
арақатынастарының (ұдайы өндірістік, салалық, аймақтық және т.т.) сан алуан
түрлері реттеледі.
Нарықтық экономикадағы мемлекеттің рөлі — бұл ... және ... ... ... ... ... ... үдемелі дамуына әсер ету үшін, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін шаруашылық жүргізуші
субъектіге мемлекеттің қаржылық ... ... ... мен ... және ... ... процесі. Мұндай реттеудің қажеттігі мемлекет
тарапынан қоғамдық өндірісін барысын қоғамға керек бағытта түзетіп отыруды
талап ететін өндірістің сипатымен ... ... ... мемлекеттік қаржылық реттеуді жүзеге
асырудың алғышарттары болып табылады:
1. Қоғам дамуының объективті ... ... ... алу.
2. Қоғамның барлық мүшелерінің түпкілікті мүдделерін білдіретін қоғам
дамуының гылыми ... ... ... ... ... пен оның ... құрылымдарының нормативтік актілерін қамтамасыз
ететін тұтас, ұзақ ... ... ... ... онда ... ... тактикалық сипаттағы түзету жасалуы мүмкін.
3. Көзқарастарды білдіретін демократиялық жүйенің болуы және халықтың
барлық жіктерінің, ... ... ... ... ... ... арналған олардың демократиялық институттарының
болуы.
4. Шаруашылық қызметте қылықтың нормасы мен ережесінен ... ... ... ... елде жақсы жолға қойылған заңнамалық жүйенің болуы.
Қаржылық реттеудің көмегімен ... ... ... ... ... қарқынына, тауарлар мен қызметтерді өткізуге, елдер
арасындағы тауарлар мен ... ... ... және ... ... ... етеді.
Сонымен бірге қаржы тұтқаларының көмегімен мынадай негізгі мәселелер
шешіледі:
- материалдық өндіріс сферасында жұмылдырылатын қаржы ... ... ... ... сферадағы монополиялық қызметті экономикалық шектеу;
- кәсіпорындардың, ұйымдардың сыртқы экономикалық қызметін ... ... және ... ... қамтамасыз ету;
- кәсіпорындарда, ұйымдарда, фирмаларда өндірісті дамытуды материалдық
жағынан ынталандырып отыру;
- кәсіпорындардың, ұйымдардың, фирмалардың ақшалай ресурстарын бөлудің
ішкі өндірістік арақатысын ... ел, ... ... кәсіпорын, ұйым, фирма көлемінде инвестициялық және
инновациялық процестерді реттеп отыру. Сөйтіп, өндірісті ... ... ... ... ... жалпы алғанда елдің экономикалық
дамуының тенденциясына қаржы тұтқаларының көмегімен ықпал жасалады.
Нәтижелілікке, яғни мемлекеттік қаржылық ретеудің ... ... ... ... белгілі бір шарттары сақталған кезде қол жетеді. Мұндай
шарттарға мыналар жатады:
а) ... ... ... ... ... ... барлық деңгейлерінде және меншіктің барлық нысандарында
шаруашылық процестер мен ... ... ... ... ... қызметтің, заңдағы ес-кертпелерден
басқа қызметтің бірдей барлық түрлеріне ... ... ... ... субъектілер меншігінің бүкіл нысандарының шынайы теңдігін жасау
негізінде бәсекені, кәсіпкерлікті дамыту;
в) жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... кооперация мен еңбек бөлінісінің артықшылығынан шығатын
ынтымақтастықты ... ... ... одаққа бірігетін бірнеше
елдердің бірыңғай интеграциялық кеңістігі шегінде де салалар, ... ... ... ... ... (әр түрлі нысандағы
капиталдардың, жұмыс күшінің, технологиялардың, ақпараттың, ... және т.т.) ... ... ... ... ... ... объективті және субъективті факторлардың,
экономиканың жұмыс істеу шарттарының сан ... әр ... ... элементтерін пайдаланумен сипатталады. Сондықтан
осы негіздемелер ... ... ... ... ... типтерге,
түрлерге, нысандарға және әдістерге сыныптаудың маңызы зор.
Реттеудің екі типі бар: ол экономикалық (оның ... ... ... ... ақы төлеу бөліктерімен) және әкімшілік
реттеу.
Қаржылық реттеудің түрлері салықтық, бюджеттік, мемлекеттік-кредиттік,
кедендік-тарифтік, валюталық-қаржылық, шаруашылық ... ... ... ... ... ... және т.т.) реттеуді қамтиды. Қаржылық
реттеудің осы түрлеріне сәйкес оның ... ... ... ... ...... ... субсидиялар, трансферттер),
салықта — тура және жанама салық салу, валюта-қаржыда — ... ... ... ... ... ...... реттеудің
негізгі нысандары [5].
Ортақ нысан жоспарлау (болжау) болып табылады.
Нарықтық экономика кезінде экономикалық, соның ішінде ... ... ... ... ... ... іс-әрекет етеді. Дүниежүзілік практика
мынадай реттеуіштерді (әдістерді) жасады: салық салуда — ... ... салу ... ... мен ... ... активтерді мағлұмдамалау, аванс төлемі және басқалары;
бюджеттен ... ...... ... қаражаттардың
пайыздық аударымдары, бюджет тапшылығын қаржыландырудың әдістері, бюджет
артығын пайдалану; амортизацияның ... ... ... аударылатын аударымдардың нормативтері, ... ... және ... Бұл реттеуіштер ақша (қолма-
қол және колма-қолсыз ақшалар, эмиссияның ... ... ... ... үшін сыйақылар (мүдделер), есеп мөлшерлемесі мен ұлттық банктердің
резервтік талаптары, ашық ... ... банк ... ауқымы),
баға (реттемелі бағалардың деңгейі, еркін және тіркелген ... ... ... деңгейі) реттеуіштерімен толықтырылады.
Мемлекеттік қаржылық реттеу тұтқаларының ішінде ... аса ... ... ... ... ... мен халықтың экономикалық
белсенділіктегі ынталығын қамтамасыз етуге арналған. ... ... ... мен ... ... ... ... көлемі реттеліп отырады. Бұған жоғарыда айтылған салық
салудағы ... ... қол ... ... ... ... ... жағы бюджеттен
қаржыландыруды пайдалану тиімділігінің дәрежесі болып табылады.
Валюталық-қаржылық реттеудегі негізгі әдістер мыналар болып ... ... ақша ... ... ... халықаралық
төлем қаражаттары мен бағалы қағаздардың бағамдары, ... ... сан ... ... ішкі ... ... коммерциялық немесе шаруашылық есеп,
қаражаттарды нормалау әдістері, ... ... ... ... және ... ... ... Сонымен бірге экономика
мемлекеттік қаржылық ... ... ... тегіс қамти алмайды. Ол, әдетте,
өлшеулі және экономиканы реттеудің қосымша нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... процестерінде жалпы
макроэкономикалық тепе-теңдікке жету тек теориялық сызбаларда ... ... есте ... жөн.
Макроэкономикалық тепе-тендіктің жай-күйі мынадай аса маңызды
экономикалық параметрлерді теңдестіруді ... ... ... мен ... және ақша ... ... ақша мен инвестициялар; инфляция ... ... ... және оған ақы төлеу; қаржы ресурстары ... ... ... ... бюджеттің
кірістері мен шығыстары; бюджет ... ... және оны ... ... ... активі мен пассиві. Аталған ... ... ... ғана ... жету бір ... ... бірнеше басқаларында тепе-теңдікті тудыратыны анық.
Батыстың қаржы теориясында мемлекет қаржыларының ұлттық өнім мөлшерімен
өлшенетін өндіріске ... ... үшін ... ... ... ... ... өнімнің (ЖҰӨ) ауқымын екі
әдіспен аныктаудан барып шығады:
1) шығыстар бойынша, яғни ... ... өнім ... ... ... ... ... барлық шығыстарының жиынтығы бойынша;
2) кірістер (немесе бөліс) бойынша, яғни субъектілердің өнім ... ... ... ... өнім және шығыстардағы ұлттық өнімдердің ... ... ... ... ауытқудың арақатынасын шыгыстардың
мультипликаторы, ал салық ... ... ... ішкі ... одан туындайтын өзгерісіне қатынасын салықтардың мультипликаторы
деп атайды.
Бірінші критерий бойынша ЖҮӨ-нің құны мына ... ... (GNP) = С+Ig+ ... С — үй шаруашылығының немесе ... ... ... ... ...... жекеше ішкі инвестициялар;
С — тауарлар мен қызметтерді мемлекеттік көтере сатып алу (өндірісті
арттыратын трансферттік төлемдерді шығара отырып);
Хn — таза ... яғни ... ... ... асып түсуі.
Барлық кірістердің сомасы бойынша ЖҰӨ-ні өлшеу мына элементтерді
жиынтықтау арқылы жасалады:
1) тұтынылған ... ... ... ... ... ... ... жалдамалы қызметкерлердің жалақысы;
4) ренталық төлемдер;
5) пайыз (ақшалай капиталдың жеткізушілеріне жекеше бизнестің ақшалай
табысын төлеу);
6) ... ... ... ... ... ... ... (бұл пайдаға салынатын салық, дивидендтер,
бөлінбеген пайда).
Бұдан әрі, жалпы ұлттық өнімнен ЖҰӨ мен капиталды тұтынуға аударылатын
аударымдар, яғни ... ... ... ... ... таза
ұлттық өнім (ТҰӨ) бөліп шығарылады.
Инфляцияны немесе дефляцияны (бағалардың төмендеуі) ескере ... ЖҰӨ ... ... ЖҰӨ деп ... ... ... ... шекті бейімділік" —
МРS және "тұтынуға шекті бейімділік" — МРС ұғымдарымен анықталады. Бірінші
жағдайда бұл үнемдеулердегі ... ... ... ...... ... ... өзгерісіне қатынасы. Осыны
негіздей отырып, ... ... ... мына ара ... болады.[7]
Мультипликатордың құбылысы ұлттық өндірістің ... ... ... өзгерту, инфляцияның үстінен бақылау және экономикалық өсуді
тездету мақсатымен мемлекеттің шығыстарымен және салықтармен ... ... ... ... ... дискредициялық фискалдық саясатты жүргізген
кезде ... ... мен ... ... ... және тепе-теңді ТҰӨ-
нің мөлшерін азайтуға жеткізетін кірістердің қысқаруын тудырады. Өнімнің
көлеміне (салықпен бірге) ... мен ... ... ... ... ... төмендеуі жиынтық шығыстардың графигінің ауысуын және ТҰӨ-
нің еселенген артуын ... ... ... іс-әрекетіне
қарама-қарсы салық мулътипликаторының іс-әрекеті осылайша көрінеді [2].
Салық мультипликаторының ... ... оның ... ... ... ... табылады, яғни ол мынаған тең:
mt= ТхМРС,
мұндағы: Т — салықтық ... ... сан ... ... ... ... ... аз болады (МРС пен МРS-тің осы мөлшерлері кезінде).
Демек, мемлекеттің шығыстарындағы ... ... ... ... ... ... шығыстарға күштірек ықпал жасайды. Кірістер
мен шығыстар мультипликаторларының бұл қасиеттері ... ... ... ... тең ... сол ... тепе-теңді ТҰӨ-нің өсуіне
жеткізетін теңдестірілген ... ... ... тудырады.
Мысалы, егер Т мен G әрқайсысы 10 ... ... ... ... онда ... 10 млрд. теңгеге көбейетінін күтуге ... ... ... ... ... ... тең болады:
тb =тс+ тt= 1
Мұндағы: тb — теңдестірілген бюджеттің мультипликаторы;
тс— ... ... - ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ
2.1 Экономиканы қаржылық реттеу ерекшелігі
Қазіргі уақытта Қазақстанның қаржы жүйесі ... ТМД ... ... реформаланған және дамыған жүйе болып табылады. Жеке
тұлғалардың депозиттеріне ұжымдық ... беру ... ... ... ... кредит беру және вексельдік қайта қаржыландыру жүйесі
дамып келеді. ...... ... ... ... ... жұмыс
жүргізілуде, екінші деңгейдегі ... ... ... көшу ... еске ... аяқталуға жақын. Ақша –
кредит ... ... ... жзақындатуға, валюта режимін
ырықтандыруға бағытталған.
Қаржы ... ... ... ... ... зор маңыз
бөлуде.
Банк секторын дамыту саласында банктерде ... ... ... және ... ... оның ішінде ... ... ... жөніндегі жұмысты жандандыра түсу қажет.
Негізгі қызмет кредит жағдаяттарын жүргізу және ... ... ... ... ... бюро құру ... ... сипат
алып отыр.
Ұлттық экономикада орын алған ... ... ... ... түбегейлі өзгерістер тудырғаны белгілі.
Бүгінгі таңда банк қызметтерін жетілдіру, банк жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... назарында. Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастар жасына
түсуі оның ... ... ... ... дамуын анықталды.
Біздің елімізде банк жүйесіне: а) ... банк те ... ...... ... – барлық облыстар, аймақ мен қалалар да
бар. Жалпы біртекті ақша ... ... ... олар ... ... ... резервтік жүйесі қызметін атқарады; ә) коммерциялық банктер
жеке және заңды ... ... ... жасай отырып, келісім
негізінде ... ... де ... асырады.
Экономикаға 30 млрд. АҚШ долларындай тікелей шетел инвестициясы
тарылды. Бұл өте ... ... ... ... тұрақты,
тиімді әрі сенімді әріптес екені барша инвесторларға әлдеқашан аян,
ақиқат.
Қазақстанның ... ... де ... ... ... ... жетекші халықаралық сарапшылардың өздері мойындап отыр.
Қазақстан ТМД ... ... ... ... ... әлеуметтік –
экономикалық дамуды қамтамасыз ету, сыртқы қолайсыз ... ... үшін ... қорды құрды.
Бүгінгі күні Ұлттық қорда 5,3 млрд. доллар жинақталып отыр. . Ұлттық
қорды қоса есептегенде, ... ...... ... ... 14 ... АҚШ ... асып түсті.
Мемлекет кірістерінің мәні.
Мемлекет қаржысының іс-әрекеті кезінде өзара тығыз байланысты екі
процесс ... ... ... ... ... қаржы
ресурстарын жұмылдыру және қаражаттарды мемлекеттің әр түрлі қызметтеріне
пайдалану. Бұл процестердің ... ... ... ... ұғымында, екіншісі мемлекеттің шығыстарында табады.
Мемлекеттің кірістері деп ... ... ... ... ... процесінде мемлекеттің жұмыс істеуінің ... ... үшін ... меншігіне түсетін қаражаттардың жиынтығы
құрылады.
Жиынтық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың және халықтың бастапқы табыстары
жасалынады. Бастапқы табыстар бөлу мен қайта бөлудің күрделі ... ... ... ... ... орындайды. Бұл процестердің нөтижесінде
ақша қорлары, ең алдымен ... қоры ... ... қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін қаржы арқылы
халықтың табысының бір ... ... ... табысы (пайдасы)
бөлініске ұшырайды — оның бір ... ... ... ... ... ... және ішкі-шаруашылық қажеттіліктеріне пайдаланылады.
Сонымен бірге халықтың бастапқы табыстары да ... ... ... ... ... ... төлеу арқылы қайта бөлінеді.
Бұл ... ... емес ... кәсіпорындарының (мысалы, халыққа
тұрмыстық қызмет көрсету, ... ... ... және ... ... Сөйтіп, табыстар қоғамдық өнімнің ... ... ... ... ... ... ... қарым-
қатынастарын білдіретін дербес экономикалық категория ретінде болады.
Мемлекеттің кірістері мемлекеттік кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... бөлігі
ретінде көрінеді. Сонымен бірге жұмылдырылатын мемлекеттің қаржы ресурстары
орталықтандырылған кірістер қатарына, ... ... ... ... кірістерге жатады.
Орталықтандырылған қаржы кірістері негізінен салық түсімдері, сыртқы
экономикалық қызметтен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың өздерінің
ақшалай табыстары мен қорланымдарынан құрылады.
Мемлекеттің орталықтандырылған кірістерінің құрамында басты ... ... ... оның ... ... ... ... әлеуметтік міндеттерін шешу қамтамасыз етіледі.
Мемлекет кірістерінің басым бөлігін түрлі деңгейдегі бюджеттерге
орталықтандыру ... ... ... ... ... ұлттық
шаруашылықтың басым салаларының пайдасына қайта бөлуді қамтамасыз ... емес ... ... ... ... ... ... қаражаттарынан басқа мемлекеттің орталықтандырылған
кірістеріне бірқатар мемлекеттік бюджеттен тыс қорлар жатады.
Табыстар ұғымының ... жағы ... ... ... ... жинақталатын ақша қаражаттарының
анықтамасы болып табылады.
Мемлекет кірістерінің ... ... және ... ұйымдастыру
мемлекеттік шаруашылық жүргізудің саяси және экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық формация үшін тауар-ақша
қатынастарының даму дәрежесімен, өндіріс әдісімен, мемлекеттің ... ... ... болатын оған тән мемлекет табыстарының
жүйесі сипатты болады.
Мемлекет ... ... ... ... ... ... ... ол бюджетке орталықтандырылатын және
шаруашылық жүргізуші субъектілерге қалдырылатын ... таза ... ... ... ... жеке ... бір бөлігін және
қоғамның басқа қаражаттарын шоғырландырады.
Мемлекет өндіріс құралдарының және тиісінше, қосымша өнімнің иесі ... ... ... ... ... табыстар мемлекет
кірістерінің айтарлықтай көзі ... ... ... ... бір
бөлігі жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді ... үшін ... ... ... ... ... кооперативтік ұйымдардың
және халықтың табысының бір бөлігі есебінен құралады. Табыстардың белгілі
бір бөлігін мемлекет ... ... ... ... (акцияларды және
т.с.с), жылжымайтын мүлікті сатудан алуы мүмкін.
Мемлекеттік меншіктен алынатын табыстарға ... ... ... ... мен ұйымдардың жалпы табысы (пайдасы),
қосылған ... ... ... ... ... табыстары түріндегі табысы;
2) мемлекеттік мүліктен алынатын табыс (мемлекеттік тұрғын үй қорынан,
жерден, ... ... ... ... ... ... мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіруден түсетін қаражаттар);
3) мемлекеттік мекемелер мен ұйымдар көрсететін ақылы ... ... ... ... мемлекеттік сараптау үшін төлем) мен
шаруашылық емес қызметтер үшін төлем (мемлекеттік баж, жол ... ... ... үшін өтінім алымы);
4) бюджеттік мекемелердің үй-жай үшін жалгерлік ... ... ... және ... ... ... қаражаттары.
"Мемлекеттің кірістері" мен "Мемлекеттің қаржы ресурстары" ұғымдарын
ажырата білген жөн. Қаржы ...... бір ... кәсіпорындар немесе шаруашылық ұйымдардың меншігіндегі ақша
қорларының жиынтығы.
"Қаржы ресурстары" ұғымы мазмұны жағынан ... ... кең. ... ... басқа қаржы ресурстарының құрамына
кірістерге жатпайтын, бірақ қоғамдық қажеттіліктерге ... ... ... Мысалы, негізгі құрал-жабдықтарды (капиталдарды) қалпына
келтірудің амортизациялық аударымдары, ... ... ... ... ... және ... ... сомалары, істен шыққан,
иесіз мүлікті, тәркіленген, мұрагерлік ... ... ... ... ... (көліктегі талап етілмеген жүк, талап етілмеген депозит
сомалары, таратылмаған пошталық жөнелтім) ... ... ... Бұл ақша ... (сондай-ақ мүлікті өткізуден түскен түсімдер
де) тура мағынада табыс, яғни қаражаттарды жұмсаумен байланысты белгілі бір
қызметтің нәтижесі болып ... ... ... ... әр ... ... өсім (өсімпұл) кіріс болып есептелмейді. Мемлекеттік
қарыздардан түсетін түсімдер де мемлекеттің ... ... ... ... ... ... кірістері болып са-налынбайды,
өйткені бұлар — қарыз қаражаттары. Қаржы ресурстарына сондай-ақ мемлекеттік
сақтық органдардың ... ... ... ... ... кәсіпорындардың тұрақты пассивтері өсімінің сомалары ... ... ... да ... ... болып саналмайды.
Сөйтіп, мемлекеттің қаржы ресурстары негізінен мемлекеттің кірістері мен
басқа көздер есебінен құралады.
Мемлекет кірістерінің көзі ... ... ... ... ал ... ... қоғамдық өнімнің барлық сомасын бөлу және қайта бөлу
кезінде жұмылдырылады. ... ... жабу ... ... ... ... ... Экономиканы бюджеттік реттеу маңызы
Мемлекеттік бюджет жүйесі ақша қаражаттарын қайта бөлуді ... ... ... мен ... ... анықтайды. Бюджет Қазақстанның
ғылыми жалпы шаруашылық байланыстар жүйесіне толық кіруіне, ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызуы керек. Еліміз қайта құру
кезінен бастап 2000 жылдың ... ... ... ... ... ... ... өткерді.
Қазір Қазақстан бюджет жүйесін, сондай-ақ еліміздің экономикасын
жаңадан ... ... ... арқылы төңкерістің соңына таяп қалды.
Бюджет процесін оң-тайландырудың ең ... ... бірі - ... ресурстарын қайта бөлу кезіндегі мемлекеттің ... ... ... жоғары-ату факторларына әр түрлі көзқарастар
бар. Ең негізгісі -қаржыландыру көлемі, екіншісі - бюджет ... ... ... негізге алу.
Бюджет процесін қарастырғанда, мемлекеттік қаржыландырудың экономикалық
нысандарын оңтайлы іріктеу туралы ... ... орны ... Оның шешімі
бюджетті қалыптастырудың процесін өтеп алуға берілген. Осыған сәйкес,
бәсекелік, нарықтық ... ... ... ... ... ... ... ұтымды бөлудің тетігі болып табылады.
Қазақстанның әлеуметтік ... ... ... тоқталатын болсақ, 2000 жылға дейін негізгі қаржыландыру
көзі ... ... тыс ... яғни зейнетақы, әлеуметтік сақтандыру,
жұмыспен қамту, міндетті ... ... ... ... Ал ... ... мұның бәрі әлеуметтік салықпен ауыстырылған
(ставкасы - еңбек ақы ... ... 21 %) және ... негізгі көзі
болып мемлекеттік және жергілікті бюджет көзге түседі. Осы ... ... ... ... ... ... ретіндегі әлеуметтік
қызметтердің қасиеттеріне және олардың, еліміздің әлеуметтік-экономикалық
дамуындағы ... ... ... Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... ... кеңейтудің тұрақты тенденциясын қалыптастырды.
Қазақстандағы әлеуметтік саланы қаржыландыру деңгейі ... ... ... ... ... ең ... болып әлеуметтік
қамтамасыз ету мен әлеуметтік көмек, одан соң білім беру, денсаулық сақтау,
мәдениет, ... және ... ... ету ... орын ... ... түсімдері және олардың көздері
Бюджет кірістері - ол мемлекеттік функцияларды орындауға қажетті ... ... ... ... ... бөлігін және заңнамаларға сәйкес
билік органдарының әр деңгейлеріне иелік істеуге ақысыз және ... ... ақша ... ... Олар ақша ... ... процесінде пайда болатын экономикалық қатынастарды әлпеттейді.
Бюджет кірістері түсінігі мемлекет кірістері ... ... ... ... ... ... ... құрылымында шешімді мәні
бар.
Бюджет кірістерінің басты материалды көзі — ол ұлттық табыс. ... өсуі ... ... мен ... ... ... ... ұлғаюын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік кірістердің ... - ол ... пен ... ... мен әр ... меншік формаларының
қәсіпорындарында жасалынған қоғамның таза табысы. ... ... ... ... қанағаттандыру үшін әр түрлі кәсіптік іс-
әрекетпен және өндірістік пен өндірістік емес ... ... ... бөлігін өз кірістеріне алады.
Бюджетке түсетін кірістер, оларды жұмылдыратын формалар мен ... ... ... ... ... ... ... түсімдер
маңында Бюджет кодексімен тағайындаған белгілі мөлшерде және ... ... ... алынатын міндетті төлемдер түсініледі.
Бюджет түсімдерінің негізін ... мен ... ... ... ... Республика аумағында орналасқан меншік және
шаруашылық формаларынан тәуелсіз ... ... ... мен азаматтар
қолданыстағы заңнамаларға сәйкес бюджетке салықтар, ... және ... ... ... ... ... мен телем телеушілер, яғни
заңды және жеке ... ... ... ... ... төлемдерден
басымдылығын қамтамасыз ету мен әрекеттегі заңнамаларға сәйкес ... және ... ... ... ... бюджет кірістері салықтық түсімдерге, ... ... ... ... сатудың кірістеріне, ресми трансферттерге,
мемлекетке ақысыз негізде берілген ақшаларға бөлінеді. Республикада бюджет
кірістерінің ... ең ... үлес ... ... ... ... алымдар, баж салықтары арқылы экономиканың басымдылық
салалары мен бөлек ... ... ... ... олардың
дамуын баяулауға, тұрғындардың бөлек топтарының табыстарын реттеуге,
белгілі бір экономикалық іс-әрекетті ... нз ... одан ... мүмкіндік жасауға болады.
Бюджеттің салықтық және салықтық емес түсімдерінің сипаттамасы, рөлі
мен мәні
Анықтама бойынша салықтық ... деп «ҚР ... ... және басқа
да міндетті төлемдер жөніндегі» ҚР Заңымен (Салық кодексімен) тағайындалған
бюджетке төлейтін салықтар мен басқа да ... ... ... ... ... ... солардың негізіндегі салықтар
құрайды. Олар кірістердің материалдық көзі - Ұлттық табысты қайта бөлісуге
қатынасатын болғандықтан өндірістік қатынастардың ... ... ... байланысты салықтық түсімдер тұрақты ішкі белгілерімен, ... мен ... ... ... Олар ... әрекеттегі ақшалай
қатынастармен дәлелденеді және қаржы қатынастарының бөлігі ... ... ... ... ... ... барлық бюджет түрлерінің құрамына
келесі салықтар кіреді:
1. Корпоративтік табыстық салық.
2. ... ... ... Қосымша құнға салық.
4. Акциздер.
5. Үстеме пайдаға салық.
6. ... шикі ... ... ... ... ... ... Жер салығы.
11. Бірыңғай жер салығы.
12. Транспорттық құралдарға салық.
13. Мүлікке салық.
14. ... енім ... ... ... ... ... кодексімен бюджеттердің түрлері мен
деңгейлері бойынша ... ... да әр ... ... ... ... жатады.
Бюджеттік кодексте салықтық түсімдердің нақты түрлері бюджет ... ... ... ... ... ... ... өте
маңызды фискалды және экономикалық мәні бар салықтық түсімдер ... ... ... салықтардың қаржылық ... ... ... ... ... ... салықтардың
фискалдық функциясы ... ... ... реттеуге
объективтік шарттар туғызады. Мысалы, мемлекет салықтардың экономикалық
(реттеуші) функциясы арқылы ел ... ... ... ... ... ... қорландыруға, тұрғындардың төлем қабілеттілік
сұранысына маңызды әсер етеді.
Салықтарды және олардың функцияларын экономикалық процестерге әсер ... ... ... ... ... ... ... Бұл
саясатты іске асыру салық салудың ұйымдастырушы-құқықтық нормалары мен
басқару әдістерінің ... ... ... ... ... Салықтық механизм заңнамалы түрде Салық кодексінде бекітіледі.
Қоғам өмірі мен мемлекеттің іс-әрекеттінде салықтардың рөлі осы ... пен ... ... арқылы көрінеді. Мемлекеттің экономикалық
саясатына байланысты салықтық түсімдердің рөлі мен ... ... ... ... мен жетілдіруі болады.
Салықтық емес түсімдер маңында бюджетке ... ... ... ... ... тағайындалған міндетті және
қайтарылмайтын төлемдер жатады. Салықтық түсімдерге қарағанда салықтық емес
түсімдердің мығым тағайындалған мөлшерлемелері жоқ, ... ... ... ... ... ... ... түсімдер мөлшерін өткен жыл
деңгейінде жоспарланады. Салықтық емес ... ... ... ... деңгейлері бойынша заңды және жеке тұлғаларға бөлек ... ... ... Бюджет кодексімен тағайындалады.
Салықтық емес түсімдер жіктеледі:
а) аумақтық белгілері бойынша;
ә) қалыптастыру мен төлету белгілері ... ... ... үшін ... ... ... белгілері бойынша белгілі деңгейдегі бюджетке түсетін яғни
республикалық, ... ... ... бюджеттері кірістеріне, салықтық ... ... ... ... ... міндетті және өз еркілік
төлемдерге бөлінеді. ... ... ... ... емес ... ... негізге байланысты нақты түрлерге бөлінеді, мысалы,
бюджеттен қаржыландырылатын ... ... ... ... ... ... ... салықтық және салықтық емес
түсімдердің релі мен мәні өте зор, себебі барлық ... ... ... осы түсімдер үлесіне жатады және жалпы ішкі өнім ... ... ... ал ... түсімдердің жыл сайынғы өсуі орта есеппен 12-
13 пайызға жетеді.
2.3 Экономиканы мемлекеттік реттеудегі салықтың ... ... ... ... ... ықпал етуінің екі бағытын
қарастырады: сұранымға (кейнстік үлгі), ұсынымға (ұсыным теориясы). ... ... ... ... ... сұраным артады. Бұл ұлттық
өнімнің көлемін және бағалардың ... ... яғни ... ... ... салықтардың төмендеуі жиынтық ұсынымды көбейтеді,
өйткені халықтың табыстары мен жинақ ... ал ... ... өседі. Қызметкерлердің аз табыс салығы ... ... ... ... ... мұның өзі өңдірістің ұлғаюына
жеткізеді, бұл ұлттық өнімнің өсуін, бағалардың төмендеуін білдіреді.
Мұнан басқа "ұсыным экономикасының" ... ... аса ... ... түсімдердің сомаларын қысқартуға міңдетті
еместігін, керісінше, салық базасын кеңейту — ұлттық ... пен ... ... оның ... ... ... инвестициядық қызметке ықпал етуінің теориялық дәлелдемесі
ретінде американ оқымыстылары — "ұсыным экономикасының" өкілдері А. ... ... ... ... ... үдемелілігі мен бюджет кірістері
арасындағы тәуелділік қызмет ... ... ... ... ... ... бір шекке дейін
өсуі салықтық ... ... ... ... туғызады, одан
кейін өсу бәсеңдейді, сонан соң бюджеттің кірістері кенет ... ... ең ... инвестициялық белсенділікті ынталандырудың міндетін
салық ауыртпалығын түбегейлі жеңілдетудің жолдарынан іздестіріп, шешу керек
деген жалпы түйін ... ... ... ... бұл
оқымыстылардың пікірлері бойынша,— бұл ... ... ... ... агенттерінің ынталылығы. Егер бұл қарекет оларға
пайдалы болса, онда ұдайы өндіріс ... ... ... асырылатын
болады. Лаффэрдің ойы бойынша, бюджетке салық түрінде кәсіпкерлер мен ... ... ... ... 30% ... ... болмайды. Егер табыстың,
40-50% алынатын болса, онда бұл ... ... ... бірге экономиканың
жекеше секторындағы инвестицияны да қысқартады.
Американ ғалымдарының пікірлері бойынша, егер ... ... бір, ... ... деңгейге жететін болса, онда ... ... ... арналған ынталандырмалар қысқарады, пайда
азаяды және тиісінше, бюджетке түсетін ... ... ... ... ... ... ... салықтар мөлшерлемелерінің шамасы мен ... ... ... ... ... ... өзара
байланысты қамтып керсетеді. Салықтың мөлшерлемесі артқан кезде мемлекеттің
кірістері салықтар есебінен алғашқыда көбейеді. Егер ... ... ... — Т’ ... асып ... онда ... түсімдерінен түсетін
кірістер азая бастайды. Жоғары салықтар өндірістің ынталандырмаларын
төмендетеді және ... ... ... ... азайтады және
керісінше. Салықтардың төмендеуі мұндай жағдайда мемлекет ... ... ... қисық сызығына сәйкес салықтық түсімдер тым жоғары мелшерлеме
кезінде Т нүктесінде және тым төмен ... ... Т’ ... ... Бірақ егер Т нүктесінде салықтардың мөлшерлемесі сұранымды
ынталандырмайтын болса, Т ... ... ... ... және ... табысты көбейтуді ынталандыра отырып, жұмысқа, ... және ... ... ... ... Лаффэрдің қисық сызығы
Жеке табыс салығын салу, фискалдық ... ... ... ... ... — халықтың түрлі әлеуметтік топтарының
табыстарын теңестіруді қамтамасыз ... Нақ осы ... ... ... ... ... да орындайды, соның нәтижесінде
табыстары төмен ... ... ... топқа ауысады, сөйтіп
әлеуметтік теңсіздік біршама қысқарады.
Бұл жағдайдағы Лоренцтің қисық сызығы сипаттайды (3 сызба). ... ... от ... ... ал ... ... пайызы салынған.
Биссектриса сызбада табыстардағы абсолюттік теңдікті, Лоренцтің ... ... ... ... 1 ... ... дейінгіні, қисық сызық 2
оларды төлегеннен кейінгіні, ал қисық сызық 3 ... ... ... ... кейінгіні қамтып көрсетеді. Г нүктесі
абсолюттік теңсіздіктің жағдаятын білдіреді. Сызбаның штрихталынған бөлігі
салықтарды ... ... ... және ... ... ... ... теңсіздік дәрежесін қамтып көрсетеді.
Мөлшерлемелердің шамасымен және тиісінше салықтық алымдардың шамасымен
байланысты болатын салықтық реттеудің маңызды аспектісі ішкі ... және ... ... ... ... ...
Бұл факторға сондай-ақ салық салу деңгейі төмен немесе тіпті ол
болмайтын "оффшорлық ... бар ... ... ... Басқа жағынан,
жоғары салық мөлшерлемелері елге ... ... ... ... ... ... өзі ішкі қорланымдардың ... ... ... ... салықтық реттеу бұл факторларды ескеруі және экономикалық
қарым-қатынаста (байланыста) ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі аудандарда арнайы тәсілдерді жасау ... ... ... ... ашу ... ... ... Қазақстанның барлық аймақтары төрт топқа бөлінеді.
Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясаты реформалардың ... ... ... ... ауыстыру және жергілікті басқару
органдарының тиімді өзара ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы керек.
Жергілікті өзін-өзі басқару туралы ... ... ... және ... ... өзге де заңдарынан құралады.
Басқару процесінде Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... арналған селоның әлеуметтік-экономикалық ... ... іске ... ... ... ... жұмыс
істейтін тіршілікті қамтамасыз ету жүйесін қалыптастыру. Экономиканың нақты
өсуі және село халқының жиынтық кірістері мен ... ... ... ... игіліктердің жаппай қол жетімділігін қамтамасыз ... ... ... жүйесі салықтардың, алымдардың және
баждардың түрлерін, салық қатынастарын реттейтін ... ... ... ... ... ... Республикасындағы салықтардың, салық сипатындағы алымдардың
тізбесі мыналарды қамтиды:
1. Салықтар:
1. ... ... ... Жеке ... салығы.
3. Қосылған құнға салынатын салық.
4. Акциздер.
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері.
6. Әлеуметтік салық.
7. Жер салығы.
8. Көлік ... ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
2. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым.
3. ... ... ... және ... ... ... тіркегені үшін алым.
4. Радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі жоғары құрылғыларды
мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... ... мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алым.
6. Теңіз, өзен кемелері мен шағын көлемді кемелерді мемлекеттік
тіркегені үшін ... ... әуе ... ... ... үшін алынатын алым,
8. Дәрі-дәрмек құралдарын мемлекеттік тіркегені үшін алым.
9. Автокөлік құралдарының ... ... ... ... ... ... алынатын алым.
11. Елтаңбалық алым.
12. Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу қүқығы үшін лицензиялық
алым.
13. Телевизия және радио ... ... ... ... пайдалануға рұқсат беру үшін алым.
3. Төлемақылар:
1. Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы.
2. Жер ... ... су ... ... үшін төлемақы.
3. Қоршаған ортаны ластағаны ушін ... ... ... ... үшін ... ... ... үшін төлемақы.
6. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлемакы.
7. Радиожиілік: спектрін пайдаланғаны үшін ... Кеме ... су ... ... үшін төлемақы.
9. Сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру үшін төлемакы.
4. Мемлекештік баж.
5. ... ... ... ... ... ... ... Алымдар.
Салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міңдетті төлемдердің
сомасы ... ... ... Заң мен ... ... арналған республикалық
бюджет туралы заңда ... ... ... бюджеттердің кірісіне
түседі.
Салықтың қайта бөлу қызметі – ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімнің едәуір бөлігін жұмылдыруда тұр. Батыста және
біздің елімізде мемлекеттік бюджет ... ... ... ... 30%- ... ке дейінгісі қайта бөлінеді. Салық түсімі ... ... ... ... ... басқа, айтарлықтай қаржы ағарту
саласына, ... ... ... ... ... ... зейнет ақымен қамтуға жұмсалады. Қаржының бұндай мақсаттарға
жұмсалуы, ... ... ...... ... ... басуға, азаматтардың кедей топтарының мүддесін ескере ... ... ... ... ... ... ... бюджет, қаржы заңдарын дайындауда экономикалық принциптермен
қатар салық ... ... ... ... ... шешуші орын
алады. Салық жүйесі қоғамның саяси құрылымы мен түріне, міндеттері мен
мақсаттарына, ... ... ... ... ... байланысты
қалыптастырылады. Демек, салық формаларын таңдаудан ... және ... ... экономикалық мәні туындайды.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы салық ... ... ... табысына салынатын ... жеке ... ... ... жер ... ... ... төлемдері мен салығы
құрайды.
Салықтар салық жүйесі ... ... ... асырылады.
Олардың өмірге келуі қоғамдық қажеттіліктерді өтеуді қамтамсыз ... ... ... ... осы қабілеті фискалды функция ... ... ... ... ... ... экономикалық, реттеу,
қайта бөлу, бақылау функциялары қосылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықты экономика мен оның ... ... ... реттеудің
жалпы заңдылықтарын, теориялық-методологиялық және ұйымдастырушылық
мәселелерін зерттеу ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
І. Әлемге әйгілі экономист-ғалымдардың адамзат тарихында таза нарықтық
экономиканың болмағаны және жоқ екендігі туралы сенімді пікірлерін ... тану ... сөз әр ... ... ... ... техногендік, әлеуметтік, интеллектуалдық және ... ... ... ... ... жоспарлы және нарықты
модельдерін жете үйлестіру туралы болуы ... ... ... ... ... ... жолмен жүргізілуі керек. Айта
кететін бір ... бұл ... ... кезде алдыңғы қатарда саналатын
нарықты экономикасы дамыған елдердің бірнеше ғасырлық тәжірибесін зерттеу
нәтижесінде ... ... ... Шаруашылық жүргізудің моделін, әдістері мен ... ... ... ... және ... ... алдын ала
болжауды және тыңғылықты ... ... ... ... Осы ... бір мезгілде жоспарлы басқарудан бас тарту және ... ... ... ... ... ақырында бұрынғы Одақтың
республикаларының экономикасын терең дағдарысқа ұрындырды. ... ... мен ... ... ... мемлекеттік жоспарлау
қажеттігін түсіну, бізге экономикалық және ... ... ... ... ... ... заң шығару және атқару қызметі мына ... ... ... ... ... мен ... ... "төменнен жоғары қарай", яғни табиғи-эволюциялық жолмен ... ... ... ... ... элементтерінен арылуы және
меншік субъектілерінің өндірістік қызметіне бағытталуы тиіс; шетелдік
инвестициялар өндірістік бағытта ... ... ... және оның салалық-аймақтық секторларының дамуын
стратегиялық жоспарлауға деген жалпы мемлекеттік көзқарас әлі өте ... және оны ... ... ету жаңа ... алынуда. Дегенмен,
бұл өте маңызды сфера ... ... ... ... құруды талап етеді.
Экономиканы мемлекеттік реттеу мен оны стратегиялық жоспарлау
мәселелері экономика ... ... ... ... ретінде ресми
статусқа ие болуы керек. Ол жас экономист ғалымдарды ... ... және ... зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді
және де осы мәселелер бойынша фундаменталды оқулықтар мен оқу ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. ҚР-ның Конституциясы;
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Қазынашылық ... ... 27 ... № 30 нұсқаулығы
3. Қазақстан Республикасының Бюджет Кодексі, Алматы - ... ... ... ... ... бекітілген, толықтырулар
енгізілген жергілікті бюджеттің қаржылық органдардағы ... ... № 288 24.06. 19998 ж. ... ... ... Қаржы министрлігінің 1996 жылғы 2 желтоқсандағы N
264 бұйрығымен бекіткен және ... ... ... ... 1997 жылғы 26 ақпандағы N 49 бұйрығы
7. Республикалық және ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жөніндегі нұсқаулық, Алматы, «Қаржы
– қаражат»//1998
8. Қазақстан Республикасының ағымдағы жылға ... ... ... ... Дүйсенбаев К.Ш. «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау» Алматы – 2001
10. Ілиясов Қ., С. Құлпыбаев // «Қаржы», Алматы - ... ... ... Заңы «2005 ... арналған республикалық
бюджет туралы»
12. Кеулімжаев К.К. «Қаржылық ... ...... ... Л.У. ... ... ... бюджеттік
процедурасының орны мен рөлі» // АльПари, № 1, 2004 ... ... ... ... жақсарту// Қаржы – қаражат, 2004
15. Бюджет заңына біраз өзгеріс енгізілді// ... ... ... ... Б.С. Мемлекеттік бюджет//Алматы, 2006

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ұғымдар168 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеу реферат25 бет
Қазақстан Республикасындағы Орталық банктің ақша-несие саясаты, құралдары және оны реттеу33 бет
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеу13 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеудің қажеттігі19 бет
Экономиканың мемлекеттік реттеуі10 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь