Қышқыл жауын-шашындар мен фотохимиялық смог

Қышқылдық жауындардың пайда болуының негізгі себебі күкірттің қос оксидімен ластану болып табылады. Су буының қатысуында күкіртті ангидрид күкірт қышқылының ерітіндісіне айналады. Осындай жолмен көмірқышқыл газы мен азот оксидтерінен көмір қышқылы мен азот қышқылы түзіледі. Оларға органикалық қышқылдар мен басқа да қосылыстар арласып, қышқыл реакциясы бар ерітіндіні береді. Қышқыл жауынның түзілуіндегі күкірт қос оксидінің үлесі 70%. Қышқыл жауынның жаууына көмірқышқыл газы да үлесін қосады. Оның үнемі болуына байланысты жауын-шашынның атмосферадағы рН 5,6 тең болады. Алғашқы қышқылдық жауындар 1907-1908 жылы Англияда байқалған. Қазіргі уақытқа дейін рН 2,2-2,3 болатын жауын-шашындар тіркелген.
Қышқылдық жауындар солтүстік жарты шарда кеңінен таралған. Бұл жерде қышқыл заттардың шығарылуы мен олардың жаңбыр, қар, тұман түрінде ылғалды тұндыруға қолайлы жағдай бар.
Теріс температура кезеңінің ұзақтығы қышқылдық жауын-шашынның әсер ету ұзақтығын арттырады. Соңғылар біршама дәрежеде аммиакпен нейтралданады. Ал қоспа топырақтан органикалық заттар, минералдық тыңайтқыштар мен басқа да қосылыстардан аммонификатор-микроорганизмдердің көмегімен бөлініп шығуы кемиді.
Қышқыл жауын-шашындар Скандинавия елдері, Англия, ФРГ, Бельгия, Дания, Польша, Канада, АҚШ-тың солтүстік аудандарына тән.
Қышқылдық жауын-шашын топыраққа, су экожүйелеріне, өсімдіктерге, архитектура ескерткіштеріне, ғимараттарға және т.б. зиянды әсер етеді.
Қышқылдық жауын-шашынның зиянды әсері әсіресе солтүстік және тропиктік аудандарда ағыс арқылы әсер етеді. Бірінші жағдайда онсыз да қышқылдығы жоғары топырақ қышқылданады. Бұл топырақтарда қышқылдықты нейтралдайтын (кальций карбонаты, доломит және т.б.) табиғи қосылыстар болмайды. Тропиктік топырақтар нейтралды және сілтілі болғанымен, онда жауынның үнемі шайып кетуі себепті нейтралдаушы заттар болмайды.
Топыраққа келіп түскен қышқыл жауын-шашындар катиондардың қозғалғыштығы мен шайылып кетуін арттырады, редуценттердің, азотфиксаторлардың және басқа да топырақ ортасының ағзаларының белсенділігін төмендетеді.
рН 5-ке және одан төмен болғанда топырақтағы минералдардың ерігіштігі артады да, олардын бос күйде улы болып табылатын, алюминий бөлініп шығады. Қышқыл жауын-шашын ауыр метелдардың (кадмий, қорғасын, сынап) да қозғалғыштығын арттырады. Кейбір жерлерде қышқыл жауын-шашын мен олардың әсер ету өнімдері грунт суларына, одан су қоймаларына және су құбырына түсіп, құбырлардан алюминий мен басқа да зиянды заттардың бөлініп шығуына әкеледі. Бұл құбылыстың нәтижесінде ауыз судың сапасы төмендейді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева Экология Алматы 2002
2. Бейсенова Ә.С., Шілдебаева Ж.Б. Экология оқу құралы – Алматы: 1999.
3. Бродский А.К. Жалпы экологияның қысқаша курсы – Алматы: 1997
4. Акимова Т.А., Хаскин В.В. Экология – М: 1998.
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ  МИНИСТРЛІГІ
БАЯНДАМА
Тақырыбы: Қышқыл жауын-шашындар мен ... ... ... 2015
Қышқылдық жауын-шашындар мәселесі
Қышқылдық жауындардың пайда болуының негізгі себебі күкірттің қос оксидімен ... ... ... Су ... қатысуында күкіртті ангидрид күкірт қышқылының ерітіндісіне айналады. Осындай жолмен көмірқышқыл газы мен азот оксидтерінен көмір қышқылы мен азот ... ... ... ... қышқылдар мен басқа да қосылыстар арласып, қышқыл реакциясы бар ерітіндіні береді. ... ... ... ... қос ... үлесі 70%. Қышқыл жауынның жаууына көмірқышқыл газы да үлесін қосады. Оның ... ... ... ... ... рН 5,6 тең ... Алғашқы қышқылдық жауындар 1907-1908 жылы Англияда байқалған. Қазіргі ... ... рН 2,2-2,3 ... ... тіркелген.
Қышқылдық жауындар солтүстік жарты шарда кеңінен таралған. Бұл ... ... ... шығарылуы мен олардың жаңбыр, қар, тұман түрінде ... ... ... ... бар.
Теріс температура кезеңінің ұзақтығы қышқылдық жауын-шашынның әсер ету ұзақтығын арттырады. Соңғылар біршама ... ... ... Ал ... ... органикалық заттар, минералдық тыңайтқыштар мен басқа да қосылыстардан аммонификатор-микроорганизмдердің көмегімен бөлініп шығуы ... ... ... Скандинавия елдері, Англия, ФРГ, Бельгия, Дания, Польша, Канада, АҚШ-тың солтүстік аудандарына тән. ... ... ... су ... ... ... ескерткіштеріне, ғимараттарға және т.б. зиянды әсер етеді.
Қышқылдық жауын-шашынның ... ... ... солтүстік және тропиктік аудандарда ағыс арқылы әсер етеді. Бірінші жағдайда онсыз да қышқылдығы жоғары топырақ қышқылданады. Бұл ... ... ... ... ... доломит және т.б.) табиғи қосылыстар болмайды. Тропиктік топырақтар нейтралды және сілтілі болғанымен, онда жауынның үнемі шайып кетуі себепті нейтралдаушы заттар ... ... ... түскен қышқыл жауын-шашындар катиондардың қозғалғыштығы мен шайылып кетуін арттырады, редуценттердің, азотфиксаторлардың және басқа да ... ... ... ... ...
рН 5-ке және одан төмен болғанда топырақтағы ... ... ... да, ... бос ... улы ... табылатын, алюминий бөлініп шығады. Қышқыл жауын-шашын ауыр метелдардың (кадмий, қорғасын, сынап) да қозғалғыштығын арттырады. Кейбір жерлерде қышқыл ... мен ... әсер ету ... ... ... одан су ... және су құбырына түсіп, құбырлардан алюминий мен басқа да зиянды заттардың бөлініп шығуына әкеледі. Бұл құбылыстың ... ауыз ... ... төмендейді.
Су қоймаларына түскен қышқыл жауын-шашын судың қышқылдығы мен кермектігін арттырады. Көптеген гидробионттар аталған ... ... өте ... ... Су ортасының рН 6-дан төмен болғанда ағзаның өсуі мен дамуы үшін маңызды ферменттер, гармондар мен басқа да биологиялық ... ... ... тежеледі. рН-тың зиянды әсері негізінен жұмыртқа жасушалары мен жас дараларда байқалады. Бұл жағдайда өнім негізінен ластаушы заттардың тікелей ... ... ... ... ... ... арқылы әсер етеді.
Қышқыл жауын-шашын мен оның компоненттері әсіресе ормандарға орасан зор зиян келтіреді. Қышқыл жауын-шашын өсімдіктерден ... ... ... ... ... қанттар, ақуыздар, аминқышқылдарын ығыстырып, зақымдайды. Олар қорғанышсыз ұлпаларды зақымдап, ағзаға патогенді бактериялар мен саңырауқұлақтардың ену мүмкіндігін ... ... ... ... ... өнімділігі төмендеп, кейде толық жойылып кетуіне әкеліп соқтыруы мүмкін.
Қышқыл жауындардың өсәмдіктер үшін зиянды әсері топырақ арқылы да байқалады. Бұл әсер ... жас ... ... ... ... ену ... түзеді, ағаштардың уақытынан бұрын қартаюына әкеледі.
Әсіресе қылқан жапырақты ормандар күшті ... Бұл ең ... ... ... (4-6 жыл) өмір сүруіне, ондағы улы заттардың жиналуына байланысты.
Атмосфераның ластануына жоғары ... ... ... ... Олар әдетте ең бірінші болып, экожүйеден жойылады және қоршаған ортаның қолайсыз ... ... ... ...
Соңғы жылдарда ормандардың дәстүрлі ластаушылары (SO2, NO2) мен озонның бірлескен әсерінен зақымдануына көп ... ... ... ... ... ... өнімі болып табылады. Оның әсерінен хлорофилл тікелей және хлорофилді тотығудан қорғайтын маңызды агент С витаминінің шектен тыс ... ... ... ... ... ... озон ... антитоксикант және бактериоцид болып табылады. Ол жағымсыз иістерді, кейбір канцерогенді заттарды бұзуға қабілетті. Бірақ, жоғары концентрацияда озон ... у ... ... ... ол ... ... ... көзді тітіркендіреді, өсімдіктердің ассимиляциялық аппаратын зақымдап, хлорофиллді бұзады.
Мәліметтерге қарағанда ауаның жер бетіне ... ... ... концентрациясы өндірістік дәуірдің басынан бері 2 есе артқан және жыл сайын 1,0-1,6% жоғарылап ... Бұл ... ... себебі фотохимиялық смогтар болып табылады. Химиялық белсенділігінің жоғары және тұрақты көп мөлшерде 150-200 млн. т (жылына) ... ... ... ... (SO2) немесе күкіртті ангидридтің қауіптілігі зор. Ол өткір иісі бар, түссіз газ. Оның ... ... адам мен ... ... алу ... ... ... Ұзақ уақытқа созылған улану қан айналымының бұзылуы мен өлімге әкеліп соқтыруы мүмкін.
Күкіртті газ әсіресе өсімдіктер үшін қауіпті. Олар жануарлар мен ... ... бұл ... өте сезімтал. Өсімдіктер газдың олардың бетіне құрғақ қону ... ... ... ... ... нәтижесінде зақымданады.
Бұл газ қазіргі кездегі қоршаған ортаның әр түрлі элементтері мен биотасына әсеріне байланысты бірінші орында тұрған әлемдік ластаушы. ... ... ... ... ... ... да ... қосылыстары келіп түседі. Оларға күкіртсутек (H2S) жатады. Бұл газдың жоғары концентрацияларымен улану ... ... ... алу ... және ... ... соқтырады. Табиғатта ол көбінесе су қоймаларында, шайынды суларда, ақуыздардың бактериалды ластану өнімі ретінде ... ... ... ... СS2 - улы қосылыс, түссіз оңай жанатын сұйық. Ауамен жарылғыш қоспа түзеді. Вискоздық жібек, целлофан мен инсектицидтер алу үшін ... ... ... Адам ... ... алу ... мен тамақпен бірге түседі. Орталық жүйке жүйесінің қызметінің нашарлауын туғызады, есірткілік әсері бар.
Күкірт пен оның қосылыстары ... ... және ... әсер ... шығарылады. Күкірт пен оның қосылыстарының атмосфераға табиғи жолмен шығарылуының 3 ... көзі ... ... ... ... ... микроорганизмдердің көмегімен бөлініп шығуы нәтижесінде. Күкірт бос күйінде, не күкіртсутекке ... ... ... ... ... ... Бұл ... күкіртті ангидрид, күкіртсутек немесе бос күйде бөлініп шығады;
* Мұхиттардың бетінен су тамшыларының булануы нәтижесінде. Бұл кезде күкірт негізінен ... ... ... сульфаттар түрінде болады.
Атмосфераға антропогенді күкірттің келіп түсуі отынды жағумен
байланысты. Қоңыр ... SO2 өте көп ... ... ... каллориялы көмірде кем, мұнай мен табиғи газда одан да кем.
Күкіртті газдың бәраз мөлшері атмосфераға күкіртті кендерді ... ... ... ... никель, мыс және т.б.). Мысалы, ФРГ-де күкіртті ангидридтің 63%-ға ... ... ... ... 23%-ы - ... 10%-ы шамамен 5%-ы - транспорт есебінен шығарылады.
Атмосфераның басқа ластаушыларының ішінен азот ... ... ... ... фтор және ... қосылыстардың маңызы зор. Бұлардың көпшілігі жылу балансының өзгеруі (көміртегі қос оксиді, азот тотықтары, метан, фреондар және т.б.) ... ... ... ... азот ... арқылы әсер етеді.
Атмосфераны қорғау.
Ауа бүкіл тіршілік атаулының өмір сүруінің басты ... ... ... әсер етуі ... кезде бүкіл адамзатты толғандырып отырған өзекті мәселе - парниктік эффект, озон қабатының жұқаруы және ... ... ... ... антопогендік ластануының өзекті проблемалары болып табылады.
Атмосфераның ластануына әр түрлі факторлар әсер етеді, осыған байланысты атмосфералық ластануды табиғи ластану және ... ... деп ... ... ... ... ластану - жанартау атқылаудан, құйын желдерден және т.б. табиғи құбылыстар мен ... ... ...
Антропогендік ластану - тікелей адамның іс-әрекетінен пайда болады. ... бұл түрі ... ... шығу ... ... ... ... көліктік, радиоактивтік және т.б. деп бөлінеді. Атмосфераның ... ... ... ... жылу электр станциялардан және көліктерден бөлінетін улы газдар мен зиянды шаң-тозаңдар ... ... ... ... ... ірі қалаларында ауаның ластануына көміртек оксиді, күкірт диоксиді, азот диоксиді, күкіртті сутек ... әсер ... ... ... ... ... ... айлағы мен көптеген сынақ полигондарының да үлес зор. 1955 жылы ... ... ... ... ... ... қаншама зымырандар мен ғарыш кемелері ұшырылып келеді. Ресми деректер ... ... ... айлағынан айналаға жылына 30-35 мың т улы заттар таралады. Ғарыш ... ... ... ... ... мен ғарыш кемелерінің қалдықтары және отын ретінде пайдаланылатын улы заттар ауаны да, ... де ... Бұл ... ... ең ... апат 1960 жылы ... Сол апат кезінде 120 т зымыран отыны аспанды тез арада-ақ қара тұманға айналдырып ... ... бері ... апаттар болып жатқандығы белгілі. Тек қана 2006 жылғы зымыранының жарылуынан болған апат ... ... ... ... ... ... 80 ... астам гептил, 80 т-дай амил, 40-70 км-дей аймаққа таралды. Гептил - өте улы жанармай , 1 г ... 〖2 ... ... ... Оның бір ... ғана 10 л суды улайды. Егер осындай суды 100 адам ішсе ... де тірі ... ... ... ... ... жапырақтары сол сәттің өзінде-ақ бүрісіп, қатып-семіп қалады. Мұның өзі гептилдің қаншалықты улы екендігін дәлелдейді. ... ... жер 300-400 ... да ... қалпына келмейді. Бір кезде Байқоңыр алқабындағы 800 мыңдай ақбөкеннің кенеттен қырылуын да мамандар Байқоңыр ғарыш айлағында ... ... мен ... Бұл ... ... ... жер асты ... да ластайды және олардың зардаптары жүздеген жылдарға созылады. Мұның бәрі де Байқоңыр ғарыш айлағы айналаны қаншалықты улап жатқандығына нақты дәлел ... 20-ға жуық ірі ... ... ... деңгейіне үнемі бақылау жасалып отырады. Еліміздің бас қаласы саналатын Алматының ауасының ... оның ... ... жағдайы да әсер етеді. Қаланың айналасы биік таулармен қоршалған, тек солтүстік жағы ғана ... ... ... ... ... үнемі көк түтін тұмшалап тұрады. Қала ауасын ластауда автокөліктердің үлесі 80%-дан асады. Соңғы деректер ... ... 500-700 ... аса ... бар және оның саны күн ... өсіп келеді. Осы автокөліктерден жыл сайын қала ауасына 250-260 мың т-дай ... ... ... Бұл ... қала ... ... 200 ... астам зиянды қалдықтан келеді деген сөз. Алматы қаласының ластануына бұдан басқа ірілі-ұсақты кәсіпорындар да әсер ... ... де ... ... ластану деңгейін төмендету мақсатында да игілікті жұмыстар жүргізілуде. Мысалы, жол ... ... үшін жол ... мен жер асты ... ... көгалдандыру және зиянсыз жанармай түрлерін пайдалану және метро құрылысын тездету, т.б.
Қазақстанның ауасы лас ... ... ... көбірек аталады. Ондағы қорғасын-мырыш және титан-магний комбинаттарынан ... тағы да ... ... ... ... ... көп ... улы заттар бөледі.
Еліміздің оңтүстігінде орналасқан шырайлы Шымкент атанып жүрген қала ауасының ластануы жөнінен Алматы мен Өскеменнен ... ... Қала ... ... ... ... ... орындары, фосфор зауытынан шыққан үйінді қалдықтар және автокөліктер тікелей әсер етуде.
Қазақстанның ауасы лас қалаларының алдыңғы қатарында ... ... ... және т.б. ... бар. ... сөзі ағылшынша -- түтін, -- тұман ... ... ... ... Смог -- ... ... және шаң-тозаңнан тұратын аэрозоль, улы түтін. Мұндай смогтар үлкен қалалар мен өндіріс орталықтарында жиі болады. Алғашында, Смог ұғымы деп көп ... ... ... ... ... ... мен ... диоксиді қосылысын түсінетін. 1950 жылдары смогтың жаңа түрі ... ... ... ... Ол -- ... смог ... Оның ... мынадай заттар болды:
азот оксиді. Мысалы: азот диоксиді;
тропосфералық (жерге жақын) озон;
ауада ұшып жүрген органикалық қосылыстар. Мысалы, бензиннің, бояудың, еріткіштердің ... ... ... ... тудырушы басты фактор - автокөлік пен өндіріс ошақтарының улы газдары мен түтіндері.
Жоғарыда ... ... ... ... ... өте ... тез ... алады. Сол себептен де фотохимиялық смог қазіргі ... ... үшін өте ... ... ... ... қас ... терминінің шығу тарихы
Алғаш рет 1905 жылы доктор Генри Антуан де Воның мақаласында деген ... ... 1905 жылы ... ... Daily Graphic ... жаңа терминнің пайда болғандығы жайлы және келесі күні доктор Генри Антуан де ... ... үшін ... ... атқарғанын жазды. Доктор Во тілге тиек еткен түтін Лондон қаласында ... ... ... ... ... ... Нью-Йорк қаласында орын алған смог.
Смогтың түрлері
Құрғақ смог (лос-анджелестік смог) - күн ... ... ... ... болатын фотохимиялық реакцияның салдарынан пайда болатын смог. Тұмансыз, ауаның түсі көкшілдеу түске боялып, ауада улы газдар ... смог ... ... - ... ... ... ... шыққан газдар мен түтіндерге араласуынан пайда болған смог. Бұндай смог тұманды ... ... ... - жердің беті радиациялық процесс бойынша салқындағанда тұман пайда болады. Оған қоса шықтың (шөптердің бетіндегі шық) ... ... бар ... ... ... түзеді. Ондай тұман жердің беткі қабатындағы жылы ауа массасын жоғарыға жібермей ұстап қалады. Ал ол дегеніміз өндіріс орталықтарында смог ... ... ... ... ... ... ... қалалар мен индустриялық өндіріс орталықтарында кез-келген ауа-райы жағдайында пайда болады. Оған себеп -- ауаның ... Смог ... ... ... ... ... қауіптірек болады. Өйткені ауаның жоғарғы қабаты қатты ысып кеткендіктен ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдай таудың тасасы мен сайлы аймақтарда орналасқан қалаларда жиі болады. Оған мысал ... ... ... ... болады. Алматының ауасы қысы-жазы түтінді әрі тұманды болып тұрады. Бір рет пайда болған смог тезірек ... ... Оның ... себебі -- Алматының шетіндегі биік таулар мен қаладағы құмырсқадай қаптаған автокөліктер.
Әлемдегі халқы көп қалалардың ішінде смогтан ең көп ... ... ... ... ... ... аламыз: Лондон, Лос-Анджелес, Мехико, Афины, Гонконг, Пекин және Москва. Гонконгтағы смогтан биік ғимараттардың басы ... ... ... ... жағдайлар Қытайдың өндірісті және халқы көп шоғарланған аймағында байқалады.
Ресейде жыл сайын смогтың кесірінен 300 мың адам көз ... ... Ал ... деректері бойынша әлемде 1 млрд.-тан астам адам лас ауамен тыныс алса, жыл сайын 3 миллион адам ластанған ... ... көз ... ... смог ... түтінді тұман орта ғасырдан бері бар. 1273 жылы ... ... I ... ... пайба болатын түтіннің көптігінен қалада көмір жағуға тыйым салды.
XIX ғасырдың соңынан бастап Лондон мен смог айырылмастай болды. 1952 жылы 8-12 ... ... ... ... ... ... ... астам адам қаза тапты. Ал одан кейінгі уақыттарда 8000-нан астам адам қаза табады. ... ... бұл ... ... жағылған көмір түтінімен тығыз байланысты екендігін мойындамады. 1952 жыл -- Лондон ... үшін ең ауыр жыл ... ... жылы ... шықты. Актіге сай қаладағы кқмір отынын тұтынатын орындар мен үйлердің жылу жүйелері түтінсіз немесе түтіні аз отын ... (газ, ... ... ... ... ... жылы Лондондағы түтін шығаратын өндіріс орындарында ауа тазалығын реттейтін іске ... ... ... түтін шығаратын мұржалары биіктетілді. Осылайша қалаладағы таза ауа мәселесі шешім тапты.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... келгендіктен, смог деген кесапат құрыған. Тек өткен кездің еншісіндегі апат ... ... ... ... смог ... жоғарыда аздап айтылған еді. Енді біраз толығырақ тоқталайық.
Алматыдағы ауаның ең жоғарғы ... ... 2007 жылы ... Ол жылы ... 185 мың ... ... ... заттар қосылған. Оның 161,3 мың тоннасы қалалдағы автокөліктердің еншісіне тиеді. Ал автокөліктерді алып қарасақ, олардың басым бөлігі шет елдерден әкелінген ... ... ... ... ... ... біөлініп шығатын зиянды газдар 161,3 мың тоннаның 78% құрайды. Ал қоғамдық көліктер 14%, жүк көліктері 8%.
Шет елдерден ... ... ... ... ... ... іске қосылғалы отырған метро ауа тазалығын жақсартуға көмектесе алуы өте қиындау. ... ... ... ... ... да ... ... шешпеген сыңайлы. Қазірге кезде Еуропа стандартымен жұмыс істеуге көңіл бөлуде.
Смогтың денсаулыққа әсері
Үлкен қалаларда басты мәселеге ... смог ... жасы ... ... және ... ... алу ... ауруларымен ауыратын адамдар үшін өте қауіпті. Смог демікпеге, тыныс алудың қиындауы мен тоқтауына, бас ауруларына, ... ... ... ... ... ... мұрынның және жұтқыншақтің мөлдір сұйық қабаттарының зақымдануын тудырады, иммунитетті әлсіретеді. Ал иммунитеттің әлсіреуі ауруларға жол ашады.
Смог ... ... ... ... түсетіндердің саны артады, аурудан толық сауыққан адамдардың аурулары қайта қозады, ... алу ... ... және ... ауруларымен ауыратын науқастардың өлімі көбейеді.
Табиғи смог
Смог табиғи жолмен де пайда ... ... ... атқылаған кезде ауаға көтерілетін күкіртті газ көбейіп, атмосферада смог түзіледі. Мұндай жанартаулық смогты ағылшынша Vog (Vulcan fog) деп атайды.
Табиғи смог ... да орын ... Онда ... ... ... ... смогқа ұқсас түтін Индонезиядан бөлек Тайландқа, Филиппинге, Сингапурға және Малайзияға жетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Г.С.Оспанова, Г.Т.Бозшатаева Экология Алматы 2002
2. Бейсенова Ә.С., Шілдебаева Ж.Б. ... оқу ... - ... ... А.К. Жалпы экологияның қысқаша курсы - Алматы: 1997
4. Акимова Т.А., Хаскин В.В. Экология - М: 1998.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Смог9 бет
Қоршаған ортаның химиялық ластануы7 бет
Атмосфераның құрылысы8 бет
Тіршілік қауіпсіздігін қорғау. Экологиялық проблемалар16 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
Ni2+ ионының глицин және лимон қышқылымен комплексті қосылыс түзуін спектрофотометриялық әдіспен зерттеу60 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«Циклопропанкарбон қышқылының биологиялық активті жаңа туындыларын синтездеу»49 бет
Азот қышқылы5 бет
Азот қышқылы өндірісі22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь