Зақымдану ошақтарының болу уақытын анықтау

Алматы қаласы, 2015ж.
Мазмұны

І. Кіріспе. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
Зақымдану ошақтары мен оларға жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
ІІ. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1. Радиациялық зақымдану ошақтарындағы негізгі қауіп. Жарықты сәулелену ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
2. Өткір радиация. Электрмагниттік импульс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
3. Радиационды барлау құралдары. Дозиметрлік бақылау ... ... ... ... ... ..9
4. Адамға радиацияның әсері және радиациялық ластану ... ... ... ... ... .11
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
Радиациялық зақымдану ошақтарының адамзат тіршілігіне ықпалы ... ... .13
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
Жалпы зақымдану ошағы (ЗО) дегеніміз адамдары, ұрыс техникасы, көлігі мен әр түрлі мүліктерінің бәрі бактериялық залалдануға ұшыраған аумақ. Зақымдану ошағы жұкпалы аурулар таратудың негізгі көзі болып саналады, осыған байланысты қарсыластар қоздырғыштар қолданғанға дейін зақымдану ошағы аумағына обсервация орнатылады. Онда зақымданған жеке құрамға медициналық бақылау күшейтіліп, жұкпалы ауруларды оқшаулау, госпитальға жатқызу жұмыстары және санитариялық-гигиеналық шаралар, төтенше сақтандыру жұмыстары өткізіледі. Сондай-ақ зақымдану ошағы арқылы кіру, шығу әрекеттері шектеледі.
Негізгі зақымдану ошақтарына мыналарды жатқызуға болады:
Химиялық қарудың жарылыс /зақымдану/ ошағы;
Бактериологиялық /биологиялық/ зақымдану ошағы;
Радиациялық зақымдану ошағы.
Химиялық қарудың жарылыс ошақтары:
Химиялық қару дегеніміз жалпылай улау заттарын қолданатын әскери қару. Химиялық улану заттарын жеткізу үшін зымырандар, бомбалар, снарядтар және т.с.с. құралдар пайдаланады. Химиялық қарудың негізін улағыш заттар (УЗ) – адамдар мен жануарларды, ауаны, аймақты, су қоймаларын және аймақтағы әр түрлі нәрселерді зақымдайтын улағыш химиялық қосылыстар құрайды. Химиялық қару-жарақтарда, құралдарда УЗ сүйық немесе қатты күйде болады, химиялық қаруды қолдану кезінде УЗ дайындық күйіне – бу, аэрозоль немесе тамшылар түріне өтіп, адамдарды тыныс алу мүшелері арқылы немесе денеге тиген кезде тері арқылы зақымдайды.
Улану заттарының жіктелуі келесі белгілермен анықталады:
 Физиологиялық әсер етуіне қарай
 Жүйке-паралитикалық әсерлі УЗ – зарин, зоман, VХ (ви-икс). Олар жүйке жүйесі қызметін бұзады, бұлшық ет дірілін, сал ауруын немесе өлімді туындатады.
 Тері-іріңдік әсерлі УЗ – иприт. Теріні, көзді, тыныс алу мүшелерін және ас қорыту жүйесін (ішке түссе) зақымдайды.
 Жалпыулылық әсерлі УЗ – синиль қышқылы және хлорциан. Уланған кезде ауыр тыныс алу, қорқыныш сезімі, діріл мен сал ауруы пайда болады.
 Тыныс тарылтқыш УЗ – фосген. Өкпені зақымдайды, оның ісінуіне, тыныстың тарылуына әкеп соқтырады.
 Тітіркендіргіш УЗ – хлоацетофенон, адамсит, CS (си-эс) және CR(си-ар). Бұл УЗ тыныс алу органдары мен көзді тітіркендіреді.
 Психохимиялық УЗ – B Z (би-зет). Тыныс алу мүшелері арқылы қозғалыс координациясын бұзады, елестер мен психикалық бұзылуларды туындатады.
 Улану заттарының сақталу қасиетіне байланысты:
 сақталмайтындар (синильдік қышқылы, хлорциан, фосген, дифосген);
Пайдаланған әдебиеттер:
1. «Тіршілік қауіпсіздігінің негіздер» курсынан оқу-әдістемелік материалдар, №1 басылым 03.09.2012ж
2. «Тіршілік қауіпсіздік негіздері», Ә.Т.Мейірбеков, Т.П.Раимбердиев, Г.Ю.Башбенов
3. Өмір тіршілік қауіпсіздігі: оқулық, Қ.С.Қалжігітов, А.М. Төлемісова, Қ.Ш.Исаев,
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім министрлігі
Алматы Технологиялық Университеті
кафедрасы
Тіршілік ... ... ... ошақтарында пайда болу уақытын
анықтау
Орындаған: Аманоллина Н.Ж.
Топ: МІжМБ 14-11
Факультет: Экономика және ... ... ... ... Айдосұлы
Алматы қаласы, 2015ж.
Мазмұны
І. Кіріспе. ............................................................................................................3
Зақымдану ошақтары мен оларға жалпы сипаттама.............................................................................................................3
ІІ. Негізгі бөлім...................................................................................................6
* Радиациялық зақымдану ошақтарындағы ... ... ... ... ... ... ... импульс...........................................7
* Радиационды барлау құралдары. Дозиметрлік бақылау......................9
* Адамға радиацияның әсері және радиациялық ластану.....................11
ІІІ. Қорытынды..................................................................................................13
Радиациялық зақымдану ошақтарының адамзат ... ... ... ... ошағы (ЗО) дегеніміз адамдары, ұрыс техникасы, көлігі мен әр түрлі мүліктерінің бәрі бактериялық залалдануға ұшыраған аумақ. Зақымдану ошағы жұкпалы ... ... ... көзі ... ... ... байланысты қарсыластар қоздырғыштар қолданғанға дейін зақымдану ошағы аумағына обсервация орнатылады. Онда зақымданған жеке құрамға медициналық бақылау күшейтіліп, ... ... ... ... ... ... және санитариялық-гигиеналық шаралар, төтенше сақтандыру жұмыстары өткізіледі. Сондай-ақ зақымдану ... ... ... шығу ... шектеледі.
Негізгі зақымдану ошақтарына мыналарды жатқызуға болады:
* Химиялық қарудың жарылыс /зақымдану/ ошағы;
* Бактериологиялық /биологиялық/ зақымдану ошағы;
* Радиациялық зақымдану ошағы.
Химиялық ... ... ... қару ... ... улау ... ... әскери қару. Химиялық улану заттарын жеткізу үшін ... ... ... және ... ... ... Химиялық қарудың негізін улағыш заттар (УЗ) - адамдар мен ... ... ... су қоймаларын және аймақтағы әр түрлі нәрселерді зақымдайтын улағыш химиялық қосылыстар құрайды. Химиялық қару-жарақтарда, құралдарда УЗ ... ... ... ... ... ... ... қолдану кезінде УЗ дайындық күйіне - бу, аэрозоль немесе ... ... ... ... ... алу мүшелері арқылы немесе денеге тиген кезде тері арқылы зақымдайды.
Улану заттарының жіктелуі келесі ... ... ... әсер етуіне қарай
* Жүйке-паралитикалық әсерлі УЗ - зарин, ...... Олар ... ... ... ... бұлшық ет дірілін, сал ауруын немесе өлімді туындатады.
* Тері-іріңдік ... УЗ - ... ... көзді, тыныс алу мүшелерін және ас қорыту жүйесін (ішке түссе) зақымдайды.
* Жалпыулылық ... УЗ - ... ... және ... Уланған кезде ауыр тыныс алу, қорқыныш сезімі, діріл мен сал ... ... ...
* ... тарылтқыш УЗ - фосген. Өкпені зақымдайды, оның ісінуіне, тыныстың тарылуына әкеп соқтырады.
* Тітіркендіргіш УЗ - ... ... CS ... және ... Бұл УЗ ... алу ... мен ... тітіркендіреді.
* Психохимиялық УЗ - B Z (би-зет). Тыныс алу мүшелері арқылы қозғалыс координациясын бұзады, ... мен ... ... ... ... ... сақталу қасиетіне байланысты:
* сақталмайтындар (синильдік қышқылы, хлорциан, ... ... ұзақ ... ... зоман, V типті заттар), бұлар ұзақ уақытқа (тіпті айлар ... ... улау ... ... ... ... ... бойынша:
* өлімге алып келеді (иприт, зоман, типті заттар, синильдік қышқыл және басқалары);
* адамдарды уақытша есінен айырады;
* Әсер ету ... ...
* тез әсер ... ... ... тез арада білінеді (V),
* жәй әсер ... ... ... ... ... соң біліне бастауы мүмкін), мысалы, азотты және ... ... ... ... Қолданылуы ықтимал улану заттары (V) және фосфорорганикалық заттар.
* Әсер ету ұзақтығына байланысты:
* Тұрақты УЗ - ... ... ... ... бойы ... ... УЗ - ... минуттарға созылады.
Токсодоза - белгілі бір зақымдалу әсерін алуға қажет УЗ мөлшері:T=C. t, г/м3. Мұндағы, С - ... УЗ ... г/м3; t - ... зақымдалған ауада өткізген уақыты, минут.Химиялық оқ-дәріні алғаш қолдану кезінде УЗ бұлты ... ... Ауа ... ... ... УЗ ... ... бір кеңістікте таралады да, химиялық зақымдану аймағын құрайды. Химиялық ... ... деп ... ... қарудың әсеріне ұшыраған немесе жойғыш концентрациядағы УЗ-мен зақымдалған бұлт таралған ... ... ... ... ... ... ... ошақтары пайда болуы мүмкін. Химиялық жойылу ошақтары - кеңістігінде химиялық қару әсерінен адамдардың, ауылшаруашылық жануарларының және ... ... ... ... ... Химиялық қарудың ерекше топтарына әр түрлі газдарға толы екі ыдыстан тұратын бинарлы химиялық оқ-дәрілерді ... ... ... ... аймақтары:
Бактериологиялық қару - жарақтың зақымдағыш әсерінің негізін ауру ... ... - ... ... риккетсиялар, саңырауқұлақтар мен бактериялық улар (токсиндер) құрайды. Биологиялық (бактериологиялық) құралдар биологиялық рецептуралар түрлерінде - сақтау мен қолдану жағдайларында ... ... ... ... қалыптастыратын биологиялық агент пен арнайы препараттадың қоспаларында қолданылады.
Биологиялық (бактериологиялық) қаруды қолданудың мүмкін әдістері:
* Аэрозольдік әдіс - ... ... ... ... ... ... рецептураларды шашырату арқылы аэрозольдік бөлшектермен зақымдау;
* Трансмиссивті әдіс - арнайы түрде зақымдалған қансорғыш ауру тасымалдайтын кенелерді, ... ... ... ... әдіс - ... ... ... кеңістіктерін, алдын ала таңдалған аудандардағы азық-түліктің әдейі жасырын түрде ... ... ) ... зақымдалуы.
Биологиялық (бактериологиялық) агент ретінде оба, табиғи шешек, тырысқақ, туляремия қоздырғыштары жұмсалуы мүмкін. Жануарлардың ... ... ... ... қара ... ... маңқа, қойлардың, шошқалардың обасы, т.б. жатады. Өсімдіктердің қауіпті ауруларына картоптың фитофторозы, дәндә дақылдардың ... т.б. ... ... ... ... қолданылуы нәтижесінде биологиялық (бактериологиялық) зақымдану аймақтары мен ошақтары пайда болады.Биологиялық ... ... ... - биологиялық (бактериологиялық) ауру қоздырғыштарымен зақымданған аймақ ... ауа ... ... ... зақымдану ошақтары - кеңістігінде биологиялық (бактериологиялық ) қару ... ... ... ... және ... ... жойылуы болған территория. Зақымдану ошақтары зақымдану аймағында пайда болумен қатар, зақымдалған ... мен ... орын ... ... оның ... да ... ... зақымдану ошақтары: ... ... ... ... жанармайлардың бөлетін қосындылары, топырақта немесе басқа материалдарда нейтрондардың әсерінен пайда болатын радиоактивті изотоптар - ... ... ... ... ... ... ... қалған бөліктері болып табылады. Жарылыстың радиоактивті зақымдағыштары үш түрлі сәулелену шығарады: альфа, бета және гамма. Олардың ... ... әсер етуі ... созылатын үрдіс. Себебі, жер үстіндегі жарылыс кезінде отты шар өз бойына топырақ пен көптеген басқа да заттарды жинақтап, ... ... ... ... жер ... ... ... түрінде жауады. Бұлттың жылжу мөлшеріне орай, оның ізімен радиоактивті жауынның жаууы өтеді де, осылайша жер ... ... із ... ... ... және ... ... қозғалу ізіне қарай зақымдану тығыздығы жарылыс көзінен алыстау ... ... ... ... ... сан түрлі болуы мүмкін, ол нақты шарттарға байланысты болады. Іздің конфигурациясы радиоактивті бөлшектердің жерге түсуінен кейін ғана ... ... ... ... ... 0,5 р/с ... ... болып есептеледі. Ыдыраудың табиғи үрдісіне байланысты радиоактивтілік азаяды, әсіресе жарлыстан кеәінгі алғашқы сағаттарда бұл үрдіс ... ... ... ... ... ... сыртқы шекарасының сипаты
деңгей
Зақымдағыштардың толық ыдырау дозасы
А.Аймақ
8
40
Б.Аймақ
80
400
В.Аймақ
240
1200
Г.Аймақ
800
4000
Радиоактивті іздегі адамдар мен жануарлардың зақымдалуы сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... соңы ... ... ұшыратады.
ІІ. Негізгі бөлім
Жалпы, радиациялық зақымдану ошақтарының негігі себебі ядролық қару. Ядролық қару деп жарылыс ... ... ... ... ... ... ішкі ... қуатты пайдалануға негізделіп жасалған қаруды айтады. Ол барлық белгілі зақымдау құралының ішіндегі ең қуаттысы. Ядролық жарылысының қуаты ... ... ... ... ... ауада, жер (су) беттерінде және жер (су) астарында болуы мүмкін. Оның талқандау факторына соққы толқын, жарықты сәуле бөлу, өткір радиация, ... ... ... және ... ... импульс жатады. Соққы толқын ауаның бірден ... ... ... Және ... ... ... жылдамдықпен тарайды. Соққы толқынның пайда болу көзі жарылыстың ортасында өте жоғары ... ... ... ... ... ... ... күшіне байланысты жолындағылардың бәрін қирата талқандап өтеді. Соққы толқынның күші эпицентрінен қашықтаған сайын бәсеңдей береді. ... ... ... тек ... ... ... т.с.с. таса жерлерге жасырынып сақтанады.
Жарықтық сәуле бөлу ядролық қарудың жарылысының әсерінен пайда ... Оның ... ... ... және көрінетін сәулелер бар. Жарықты сәуле бөлу жарылыстың күшіне байланысты бірнеше секундқа ғана созылады. Бұл ... ... ... ... сәулесі.
Жарықты сәулелену - бұл жарылыс кезінде ... ... ... Бұның қызуы миллион градусқа (жарылыс барысында бірнеше ... ... ... ... аяғында). Жарықты сәулелену өте қысқа мерзімде әсер етеді және тарауы да лезде болады. Ол күннен ... ... ... ашық ... ... көрінеді. Сәуленің мөлшері - калориямен өлшенеді. Жарықты ... - адам ... ... ... ... қылады.
Күйдіру сатысы бірнеше дәрежеде болады:
* 1 - ші дәрежелі - 4 кал/см;
* 2 - ші ... - 4-7,5 ... 3 - ші ... - 7,5 - 12 кал/см (тері сыдырылады);
* 4 - ші дәрежелі - 12 - ден ... ... ... ... тереңдеп, жапырықтанып, бөлшектеніп түседі);
Жарықты сәуле бөлу үлкен өрттердің пайда болуына әсер етеді, ... ... ... жандырып жібереді.
Радиоактивті заттар адамдарға екі жолмен әсер етеді: гамма сәуленің бетта-бөлшектермен ... ... ашық ... ... қонады., екіншіден, олар адамның ішіне кетеді. Осыдан адамдар сәуле ауруына ... Егер ... ... ... көп қонса, адамдар радиоактивті күйік алуы мүмкін. Ішке түскен радиоактивті ... қан ... адам ... ... тарайды. Радиоактивті заттардан панаханалар ғана сақтайды.
Электрлік магниттік импульс жарылыстан кенін электрлік және магниттік алаңның пайда болуына әсер ... ... ... ... бірнеше мыңдаған шаршы километр аумақ болуы мүмкін, ол жарылыстың қуатына тікелей байланысты. ... ... ... үлкен антеналы өте сезімтал электрондық элементтерді күйдіріп жібереді, приборларды, конденсаторларды, ваакумды қондырғыларды және т.с.с. электрондық қондырғыларды істен ... ... - ... ... және нейтрондардың ағымы. Ядролық жарылыстың нәтижесінде, оның айналасына жоғары көтеріліп бұлт құраған ... ... ... ... ... суды, ауаны радиоактивті заттармен ласатайды. Өткір радиацияның көзі - ядролық реакциялар. Өткір радиацияның ... ету ... 10-15 ... ... қорғана алмай қалған адамдар, жан-жануарлар үшін өте қауіпті. Бұл радиация аз ғана ... ... ... сәуле ауруларын туғызу үшін осы уақыттың өзі де жеткілікті. Алғашқы өткір радиация адамға сезілмейді, оның өткені біраз уақыттан ... ... ... ... ауыр-жеңіл болуы өткен радиацияның мөлшеріне байланысты ол сәулелену ... ... ... ... ... ... айқындайтын негізгі көрсеткіші: иондаушы сәуле дозасы. Иондаушы сәуле дозасы (радиация дозасы) дегеніміз белгілі бір ортада иондаушы сәуленің әсер ету ... Ол ... ... жұтылған доза -- сәулеленген ортанын масса бірлігі жұтқан энергия, ол ... (СИ) жүйе ... ... (ГР) ... 1ГР = 1 ... Дозаның жүйеде жоқ бірлігі - "рад" болып табылады (рентгенің биологиялық эквиваленті). 1 ГР=100 рад ; 1 Р = 1 ... ... доза -- ... ... бойынша кл/кг (кулон кг-ға) өлшенетін рентген және гамма-сәуленін мөлшері. Жүйеде жоқ бірлігі - рентген (Р) қолданылады. Рентген - гамма-сәуленің ... оның ... ... 0°С, ... сынап бағанасы бойынша 760 мм 1 см3 құрғақ ауада 2 млрд. жұп ион пайда болады.
* эквиваленттік доза - ... ... ... ... әсер етуі мен дәрежесін анықтайтын және зивертпен ("ЗВ") өлшенетін доза. Жүйеде жоқ бірлігі - "бэр" (рентгеннің ... ... 1 бэр =1 Р; 1 ЗВ = 100 ... ... - әр түрлі нәрселерден өткенде гамма сәулелері әлсірейді, неғұрлым кедергі көп болса, соғұрлым ол ... ... Ашық ... - 3 есе ... ... ... - 7-10 есе
* Бір қабатты ағаш үй - 3-5 есе
* Бір ... тас үй - 10-15 ... Жер ... үйде - 7-15 /землянка/.
* Арнайы дайындалған жер асты үй - 400 есе
* Көп ... үй ... - 100-400 есе
* ... ... ... - 1000 ... ... бетоннан салынған баспана, шахты, тау қуысы - түгел қорғайды /еш зиянсыз/.
Өткір радиацияның зақымдаушы ... ... ... ... ... ... мәні: гамма-сәулелер мен нейтрондар жасушаның молекулаларын иондап, олардың қалыпты тіршілік қызметін бұзады. ... ... ... ... ... көп доза ... адамдар мерт болады. Үсті жабылған жаралар, блиндаждар, паналау ғимараттары және ... ... ... ... қорғаныс киімдер өткіш радиация әсерін күрт әлсіретеді. Әр түрлі ... ... ... әлсіретуін сипаттау үшін жартылай әлсірету қабатының жарты мөлшері, яғни, ... ... ... екі есе ... ... ... қабатының қалындығы пайдаланылады.
Радиоактивті бұлттың ізі сызбалануы бойынша эллипсті еске түсіреді және ... ... әр ... ... жайылады. Сондықтан да (жиілігіне байланысты) зақымдалған алқапты қауіпті, күшті және баяу ... ... деп бөлу ... Егер ... көлбеу қиылысын алсақ, онда радиация деңгейі іздің сыртқы шек ... ... оның ... ең ... ... ... ... деңгейі уақыттың өтуіне байланысты біртіндеп төмендейді. Осылайша, егер радиация деңгейі жер бетіндегі ядролық жарылыстан кейін 100% ... онда 2 ... ... екі ... үш ... ... төрт есеге, ал 5 сағаттан кейін он есеге азайады. Радиоактивті заттармен зақымданған жерде түрған адам ... ... ... ... ... ... ... үшыратуы мүмкін радиоактивті заттардың организмге өту нәтижесінде зақымдануы ықтимал.
Электрмагниттік импульс - ядролық жарылыстың ... ... ... ... қоршаған орта атомдарына тигізген әсері және электрондар ағыны мен оң иондардың түзілуінің нәтижесінде ... ... ... және ... ... Электрманиттік импульстің әсер ету ұзақтығы - бірнеше ондаған миллисекунд. Электрманиттік импульстің байланыс аппараттарына, зиян келтіріп сыртқы желілерге қосылған электр ... ... ... ... ... жартылай өткізгіштерде, жүмыс істейтін радиоаппаратураларға әсері күшті. Электрманиттік импульстің әсерінен қорғану шараларын алдын-ала қарастыру ... ... ... ... барлау құралдарының маңызы зор. Радиоактивті сәулеленуді бақылау ... ... ... ... дозиметрлік бақылау деп аталады. Бүгінгі күні барлық дозиметрлік приборлар иондық әдіс негізінде жұмыс істейді. Дозиметриялық бақылаудың ... екі ... ... дозаның қуатын сандық өлшеуге арналған дозиметрлер;
* радиоактивті ластануды тез табу үшін қолданылатын радиометрлер немесе сәулеленудің ... ... ... 0,03-3,0 МэВ диапазонында гамма және рентгендік сәулеленуді өлшеу үшін қолданылады. Құралдардың шкаласы микрорентген/сек (мкР/с) градуирленген.
ДКС-0,4 дозиметрі энергетикалық 0,5-3,0 МэВ ... ... және ... ... ... үшін ... халық үшін арналған тұрмыстық дозиметрлерді шығарады, мысалы тұрмыстық дозиметр, дозиметр- радиометрі.
Дозиметрлік бақылау аспаптарының ... ... ... - ... барлау. Радиациямен ластанған аймақта ІҚЖ жүргізудің тиімділігі көбінесе сол жерде болған радиациялық жағдайдың нақты мәліметтеріне ... - ... Осы ... ... ... ... радиациялық барлау жүргізіледі:
* жергілікті жерде және ауаның жерге жақын қабатының ... ... ... табу және бұл ... ... басшысына ақпарат беру;
* құрылым жылжитын бағыттағы гамма - сәулелену мөлшерінің күштілігін ... және ... ... ... ... белгілеу;
* ластанған участкелерді игеру үшін айналып өту ... ... ... ... ... ... ... өзгеру динамикасына бақылау жасау;
* судан, азық - ... ... ... ... техникалардан, мүліктерден сынама алу және оларды зертханаға жіберу;
* метрологиялық бақылау;
* радиоактивтіліклен ластанған аймақтан шыққаннан ... ... жеке ... ... ... ... барлауды ұйымдастыру кезінде жұмысты жүргізетін ауданда ішкі жағдайдың өзгеруін (желдің бағыты және т.б.) немесе радиоактивтік ... ... ... ... ... алу ... Құрылым орналасқан аудандағы радиациялық жағдайды бақылау үшін, сонымен қатар жұмысты жүргізетін объектідерде радиацияны бақылайтын күзет орны ... ... ... ... дер ... ... ластануды табу және хабарландыру ... ... ... зат ... ... ... анықтау;
* күзет ауданында радиоактивті затпен ластанған участкелерді бар - лау, сонымен қатар метеорологиялық ... ... ... орны ... ... үш адамнан тұрады. Ол сәулелену мөлшерінің ДП-5 (А,Б,В), ДРГ- 01Т және т.б. өлшеуіштерімен, №3 метеокомплектпен, ИД-11 ... және т.б.) ... ... ... жеке өлшеуіштерімен, ИД-1 сәулелену мөлшерінің өлшеуіштерімен, секундомермен, хабарландыру және ... ... ра - ... жағдайдың параметрін жазатын журналмен, ауа сынамасын алатын жабдық жиынтығымен жабдықталған.
Дозиметриялық бақылауды ІҚ ... жеке ... ... ... аймағындағы іс - қимылы кезінде сәулелену мөлшері туралы мәліметтерді дер кезінде алу ... ... ... ... бо - йынша құрылымның жұмыс тәртібі анықталады. Дозиметриялық бақы - лау ... және жеке ... ... ... ІҚ ... жеке құрамының жұмысқа қаб-леттілік деңгейін бағалау мен анықтау үшін және ... ... ... ... мәліметтерді алу мақсатында жүргізіледі. Бұл үшін құрылым ИД-1 сәулелену дозасының өлшеуішімен қамтамасыз етіледі (ДКП-50-А ДП-24, ДП-22В жинақтарынан) 1 - 2 ... ... ... ... ... бірдей әрекет ететін топтағы адам саны 14-20.
Жеке бақылау радиациялық зақымданудың ауырлық деңгейіне ... ... ... ... керек және әр құтқарушының доза туралы мәліметті алуы мақсатында жүргізіледі. Бұл мақсат ушін ІҚ ... жеке ... доза ... өлшейтін ИД-11 өлшеуіші беріледі.
Радиоактивті ластанудың деңгейі техниканың, көліктің, киімдердің, саймандардың, қорғау құралдарының, аяқ - ... және т.б. ... ... анықталады. Аталған жұмыс құрылымға қойылған міндеттерді орындағаннан кейін, құтқарушылардың ластанған аудандардан шығуы ... ... ... ... ... ... ... асырылады. Радиоактивті ластануға душар болған және арнайы ... ... ... үшін ... ... жеке ... ... және көлігі бақылап бөліп тұратын күзет орны ... ... ... ... ... - ған ... ... және арнайы өңдеу бойынша шараларды ұйымдастырады. Күзет орнының біреуі шығатын ... ал ... ... ... ... шығатын жерінде тұрады. Ластану дәрежесін ДП-5, КРБ-1 және т.б. аспаптардың көмегімен анықтайды. Құрылымның жеке құрамының және техникасының ... - ... ... күзет орны арқылы өтуі кезінде дозиметристің ластанған жұмыс орны анықталады; ... ... жағ - ... оған ... жүргізіледі немесе тұрған орыны ауыстырылады.
Радиациялық барлау және дозиметриялық бақылау аспаптарының сипаттамасы
Атаулары
Сипаттамалар және өлшеуіштің мөлшері
Тағайындалуы ... ... ... ... ... және ... бета-сәулелену бойынша жергілікті жердің ластануы
Дозиметр
ДРГ-01Т
10мкР/с-10Р/с
Ішкі гамма-сәулеленудің экспозиционды дозасы қуатын өлшеу ... ... ... ... ... ... (аналог ДП-22В)
2-50 Р/с
Сәулелену дозасын өлшеу
ИД-1 дозиметр жинағы
20-500 рад
Гамма- нейтронды сәулеленудің жұтылған дозасын өлшеу
Жеке мөлшерді өлшейтін ИД-11 ИУ құрылғысының өлшеуішімен
50-80О ... ... ... ... ... сәулеленуді жеке қадағалау
ДП-70
(ДП-70М)
10-1500 рад
10-1500 рад
50-800 Р
химиялық ... ... ... ... Р
медициналық зақымдану дәрежесі диагностикасына арналған өлшеу
ДК-0,2 дозиметр жинағы
10-200мР
Гамма - сәулелену мөлшерінің күштілігін зертханалық жағдайда өлшеу
Адамға радиацияның ... ... ... ... ... ... ақуыз, фермеш және басқа да заттардың өзгеруіне, яғни сәуле ауруының дамуына әкеліп соғады. Сәуле ауруы өзінен алынған сәуленің мөлшерше ... ауыр және ... ... ... Адамдар екі-үш рет сәуле алғанда ауыр сәуле ауруына ұшырайды, ал аз мөлшерде адам ұзак уакыт сәуле ... ... ... ... ... сәуле ауруы төрт түрлі дәрежеде болады:
* 1-дәрежесі жеңіл түрі - 100-200 ... ...
* 2-ші ... орташа - 200-300 рентген;
* 3-ші дәрежесі ауыр - 300-500 рентген мөлшерінде;
* 4-ші дәрежесі өте ауыр - 500 ... ... ... ... ... ... ...
Сәуле ауруы төрт кезенде жүреді:
* Бірінші кезең- ... ... ... оның ... ... ... Оның ең алғашкы белгілері: әлсіздік, бас айналу, бас ауру, жүрек айну, қүсу, іш өту, ... ... қан ... ... ... ... тануы.
* Екінші кезең - бірінші кезеннен кейін уакытша ... ... ... Бұл ... латентті кезең, яғни, жағдайдын жақсы болып көріну кезеңі деп атайды. Алған радиация ... көп ... бұл ... ... ... да екі ... үш ... дейін созылады. Әлсіздік, терлегіштік, тәбетінің төмендеуі, ұйқысынын ... ... жәнс ... ... ...
* Үшінші кезең - өте жоғары мөлшерде сәуле алғанда сәуле ауруының асқыну кезеңі басталады. Аурудың температурасы ... ... қан ... ... ... болады, бадамша безі асқынып, баспа ауруы пайда болады. Үш-төрт жетіден кейін шаштары түседі, қан үюы ... да ... ... дами ... ... ... ... іш өту, каннын бүзылуы, т.б.).
* Төртінші кезен - сәуле ауруының жеңіл түрі, бұл осы ... ауру ... ... Ауыр түрі ... онда адам ... ... өліп ... Орташа және ауырлау түрінде адамның жазылуы бірнеше айға созылып қан азаяды, қан кысымы көтеріледі және организмнің әлсіздігі байкалады.
Адам сәулеленудің екі ... - ... және ішкі ... ұшырайды. Сәулеленудің сыртқы көздеріне Галактика жүлдыздарының жарылысы мен күннің қатты сәуле ... ... ... ... ... ... ... Космостық сәулелену дозасы адамға әсер етеді. Теңіз деңгейінен биіктеген сайын ... ... ... ... ... ... сондықтан да сәлелену жоғары. Космостық иондаушы сәулелену табиғи радиациялық аумақты қүрайды, оған жердегі барлық тірі организмдер ... ... ... ... жер ... ... судағы және өсімдіктердегі радиоактивті заттар болып табылады. Жер шарының көптеген аудандарында дозаның қуаты 4-12 мкр/сағ шегінде ... Осы ... ... ... ... ... 30-100 мбэр (0,03-0, Ібэр). Табиғи көздерден адамның сыртқы сәулеленуі организмге азық-түлік тағамдары, су мен ауа ... ... ... ... көп ... ... бүғы ... қоректенетін солтүстік аудандар түрғындары салыстырмалы түрде сәулеленудің жоғары дозасын ... ... бұл ... ... ... ... ... кездеседі.
Келесі мәселе бұл - радияциялық ластану. Ол қазіргі кезеңнің өзекті мәселелерінің бірі ... ... ... ... ... тек ... алу ... ғана болады. Себебі табиғи ортаның мұндай ластануын нейтралдайтын биологиялық ыдырату ... де, ... да ... де жоқ. ... ... бойынша тарала отырып (өсімдіктерден жануарларға) радиоактивті заттар азық-түлік өңімдерімен бірге адам ... ... адам ... зиянды мөлшерге дейін жиналуы мүмкін. Радиоактивті ластану - ... ... өте ... әсер әкелетін физикалық ластанудың түрі. Бұл ... ... ... ... ... шаң ... ... желмен ыққа қарай жылжи береді де, жол бойы жерге түсіп ластайды - ... ... ... ... Оның 3 зонасы:
* қауіпті зонасы;
* күшті ластанған зонасы;
* аздау ластанған зонасы.
Ластау /ластану/ ... ... ... түрінен /бомбаның/;
* оның күшінен /неше мегатонна/;
* жарылыс болғаннан кейінгі өткен уақыттан;
* ... ... ... ... ауа ... жер бетінің рельефінен (таулы, жазық дала т.с.).
Жалпы радиоактивті ластану адам денсаулығы мен тірі организмдерге радиациялық сәулелену арқылы зиянды әсер ... ... ... ... ... ядролық энергетиканың дамуына байланысты қоршаған ортаның радиациялық ластануы үлкен қауіп тудыруда. Ластанудың бұл түрі ... ... ... ... шықты. Радиациялық ластанудың мынадай топтарға бөледі:
1) Радиоактивті заттардың бөлінуінің нәтижесінде пайда болатын альфа - ... ... ... - (жылдам электрондар) бөлшектердің және гамма - ... ... ... ... ... ... ластану түрі);
2) Қоршаған ортадағы радиоактивті заттардың мөлшерінің ... ... ... ... ... ... түрі).
Ортаның радиациялық ластануына атом қаруын сынау аз үлесін қосқан жоқ, ол радионуклидті жауын-шашынның түсуіне әкелді. ... - бұл ... ... атомдардан шығарып, оларды басқа атомдарға оң және теріс йондар жұбын түзуімен қосаға ... ... ... шығаратын изотоптары.
ІІІ.Қорытынды
Табиғи ортаны ластаушы заттар әр түрлі болып келеді. Ол заттар өзінің табиғатына, шоғырлануына және адам организміне әсер ету уақытына ... әр ... ... ... ... Қазіргі кезде ауаны ластайтын заттардың 150-ден астамы белгілі. Бұл заттар ауада күн сәулесінің әсерімен бір-бірімен реакцияға түсіп, жаңа ... ... ... ... ... ... көп айырмашылығы бар. Қысқа толқынды электрмагниттік сәуле шығару мен зарядталған бөлшектерді бөліп шығаратын тұрақсыз химиялық элементтердің ядросы - ... ... ... осы ... мен ... ... адамның организміне түскенде жасушаларды (клеткаларды) бұзады, соның нәтижесінде ... ... ... ... ... ... дейінгі радиациялық жарылыстардың жер бетіне әкелген зардабы аз емес. Мәселен, Ирландия жағалауы қазір ядролық ... ... Жыл ... ... түбіне радиактивтік қалдықтар тасталып жатыр. Көптеген дамыған елдерде атом өнеркәсібі кәсіпорындарында ... ... ... ... ... ... концентрациясын азайтатын тазарту қондырғыларын салынған. Қалдықтар баллондарга салынып цементтеледі де, арнаулы жерлерге тасталады. Чернобыль апаты айналадағы орта мен халықтың ... ... әсер ... атом ... ... ... апат. Чернобыль апаты кезінде атмосфераға 50 МК радиактивті заттар шығарылған және ауданы 3000 км болатын жерге таралған.
Осындай апаттардың кезекпе кезек ... ... күні жер ... тіршіліктің болашағына күмән тудырады. Жылма жыл жаңа зақымдану ошақтарының пайда болуы толастамаса бұл мәселе әлі де көп ... бойы ... ... ... ... ... біздің күтеріміз бүкіл адамзаттың болашағы үшін, келешек ұрпақ үшін жаңа ... ... ... ... ... ... істей отырып бұл апаттың алдын алу.
Пайдаланған әдебиеттер:
* курсынан оқу-әдістемелік материалдар, №1 басылым 03.09.2012ж
* , Ә.Т.Мейірбеков, Т.П.Раимбердиев, Г.Ю.Башбенов
* Өмір тіршілік ... ... ... А.М. ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қатты әсер ететін улы заттар /ҚӘУЗ/10 бет
Аурудың алдын алу туралы4 бет
Бұзау трихофитиясы53 бет
Тіршілік қауіпсіздігі негіздері туралы35 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
ТЖ тұрғындарды қорғау формалары. Ұжымдық және жеке қорғану құралдары. Санитарлы өңдеу Алкогализм, шылым шегу, нашақорлық және адам денсаулығы мәселелері. Автономды өмір сүру жағдайында тіршілік ету аймағының ерекшілігін бағдарлау6 бет
Трихофития кезіндегі биопрепараттар жайлы3 бет
Химиялық қару туралы ақпарат12 бет
Эвакуациялық шараларды жүргізу. Эвакуация және бытыраңқы орналастыруды қамтамасыз ету. Шұғыл эвакуация жүргізу.6 бет
Қазақстан Республикасындағы Азаматтық қорғаныс жүйелері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь