Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің қызметі /1946-1991 ж.ж/

Жоспар

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім
а) Соғыстан кейінгі жылдары Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі қызметі
б) 1962.1990 жылдары Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі қызметі

3.Қорытынды
Кіріспе

Өлкенің әлеуметтік-экономикалық дамуында барлық салаларда, оның ішінде әлеуметтік саланың негізгі буыны болып таьылатын медициналық мамандардың ролі мен маңызы даусыз. Сонымен бірге, өлкенің дамуындағы әрбір әлеуметтік-кәсіптік топтың қосқан үлесінің ара-салмағын ажырату, нақтылап түстеу, бүгінгі тарих ғылымының міндеті болып табылады. Ұстаздар қауымы жас ұрпақтың тәрбиелеу мен оқытуға жауапты, инженерлер мен құрылысшылардың облысымыздың өндіргіш күштерінің дамуындағы ролі айрықша. Ауыл шаруашылық қызметкерлерінде өзіндік кәсіптік міндеткерліктері бар. Ал медицина қызметкерлеріне ең басты құндылық – адамның денсаулығын сеніп тапсырған. Демек, медицина қызметкерлерін даярлау мен олардың қызметіне байланысты тарихи тәжірибелерін ғылыми тану, облыс тұрғындарының денсаулығын сақтауды дұрыс және тиімді ұйымдастырудың мүмкіндіктерін кеңейтеді.
ХХІ ғасырдың басында Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуында стратегиялық бағыттарын айқындауда бетбұрыстар
байқалды. Атап айтқанда, облыс басшылығы мен тұрғындарының алдындағы міндет өлкені ауыл шаруашылықты аймақтан заманауи, инновациялық технологияға негізделген өнеркәсіптік өлкеге айналдыру. Бұл тұрғыдан алғанда, облыстық денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің қызметінін тарихын объективтік түрде талдаудың қажеттігі осы талаптардан туындайды. Өйткені нарықтық қатынастарға көшу, әлемдік экономикадағы дағдарыс, облыс тұрғындарының әлеуметтік денсаулығына нақты қауіп тудырып отыр. Бұл сұрақтарға жауап беру үшін, және жаңа экономикалық жағдайларда денсаулық сақтауды жолға қойып, халықтың денсаулығын қорғауды қамтамасыз ету үшін қоғамдық прогресстегі адами факторге назар аударған жөн. Бұл орайдағы диссертациялық жұмысымыздың мақсаты осыдан туындайды.
Соғыстан кейінгі жылдары Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі мен медицина қызметкерлері де барша кеңес халқы сияқты халық шаруашылығын бейбіт өмірге бейімдеу бағытында аянбай еңбек етіп жатты. Барлық халық шаруашылығы салалары сияқты денсаулық саласына да майданнан оралып, облыстық денсаулық сақтау саласы қатарын толтырған дәрігерлер мен медбикелер болды. Бірақ, олардың саны салыстырмалы түрде өте аз еді. Сондықтан, саладағы мамандардың жетіспеушілігінің орнын толтыра алмады. Бұрынғы жылдардағыдай денсаулық сақтау мамандары, дәрігерлер мен медбикелер барлық мамандықтар бойынша жетіспеді. Республикамыздағы бір ғана медициналық оқу орнының болуы барлық қажеттерді қанағаттандыра алмады. Сондықтан, кейбір жағдайларда еліміздің орталық аудандарынан қажетті мамандар санаулы болса да министрлік арқылы алдыртып отырды. Мысалы: еңбекшілер депутаттары Қызылорда облыстық Советінің 1946 жылдық 28 ақпандағы шешіміне сәйкес, облыс көлемінде колхоздарда дерлік медбикелер жетіспеген, осыған байланысты осы жылы 1 сйуірден бастап колхоз медбикелерді дайындайтын курс ашылған, онда 75 медбике дайындалып, қажетті куәліктер берілген, сондай-ақ колхоз медбикелерінің білімін жетілдіру үшін 1 шілдеден бастап айлық курстар ашылды. Оны 73 медбике бітіріп шықты. Алайда, осындай қысқа мерзімдік курстары ұйымдастырудың өзі де оңайға соққан жоқ. Атап айтқанда, курстарда лекция, практикалық сабақтар өткізе алатын маман-кадрлар жетіспеді. Сондықтан, мұндай курстар да аудандарда өткізу қолға алынды. Көп ұзамай медбикелердің біліктілігін жетілдіру курстар аудандарда жұмыс істей бастады, бірақ кіші медициналық қызметкерлерді дайындау өткір мәселе ретінде қалып қойды. Сондықтан Қызылорда қаласында фельдшерлік мектеп ашылды. [6,33б]
1946-1953 ж.ж сондай-ақ жоғарғы білікті дәрігерлер жетіспеді. Мысалы: аудандарды былай қойғанда Қызылорда қалалық ауруханасында және емханаларында бар болған штат бойынша 195 ғана медициналық қызметкерлер болды. Дәрігерлердің екеуінің ғана жоғары білімі болды. Ал 18 дәрігердің орта арнайы білімі ғана болды. [7,1б]
50-ші жылдардың басында да жағдай оңалған жоқ. Мысалы: бүкіл облыстың терапевтері 2 ауысымда жұмыс істеді. Облыстың бас терапевті М.Н Яньшиннің мәліметі бойынша терапевт мамандарды даярлауда едәуір ілгерілеушілік байқалған. Шиелі ауданынан бөлек 7 ауданда терапевт кадрлық зәрулік азайған. Алайда, облыс бойынша терапевт кадрлармен қамтамасыз етушілік 45,8 % құраған. [8, 37б]
Соғыстан кейінгі жылдары есі ауысқан аурухананың негізінде әскери госпиталь жұмысын жалғастыра берді. 1953 жылы Қазақстан психиатр дәрігерлерінің бірінші республикалық кеңесінің Қызылордада өтуінің тарихи мәні зор, айта кететін жайт республиканың психиатриялық саласы өз бастауын Сыр өңірінен бастағанын атап өткен жөн. Соғыстан кейінгі жылдары Камал Баймаханов, Әкрам Идрисов, М.Н.Ким, М.Н.Яньшин, Д.Д.Угай, Чюн-Сюн Фушанович, Т.А.Федотова, С.Ташпенов, А.Б.Даиров, психиатрлар Н.И.Зак, А.Я.Звенигородский, Ш.Х.Донин, Н.А.Гонопольский, А.В.Глушко,З.Д. Салихова, З.Г.Меркулова, И.С.Кәрімбаев, Г.В.Попова сияқты жоғары білімді дәрігерлер жұмыс істеді [9,14б ].
1952- 1982 жылдар аралығында облыстықденсаулық сақтау бөлімін София Өтегенқызы Мақашева басқарды. Облыстық денсаулық сақтау бөлімінің ең басты міндеті аудандарға дәрігерлер жіберу, санитарлық автокөлік бөлу мәселелерін шешті. С.Ө.Мақашева облыс медицина саласын басқарған кезеңде дәрігерлер саны 92-ден 1427-ге өсті, оның ішінде 98 дәрігер ғылыммен айналысып, медицина ғылымдарының кандидаты болды. Орта буын медицина қызметкерлерінің саны 520-дан 4758-ге көбейді. Бұл жылдары дәрігерлердің саны 1800-ге дейін көбейтілді. Ал орта буын медицина қызметкерлерінің саны 8500 дейін өсті. [10, 26б]
Емдеу мекемелерінің қызметіне мемлекеттік саяси басшылық кеңес өкіметінің емдеу мекемелерінің қызметіне мемлекеттік саяси басшылық жасауының азамат сағысы жылдарынан бастау алатын және соғысқа дейін жылдары тоталитарлық жүйенің қалыптасу кезеңінен басталған орасан зор тәжірибесі бар еді. Соғыстан кейінгі жылдары медицина мекемелерінің қызметіне әміршілдік-әкімшілдік басқару дәстүрлері кемеліне келді. Қалыптасқан қоғамдық-саяси ауыр атмосфера дәрігерлердің қызметін де айналып өтпеді. Орталықтан басталған «Дәрігерлер ісі» науқанының ызғарлары сыр бойы дәрігерлеріне дейін жетіп жатты.
Кеңес елінің дәрігерлер қызметінің бақылауының кеңінен таралған жүйесі болды. КСРО, Қазақ ССР, денсаулық сақтау министрлігінің облыстық денсаулық сақтау бөлімі болып табылғандықтан осы құрылым арқылы дәрігерлердің қызметі мемлекеттің бақылауында болды. Соған сәйкес аудандық денсаулық сақтау бөлімшелері облыстық денсаулық сақтау бөліміне бағында. Мұнымен бірге дәрігерлердің қызметі қатаң саяси-идеологиялық бақылауда болды. Атап айтқанда денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің барлығында бастауыш партия ұйымдары құрылып, олар жергілікті партия ұйымына аудандық, қалалық, облыстық, партия комитеттеріне бағынды. Әрбір тоқсан сайын денсаулық сақтау мекемелері мемлекеттік құрылымдардың алдында және партия ұйымдарының алдында есеп беріп отырды. 1946-1953 жылдары облыстық денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің жиналыстарында қаһарлы сипат тән болды. Көптеген дәрігерлердің қызметіндегі кемшіліктер мен олқылықтарға ешқандай негізсіз саяси мән беріліп отырды. Мұның барлығы дәрігерлердің бойында негізсіз үрей сезімін қалыптастырып, өздерінің кәсіптік міндеттерін атқаруға үлкен кедергі жасады. Бұл да негізсіз емес еді, себебі репрессияға ұшыраған саяси қысым көрген зиялылардың арасында дәрігерлерде аз болған жоқ.
Пайдаланған деректер мен әдебиеттер тізімі:

1. Назарбаев Н.А. Идейная консолидация общества как условие прогресса Казахстана. // Советы Казахстана. 1993 г., 9 октября, 4 с.
2. Омаров Е., Смағұлов С., «Сыр медицинасы» Қызылорда: «Тұмар»., 2001, 5-б
3. Ж.Карагусов. Партийная организация Казахстана в борьбе за осуществление политики коммунистической партии Советского Союза по подготовке кадров новой советской национальной интеллигенции (1928-1938). Автореферат диссертации к.и.н. Москва., 1954 г, 7-б.
4. Абжанов Х. Сельская интеллигенция Казахстана в условиях совершенствования социализма. Алма-Ата., 1988 г, 11-б.
5. Королева Л. Компартия Казахстана – организатор медицинского образования в республике (1928-1941). Автореферат диссертации к.и.н. Алма-Ата., 1977 г, 6-б.
6. ҚОММ 235-қор., 41-іс., 1-тізбе., 122-б.
7. ҚОММ 235-қор., 44-іс., 1-тізбе., 198-б.
8. ҚОММ 235-қор., 43-іс., 1-тізбе., 133-б.
9. Омаров Е., Смағұлов С., «Сыр медицинасы»/ХІХ-ХХ ғғ/ Қызылорда: «Тұмар»., 2001 ж, 14-б.
10. ҚОММ 235-қор, 47-іс., 1-тізбе., 96-б.
11. ҚОММ 235-қор., 46-іс., 1-тізбе., 253-б.
12. Омаров Е. «Денсаулық – басты байлық» // Ленин жолы., №12 1987. 21 маусым., 3-б.
13. Әлназарова А. «Медицина мамандарының ұстаханасы» //Сыр бойы. №32. 2008. 22 қазан. 3-б.
14. Күлімбет М., Оспанов А. «Келбеті кемел колледж» Алматы., Бастау. 2003. 58-б.
15. Көзденова Р. «Басты мақсат – бәсекеге қабілетті мамандар даярлау» //Қазақстан кәсіпкері, №3. 2005. 8-10 б.
16. «Жаңа онжылдық жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы., 4б.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті
Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі мен ... ... ... ... 2010 жыл
Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
а) Соғыстан кейінгі жылдары Қызылорда ... ... ... ... ... ... Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі қызметі
3.Қорытынды
Кіріспе
Өлкенің әлеуметтік-экономикалық дамуында барлық салаларда, ... ... ... ... ... болып таьылатын медициналық
мамандардың ролі мен маңызы даусыз. Сонымен ... ... ... ... ... ... үлесінің ара-салмағын ажырату,
нақтылап түстеу, бүгінгі тарих ... ... ... ... ... жас ... тәрбиелеу мен оқытуға жауапты, инженерлер ... ... ... ... ... ролі айрықша.
Ауыл шаруашылық қызметкерлерінде өзіндік кәсіптік міндеткерліктері бар. ... ... ең ... ...... денсаулығын сеніп
тапсырған. Демек, медицина қызметкерлерін даярлау мен олардың қызметіне
байланысты ... ... ... ... ... ... ... дұрыс және тиімді ұйымдастырудың мүмкіндіктерін
кеңейтеді.
ХХІ ғасырдың басында Қызылорда облысының ... ... ... айқындауда бетбұрыстар
байқалды. Атап айтқанда, облыс басшылығы мен тұрғындарының алдындағы міндет
өлкені ауыл шаруашылықты аймақтан ... ... ... ... ... айналдыру. Бұл тұрғыдан алғанда, облыстық
денсаулық ... ... мен ... ... ... тарихын
объективтік түрде талдаудың қажеттігі осы талаптардан туындайды. Өйткені
нарықтық қатынастарға ... ... ... ... ... ... денсаулығына нақты қауіп тудырып отыр. Бұл
сұрақтарға жауап беру үшін, және жаңа ... ... ... ... ... ... денсаулығын қорғауды қамтамасыз ету үшін
қоғамдық прогресстегі адами факторге назар аударған жөн. Бұл ... ... ... ... ... ... жылдары Қызылорда облысы денсаулық сақтау бөлімі мен
медицина қызметкерлері де барша кеңес халқы сияқты ... ... ... ... ... ... ... етіп жатты. Барлық халық
шаруашылығы салалары сияқты денсаулық ... да ... ... денсаулық сақтау саласы қатарын толтырған ... ... ... ... ... саны ... ... өте аз еді.
Сондықтан, саладағы мамандардың жетіспеушілігінің ... ... ... жылдардағыдай денсаулық сақтау мамандары, дәрігерлер мен медбикелер
барлық ... ... ... ... бір ғана
медициналық оқу орнының болуы барлық ... ... ... ... ... ... ... аудандарынан қажетті
мамандар санаулы ... да ... ... ... отырды. Мысалы:
еңбекшілер депутаттары Қызылорда ... ... 1946 ... ... шешіміне сәйкес, облыс көлемінде колхоздарда дерлік медбикелер
жетіспеген, ... ... осы жылы 1 ... ... ... ... курс ашылған, онда 75 медбике дайындалып, қажетті
куәліктер берілген, сондай-ақ колхоз ... ... ... ... ... ... ... курстар ашылды. Оны 73 ... ... ... ... ... ... курстары ұйымдастырудың өзі де ... жоқ. Атап ... ... ... ... ... өткізе
алатын маман-кадрлар жетіспеді. Сондықтан, мұндай курстар да ... ... ... Көп ... ... ... ... аудандарда жұмыс істей бастады, бірақ кіші ... ... ... мәселе ретінде қалып ... ... ... ... ... ... ... ж.ж сондай-ақ жоғарғы білікті дәрігерлер жетіспеді. Мысалы:
аудандарды ... ... ... ... ... және
емханаларында бар болған штат бойынша 195 ғана медициналық қызметкерлер
болды. Дәрігерлердің екеуінің ғана ... ... ... Ал 18 ... ... ... ғана ... [7,1б]
50-ші жылдардың басында да жағдай оңалған жоқ. Мысалы: бүкіл облыстың
терапевтері 2 ауысымда жұмыс істеді. Облыстың бас ... М.Н ... ... ... ... даярлауда едәуір ... ... ... ... 7 ... ... ... зәрулік
азайған. Алайда, облыс бойынша терапевт кадрлармен қамтамасыз етушілік 45,8
% құраған. [8, 37б]
Соғыстан кейінгі жылдары есі ... ... ... ... ... ... берді. 1953 жылы ... ... ... республикалық кеңесінің Қызылордада өтуінің тарихи
мәні зор, айта кететін жайт республиканың психиатриялық саласы өз бастауын
Сыр өңірінен ... атап ... жөн. ... ... ... ... Әкрам Идрисов, М.Н.Ким, М.Н.Яньшин, Д.Д.Угай, ... ... ... ... ... Н.И.Зак,
А.Я.Звенигородский, Ш.Х.Донин, Н.А.Гонопольский, А.В.Глушко,З.Д. Салихова,
З.Г.Меркулова, И.С.Кәрімбаев, Г.В.Попова ... ... ... дәрігерлер
жұмыс істеді [9,14б ].
1952- 1982 жылдар аралығында облыстықденсаулық сақтау ... ... ... басқарды. Облыстық денсаулық сақтау бөлімінің ең басты
міндеті аудандарға дәрігерлер жіберу, ... ... бөлу ... ... ... медицина саласын басқарған кезеңде дәрігерлер
саны 92-ден 1427-ге өсті, оның ... 98 ... ... ... ... ... ... Орта буын медицина қызметкерлерінің
саны 520-дан 4758-ге көбейді. Бұл жылдары дәрігерлердің саны 1800-ге дейін
көбейтілді. Ал орта буын ... ... саны 8500 ... өсті.
[10, 26б]
Емдеу мекемелерінің қызметіне мемлекеттік саяси басшылық кеңес өкіметінің
емдеу мекемелерінің қызметіне мемлекеттік саяси басшылық ... ... ... ... ... және ... дейін жылдары тоталитарлық
жүйенің қалыптасу кезеңінен басталған орасан зор тәжірибесі бар ... ... ... ... ... ... әміршілдік-
әкімшілдік басқару дәстүрлері кемеліне келді. Қалыптасқан қоғамдық-саяси
ауыр ... ... ... де ... ... Орталықтан
басталған «Дәрігерлер ісі» науқанының ызғарлары сыр бойы ... ... ... елінің дәрігерлер қызметінің бақылауының ... ... ... ... Қазақ ССР, денсаулық сақтау министрлігінің облыстық
денсаулық сақтау ... ... ... осы ... ... ... ... бақылауында болды. Соған сәйкес аудандық
денсаулық сақтау бөлімшелері облыстық денсаулық сақтау бөліміне бағында.
Мұнымен ... ... ... ... саяси-идеологиялық бақылауда
болды. Атап айтқанда денсаулық сақтау бөлімі мен ... ... ... ... ... ... олар ... партия ұйымына
аудандық, қалалық, облыстық, партия комитеттеріне ... ... ... ... сақтау мекемелері мемлекеттік құрылымдардың алдында ... ... ... есеп ... ... ... жылдары облыстық
денсаулық сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің жиналыстарында қаһарлы
сипат тән ... ... ... ... ... ... ... негізсіз саяси мән беріліп отырды. Мұның барлығы
дәрігерлердің бойында негізсіз үрей ... ... ... ... ... ... ... жасады. Бұл да ... еді, ... ... ... саяси қысым көрген зиялылардың
арасында дәрігерлерде аз ... ... ... ұжымдары сияқты партияның съездері мен пленумдарының
қаулы-қаралары, шешімдері, еңбек ұжымдарында ... ... ... ... мен ... ... ... ұжымдарында көптеген
кемшіліктер аталып өтті. Жиналыстардың көпшілігі сын және ... ... ... ... елінің «жылымық» жылдарына сәйкес ... ... ... ... қызметкерлерінің жұмысына да оң ... ... ... және ... органдары халыққа медициналық
әлеуметтік қызмет көрсетудің формалары мен ... ... ... ... медициналық қызмет көрсету халықтың арасында санитарлық
ағартушылық жұмыстарды ... ... ... ... қала ... ... ... денсаулық сақтау бөлімін басқаруда бұрынғы
қаһарлы директивадан гөрі іскерлік ұсыныстар мен ... ... ... ... ... Аудандық, қалалық, облыстық партия комитетінің бюро,
пленумдарында халыққа әлеуметтік қызмет ... ... ... ... ... айрықша мән берілді. Нақ осы ... ... ... ... ... аудандық, қалалық, облыстық
кеңесінің депутаттығына ... ... Бұл ... ... сәйкес
формалистік сипатта болғанына қарамастан дәрігерлерді жергілікті өзін ... ... ... бір ... ... жүйенің медицина қызметкерлерінің жұмыс істеуінің әдістері
мен тәсілдерінің формалары алуын түрлі болды. Бір ... ... ... ... ... ... медициналық қызметкерлердің еңбегі
жергілікті партия, ... ... ... марапатталып отырды. Бұл
марапаттаулардың көпшілігі алғыс жариялау, ... ... ... ... ... және ... ... қолданылды. Сондай-ақ
дәрігерлер халықтың арасында партиялық-идеологиялық үгіт ... ... ... ... Отан соғысы жылдарында облыс ... ... ... ... ... аттанып әскери госпитальда еңбек етті.
Облыс орталығына Қырым медициналық ... ... ірі ... ... ... Есі ауысқан науқастар ауруханасы негізінде әскери госпиталь
жұмыс істеді.
Қызылорда облысы ... ... 1946 ... ... ... атқару
комитеті медицина саласында жұмыс істейтін медицина қызметкерлерінің
материалдық жағдайын ... ... ... ... ... ... жағдай
ауылдық жерлерде қатты сезіледі. Атап айтқанда: өз баспаналарының болмауы,
ондағы жарықтың пен жылудың, ... ... ... ... ... ... ... меңгерушісі Абдулфайзов және
облыстық ... ... ... ... ... медицина
қызметкерлерін тиісті тауарлармен, азық-түлікпен қамтамасыз ету ... ... ... ... атап ... 1957 жылы ... ... болып, ондағы төсек саны 3515-ке теңелді. Оларда 208 ... ... орта буын ... қызметкерлері жұмыс істеді. Туу көрсеткіштері
бойынша Қазақстан Кеңестер Одағында, ал облыс ... ... ... жылы ... ... ... республикалық
Кеңесінің Қызылордада өтуінің тарихи мәні зор. ... ... ... өз ... осы ... ... бұлтартпас шындық.
Бұл кезеңдерде дәрігерлер К.Баймаханов, Ә.С.Идрисов, М.Н.Ким, М.Н.Яньшин,
Д.Д.Дугай, Чун-Сун Фушанович, ... ... ... ... ... сіңірген еңбектері елеулі болды. 1961 жылы ашылған ... ... ... ... ... саласын жаңа деңгейге
көтерудегі маңызы зор. 1967 жылы ... ... ... бітіп, ол
облысв көлемінде маманданған сала жұмыстарын кең ... ... ... ... 1970 жылы ... 70 ... ... бөлімшесі бар 150
төсектік облыстық перзентхананың ашылуымен ... мен ... ... ... ... ... 1977 жылы ... қалалық
біріккен ауруханасының облыс медицина тарихында алар орны ... ... ... сай озық медицина жетістіктері пайдаланылып, облыс, қала
халқына көрсетілетін емдеу көмегі сапасы арта ... ... ... облыстағы ауруханалар саны 74-тен 93-ке
көбейіп, олардағы төсек саны 7665-тен 8280-ге жетті. Дәрігерлер саны 1708-
ден 2005-ке жетті, орта буын ... ... саны ... ... ... 1991 жылы ... денсаулық сақтау бөліміне қарасты мекемелерге
бюджеттен 114 миллион тенге қаржы бөлінді. 1994 жылы 4810
төсегі бар 39 ... 40 ... ... 243 ... пункт ауыл тұрғындарына медициналық қызмет көрсетті.
Тағы бір айта ... ... аз емес ... ... ... ... балаларда тубеткулездік менингит, ересектерде туберкулезді
перитонит дерттері көбірек ұшырасты. ... ... ... бұл ... ... ... жеткізген А.Б.Даиров облыс
орталығында 100 төсектік туберкулезге қарсы балалар санаторийін ашты. 1947-
1952 жылдар аралығында ауылдық учаскелік ... саны ... 27-ге, ... ... ... ... саны 497-ден 670-ке дейін өсті. Бұл
кезеңде ауылдық ауруханалардағы дәрігерлер саны ... 34-ке, ал ... ... 124-ке ... 1952 ... облыс орталығындағы санитарлық
авиацияның шалғай ... ... ... шұғыл көмек көрсету ісін
ұйымдастырды. Облыстық денсаулық сақтау бөлімі басшылары алдында ауданға
дәрігерлер жіберу, ... ... бөлу ... ... ... ... ... екі дәрігер келіп, кейін эпидемиолог ... ... ... ... ... медицина саласын
басқарған кезеңде ... ... ... саны ... ... саны ... ... өсті. Медициналық бекеттер 76-дан ... ... 82-ге ... ... ... мекемелеріндегі рентгендік
жабдықтар саны 3-тен 60-қа, автокөліктер саны 19-дан 300-ге ... ... ... медицина маласына бөлінген қаржы 1,5 миллион сомнан ... ... ... ... ... ... 5 ... 3 аудандық
аурухана, 2 перзентхана, қалалық және облыстық ... мен ... ... ... ... ... 3 ... аурухана мен Қызылорда қаласында эндоскопия және
ультрадыбыстық диагностика кабинеті ашылды [12,3б].
Мұрағат деректерінен Сыр ... ... ... ... ... қызмет көрсетуінің алғашқы нышандары он тоғызыншы ғасырдың елуінші
жылдары бой көрсете бастағандығы байқалады. Еліміз ... ие ... ... ... ... ... ... қарамастан, экологиялық тұрғыдан апат
аймағы саналатын Сыр өңірі тұрғындарының денсаулық ... ... ... жалғасын табуды. Соның нақты айғағы – еліміздегі бірегей емдеу
орындарының бірі облыстық медициналық Орталық құрылысының ... ... ... оның игілігін көруі. Әсіресе соңғы кездері ауылдық
медицинаны бастапқы медициналық-санитарлық ... ... ... ... ... атқарылуда. Әлеуметтік мәні бар дерттер –
туберкулез, жыныс жолдарымен берілетін ... СПИД және ... ... ... ... ... қабылданды. Сонау 1941-1946
жылдары Қызылорда облыстық денсаулық сақтау бөлімінің бастығы ... бұл ... ... орны ... Аудандағы жоғары
білімді алғашқы дәрігер фельдшер және медбикелермен бірлесе отырып жұқпалы
ауруларға қарсы /бөртпе сүзек, іш ... және тағы ... ... ... ... кезінде эвакуациямен ауданға келген орыс, украин, молдован
азаматтарын және жер аударылған шешен, ингуш босқындарын ... ... ... ... көмек көрсету, эшелондарды
санитарлық өңдеуден өткізу сауалдарын шешкен. Сөйтіп ... ... алу ... ... 1947 ... ... 1952 жылға дейін
облыстық денсаулық сақтау бөліміннің меңгерушісі болған Алмағанбет Бекішұлы
Даиров соғыстан кейінгі ... ... ... өте ... ... Бұл ... ... және толық көлемде медициналық институттың ... ... ... ... ... ... бірге елдеріне ала кетті.
А.Даиров туберкулез, бруцеллез, ішек қарын инфекцияларына қарсы пәрменді
күрес жүргізуге ... мән ... Оған қоса бұл ... ... және ... ... таз дерттерінің көбеюіне байланысты
республика орталығынан арнайы ... ... ... ... ... беру ісін ... ... Арал және Қазалы
аудандарында лепра кеселдерінің көбеюіне және оны емдейтін ... ... ... ... ... алдында мұны ... етіп ... ... ... елді мекенінен лепрозорий
құрылысын бастау сауалдарын ... ... ... медициналық колледжі Сыр өңірі аймағындағы
ғана емес, республикамыздағы ең байырға орта ... оқу ... ... ... АССР ... сақтау халық комиссариатының ... 15 ... ... алғаш «Әйелдер бөлімінің Х жылдығы» атындағы
қазақтың ... ... ... ... ... ... кейінгі жылдары фельдшер-акушер мектебінде, кейін ... ... ... ... М.Е.Егорова, М.Н. Яньшин тәрізді
белгілі дәрігерлер ұстаздық жұмысты қоса атқарып, араулы орта ... ... ... өз ... қоса ... 1952 жылы ... болып келген София Өтегенқызы Мақашева көп ұзама-ақ облыстық
денсаулық ... ... ... ... қолға алды. Сол кезеңдерде
фармацевт, стоматолог, санитарлық-фельдшер, фельдшер-лаборант мамандықтары
қосылды. Бұл уақытта оқу орны тек аудан мен ... ... ... ... ... ... орта білімді мамандармен қамтамасыз
етуге қабілетті еді. Сондықтан, Арал, Қазалы, Қармақшы, Шиелі, ... ... ... ... ... ... ... тапшылығын
жою үшін іргелі жұмыс атқарылды. Соның арқасында ... тез ... ... ... ... қызмет көрсету сапасы біршама
жақсарды [13,3б].
Майданнан аман оралғаннан кейін институт бітіріп, көп ... ... ... ... бас ... болған Тұрсынбай Әшімов,
соғыстан кейін де, отставкаға шыққанша әскери дәрігер болып істеп, ... аса ... ... ... ... ... ... ағаларымыз өздерінің алғаш ұшқан ұясымен қарым-қатынасты үзбей,
оқушылармен жиі кездесіп, ақыл кеңесі мен естеліктері ... ... ... ... ... үлес ... ... аралығында медицина училищесінің директоры қызметін
Сара Төлегенқызы Дәуітбаева, ал директордың оқу-тәрбие жұмыстары бойынша
орынбасары қызметін ... ... ... ... ... ... техникалық базасының жақсарған кезеңі ретінде
тарихта ... Жаңа оқу ... мен 444 ... ... ... ... ... жаңа оқу кабинеттері ашылды. Олар қажет көрнекті оқу құралдармен,
жабдықтармен қамтамасыз етілді. Бұл кездері оқушылар саны 1 ... ... өте ... ... ... Оған қоса орта ... ... облысты толық қамтамасыз ету үшін Арал, ... ... ... Жаңақорған аудан орталықтары мен Ленинск қаласында училище
филиалдары ашылды. [15,8-10б]
Қорытынды
1946-1991 жылдар ... ... ... ... ... ... емдеу мекемелері кеңестік саяси-экономикалық жүйе жағдайында халыққа
әлеуметтік және медициналық қызмет көрсетуде ... зор ... ... ... ... ... ... жұмыстар кеңес елінің соғыстан
кейінгі жылдардағы тарихи ламу ... ... ... Облыс
тұрғындарына медициналық қызмет көрсетуде ілгерілеу жүргенімен ... ... ... ... ... ... әміршіл-әкімшіл
әдіспен алға басты. Осы жылдар аралығында халыққа медициналық ... ... мен ... ... ... ... мен қызмет
көрсету сапасы әлемдік медицинаны былай қойғанда одақтық және ... ... ... Медицина саласына қарасты ... ... іске ... ... ... ... көтеруде бірсыпыра
жұмыстар атқарылды. Медицина саласына көмек қоғамдық тұтыну ... ету ... ... ... ... жылдары оның едәуір бөлігі
жәрдемақы, зейнетақы және стипендия ... ... ... ... денсаулық
сақтауға, мәдени және тұрмыстық қызмет көрсетуге жұмсалды. Бірақ ... ... ... медициналық қажеттерін өтеуін қанағаттандыра
алмады. Қоғам өмірінің барлық салаларында: саяси, экономикалық, әлеуметтік
және ... ... ... ... ... орын алған тоқырау
көріністері – медицина саласында да ... КСРО ... ... ... қызмет көрсету жүйесі әлемдегі ең озық ... ... ... ... жаңа ... технологиялық құралдармен
жабдықталуы сын көтере алмайтын. Республика көлеміндегі ... ... ... ... ... қарқынды дами алған жоқ. Бұған шамадан тыс
орталықтандыру, ведомстволық ... ... ... ... ... ... ... дәрігерлері облыс медицинасын, оның халыққа ең жақын
салаларын дамытуға құқығы болмады. Бәрі ... ... ... ... медициналық қызмет көрсетудің барлық саласы, оның аурулардың
алдын алу және тікелей хирургиялық ... ... да ... ... өмір ... ... ... медицина түгелімен мемлекеттік
бюджеттің мойнында болды. Ақылы медициналық қызмет ... ... ... емес еді. ... мен орта буын медицина қызметкерлердің еңбек
ақысын ... ...... ... ... Бұл кезегінде медицина саласында жағымсыз
көріністерге орын берді.
Осы мерзімдегі медициналық саланың ... ... ... ... ... ұлттық медициналық кадрлардың біржола қалыптасуы
және одан әрі дамуы болды. 70-90-шы жылдарының ... ... ... ... мен ... ... ... медициналық салалар бойынша
ұлттық кадрлармен толықтырылды. 1946-1991 жылдардағы облыс денсаулық сақтау
бөлімі мен ... ... ... – Қызылорда облысы тарихының
құрамдас бөлімі болып табылады. Бұл мыңдаған ақ ... ... ... тарихы. Кеңес жылдарында даярланған көптеген медициналық кадрлар
бүгінде де өздерінің еңбек өмірбаянын жалғасытуда. Нақ ... ... мен ... медицина саласының нарықтық қатынастар жүйесіне ... ... ... ... осы мерзімдегі облыстық денсаулық
сақтау бөлімі мен емдеу мекемелерінің ... ... ... ... ету үшін және ертеңге қажетті озық үрдістерді
сақтау үшін қажет.
Түйіндей келгенде 1946-1991 жылдары облыстық ... ... ... ... ... ... тарихи тағылымдарынан сабақ алу ... ... ... басшыларының ғана міндеті емес, облыс
жұртшылығының міндеті болып ... 2010 ... 29 ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың халыққа кезекті
Қазақстан халқына деген ... ... ... ... ... қорғау біздің мемлекеттің басты ... ... ... ... ... медициналық көмек көрсетуді
одан әрі жақсарту заман талабы болып қала бермек [16,4б]. «Халық денсаулығы
– ол ... ... ... мақсаттарына жетудегі табысының
ажырамас құрамдас ... ... ... ... ... ... мен ақы төлеу жүйесін енгізуді дайындалуда.
Салауатты өмір ... мен ... өз ... үшін ... ... – міне осылар денсаулық саласындағы және халықтың
күнделікті тұрмысындағы мемлекеттік ... ең ... ... ... ... айтқан тағылым-сабақтарының бұдан ... да ... ... одан әрі ... ... тигізетіні сөссіз.
Пайдаланған деректер мен әдебиеттер тізімі:
1. Назарбаев Н.А. Идейная консолидация общества как условие ... // ... ... 1993 г., 9 ... 4 с.
2. Омаров Е., Смағұлов С., «Сыр ... ... ... 2001, ... Ж.Карагусов. Партийная организация Казахстана в борьбе за осуществление
политики коммунистической партии Советского Союза по подготовке кадров
новой ... ... ... ... ... к.и.н. Москва., 1954 г, 7-б.
4. Абжанов Х. ... ... ... в ... ... ... 1988 г, ... Королева Л. Компартия Казахстана – организатор медицинского образования
в республике (1928-1941). Автореферат диссертации к.и.н. ... г, ... ҚОММ ... 41-іс., 1-тізбе., 122-б.
7. ҚОММ 235-қор., 44-іс., 1-тізбе., 198-б.
8. ҚОММ ... ... ... ... ... Е., ... С., «Сыр медицинасы»/ХІХ-ХХ ғғ/ Қызылорда:
«Тұмар»., 2001 ж, ... ҚОММ ... ... 1-тізбе., 96-б.
11. ҚОММ 235-қор., 46-іс., 1-тізбе., 253-б.
12. Омаров Е. «Денсаулық – басты байлық» // Ленин ... №12 1987. ... ... ... А. ... ... ... //Сыр бойы. №32. 2008.
22 қазан. 3-б.
14. Күлімбет М., Оспанов А. «Келбеті кемел колледж» Алматы., ... ... ... Р. ... ...... ... мамандар даярлау»
//Қазақстан кәсіпкері, №3. 2005. 8-10 б.
16. «Жаңа онжылдық жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның ... ... ... ... ... ... Жолдауы., 4б.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан театрлары. Театр тағдыры және көркемдік сапа10 бет
1941-1991 кеңес мектебі мен педагогикасы26 бет
Ежелгі заманғы Қазақстан414 бет
Халық шығармашылығының публицистикалық қыры360 бет
Қазақстан тарихы. Дәрістер курсы116 бет
Қазақстанның саяси-экономикалық жағдайы туралы50 бет
"Оттегімен емдеу әдістері"4 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу"19 бет
"Сиырдың тақия қарнына зонд енгізіп емдеу."6 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь