Кетоз, остиодистрофия

Жоспар
Кіріспе .........................................................................................3
I.Әдебиетке шолу........................................................................4
II. Негізгі бөлім............................................................................6
2.1. Белоктардың алмасуы және оның реттелу..........................6
2.2. Көмірсулардың алмасуы және оның реттелуі.....................9
2.3.Майлардың алмасуы және оның реттелуі...........................12
2.4. Зат алмасуының бұзылуынан болатын аурулар..............15
III.Қорытынды............................................................................28
ІV.Қолданылған әдебиеттер тізімі…………………...................29
Кіріспе
Тірі организм өзнің күрделі химиялық құрамының салыстырмалы тұрақтылығын сақтау мүмкінідігімен ерекшеленеді. Осының арқасында оның тітіркенгіштік, қозғышытық қасиеттері мен қсу, даму, көбею сияқты қызметтері атқарылады.
Организмнің әрбір торшасының молекулярлық құрамы үздіксіз жаңарып отырады. Олардың кейбіреуі толық бұзылады да, жаңа молекулалармен алмасады, ал кейбіреулері жартылай өзгерістерге ұшырайды. Осындай өзгерістер үстінде кейбір заттар өзінің биологиялық құнын толық жояды да, тез алмастырылып отырады. Сол себепті кез келген организм өзінің тіршілік әрекетін сақтау үшін сыртқы ортадан құрлыс материалдарын қабылдап отыруға мәжбүр болады. Тіпті организм сүйеніші болып табылатын сүйектің өзі құрамын үздіксіз жаңартып отырады. Тірі организмдегі осындай химиялық және физикалық өзгерістер жиынтығын зат алмасу деп атайды.
Жеке клеткалар мен бүкіл организмдегі зат алмасу организмге сыртқы ортадан азық құрамында келген қоректік заттарды өзгерістерімен, олардың цитоплазма құрамына енуімен байланысты. Демек, зат алмасу тіршілік процесінің химиялық қозғалысы.
Тірі материяның химиялық жүйесіне тән қасиеттің бірі-пластикалық және энергия алмасуының тұтастығы. Клеткалардың құрамындағы химиялық заттар бір жағынан құрамының тұрақтылығымен ерекшеленсе, екінші жағынан ферменттердің әсерімен ыдырап, энергия көзіне айнала береді. Бұл қасиеттер каллоидтар түрінде кездесетін ірі молекулалы қосылыстарға тән. Демек, зат пен энергияның алмасуы бір тұтас прцестің екі беті.
IY. Пайдаланылған әдебиеттер

1. Ығылманұлы О. «Малдың жұқпалы патологиялық анатомиясы», Алматы,1997 ж
1. 2. Б.В.Уша, И.М. Беляков, Р.П.Пушкарев «Клиническая диагностика внутренние незаразных болезни животных» 2004 г.
2. 3. Васильев, Воронин, Дугин «Практикум по клинической диагностике болезни животных» 2004 г.
3. 4. Смирнов, Постников «Клиническая диагностика внутренние болезни сельскохозяйственных животных» 1981 г.
4. 5. Қожанов.К.Н «Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары» Семей 2005
5. 6. Несіпбаев Т. « Жануарлар физиологиясы » А.: Қайнар, 1995 ж
6. 7. Қайырханов Қ.К. « Жануарлар биохимиясы », А.: « Ана тілі» , 1993 ж
7. 8. Беляков И. М. «Практикум по клинической диагностике с рентгенологий»
8. 9.Беляков И. М. «Диагностика внутренниых незаразных болезей сельскохозяйственных животных» М.: Колос, 1975 г.
9. 10. Уша Б. В, Кельдштейн В.А., «Клиническое исследования животных» - М.: Агропромиздат, 1986 г
10. 11. Назаров Ю. М «Малдың жұқпалы емес аурулары» Алматы, 1993 ж.
11. 12. Кодаов К.Н. «Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары», Семей,2005ж.
12. 13. Қожанов К.Н. «Қосымша оқу құралы»
13. 14. Ахметов. Ж. Б. «Патологиялық анатомия», Алматы, 1993 ж
14. 15. Жанұзақов А. «Мал фельдшерлігінің анықтамалығы», Алматы «Қайнар», 1976г
15. 16. Скрябин К.И. «Ветеринарная энциклопедия», Москва,
16. «Советская энциклопедия», 1968 г.
17. 17. Сайдулдин Т. «Ветеринарлық індеттану» Алматы, 1999 ж I бөлім
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан Аграрлық-техникалық
Университеті
«Жұқпалы емес аурулар ... ... ... ... ... аурулардың диагностикасы»
Орындаған: ВМ-35 топ студенті
Хангужина Г.А ... ... ... ... Ф.Б. ... ... ... шолу........................................................................4
II. Негізгі бөлім............................................................................6
.1.Белоктардың алмасуы және оның реттелу..........................6
.2.Көмірсулардың алмасуы және оның реттелуі.....................
.3.Майлардың алмасуы және оның ... Зат ... ... болатын аурулар..............15
III.Қорытынды............................................................................
ІV.Қолданылған әдебиеттертізімі…………………...................
Кіріспе
Тірі организм өзнің күрделі химиялық құрамының салыстырмалы тұрақтылығын сақтау мүмкінідігімен ... ... ... оның ... ... ... мен қсу, ... көбею сияқты қызметтері атқарылады.
Организмнің әрбір торшасының молекулярлық құрамы үздіксіз жаңарып отырады. Олардың кейбіреуі толық бұзылады да, жаңа молекулалармен алмасады, ал ... ... ... ... ... ... үстінде кейбір заттар өзінің биологиялық құнын толық жояды да, тез алмастырылып отырады. Сол себепті кез келген организм өзінің тіршілік ... ... үшін ... ... құрлыс материалдарын қабылдап отыруға мәжбүр болады. Тіпті ... ... ... ... сүйектің өзі құрамын үздіксіз жаңартып отырады. Тірі организмдегі осындай химиялық және физикалық өзгерістер жиынтығын зат алмасудеп атайды.
Жеке клеткалар мен ... ... зат ... организмге сыртқы ортадан азық құрамында келген қоректік заттарды өзгерістерімен, олардың цитоплазма құрамына ... ... ... зат алмасу тіршілік процесінің химиялық қозғалысы.
Тірі материяның химиялық жүйесіне тән қасиеттің бірі-пластикалық және энергия ... ... ... ... ... заттар бір жағынан құрамының тұрақтылығымен ерекшеленсе, екінші жағынан ферменттердің әсерімен ыдырап, энергия көзіне айнала береді. Бұл ... ... ... ... ірі ... қосылыстарға тән. Демек, зат пен энергияның алмасуы бір тұтас прцестің екі беті.
І. Әдебиетке шолу
Т. Несіпбаевтыңайтуы ... зат ... ... тығыз байланысты екі прцестің жиынтығы. Олар ассимиляция немесе аноболизм және ... ... ... ... ... ... заттардан клеткалар құрамындағы күрделі органикалық қосылыстар түзіледі, клеткалардың құрылымы күрделіленді. Бұл ... ... бос ... ... ... нәтижесінде клеткалардағы күрделі қосылыстар қарапайым заттарға ыдырап, энергия босайды (экзоэргиялық құбылыс). Бұл энергияны организм өзінің тіршілік әрекетін сақтау, өсіп өну үшін ... және ... ... ... ... ... жылу энергияларына) айналдырады. Анаболизм әр текті, әр түрлі межелерден басталып, белгілі бір өнім ... ... ... ... ... бір ... углеводтар, майлар) басталып, әр түрлі өнімдер түзумен аяқталады. Зат ... ... үш ... ... Оның алғашқы кезеңі сыртқы ортадан қабылданған қоректік заттардың ... ... ... ... өңдеудент өтіп, қорытылуынан басталады. Сол себепті ас қорыту процесін зат алмасудың бастапқы кезеңі деп ... ... ... ... зат алмасу процесінжалпы зат алмасу деп атайды. Ол көптеген сыртқы және ішкі ... ... ... ... отырады.
К.Н. Қожановтыңмәліметтері бойынша қазірде малдарда зат алмасудың бұзылуынан болатын 30-дан астам ... ... Бұл ... ... ... ерекшеліктері бар.
Қоректік заттардың (белок,икөмірсутегі, май, витамин, минералды заттар және т.б.) ... ... ... ... болатын қалдыққа дейінгі алмасу процесін жете білу керек;
Зат ... ... ... ... заттардың қалай түзілетінін және олардың ары қарай қалай ыдырайтынын білу ... ... ... жеке дара ... ... бір бірімен тығыз байланыста болатынын естен шығармаған жөн;
Заттардың алмасуынат көптеген ферменттердің әсер ... ... ... ... реттелетінін ескеру керек;
Заттардың алмасуының қалыпты деңгейде болып, организмде гемостадың сақталуы малдардың ... ... ... ... ... екенін ұмытпау керек;
Бірнеше топты малдың ауыратынына, оларды топтап емдеу ... ... бөлу ... зат ... ... алғашқы сатысында анықтау үшін барлық зерттеу әдістерін (әсіресе лабораториялық) жан жақты қолдана білу керек;
ІІ. Негізгі бөлім
.1. Белок алмасуы және оның ... үшін ең ... ... ... ... жатады. Ол әрбір клетка мен оның цитоплазмасының негізін құрайды. Сол себепті өмір ... ... ... белоксыз тіршілік тоқтайды. Белоктар органикалық заттардың ерекше тобын құрайды. Олар углеводтар мен майлардан түзе алмайды, өйткені оның құрамында азот ... ... ... ... ... ... ... мен майларға айналады.
Организмде белок екі бағытта пайдаланылады: ... мен оның ... ... ... түзу үшін құрылыс материалы және қуат көзі ретінде.
Белоктар дене массасының негізін ғана құрап қоймайды, сонымен қатар олар маңызды ... ... ... ... ... ... белоктар төмендегіше топтастырылады.
Клеткалардағы әр түрлі химиялық реакцияларды жүргізетін биокатализаторлар-ферменттер.
Клетка ішіндегі белгілі процестерді ... ... ... белоктар.
Сапасы жағынан қоректік белоктар.
Уытты белоктар-токсиндер.
Зат тасымалдаушы белоктар.
Бұлшық еттің жиырылуын қамтамасыз ететін белоктар.
ДНҚ-ның қызметін реттейтін белоктар.
Белоктарға ... ... ... тән. Әр ... малдың, жеке малдың немесе бір организмнің жеке органдары мен тканьдерінің ... ... ... ... ... ... ... түрлік, индивидтік, органдық, тканьдік ерекшеліктер тән. Міне осы ... бір ... ... ... екінші түлік малына құюға болмайды, немесе бір организмнен басқа организмге органдарды аударып отырғызу сәтсіздікпен аяқталады.
Белоктардың ... ... ... ... ... кіретін, белоктардың сипатына байланысты. Мысалы, ет клеткаларының құрамына басқа клеткада ... ... және ... белоктары, дәнекер тканьінде –коллаген белогы, қан құрамында –альбумин, глобулин, фибриноген, сүтте–казеин белогы, т.б. кездеседі.
Организмдегі белок ... ... ... ... ... олар ... ыдырап және түзіліп отырады (схема).
Тканьдер блогы
Түзілу ... ... ... туындылары
сіңу
Азық бөлігі
Амин қышқылдары
Амин қышқылдары
Белок алмасуының ақырғы өнімдері
-схема. Белоктардың ыдырауы мен түзілуі арасындағы байланыс.
Таңбаланған атом әдісімен -7ай ішінде ... ... ... артық мөлшері алмасып отыратыны анықталды.
Организмге түскен күрделі белоктар ас қорыту ағзаларының ферменттерінің әсерімен амин қышқылдары мен ... ... ... ... ... ... ... амин қышқылдары түрлі мақстта пайдаланылады. Олардан дене ткаьдерінің және түрлі өнімдер (сүт, жұмыртқа, жүн) белогы ... ... ... реттелуі. Белок алмасуын реттейтін орталық мидың гипоталамус аймағында ... ... оған ... басқа бөліктерінің де әсері бар. Сопақша миды зақымдаған кезде белоктың алмасуы бұзылады. ... ... ... ... ... ... оған ми қыртысы әсерт етеді деген сөз.
Белоктың алмасу қарқынын қалқанша без гармоны күшейтеді. Аталған бездердің жұмысы ... ... ... қарқыны төмендейді. Тироксин бауырдағы дизаминдеу процесін күшейткді, ал өсу гармоны бұлшық белоктың синтезделуін жақсартып, клеткадағы РНҚ мөлшерін арттырады.
Белоктың ... ... ... үсті безінің қыртыс бөлігінің гаомондары да әсер етеді. ... ... мен ... ... ... ... зәрмен азоттың бөлінуін арттырады. Глюкокортикоидтар белоктар мен амин қышқылдарының ыдырауын шапшаңдатып, организмнен азоттың бөлінуін арттырады.
.2. ... ... және оның ... биологиялық маңызы.Көмірсулар-құрамында көміртегі, сутегі және оттегі бар ... ... ... Олар ... до-, ... ... ... Маль денесінің құрғақ затының %көмірсулардың үлесіне тиеді.
Көмірсулар организмде жеңіл ыдырап, өз деполарынан шапшаң босанады да, оңай ... Сол ... ... ... қуат ... болған жағдайда, ең алдымен көмірсулар пайдаланылады.
Көмірсулар организмде негізінен қуат көзі ретінде пайдаланылады ... ... ... ... сонымен қатар олар түрлі күрделі қосылыстардың құрамына кіреді.
Олар бұлшық еттердегі биохимиялық процестер мен ... ... ... рөл ... Сол ... қан ... ... мөлшері азайса дене температурасы төмендеп, организм әлсірейді, орталық нерв жүйесі мен бұлшық ет ... ... ... жұмысы нашарлайды, дене дірілдеп, мал қатты терлейді. Қант деңгейі күрт төмендесе, тіршілік тоқтап қалады.
Күйіс ... ... ... ... ... ... микроорганизмдері әрекетімен азық құрамындағы көмірсулар анаэробтық гликолизге ұшырап, пирувт және лактат арқылы ұшпалы май ... ... ... және майлы қышқылға айналады. Демек, күйіс малында көмірсулардың негізгі ыдырау өнімдері ретінде ... емес ҰМҚ ... де, ... ... аз ғана ... ... ... деген мұқтаждығы эндогендік синтез арқылы қамтамасыз етіледі.
Күйіс малы қанында глюкоза деңгейі төмен және ол азықтандыруға байланысты өспейді. ... ... мен ... ... ... ... ... немесе гипогликемия түрлері байқалады. Мұндай ауытқулар мысалы ретінде азықта көмірсу жетіспеуінің, немесе белоктар мен майлардың ... тыс ... ... байқалатын сүтті сиырлардағы кетоз ауруын айтуға болады.
Күйіс малы төлдерінің қанында мес ... ... ... қалыптасқанға дейін глюкоза деңгейі айтарлықтай жоғары болады. Оларда азықтық гипергликемияда ... Төл өсе келе ... қант ... төмендей бастайды. Күйіс малы тканьдерінде басқа малмен салыстырғанда глюкоза нашар тотығады да, энергияның негізгі көзі ретінде ацетат ... ... ... әсіресе сауын сиырлардың глюкозаға деген мұқтаждығы өте жоғары, және де ... ... ... пен амин ... деген мұқтаждығы қте жоғары деңгейде қалыптасады. Күйіс малының глюкозаға мұқтаждығы және оны қамтамасыз ету жолдары шамамен мына ... ... ... ... ... ... 13 кг сүт ... сауын сиыр
Массасы кг суалған қой
Жалпы тәуліктік мұқтаждық (г)
Қамтамасыз ету жолдары: глюкоза есебінен
Гликоген мен ... ... ... ... ... ... малында глюконеогенз қарқыны қандағы инсулин мен глюкагонгормондарының ара қатынасына ... ... Өз ... бұл ... ... қан құрамындағы ҰМҚ мен амин қышқылдарының мөлшеріне байланысты өзгереді. Инсулин мен өсу гормоны бұл ... ... ... тканьдерде пайдалануын күшейтсе, глюкагон глюконеогенез процесін жандандырады және бұл прцесте лизин қышқылынан басқа барлық амин ... ... ... ... және оның реттелуі.
Липидтердің биологиялық маңызы.Липидтер деп май мен май тектес заттардан құралған органикалық қосылыстар тобын айтады. Мал массасының орта ... ... ... май протоплазмалық және қордағы болып екіге бөлінеді. Протоплазма майынан клетка мембранасының, митохондридің, микросомның құрамына енетін майлар жатады. Оның құрамы мен ... ... ... көп ауытқымайды. Май ми клеткалары, жыныс бездері және шәует құрамында айтарлықтай көп болады.
Қорадағы майға тері шелінің, шарбымайлары, бүйрек, жүрек ... ... ... жиналған майлар жатады. Май клеткалары –адипоциттер , альверларлық ұлпалар мен ет талшықтары арасында да орналасады. Адипоциттер құрамындағы ... ... ... ... ... түрі.
Майдың биологиялық құндылығы–оның энергия көзі болуында. Организмде 1 г белок,немесе көмірсулар тотыққанда ,7кДж энергия бөлінсе,г май,9кДж энергия бөлінеді. ... ... ... ... өсу ... ... табылатын линол қышқылының көзі,жылу изоляторы, кейбір биологиялық белсенді заттардың ... Олар ... ... А,Д,Е ... ... сорылуына мүмкіндік туғызады, қой шайырының, құстардың тері майының ... ... ... малында майлар алмасуының ерекшеліктері.Ас қорыту жүйесінің құрлыс және қызмет ... ... ... ... әсер ... Мес ... ... және липогенез процестері қатар жүріп, май қышықылдары түрленеді, глицеринмен галактоза ыдырап, май қышқылдары сорылады. Осының салдарынан ішекке липидтер күрделі ... өтіп ... ... Орта ... май ... қарыннан бірден қанға сіңеді. Ірі молекулалы май қышқылы , моно және диглицеридтер көбіне ішекте сіңеді де, хиломикрондар мен липопротеидтер түрінде ... ... ... ... ... ... ішегінде негізінен олардың денесінің липидтік құрамына сәйкес келетін қаныққан май қышқылдары сорылады.
Күйіс малы үшін қарында микробтық ферментация кезінде ... ... май ... ... ... және майлы қышқылдарының маңызы зор. Сірке қышқылы липолиз бен липогенез процестерін теңестіріп тұратын маңызды фактор. Ол май қоймалары мен ... ... май ... ... тотығатын субстраттардың бастапқы көзі болып табылады. Майлы қышқылы да бауыр мен мес ... ... ... ... ... соң, ... түзу үшін және энергия көзі ретінде жаратылады. Сауын сиыр желіні артерия қанындағы ацетат пен бета–сибутираттың жалпы ... ... ... ал ... ... ... ... малының қанындағы липидтердің /4бөлігі фосполипидтер мен холестериннен, ал қалған ... ... ... май қышқылдарынан, ҰМҚ тұрады. Азықтандырғаннан кейін қан құрамында ҰМҚ мен кетонды заттардың концентрациясы ... ... май ... ... азаяды.
Күйіс малында май алмасуында бауыр мен май тканьдерінің қызметі басқа жануарлармен салыстырғанда анық жіктелген.Олардың май ... май ... ... және ... ал ... ... жақсы маманданған. Басқаша айтқанда, организмді қуатпен қамтамасыз ететін екі процесті өткізуге, екі түрлі орган машықтанған, сондықтан ... ... ... тегінің көзі үшін бәсеке болмайды.
Сонымен қатар сірке қышқылы, эфирленбеген май ... ... амин ... үшін май ... мен желіннің арасында бәсекелестік байқалады (сиыр тәулігіне -1,5кг сүт майын бөледі) осыған байланысты бұл ... ... ... көзі ... мен ... ... мен үйлесіп отырады. Атап өтер жайт, күйіс малында басқа түлікпен салыстырғанда майлар алмасуының гармондық реттеу тетігі нашарыоақ дамыған. Күйіс малында ... май ... ... байқалмайды.
.4. Зат алмасуының бұзылуынан пайда болатын аурулар.
Заттардың алмасуының бұзылуынан болатын ауруларды ... ... мен ... ... ... зер қоя ... 4 топқа жіктеуге болады:
Организмдегі негізгі заттардың (көмірсутегі, май, ... ... ... ... ... ... дистрофия, кетоз, миоглобинурия, гипогликемия):
Минералды заттардың алмасуның бұзылуының басымырақ болуы (сүйек дистрофиясы, ... ... ... ... ... ... тыс артық түсуінен болатын аурулар. Бұл аурулар ... бір ... ... кездеседі (гипокобальтоз, гипокупорз, еттің ағарып ауруы, цинктің, йодтың, марганецтің жеткіліксіздігі, бордың, селеннің, никельдің, молибденнің көп болуы):
Гиповитаминоздар ... ... ... ... ... тиаминнің, цианокобаламиннің және т.б. витамндердің жеткіліксіздігі)
Ішкі бездердің ауруларының ішінде зерттелгендері қантты және қанттсыз диабеттер, туғаннан кейінгі гипокальцемия, ... ... ... ... ... болатын аурулардың жартысына жуығы ішкі жұқпалы емес аурулардың салдарынан болады. Кез келген зат алмасуының бұзылуы жеке ауру бола ... ... ... ауру ... ... ... ... аурудың белгілері жақсы біліне бермейді және аурудың басталуы мен оның клиникалық ... ... ... ... ... ... ... бірақ та ауру малдардың өнімділігі төмендейді, тұқымдануы нашарлайды, ... ... төл ... ... резистенттік қабілеті нашарлайды.
Себептері.Рационда организмге қажетті заттардың толық ... нерв ... ... қызметінің бұзылуы, ішкі бездердің секреттерінің дұрыс бөлінбеуі, сиырлардың сүтті ең көп беретін кезінде организмде ... ... ... ... азықтандыру, сиырлардың кенеттен майлануы, құрамында амин қышқылы көп тұрып ... ... ... ... ... ... кетоз ауруы (ketosis)ас қорыту жүйесі және зат алмасу жүйесімен сипатталатын, гипогликемияның пайда ... ... ... ... ... ... бүйрек үсті безі мен гипофиздің бұзылуымен сипатталатын ауру.
Кетоз-қанда ацетон қосындалырының ... тыс көп ... ... мал ... ... сүт, іштен шыққан ауа арқылы тым көп мөлшерде сыртқа шығарылып отыруы. Алғашқы кетоз ... ... мол ... ... ... ол ... кейңнгі алғашқы апталарда,кейде жайылымға, серуенге шығармай қолда баққан жағдайда бұзаулау қарсаңында біліне бастайды. Екінші қайтара кетоздар жеке дара ауру ... олар ... ... ... ... ... ... алдыңғы қарындар сазы кемігенде, ретикулоперитонитте, жем шөптен уланғанда, т.б жағдайларда байқалып отырады. ... ... ... ... мен май ... тыс көп ... кезде рационда тез сіңетін углеводтардың жетіспеуі, май қышқылы бар сүрлем жегізу, сонымен қатар малға мүлдем немесе ... бой ... ... ... ... себептері болып табылады. Сүтті сиырларда кетоз полиэтиологиялық табиғи ауру. Аурудың басты себебі ретінде ... ... ... клетчаткалар, крахмал немесе концентрацияланған азықтың көлемінің аз болуымен ... ... өзге ... ... ... кетозды толық құнды азықтанбау және азықтың бір түрін ғана ... ... ... азық көлеміні аздығы, қышқылдың жеткіліксіздігі, рационда қант протеин алмасуларының бұзылуы, сүрлеммен ғана азықтандыру, май қышқылы мен ... ... 3% дан ... ... ... азытың мөлшерден тыс болуынан болады. Аурудың қайталануы кезінде белсенді қимылдың өзгеруі байқалады.
Симптомдары:Ауру субклиникалық және ... ... ... ... ... ... ... кетоз ауруы мынадай ауру белгілерімен сипатталады: гастроэнтеральды, гепатотоксикалық, ацетономикалық және жүйкелік. Бірақ бұл ауру белгілері сирек байқалады.
Ацетономикалық белгі ... ... ... ... келеді. Мұнымен кебу, шөлдеу, тәбеттің болмауы, алдығы қарынның гепатониясы, анемия, тахикардия, полипное, рефлекторлық қозудың жоғарылауы, өнімділіктің ... Бұл ауру ... ... ... мен ... ... өзгерісін тудырады. Қанда кетон денешіктері көлемі көбейеді. Кетономия ацедиоздың дамуымен, кетоз денелерінің несепте көбеюінің пайда ... әсер ... ауру ... ... артуы және болмауымен, жүрек қан тамыр жүйесінің бұзылуымен ... ... ... ... ... паренхиматозды сарғаю белгілері байқалады және ауырады.
Гастроэнтеральды ауру белгісі асқазан ішек жолының өзгеруімен ... ... ... күйіс қайыру ритмінің бұзылуы, кекірудің төмендеуі, үстіңгі өарынның гипотониясы.
Жүйкелік синдром бұл белгі көбіне сиырларда туғаннан екі ... ... ... ... ... ... ... терісінің гиперестезиясы, кеуде аумағы, бел аумағы гиперестезиясы, содан соң сопорозды және коматозды ... ... ... ... ... ... қатар мына белгілермен де сипатталады: құрсақ бұошық етінің сіресіп, ... ... ... ... ... ... кеміп, малдың қоңы төмендеп кетеді, жүннің өңі бұзылады, маңдай жүні түседі, тері қабынады, терінің ... ... мао ... көп ... Кілегей қабықтары бозарып, сарғыштанып тұрады. Тәбеті азайып бұзылады немесе тартпайды, күйіс қайыруы ... ... ... ... ... сазы ... ... береді, іш өтуі іш қатымен ауысады. Бауыры ауырып, ұлғаяды. Дене температурасы көбіне нормадан төмендеп кетеді, тамыр ... ... алуы ... ... Аурудың әбден асқынған сатысында терінің сезгіштігі күшейеді, қозу ... ... ... ... ... ... ... тұрысының бұзылғаны, бөксе жағының шойырыла бастағаны байқалады. Сүттен, несептен және ... ... ... ... иісі ... ... кетон денещіктерінің мөлшері (гиперкенемия) 100 мл қанға 7-160мг шамасына дейін артады, (нормасы-100мл 2-6мг), қанттың мөлшері (гипогликемия) 100мл қанға 15мл ... ... ... ... мл ... ... қорының мөлшері 30% СО2 шамасына дейін азаяды (нормасы-50-62 об % СО2), несептегі кетон денешіктерінің мөлшері (кетонурия) 100мл ... 960мг ... ... ... (нормасы-100 миллилитрге 1-9мг),олардың сүттегі мөлшері де (кетололактия) миллилитр қанға 80мг шамасына дейін артады (нормасы-100 ... 8 мг ... ... жіті ... ... тән ... қарын мен аш ішектің созылмалы түріне (шала білінетін) тән ... мен аш ... ... және ... қорының жетіспеуінен зақымдануы.
Аурудың барысы:Ауру жіті немесе созылмалы түрде өтеді. Дер ... ... мал -30 ... кейін жазылып кетеді.
Диагноз:Анамнез мәліметтеріне негізделіп диагноз қойылады, негізінен ... ... қан, ... және сүтті лабораториялық зерттеуден өткізеді. Несеп құрамындағы кетон денешіктерін анықтау үшін ... ... ... ... жем азық рационынан шығарылып тасталады, оған сапалы пішен, көк шөп, қант қызылшасы, ... ... ... ... минералдық үстеме азық немесе кобальт сульфаты, А және Д витаминдері енгізіледі. Кетоздың жеңіл ... ... мен ... ... ... ... қолданылатын А қоспасы.5-2 литр мөлшерінде құрсаққа енгізіледі де, күн ара (4 ... ... ... ... ... ... түрінде Б қоспасы қолданылады. Қандағы қанттың мөлшерін арттыру үшін құрсаққа 40% глюкоза ерітіндісін глюкоза ерітіндісін 300-500 мл ... ... ... ... қызметін күшейтетін және іс жүргізетін тұз, жүрек препаратын тағайындайды.
Алдын алу шаралары:Сиырларға қант ... ... ... азық беріледі, мұнда протеинмен қоректендіру мөлшері қадағаланып отырады. Малға үнемі бой ... ... ... ... ... ... ... үсті безінің жүйесінің, қаоқан безінің, бауырдың, жүректің, бүйректердің және т.б. ағзалар мен жүйелердің қызметтерінің бұзылуымен сипатталатын, көбінесе созылмалы түрде ... ... ... ... мен көп төл беретін саулық қойлардың арасында жиі кездеседі. Аурудың себептері жоғарыда келтірілгендей.
Дамуы. Рацион құрамына байланысты энергияның жеткіліксіздігі организмде ... пен ... ... ... ... ... үшкарбон қышқыл цикліндегі ацетил-КоА ның тотығуы шабандайды. Глюкозаның жетіспеуінен ішкі майлардың, белоктардың, көмірсутегінің есебінен жүретін глюконеогенез процесі де ... де, ... ... май қышқылдары, кетон заттарын түзуге бейім амин қышқылдары пайда болады. Олардан оңай кетон ... (В май ... ... ... ... ... түзіледі.
Остиодистрофия(osteodistrophia)-үлкен малдардың асқынған ауру түрі болып есептеледі, сынғыш ... ... және ... ... ... және Д витамині алмасуларының бұзылулары.
Өту барысына қарай алиментарлы, пуэрперальды, экзоотикалық ... деп ... Бөл ... ... қыс, көктем кезінде буаз және сауылатын мал, көбінесе сиыр, мегежін, ешкі, кейде жылқы, ит және саулық шалдығатыны байқалып ... ... ... ... мен ... ... болуы, олардың ара қатынасының бұзылуы, Д витаминінің өте тапшылығы, ультракүлгін сәуленің жеткілікті түсірілмеуі, малдың күн сайын серуенге шығарылмауы, ішек ... ... ... түрде қабынуы, жем шөп рационының жалпы қоректілігі, ... ... ... болмауы, малға борсып кеткен азық беру және т.б.
Пуэрперальды остиодистрофия-жүктілік кезінде дамиды. Фосфор және ... ... мал ... ... ... ... құрамындағы марганец, магний, кобальттың жетіспеуінен болады.
Симптомдары. Аурудың алғашқы сатысында малдың ... ... ... ... ... бауырдың тұйықталған жерінің қалыңдай түскені, жүннің оңа бастағаны, жүннің түлеуінің кешеуілдегені, терінің құрғап кеткендігі, тәбеттің бұзылғаны, кекіре беру ... ... ... ... байқалады. Тамыры жиі соғады, жүректің соғуы бәсеңдейді, ... ... ... естіледі, сүттілігі кемиді. Шудың кешігіп түскені, жатыр кілегей қабығының қабынатыны жиі кездеседі.
Аурудың екінші ... азу ... ... бастағаны, аяқтары ақсайды, буындарының жуандағаны, құйымшақтың соңғы омыртқаларының жұмсара түскені, белдеме омыртқаларының қолмен сипағанда ауыратындығы, ... ... ... жақ сүйектерін қаққанда ауыратындығы, буынға сұйық зат жиналатындығы, буын қабынғаны, тұяқтарының өзгеруі, аяқтарын алма ... ... ... ауру мал ұзақ ... ... әрең ... іш тастайды, көп жатқасын терісі жұқарады, төлі әлжуаз болып туады.
Аурудың ... ... ... ... ... ... құйрығы да жұмсап, майысқақтанады, құйымшақтың төмен қарай ... ... ... ... ... ... ... (сколиз-бір жағына қисайып кету) байқалады. Мүйектің сынуы, құйымшақ терісінің ... ... ... ... ... сүт ... ... Шошқа мен ешкіде аурудың бастапқы кезіндеқояншықты талу, бас сүйектің, астыңғы жақ сүйектің қабынуы біліне бастайды.
Қан ... ... ... ... ... 100 ... ... кем) органикалық емес фосфор мөлшерінің (100 миллилитрге 4,5миллиграмнан кем) кеміп ... ... ... ... арта ... белгілі болады. Рентгенге түсіру және сүйек тканьдері ... ... ... ... бір ... ... ... және оның қаншалықты кеуектенгені анықталады.
Диагноз:Анамнез мәліметтеріне, клиникалық белгілеріне және ... ... ... барысы:Созылмалы түрде өтеді. Асқыну тұрғысынан қарағанда, мұнда бронхылардың ... ... ... төл ... ... ... ... дәнекер тканьдерінің қабынуы, ішек кептелуі мүмкін.
Емі:Жем шөп рационы кальций ... ... ... ОЛ ... ... Д және А ... протеиндерімен байытылады. Малды үнемі бой жаздыруға шығару, оған ультракүлгін сәуле түсіру керек. Рационда кальций жетіспегенде ұнтақталған бор, сүйек ұны, ... ... ... ... ... глюканатының 1% ерітіндісін венаға енгізеді. Ас қорыту жағдайын жақсарту үшін ... ... ... мен қияр тұздығы, өңін жетілдіргіш ретінде ақ тамыр дәрі тұнбасы, глаубер тұзы т.б. дәрілер пайдаланылады.
Алдын алу шаралары: Малға жақсы теңестірілген азық ... және оны ... ... ... алу ісін ... ету ... бақылауға алынған топтың малды үнемі клиникалық лабораториядан ... ... ... ... ірі ... ... фосфор, кальцийферолдардың алмасуларының бұзылуысалдарынан сүйектерде дистрофиялық өзгерістердің (остеомаляция, остиопороз, остиофиброз) болуымен сипатталатын созылмалы ауру.
Бұл аурумен буаз, ... ... ... мен ... жиі, ал ... қой, иттер сирек ауырады.
Дамуы.Сүйектің дұрыс жетілуінен негізі оның минералдануы. Қалыпты жағдайда сүйектің минералдануының жүруі:
Коллагендер, мукополисахаридтер, белок-көміртегі қоспалары АҮФ ... ... ... ... ... фермент түзеді. Олар жоғарғы негізгі заттарға әсер ету арқылы ... ... ... байытады;
Мукополисахаридтер Ca, P, Mg, Na, K т.б. элементердің иондарымен араласып гидрооксиапатит кристалды торын түзеді;
Бұл ... ... бір ... ... ... ... ... миоглобинуриясы. Бұл ауруға ауыр салмақты жылқылар шалдығады.
Аурудың себептері. Қоңы жақсы жылқының бұл ауруы ұзақ уақыт ... ... ... немесе жем мол берілгеннен кейін пайда болатыны байқалады; жылқыға шіріген жем шөп ... ... ... ... ... ... ... болуына күні бұрын себепші болады.
Белгілері.Ұзақ уақыт бойы дем ... ... ... қосылған кезде алғашқы сағаттардың өзінде жылқы терлей бастайды, артқы аяқтарын тәлтіректей басады, ал онан әрі ... ... ... Сауыр тұсының бұлшық еті қатайып, аурудың зардабын сезбейді. Дене температурасы көтеріледі, тамыры жиі ... ... ... ... ... тартады. Несеп пен қиды қиналып шығарады, несептің түсі күңгірт қоңыр. Тәбеті азаяды, ішектің жиырылып созылуы бәсеңдейді. Артқы ... ... ... ... салдарынан жылықы орнынан тұра алмайды, ұзақ уақыт жата берген соң денсі зақымдана береді.
Аурудың барысы. Қатты ауруға ... ... ... ... ... жем ... тасталады, жылқыға жақсы пішен, көк шөп, сәбіз беріледі,оған жұмсақ, қалың төсеніш салынады, 3-4 ... сйын екі ... ... аударып жатқызылады. Қуыққа катетр жіберіп, күн сайын несептен босатады. Тік ішектегі нәжісті шығарып жібермеу үшін жылы сілтілі ... ... ... ... ерітіндісі (1 кг салмаққа 1 мл есебінен) қатарынан 3 күн бойына бір ... және ... ... ... ... ... қатарынан 2-3 күн бойына әрбір 12 сағат сайын венаға енгізеді. Мұның үстіне тері ... ... ... ... онан соң ... метилен көгін 100 мл ерітіндісін венаға құяды. Инсулинді  200-300 МЕ мөлшерінде тері астына енгізу, сауыр бұлшық етіне күн ... ... ... ... ... ... ... Минин лампасымен денені қыздыру жақсы нәтиже береді. Ұзақ жатқандықтан терісінің жансызданған бөлігі хирургиялық жолмен емделеді.
Сақтандыру шаралары. ... ... ... күн ... ... және ... серуенге шығарады, рациондағы жем азықтың мөлшерін азайтады.
Бұлшық ... ... ... жас ... қозының, лақтың, бұзаудың,торайдың, құлынның,ботаның, терісі қымбат аңның, тауық, үйрек, күркетауық, қаз, цесарка балапандарының ауруы, бұл зат алмасудың бұзылуымен және қаңқа ... еті мен ... ... ... ... ... ... болуымен сипатталады.
Аурудың себептері. Жас малдың Е ... ... ... ... ... ... цистинмен, каротинмен, А виаминімен, кобальтпен, марганецпен, йодпен жеткілікті қамтамасыз етілмеуі, сонымен бірге сауын сиырлардың буаз ... сауу ... ... ... жем ... ... Қоаның ызғарлылығы, дұрыс желдетілмеуі, малдың қорада тығыз тұруы осы аурудың асқына түсуіне себеп болады.
Белгілері.Бұзаулардың бұл ... ... 1-2 ... және ... 1-2 ... шалдығатыны кездеседі. Алғашқы кезде жалпы самарқауланатыны немесе жүріс тұрысының шапшаңдайтыны, көз шарасының ... көз ... жалт жұлт ... ... ... ... көз ... дірілдейтіні байқалады. Онан әрі мойыны созылады, белі бүкірейді, аяқтарын шалыс басады, жеке бұлшыө ет топтары сіресіп қалады,аяқтарын аңдап басады және ... ... ... қала береді, аз уақыт ішінде қан сорпа болып терлейді, жүрек қызметі індетті түрде шапшаңдай түседі, естімейді, жүрек сазы ... ... ... соқпай, ентігеді. Қозы көбінесе туысымен немесе алғашқы 2-3 ай ішінде, торай сүтпенқоректенетін кезінде ... ... ... ... ... жалпы самрқау тартатыны, әлсәреуі, бұлшық етінің дірілдейтіні, тәлтіректеп жүретіні, құрысып тырысатыны, талықсыйтыны байқалады. Асқынудың ішінен мұнда (іш ... іш ... ... азаюы. Өлген малды жарып қарағанда жүрек бұлшық етінен өлі еттену ошағының ақшл ... ... ... сонымен бірге қаңқа бұлшық еттерінде де түсі ақшыл (пісірген тауық еті түсіндей), диффузиялық немесе ошақты зақымданудың ... ... ... ... Ауру ... ... және созылмалы түрде өтуі мүмкін. Қатты ауырған мал, ... өліп ... ... ... күтімі жақсартылады. Ол кенеулі диеталық азықпен қамтамасыз етіледі. Ауру маолы емдеу үшін селенит натрийінің 0,1мл есебіне тері астына ... ... етке ... ... ... ... ол 2-3 ... қайталап енгізіледі. Токоферол ацетаты 5-7 күн бойына 10-20 мг мөлшерінде күн сайын 3 рет азықтандырар алдында ішкізіледі. Белокты гидролизат ... 4-8 күн ... ... етке ... бұзауға 40-50 мл, метиониннің немесе цистиннің судағы ерітіндісі 4 күн ... ... ... Буаз мал ... азықпен қамтамасыз етіледі. Қажет болған жағдайда оның денесіне селен препараты, Е витамині енгізіледі.
Мешелмен ауырған күшік
Мешел-зат ... ... ... ... Азық ... ... ... және ультракүлгін сәулелердің жетіспеуінен болады.
ІІІ.Қорытынды
Қортындылай келе организмде көмірсулардың, майлардың, белоктардың алмасуы тығыз байланыста өтетіні белгілі. Оның ... ... бар: ... зат ... ... жеке ... өзара байланыста болады да, организмде жалпы, барлық органикалық заттарға ортақ аралық өнімдер түзеді және денеде бір заттан екінші түрлі зат ... ... ... осы ... зат ... ... ... жағдайда жануарлардың кетоз және остидистрофия аурулары, бұлшық еттің бозаруы ауруы,жылқының параличті миоглобинуриясыпайда болады.Кетоз ... ... ... рационда май қышқылының шамадан тыс көбюінен болса, остиодистрофия ағзаға кальций мен фосфордың жетіспеуінен және Д1 витамині алмасуының ... ... ... өте ... себетерінен болады.
Оларды емдеу үшін ең алдымен олардың рацион құрамындағы азықтардың сапалылығын анықтай отырып, рацион құрамынан жемді алып тастайды. Ал ... ... ... азықтарды, сонымен қатар кетозды емде үшін көк шөп, қант қызылшасы,картоп, шалқан, сірне, минералдық үстеме азықтарды, ... ... ... ... үшін шөп ... кальций мен фосфор теңестіріледі. Азық жеткілікті мөлшерде втаминдермен және протеиндермен байытылады және ... ... таза ... ... оған ... сәулелер түсіріп отыру керек.
IY. Пайдаланылған әдебиеттер
. Ығылманұлы О. ... ... ... анатомиясы», Алматы,ж
. Б.В.Уша, И.М. Беляков, Р.П.Пушкарев «Клиническая диагностика внутренние незаразных болезни животных» г.
.Васильев, Воронин, Дугин «Практикум по клинической ... ... ... г.
.Смирнов, Постников «Клиническая диагностика внутренние болезни сельскохозяйственных ... ... ... ... ішкі ... емес ... ...
. Несіпбаев Т. « Жануарлар физиологиясы » А.: ... ... Қ.К. « ... ... », А.: « Ана тілі» , ж
.Беляков И.М.«Практикум по клинической диагностике с ... ... ... ... ... ... ... М.: Колос, г.
. Уша Б. В, Кельдштейн В.А., «Клиническое исследования животных» - М.: ... ... Ю. М ... ... емес аурулары» Алматы, ж.
. Кодаов К.Н. «Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары», Семей,2005ж.
.Қожанов К.Н. «Қосымша оқу құралы»
. Ахметов. Ж. Б. ... ... ... ж
. ... А. «Мал ... анықтамалығы», Алматы «Қайнар», г
. Скрябин К.И. «Ветеринарная ... ... ... энциклопедия», 1968 г.
. Сайдулдин Т. «Ветеринарлық індеттану» Алматы, ж Iбөлім
27

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ірі қара мал кетоз ауруының патологоанатомиялық өзгерістері30 бет
Саулықтың кетозы27 бет
Кетонқышқылдары12 бет
Остік компрессор4 бет
Бір негізді екі атомды оксиқышқылдар26 бет
Жеке амин қышқылдары алмасуының ерекшеліктері7 бет
Липидтердің метаболизмі23 бет
Полистирол40 бет
Ультркүлгін спектроскопия19 бет
Қантты диабет кезіндегі тамақтану5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь