Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерін оқыту әдістері

Жоспар

Кіріспе 3
1. Бейнелеу өнеріндегі қолданылатын әдіс-тәсілдер 5
1.1 Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерін оқыту әдістері 5
1.1.1 Ауызша әдіс 5
1.1.2 Көрнекілік әдіс 7
1.1.3 Практикалық әдіс 9
1.1.4 Репродуктивтік әдіс 9
1.1.5 Проблемалық әдіс 10
1.1.6 Ішінара ізденіс немесе эвристикалық әдіс 10
1.1.7 Зерттеу әдісі 11
1.2 Педагогтың дайындығы және жаңаша көркем мәдениет 12
2. Баустауыш сынып оқушыларының адам бейнесін бейнелеу тәсілдерін меңгерту жолдары
14
2.1 Бейнелеу өнерін оқытудағы жаңа бағыттар мен әдістемелер 14
2.2 Бейнелеу өнері пәнінде дәстүрден тыс әдіс-тәсілдерді пайдалану тиімділігі
21
3. Бейнелеу өнері сабағына арналған сабақ жоспарлары 24
3.1 «Адам басын бейнелеу» атты тақырыбына 3 сыныпқа арналған сабақ жоспары
24
3.2 Бейнелеу өнерінде оқушыларды ою-өрнек түрлерімен таныстыру 25
Қорытынды 28
Қолданылған әдебиеттер тізімі 30
Кіріспе

Қазіргі кезеңдегі білім беру ісінің негізгі нысаны – жас ұрпақтың біліктілігін қалыптастырып қана қоймай, олардың бойында ақпаратты өздері іздеп табатын және талдай алатын, сондай-ақ ұтымды пайдалана білетін, жылдам өзгеріп жатқан бүгінгі дүниеге лайықты өмір сүріп, қызмет жасауға қабілетті тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру болып отыр.
Елбасының соңғы жолдауындағы алтыншы міндеті де осы заманғы білім беру мен кәсіптік қайта даярлауды, «парасатты экономиканың» негіздерін қалыптастыруды, жаңа технологияларды, идеялар мен көзқарастарды пайдалануды, инновациялық экономиканы дамытуды қарастырады.
Білім беру реформасы табысының басты өлшемі – тиісті білім мен білік алған еліміздің кез келген азаматы әлемнің кез келген елінде қажетке жарайтын маман болатындай деңгейге көтерілу болып табылады.
Әрбір жас жеткешек буын іс-әрекет ету үшін адамзаттың тәжірибесімен жинақталған,қалыптасқан ғылымды игеріп алады,соған сүйенеді. Қазіргі кезде жас ұрпақты оқытып,алған білімін кеңейтіп, көркемдік талғамдарын арттыруда,өмірге көзқарастарын дұрыс қалыптастырып халықтық тәрбие беруде, ізгі мінез-құлық, биік адамгершілік, ұлттық қасиеттерін қалыптастыруда бейнелеу өнері пәнінің атқарар міндеті мол, орны ерекше
Бейнелеу өнері сабағы оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, өмірдегі әсемдік пен әдемілікке сүйіспеншіліктерін арттырады, өз өлкесінің сұлу табиғатын, халқымыздың әдет-ғұрпын, ұлттық өнері мен кеңірек танысуына жол ашады. Оқушы ой-өрісін кеңейтіп,өмірдегі әсемдік пен әдемілікке сүйіспеншілігін арттыру,шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Бейнелеу өнерін оқытуда оқушының шығармашылық жұмыс орындау творчестволық процесі мен оқытудағы оқушы мен мұғалім арасындағы педагогикалық процесс кезеңдерінің сәйкестігі ұтымды нәтижеге жеткізеді. Мысалы мұғалімнің тақырыпты әсерлі бейнелеп түсіндіруі мен оқушының осы тақырыпты әсерлі мазмұнда көркем қабылдау сәйкестігі. Немесе мұғалімнің орындау әдіс-тәсілдерін көрсетуі мен оқушының бейнені орындауға қажетті тәсілдерді бейне формасына сәйкес елестетіп қолдана отырып жұмыс орындауы т.б.
Бейнелеу өнерінің дамытушы күші сананың бейнелеушілік қабілетіне, яғни адамның өмірді түр, түс, пішін, көлем, кеңістік, уақыт арқылы сезімді-бейнелік қабылдау мүмкіндігінде екендігін адамзат пайда болып даму эволюциясы көрсетіп отыр.
Адам өмірді бейнелі пішінде қабылдайды. Бұл адамның генетикалық өрісінен де белгілі. Адамның танымдық табиғатының негізінде бейнелік қабылдау мен іс-әрекет жатыр.
«Ойлау актісі мен оқыту процесінің сәйкестігі» туралы Дж.Дьюй философиялық іліміне қатысты таным және шығармашылық қызмет түрлі ақиқатты құмарлықпен ізденуді, оған талпыну мен ынтаны сипаттап тек-тамырында, түбінде бір тұтастық процестер жүйесін құрайды. Ойлау биологиялық және әлеуметтік дамудың жемісі.
Осы қасиеттер ортақтығы да тәрбие мен шығармашылық – жаратымпаздық процесстер сәйкестігін, және осыған байланысты осы тұрғыдағы ойлау актісі мен оқыту процестерінің сәйкестілік жүйесін құрайды. Бұл әрине білім мен тәрбие беруде оқушы белсенділігін, оның рухани жан дүниесін байытып, оқыту сапасын арттырады. Сана адамның қоршаған дүниені танып білу, бейнелеу қабілеті ретінде оның өмірді суреткерлік бейнелеушілік байланыстарын Д.Кішібеков «Қоғамдық сананың тағы бір көне формасы - өнер. Ол объективті ақиқатты бейнелеп көрсетеді. Көркемдік бейне-құбылыстарды нақты сезімталдық түрде барынша ерекше, типтік тұрғыдан бейнелейді. Былайша айтқанда, ол жалпылық пен жекенің, объективтік пен субъективтік, материалдық пен идеялықтың, диалектикалық ерекшеліктерінің бірлігі. Көркем бейне негізінде дараланған, нақтыланған сын-сипат жатады, сонымен қатар ол дара, жеке, нақты адам бейнесі арқылы көпшілікке белгілі, түсінікті типтерді, құбылыстарды сомдап, бейнелейді, жаманнан жирентеді, жақсыға ынталандырады» - деп көрсетеді.
Курстық жұмыстың мақсаты: Жас ұрпақты өздігінен ізденіп жұмыс жүргізуіне, шеберлік деңгейін арттырып, ынта-ықыласын молайтуға, әсемдік пен сұлулықты көріп, бағалай білуге үйретіп, бейнелеу өнері пәніне өнеріне деген қызығушылығын ояту.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 жыл.
2. «Орта ғасырлардағы дүние жүзі тарихы», - Алматы: Атамұра, 2007 жыл.
3. А.Б.Бишняков, К.В.Ли, Р.Т.Көпбасынов, қазақ тіліне аударған Д.Т.Базарбаев. «Қазақстандағы бейнелеу өнері. ХХғасыр =
4. А.С.Шипанов. «Әуесқой жас суретшілер мен мүсіншілер». Алматы. «Мектеп». 1989, 170-бет.
5. Бишняков А.Б. Базарбаева Д.Т. Мұхаметжанов Д.А. Ли К.В. Көпбасынова Р.Т. «Қазақстанның ХХғ. бейнелеу өнері». Алматы. «Рауан». 1996, 46-бет.
6. Есмаханов А. Ли К. «Қазақстанның қазіргі бейнелеу өнері: кескіндеме, мүсіндеме, графика». Алматы. «Дидар». 1998, 80-бет.
7. Изобразительное искусства Казахстана». Алматы, «Атамұра», 2001, 331-бет.
8. Кузин В.С. «Бейнелеу өнерінің негізгі оқыту» 1-3 сынып
9. Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: «Аруна Лтд.» ЖШС, 2010 жыл.
10. Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Лтд.” ЖШС, 2005
11. Ленардо да Винчи «Живопись туралы кітап».-Мәскеу, 1994 жыл.
12. Михайлова О.В. «Заметки о рисовании человека. Рисунок головы» Москва «Искусство» 1960 год.
13. Мүсәлімов, Теміржан, Самылтыров, Мұхаметқали. «Бейнелеу өнерінің негіздері». Алматы. «Рауан». 1995, 46-бет.
14. Үкі Әжиев. Алматы. «Өнер». 1984, 38-бет.
15. Шорохов Е.В. «Декоративтік суреттен» Мәскеу, 1997 жыл.
16. Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. 2007, наурыз
17. «Ақиқат» журналы 1993, № 42
18. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. «Мектеп» баспасы, Алматы, 1976
19. Сабақ беру тиімділігін арттыру жолдары. Құраст.Б.Сманов.- Алматы: Мектеп, 1989
20. Байжігітов. Бейнелеу өнерінің теориялық мәселелері. Атырау., “Өнер”., 2005
21. Қ.Әмірғази. Қазақтың бейнелеу өнері. Алматы., “Өнер”., 1969
22. Мизамбаев Р. Живопись және оның негізгі мәселелері. Алматы., “Өнер”., 1999
23. А.С.Шипанов. Әуесқой жас суретшілер мен мүсіншілер Алматы .,“Мектеп”., 1986
        
        Жоспар
Кіріспе
3
1. Бейнелеу өнеріндегі қолданылатын әдіс-тәсілдер
5
1.1 Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерін оқыту әдістері
5
1.1.1 Ауызша әдіс
5
1.1.2 Көрнекілік әдіс
7
1.1.3 Практикалық әдіс
9
1.1.4 Репродуктивтік әдіс
9
1.1.5 ... ... ... ... ... ... әдіс
10
1.1.7 Зерттеу әдісі
11
1.2 Педагогтың дайындығы және жаңаша көркем мәдениет
12
2. ... ... ... адам ... бейнелеу тәсілдерін меңгерту жолдары
14
2.1 Бейнелеу өнерін оқытудағы жаңа бағыттар мен әдістемелер
14
2.2 Бейнелеу өнері пәнінде дәстүрден тыс әдіс-тәсілдерді ... ... ... ... ... ... сабақ жоспарлары
24
3.1 атты тақырыбына 3 сыныпқа арналған ... ... ... ... ... оқушыларды ою-өрнек түрлерімен таныстыру
25
Қорытынды
28
Қолданылған әдебиеттер тізімі
30
Кіріспе
Қазіргі кезеңдегі білім беру ісінің негізгі нысаны - жас ұрпақтың ... ... қана ... ... ... ... ... іздеп табатын және талдай алатын, сондай-ақ ұтымды пайдалана білетін, жылдам өзгеріп жатқан ... ... ... өмір ... ... жасауға қабілетті тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру болып отыр.
Елбасының соңғы жолдауындағы алтыншы міндеті де осы ... ... беру мен ... ... ... негіздерін қалыптастыруды, жаңа технологияларды, идеялар мен көзқарастарды пайдалануды, инновациялық экономиканы ... ... беру ... табысының басты өлшемі - тиісті білім мен білік алған еліміздің кез ... ... ... кез ... елінде қажетке жарайтын маман болатындай деңгейге көтерілу болып табылады.
Әрбір жас жеткешек буын іс-әрекет ету үшін ... ... ... ғылымды игеріп алады,соған сүйенеді. Қазіргі кезде жас ұрпақты оқытып,алған білімін кеңейтіп, ... ... ... ... ... ... халықтық тәрбие беруде, ізгі мінез-құлық, биік адамгершілік, ұлттық қасиеттерін қалыптастыруда бейнелеу өнері пәнінің атқарар міндеті мол, орны ... ... ... ... ... ой-өрісін кеңейтіп, өмірдегі әсемдік пен әдемілікке сүйіспеншіліктерін арттырады, өз өлкесінің сұлу табиғатын, халқымыздың әдет-ғұрпын, ұлттық өнері мен ... ... жол ... ... ой-өрісін кеңейтіп,өмірдегі әсемдік пен әдемілікке сүйіспеншілігін арттыру,шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Бейнелеу өнерін оқытуда оқушының шығармашылық ... ... ... ... мен оқытудағы оқушы мен мұғалім арасындағы педагогикалық процесс кезеңдерінің сәйкестігі ұтымды нәтижеге жеткізеді. Мысалы мұғалімнің тақырыпты әсерлі бейнелеп түсіндіруі мен ... осы ... ... ... ... ... ... Немесе мұғалімнің орындау әдіс-тәсілдерін көрсетуі мен оқушының ... ... ... ... ... ... ... елестетіп қолдана отырып жұмыс орындауы т.б.
Бейнелеу өнерінің ... күші ... ... ... яғни адамның өмірді түр, түс, пішін, көлем, кеңістік, уақыт арқылы сезімді-бейнелік қабылдау мүмкіндігінде екендігін адамзат пайда болып даму эволюциясы көрсетіп ... ... ... ... пішінде қабылдайды. Бұл адамның генетикалық өрісінен де белгілі. Адамның танымдық табиғатының негізінде бейнелік қабылдау мен іс-әрекет жатыр.
... ... ... ... ... ... және ... қызмет түрлі ақиқатты құмарлықпен ізденуді, оған ... мен ... ... ... ... бір ... процестер жүйесін құрайды. Ойлау биологиялық және әлеуметтік дамудың жемісі.
Осы қасиеттер ортақтығы да тәрбие мен шығармашылық - жаратымпаздық процесстер ... және ... ... осы ... ... актісі мен оқыту процестерінің сәйкестілік жүйесін құрайды. Бұл әрине білім мен ... ... ... ... оның рухани жан дүниесін байытып, оқыту сапасын арттырады. Сана ... ... ... ... білу, бейнелеу қабілеті ретінде оның өмірді суреткерлік бейнелеушілік байланыстарын Д.Кішібеков - деп көрсетеді.
Курстық жұмыстың ... Жас ... ... ізденіп жұмыс жүргізуіне, шеберлік деңгейін арттырып, ынта-ықыласын ... ... пен ... ... ... ... үйретіп, бейнелеу өнері пәніне өнеріне деген қызығушылығын ояту.
1. Бейнелеу өнеріндегі қолданылатын әдіс-тәсілдер
1.1 Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерін оқыту әдістері
Бейнелеу өнерін оқыту ... сөз ... ... жалпы педагогика ғылымындағы әдіс, тәсіл ұғымдарына тоқталып кетейік.
Педагогикалық энциклопедияда: "Оқыту әдістері - мұғалім мен оқушылар жұмысының тәсілдері, солардың көмегімен ... ... және ... ... ... ... ... қабілеттері дамиды", - деп берілген.
Яғни, оқыту әдістері - ... мен ... ... ... ... ... етіп ұйымдастыру іс-әрекетінің тәсілдері. Дәлірек айтқанда, әдіс - белгілі бір мақсатқа жету іс-әрекетін нақты жүйеге келтіретін тәсілдердің ... Ол ... ... ... педагогикалық дидактика негіздерін бетке ұстай отырып, оқушылардың танымдық қабілет- терінің дамуына мүмкіндік туғызуы тиіс, яғни оқушы - лардың ойын, қиялын ... өз ... ... жаңа ... ... ... ... тиіс.
Оқыту әдісі белгілі бір мақсатқа жетудің саналы түрде қолданылатын тәсілдері, ал мақсатқа жету ... сол ... ... ... ... шебер пайдалана отырып оқыту барысын ұйымдастыруына, оқушылардың ... ... ... ... мен ... белсенді педагогикалық ынтымақтастығына байланысты.
Жалпы әдіс пен тәсілді ажыратып жіктеп көрсету пікірталас туғызады, өйткені оқыту барысында екеуі бір-бірімен ауыспалы болып ... ... ... ... ... ... ... кейбір суретшілердің шығармаларына көрнекі көрсетсе, онда көрнекі әдіс әдістемелік тәсілге айналады.
* Өнер ... ... ... ... ... бір ... ... суретші шығармаларын зерттеп, талдап, нақты білім алса, онда осы сабақта ... ... ... ... ... ... да, ... көрсету әдіс болып саналады.
Сонымен, мектептегі бейнелеу өнері пәнін оқыту және төрбиелеу мақсат-міндеттерін орындауға пайдаланатын бірнеше педагогикалың әдіс-тәсілдер бар. Мұғалім осы ... ... ... ... жаңа са- ... мазмұнын, мақсат-міндеттерін, оқушылардың танымдық деңгейін ескеруі қажет. Бір сабақ барысында бірнеше әдіс-тәсілдер ... ... ... оқытуда пайдаланылатын негізгі мынадай әдіс-тәсілдерге тоқталып өтейік.
1.1.1 Ауызша әдіс
Ауызша әдіс - сабақтың қандай ... ... да, ... ... ... нұсқау беру тәсілдерін құрайды Бұл әдіс көбінесе сабақтың жаңа сабақ кезеңінде басым орын ... ... ... ... алдын ала дидактикалық талаптарға сай дайындайды, ол мәтіннің анық ... ... ... көзделеді. Егер де мәтінде оқушыларға жаңа терминдік сөздер ұсынылса, онда оның мән-мағынасы ашылып ... ... ... ... ... көрсетілген жаңа терминдік сөзді жұмыс дәптерлеріне түсіріп алғаны жөн. Мұғалімнің әңгімесіндегі мәліметтер белгілі деректермен, ғылыми дәлелдермен ... ... ... ... ... ... ... тақырыбына байланысты атқаратын іс-шара мазмұнына немесе сабақтың бейнелеу өнері түрі бойынша қаралуына байланысты.
Мысалы, 1-2 ... ... ... ... сабақтарында жаңа сабақты баяндауға 8-10 минут ... ... ал 2-3 ... 10-13 ... ... ... мүмкін. Ал өнер туралы әңгіме сабақтарында сабақтың ... ... (30-35 ... ауызша әдіске беріледі. Әрине бұл сабақтарда ауызша әдістен басқа әдіс - тәсілдер пайдаланбайды ... сөз ... ... әдіс ... ... ... жетеленіп отырады.
Ауызша әдісте сұрақ - жауап, пікірлесу, әңгімелесу ... ... ете ... ... теқ ... ғана ... ... өзін сол мәселеге қатысушы, араласушы ретінде сезінеді. Оларды басты және өте ... ... ... ... ... ... ... Оқушыларды шығармашылық жұмысқа шабыттандырып, өздеріне сезімін молайтады, мәселе туралы жеке ... ... ... ... ... ... ... болашақ машықтық жұмысына шығармашылық көзқарасын, қиялын, шабытын ояту үшін ... ... ... ... ... ... оқып, оны қысқаша талдату үлкен нәтиже береді.
Түсіндіру - жаңа білімді, ереже заңдылықтарды, бейнелеу құралдары, материалмен жұмыс ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнеріне байланысты жаңа бейтаныс сөздердің (терминдердің) мағынасын ашып айту болып табылады.
Мысалы, заттан қарап бейнелеу сабағындағы ... ... ... ... ... ... тілінен алынған деген ұғымды білдіретіндігін түсіндіреді.
Түсіндіру, әсіресе жаңа ... ... ... ... барысында жиі қолданылады, бірақ бұл түсіндірулер ауызша әңгімелеу жүйесін бұзбай кезеңімен қолданылғаны жөн. Сонымен қатар түсіндіру ... ... ... де орын ... ... ... сай ... керек:
* жүйелі түсіндірілу;
* дәлелдер келтірілу;
* өлшемдік, ... ... ... келтіру;
* сұрақтарды нақты тұжырымдау.
Әңгімелесу - ол ... ... ... ... ... байланысты туындататын сұрақтарды мұқият ойластырып дайындайды. Әңгімелесу жаңа ... іс - ... ... ... ... жол ... ... түсінуде, шешуде, мұғалім мен оқушының іс - әрекетін ынтымақтастықта ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... ... тексеріп байқауына болады.
Әңгімелесу арқылы оқушылардың ой-өрісі, өзіндік жеке пікір құрастырып, оны жариялау, коммуникативтік қабілеттері дамиды, яғни сөйлесу, пікірлесу ... ... ... көбінесе қойылатын сұрақтардың мазмұнына байланысты. Мұғалім оқушылардың әңгімелесу барысында ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнері пәнінің заттан қарап бейнелеу сабағында заттардың көлемін, құрылысын, түстік ерекшелігін талдауда, жекелеген өнер туындыларының ... ... ... ... ... оқушылардың аяқталған практикалық жұмыстарын талдауда кеңінен өткізіледі.
Оқу - ... ... ... талаптарға сай жоспарланған әңгімелесудің мынадай мүмкіндіктері бар:
* оө-өрісті, тілді ... ... ... ... ... ... ... сөйлеу, сөйлесу мәдениетін дамыту;
* тәрбие беру;
* оқытуды ізгілендіру.
1.1.2 Көрнекілік әдіс
Көрнекілік әдісті - әсіресе ... ... ... ... ... өте ... Ол оқушылардың құбылысты, оқиғаны, мәселені, оны шешу жолдарын ... ... ... түсінуіне, есінде сақтауына, заттардың құрылысын, қасиеттерін өз беттерімен немесе оқытушының көмегімен зерттеп тануына мүмкіндік ... ... әдіс ... ... ... ... есте ... салыстыру арқылы талдау қасиеттерін дамытады.
Бейнелеу өнері сабағындағы көрнекілік әдісі демонстрациялау, иллюстрациялау, экрандық бейнелеу, дыбыстық тәсілдер ... ... ... - ол ... ... пішінін, ішкі құрылысын көрсету, қатар тұрған нәрселердің пропорциялық арақатынасын, кеңістікте орналасуын көрсету, табиғат көрінісін, көңіл ... ... ... - лау кезіндегі бақылау, талдау, зерттеуді жүйелі жүргізу керек. Ол ... ... ... ... ... ... ... көшу.
Оқушылардың демонстрацияланған көрініс немесе заттар туралы өздері әңгімелеуі өте маңызды. Ол оқушы - лардың қоршаған орта туралы өз ... ... ... коммуникативтік қабілеттерін арттырады. Демонстрациялау кезінде мұғалім әңгімесі басты рөл атқармай жетекші рөл атқаруы қажет.
Иллюстрациялау - ол заттың, құбылыстың, ... ... ... яғни бейнелеу ережелері, суретшілер шығармаларының репродукциялары, фото- суреттер, кестелер, технологиялық карталарды көрсе - ту және сабақ барысындағы мұғалімнің ... ... ... суреттері болып табылады. Бұл тәсіл бейнелеу өнері сабақтарының барлығында дерлік қолданылады. Иллюстрациялау ... мен ... - лау ... ... өте ... байланысты болып келеді. Мысалы, сабақта перспектива заңдылықтарын әңгіме еткенде оны ... ... ... де- монстрациялап көрсетсек, содан соң оны жазықтық бетінде бейнелеу ережелерін ілме ... не - месе ... ... көрсетеміз. Иллюстрация - лау тәсілінің нәтижелі болуы ол, мұғалімнің көрсету әдістемелік шеберлігіне байланысты. Ол үшін мұғалім көрсетілетін ... ... ... дидак - тикалық маңызын, танымдық рөлін анықтап білуі қажет. Тәжірибеден белгілі болғандай, сабақ барысын - да шамадан тыс ... ... ... ... мәселеден ауытқытуы мүмкін. Сондықтан да мұғалім алдын ала ... ... ... ... ... кезінде ғана бастап көрсеткені дұрыс.
Экранды бейнелік тәсілі мәселені, көріністерді, ... т.б. ... ... ... - тор, киноаппаратур, бейнемагнитофон, теледидар, ком - пьютер ... ... ... табылады. Бұл тәсіл оқушылардың сабаққа ерекше қызығушылығын арттырады, танымдық ... ... ... алудағы техникалық құралдардың орнын көрсетеді. Осы техникалық құралдарды, оларға салынатын мәліметтерді мұғалім алдын ала әзірлеп, диафильм, кинофильмдердегі ... ... ... танысады. Бұл тәсіл көбінесе суретшілер шығармашылығымен, бейне - леу өнерінің түрлерімен танысу ... ... ... ... ... тәсіл тек жаңа мәлімет беру ғана емес, сонымен қатар тексеру, бекіту, қорытындылау, яғни дидактикалық іс-әрекеттердің барлығында пайдаланылады.
Бұл ... тағы да бір ... ... ортадағы немесе жұмыс барысындағы ұзақ мерзімді процесті тездетіп көруге болады.
Мысалы, жазғы табиғат көрінісінің күзге айналуын, соған байланысты аспан, жердің, ... ... ... ... ... ... тез орындалатын жұмыс барысын баяу көрсетуге болады.
Дыбыстық тәсілдерде сабақ барысында оқушылардың жаңа материалды меңгеруіне, қиялдауына, шығармашылық образды ... ... ... Бұл ... ... ... таспалар, әр түрлі музыка аспаптары арқылы жүзеге асырылады. Мысалы, "Ертегілер кейіпкерлерін бейнелейік" тақырыбындағы сабақта белгілі бір ертегіні толық ... ... ... магниттік таспа арқылы тыңдатып, оқиға желісін, мазмұнын оқушыларға талдатуға болады. "Табиғат көрінісін ... ... ... ... ... ... ... терек жапырақтардың шуылы немесе музыкалық шығармалар пайдаланып оқушылардың қиялына, елестетуіне көмектесуге болады.
Сонымен корнекілік әдіс-тәсілдер педагогикалық процестің барлық кезеңінде қолданылады. Олар жан- ... ... ... және ... ... ... болады.
1.1.3 Практикалық әдіс
Практикалық әдіс теориялық білімді белгілі бір іс- әрекетте жүзеге асыру, меңгеру үшін қолданылады. Ол жаттығулар, нобайлар, ... және ... ... ... ... ... көркем жобалау (дизайн) жұмыстары болып табылады.
Бейнелеу өнері пәнінде практикалық әдіс басты әдістердің бірі болып ... ... онда ... ... қабылдаудан басқа барлық дерлік сабақта машықтың іс-әрекет арқылы икемділік, іскерлік дағдыларын қалыптастыру орын алады.
Жаттығу ол қарындашпен штрих түсіру (тік, көлбеу, ... ... бояу ... ... ... сулы қағазды бояу) жұмыстарына машықтану арқылы сапалы іскерлік дағдыларын қалыптастыру мақсатында жүргізіледі.
Нобайлар, эскиздер орындау заттан қарап немесе тақырыптық бейнелеу ... ... ол ... ... ... композициялық шешімін, тақырыптың мазмұнын, перспективалық көрінісін дұрыс табу мақсатында орындалады.
Машықтық әдіс барысында мұгалім оқушылардың жаңа материалды қалай қабылдағаны және оған ... ... ... ... ... де ... ... әдісті сабақ барысында екі түрлі негізде жүргізуге болады, ол жаңа сабақ ... ... ... түсіндіріліп болған соң оқушылар толық өз бетімен жұмыс істейді, мұғалім бақылаушы, қажет бол - ған ... ... ... ... ... Ал келесі жағдайда бейнелеу іс-әрекетінің әрбір кезеңдерін жеке- жеке ... ... ... ... ... ... барысында жетелеп отырады. Оқушыларды сабақ барысындағы машықтың іс-әрекеттерді жоспарлы, ... ... ... ... керек. Ол оқушыларды кез келген жұмыс барысын жүйелі, ұқыпты ұйымдастыруға тәрбиелейді.
1.1.4 Репродуктивтік әдіс
Репродуктивтік әдіс - ол белгілі бір берілген білімді ... ... ... ... ... тәсілін қайталау, еске түсіру болып табылады. Мұғалім бейнелеу өнері сабақтарында оқушылардың алдына ұсынылған жаңа білім, жаңа іс-әрекеттерді ... ... ... мен ... ... рет еске ... ... оқытуды ұйымдастырады.
Репродуктивік әдіс өткен білімді, іс-әрекетті үнемі қайталап еске түсіре ... жаңа ... ... ... бірізділікпен қабылдауды көздейді.
Мысалы, 1-сынынтағы "Ұлттық киімдерді әшекейлейік" тақырыбындағы сабақта өткен сабақтардағы танысқан ... ... және ... ішін безендіру әдістерін сұрақтар қою арқылы еске түсіріп, сол ою- ... ... ... ... осы ... безендіру жұмысына тірек етіп алуға болатындығын айтуға болады.
Репродуктивтік әдіс арқылы мұғалім оқушылардың білімдік ... ... ... ... ... қол ... және оқушылардың өздері меңгерген іс-әрекеттер мен білімдердің өзара тығыз байланысты екендігін тануға мүмкіндік жасайды.
Бұл әдісті әр оқу тоқсанының ... оқу жылы ... ... кеңінен қолдану нәтижелі болады.
1.1.5 Проблемалық әдіс
Проблемалық әдіс - оқу-тәрбие ... ... - ... ... ... ... дүниетанымдық, іс-әрекеттік проблемалық жағдайлар туғызу. Ол сабақ мазмұнына байланысты белгілі бір проблемалық сұрақтар, тапсырмалар, оқушылар сол ... ... ... ... ізденістер жасап, зерттеп, салыстырып, ойланын шешуге талаптанады.
Проблемалық тапсырмалар жеке оқушыларға немесе ұжымдық, топтық шешу мақсатында ... ... ... ... қойылған проблемаларды шешу бары - сында оқушылар бір-бірімен ақылдасып, пікірлесіп, ойланып шешуге әрекет жасайды. Ол әрекет оқушыларды ұжымдылыққа, ... ... ... ... ол әдіс ... логикалық ой-өрісін, қиялын, дүниетанымын молайтып, сабаққа сапалы ... ... өз ... дәлелдей білуге үйретеді.
Мысалы, 2-сыныпта "Көктем келді" тақырыбына табиғат көрінісін бейнелеу сабағында оқушыларға мынадай ... ... ... ... Табиғат көрінісіндегі шөптердің, ағаш жапырақтарының жасыл түсі алыстап көкжиекке барған сайын неге көгілдір түске айнала береді?
Көктемгі жылғалардан аққан суға, ... ... ... қайығымыз неге батып кетпейді?
4-сыныптағы "Затқа қарап сурет салу" тақырыбындағы ... көк ... ... сары ... сәулесі қандай түс болады? немесе К. Муллашев "Жер және уақыт" шығармасында көкжиек сызығын неге ... ... ... ... ... ... ... бола - ды. Проблемалық әдіс оқушыларды тек сол ... ... ... ғана ... ... ... ... ұқсас проблемаларды да еске түсіріп, ойлануға, болжамдар айтуға, дәлелдер келтіруге, ... ... ... ... ... ... ... әдіс
Бұл әдіс оқу-тәрбие процесінде оқушылардың алдына қойылган проблемаларды бірте-бірте өз беттерімен шешу үшін ... ала ... ... ... ... Мұғалім оқушылар алдына қойылған проблеманы шешу жолдарын өздерімен бірігіп жоспарлайды. Мысалы, жоғарыда айтылған К. Муллашевтың "Жер және ... ... ... ... неге ... ... деген проблемалық жағдайды шешу үшін мұғалім оқушыларға бірінші проблеманы жалпы көру керектігін, екіншіден оған өз бетімен болжам айту ... ... ол өз ... ... ... ... керектігін, төртіншіден оны тексеру жолдарын құрастыру керектігін айтады. ... ... жүйе ... ... ... ... ... қояды және іздену кезеңдеріне оқушылардың тегіс қатысуын қадағалап ұйымдастырады. Оқушылар осыған дейін алған білімдерін пайдаланып ізденеді.
1.1.7 Зерттеу ... ... ... ... ... ... ... жақындатуды коздейді. Оның негізін жаңа проблемаларды шешу жолында оқушылардың ізденушілік, шығармашылық іс- ... ... ... болып табылады.
Зерттеу объектісін мұғалім өзі көрсетіп практикалық тапсырма береді. Ол практикалық зерттеу тапсырмалары ... ... ... ... немесе сыныптан тыс ұзақ мерзімде орындауға берілуі мүмкін.
Мысалы, "Қазақстан бейнелеу өнеріндегі ... жене ... ... ... ... ... ... деген немесе Қанапия Телжановтың "Көкпар" шығармасының композициялық құрылымын зертеу секілді тапсырмалар беріледі.
Осындай зерттеуге берілген тапсырмалар ... - дың ... ... өнер ... деңгейге жақындатады және өздерінің шығармашылық жұмыстарында зерттеу нәтижесінде жинақтаған тәжірибелерін пайдаланады. Зерттеу барысында жұмысты жоспарлау, материалдар жинақтау, талдап зерттеу, ... ... ... нәтижені қорытындылау іс-әрекет дағдыларын қалыптастырады.
Жоғарыда көрсетілген оқытудың негізгі әдіс-тәсілдерінен басқа педагогика ғылымында тағы да оқу- танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру әдісі, ... ... ... ... ... ... ... де зерттеліп көрсетілген.
Бейнелеу өнерін оқыту тәжірибесінде осындай дәстүрлі әдіс-тәсілдермен қатар, дәстүрден тыс ... ... ... да маңызды, олар ойын, сайыс, көрме т.б. соның ішінде:
* тірілген туынды - туынды оқиғасын кеңістікте ойнап ... ... мен ... ... ... - ол ... ... бетіне көшіру;
* ұстап тану - жұмулы көзбен белгілі бір бұйымды ... тану және ... ... ... салу - белгілі бір бейне ізін ауада сызып көрсету;
* ауызша сурет салу - музыканы, поэтикалық шығарманы ауызша суреттеу.
Сабақ жүйесіне ... ... ... тыс ... оқушылардың шығармашылық ізденіске деген құштарлығын оятып, өзіндік образ, өзіндік іс-әрекет жобасын құруға мүмкіндік жасайды.
Қоршаған ортадан, үлкен өнер ... ... ... қана ... оны өз ... ... ... ұйымдастырады. Осыған орай академик Б.М. Неменский өз еңбектерінде: "Мұндай сабақтарға енгізілген ... тыс ... ... ... бір- бірімен шығармашылық бірлікті, оқытушы мен оқушының арасында іскерлік бірлікті қалыптастырады", - де - ген.
1.2 ... ... және ... ... ... ... оқушыларды оқыту әр уақытта да үлкен қиындық тудырған. Бұл қоғамның ... ... ... ... және ... ... оқытуымен байланысады. Жаңаша суретші- педагог дайындығының сапасы жаңа өмір деңгейіне мүмкіншіліктерін нық анықтайды. Суретші- ... ... ... ... ... сай ... ... жаза білуі керек және басқаларға білімімен, тусінушілікпен, жаңаша мәдениетке сай ... білу ... ... ... ... болашақ түлектері білім алу уақытында эстетикалық талапқа сай ... ... оның ... ... ... негізгі объект сәулесі ретінде адаммен затталған әлем тәсілімен жеткізу және ... ... алу ... ... өмір ... сай ... процессіне қабысудың әр түрлі ізденіс жолдарын анализдеу арқылы көркемсурет - ... ... ... ... ... ... болып табылады. Шығармашылықтың қиындығы өнеріне және сонымен қатар оқу процесіне көптеген туындылар басылып шығарылды. Солардың ішінде негізінен аты ... ... , ... , ... , ... , ... және т.б. ... бар.
80-ші жылдардың ортасынан көркем педагогикада мүмкіншіліктердің шығармашылық дамуының қиыншылықтарына байланысты бірнеше дисертациялық ... ... Бұл ... ... А.А. Унковский, Н.И.Уткина, М.Ф.Хоритонов, Е.В.Шорохов, А.Е.Терентьева, Ф.С.Кузина, Л.Г.Медведьева, Ф.К.Лебедко, Ф.П.Зинченко, Н.К.Шабанова, С.П.Ломова және т.б. ... ... жеке ... ... ... оның ... және ... білімінің, білім процессінің тәсәлдеріне аса ерекше көңіл аударылды. Осы ... ... ... аса ... ... және методикалық сұрақтар қалыптасты. Бірақ осы айтылған барлық ғылыми еңбектер, ... ... ... ... шығармашылық негізіне арналған. Сонымен қатар олар шыншыл мінезіне байланысты тек көркем классикаға бағытталған. Және де осы жұмыстарды өнердегі жаңаша тенденция ... ... ... ... ... аударылмады.
Постмодернизм мәдениетінде феномені өте жиі бұзылады. Постмодернизм мәдениеті- өнер мен техниканың синтездік мәдениеті. Жаңаша ... ... ... ... ... оны ... деңгейде өзінше бейнелеуге тырысады. Болашақ суретші- педагог жоғарғы квалификациялы жан- жақты дайындық алуы тиіс. Өнер ағымына икемдеп ... ... ... ... ... және білімімен қатар, ол өзінің Жан дүниесінен шығармашы сапасын дамыту тиіс.
Педагог академиялық бағыт біліміне қатысты ... ... мен ... ... жаңаша құрал, техника шығармасымен байланысу арқылы олашақ специолистерге индиивидуалды сапасын дамытуы тиіс. Бұл бағыт тек қана ... ... ... бағытталған жағдайда, түрлі мүмкіншіліктер арқылы жеткізуге болады. Оқу тапсырмаларының ... ... ... ... бұл ... барлық уақытта, заманда өнерге оқыту барысы көркем шығармашылық психологиясымен байланысты орындалып отырған. Оны жаңа өнер туындысын дүниеге ... бұл ... ... ... түсіндіруге болады.
Мектеп бағдарламасы барлық уақытта және қазірдің ... осы ... ... ... ... ... ойлауымызша бейнелеу барысында, оқу барысында бостандық беру осы деңгейдің қалыптасуына пайда келтіреді. Осыған байланысты ... ... ... ... ... арқылы ол сонымен қатар өзін қоршаған шындықты, көрген ... ... ... ... ... ... ... пішін әрқашан мағына бере қоймайды, сондықтан жаңаша көркем мектеп көргенді түсіну процесін оқу мақсатын қойып қана ... ... ... ... ... тапсырмалар оқытылуы тиіс. Мұғалім, әсіресе бейнелеу өнері мұғалімі қоғамның дамуы заңдарынан жеке дара ... ... Ол ... адамы ретінде өзі жұмыс істеп және өмір сүіп отырған ортада, сол орта мәдениетін, өзінің әрекетін білімімен және дамуымен байланыстыру ... ... ... барысында шығармашылық сапалы дамытушылық беру мақсатында қалыптастыру бірнеше жолдар арқылы расталады. Оқу және шығармашылық- барлық ... ... оқу ... ... ... кескіндеме, мүсін, композиция.
- Объемды-кеңістікті бейнелеу заңы бойынша натуралды бейнелеу.
-Жазықтықты бейнелеу заңы ... ... ... бейнелеу.
-Образды- символды және абстракты- символды бейнелеу, сонымен қатар жазықтықты және кеңістік синтезін қолдану арқылы ... ... заңы ... ... ... кескіндеме, мүсін, композиция дисциплиналарында орындауға болады.
2. ... ... ... адам бейнесін бейнелеу тәсілдерін меңгерту жолдары
2.1 Бейнелеу өнерін оқытудағы жаңа бағыттар мен әдістемелер
Әдістеме оқытудың және ... әдіс - ... ... ... ... ... ... арнаулы бір бөлігі. Оқу - тәрбие жұмысы ... ... ... ... ... ... әдістеме жалпы пәндерге қатысты оқыту әдіс- тәсілі қарастырады. Өйткені әрбір пенді оқытудың өзіндік ерекшеліктері бар.
Мұғалім оқушылармен жұмыс істегенде пәннің және ... жас ... ... ... отырып оқытудың өң тиімді әдіс- тәсілін пайдалана білуі керек. Педагогикалық әдістерде ... ... көп ... ... ... - бұл ... әдістемесінің бір сәті.
Оқыту әдістемесі оқыту тәсілдерінен құралады. Оқыту тәсілі мен оқыту әдістемесі бір ... ... ... оқыту жүйесін құрады. Әдістеме ғылыми ретінде оқу- тәрбие процесін педагог- психолог тәсілдеріне ... ... ... зерттеу арқылы басқа да ғылым салаларымен байланысты. ... ... ... ... оқу ... және т.б. ... мүмкін. Сонымен бейнелеу өнері әдістемесі ғылым ретінде практикалық тәжірибені теориямен байыта отырып жаңа ұрпақты тәрбиелеумен бейнелеу өнері тиімді жаңа ... ... ... ... ... ... бейнелі пішінде қабылдайды. Бұл адамның генетикалық өрісінен де белгілі. Адамның танымдық табиғатының негізінде бейнелік қабылдау мен іс-әрекет жатыр.
... ... ... ... ... таным және шығармашылық қызмет түрлі ақиқатты құмарлықпен ізденуді, оған талпыну мен ынтаны сипаттап тек-тамырында, түбінде бір ... ... ... ... Ойлау биологиялық және әлеуметтік дамудың жемісі.
Осы қасиеттер ортақтығы да тәрбие мен шығармашылық - жаратымпаздық ... ... және ... ... осы ... ... ... мен оқыту процестерінің сәйкестілік жүйесін құрайды. Бұл әрине білім мен тәрбие беруде оқушы белсенділігін, оның рухани жан дүниесін ... ... ... арттырады. Сана адамның қоршаған дүниені танып білу, бейнелеу қабілеті ... оның ... ... ... байланыстарын Д.Кішібеков - деп көрсетеді.
Сана рухани құбылыс, ол бір жағынан білім жүйесі, екінші жағынан таным процесі. Сана ... бір ... ... Сана ... - ... ... адам ... пайда болатын субъективтік бейнесі, сәулесі. Ол жай бейне емес, шығармашылық бейне.
Жас ұрпақтың ойын ... ... ... ... ... ... категорияларымен анықталады. Мысалы ұлттық рухта, қазақы менталитетті қалыптастыратын көркем өнер ... ... қол ... ... ... ... ... поэзияны, көркем әдебиетті, кино, театр өнерін т.б. өнер түрлерін, мақал-мәтелдерді, даналық сөздерді әсерлі сезініп, саналы ... ... ... ... ... мәнділік тәсілдеріне жүгінеді. Бұл тәсілдер отан сүйгіштікке, адамгершілікке, инабаттылық пен имандылыққа баулиды.
Көпшілік жағдайда терең де сапалы, жаңа дәуірге бағыттылығын тұтас ... ... ... мәселелерінің бәрі материялар әлемімен идеялар әлемінің ара қатынасы арқылы шешілуі тиіс. ... ... ... арқылы адамның санасы мен сезімі, ой жүйесі, мәдениеті сауығатындығын А.Г.Гурвичтің биоөрістің генетикалылығы туралы дәлелі адам ... ... ... тәуелділігін байқатады. Қазіргі прогрессивті ғалымдар ойынша адамның рухани түсініктері мен дүниетанымдық көзқарастары ... - ... ... жүйесінде айқындалады. Тәрбие процесінде жас өспірімнің жағымсыз қасиеттерін, оның осы ... ... ... ... ... сезіммен шығармашылық қиялын шарықтату, көркем өнер мен мәдениет көздері арқылы, ... ... ... әсер ету ... іске ... ... ... бұлжымас міндеті. Жас буынның сана өрісімен рухани сезімін тәрбиелеу, осы ... ... өнер ... мен ... көздері арқылы жүйелі тұтас педагогикалық процесте іске асырылуы ... ... ... ... ... ... ... білім беруде өнер пәндері мен рухани мәдениет негіздеріне сүйене отырып рух пен сана тәрбиесіне баса мән беріледі.
Көркем біліммен тәрбие ... ... ... ... ... өз мүмкіндігінше көркем образды сомдауы, осы қағидаларды қаперге ала отырып белгілі бір әдістемелік тәжірибеге сүйенеді. Бұл ... - ... ... ... түс, түстер үйлесімі, қатынас, кеңістік, перспектива, ритм, жарық-көлеңке қатынастарының тұтас жүйесі арқылы өз сезімін көңіл-күйін көрсете білуіне бағытталады.
Мұғалім міндеті осы ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны, әлемді шынайы қабылдап ақиқатты тану қабілеттерін қалыптастыру. Өнердің басты мақсаты ақиқат шындықты көркем сезіммен ойлыақыл арқылы саналы тану, ... орта ... ... бейнелеу. Ал оқыту өмірге бейімдеп оқытып үйрету, ол саналы когнитивтік үйрету болып табылады.
Педагогикадағы гуманитарлық бағыт В.Дильтей, Т.Литт, В.Флитнер, ... ... ... ... ... ... көрініс тапты. Педагогикалық гумманитарлық бағыт, тәрбие мен білім мазмұны, түрі, әдісі, құралы әрқашанда рухани-материалдық кеңістік аясындағы қоғаммен ... ... ... түрлі өндірістік, мәдени, рухани қарым-қатынастарымен тығыз сабақтастық байланыста. Таным білімнің қалыптасып дамуының жалпы шарты болғандықтан жас өспірімнің өнерге ... ... ... мен ... ... ... арқылы өрістейді. Танымдық мәдениет бұл адамды білімге, ғылымға, өнерге ... ... ... Ол ... мен ... алу ... рухани дамудың алғы шарты. Сондықтан бүгінгі білім беру жүйесінде оқушы танымдық мәдениетін ... ... ... мен ... ... ... ... іс-әрекет жүйесіне енгізу, қатыстыру процессі болғандықтан ол шығармашылық ... ... ... ... ... ортақ қызмет өрісі мен функциясы адамның барлық рухани - танымдық, ... ... мен ... ... Адам қызметінен туындаған қажеттіліктер оларды қанағаттандырудың түрліше жолдарын, тәсілдерін ізденіп табуды ... ... ... ... ... ... ... мен өзіндік әлеуметтену толқынында ынта мен ықылас, талап пен ізденіс басты мәнге ие ... ... ... рухани мәдениет, адамзат жады мен сенім-нанымы барлығы сана, сана астары, ми, ми қызметі аяларындағы ой, таным, сезім, парасат, қасиет ... био ... ... ... ... ... ... танып, түсінуге деген ынта-ықыласты туғызып оның танымдық мәдениет тәсілдерін, танымдық процесс жолдарын анықтайды. Сөйтіп рухани ... мен ... ... ... ... ... ... жан-жақты дамыған тұлға қалыптастыруға мүмкіндік ашады.
Бала білім-білігін рухани, мәдени ... ... ... ... имандылық; интеллектуалдық - білім танымдық, қабілеттілік; коммуникативтік және мәдени-әлеуметтік, біліктілік бағыттарын көрсетеді. Білім беру ... ... ... әлеуметтендіру, қоғамдық өзгерістерге бағдарлау жеке тұлғаның адами, танымдық, жауапкершілік, ұстамдылық, белсенділік, жанашырлық, ... ... ... ... ... іс-әрекетін қалыптастырып қоғамға, қоршаған орта әлеміне енуіне мүмкіндік туғызады. Көрсетілген тұжырым оқушының жеке тұлғалық-бағдарлы және әлеуметтік даму мақсатын анықтайды. ... ... ... ... ... - ... осы білім мазмұны мен талаптарын қажетсінуі, талабы, құлшыныс-қызығушылықтары, осы білім-білікті игеруде және мәдени әлеуметтік, жеке тұлғалық ... ... мен ... қарай білім-білік, тәрбие беру арқылы қажеттілік туғызу.
Жаңа білім беру жүйесіне көшу негізінен оқушылар жеке дара ерекшеліктеріне мейлінше мән ... ... ... ... ... қолдана алатындай өмірге бейімдеу және мамандыққа бағыттау негіздерін қарастырады.
Мұндағы мотивациялық компонент бұл, оқушылардың жеке бас ерекшелігі - ... оқу ... ... ... ... ... қарым-қатынасы, ойымен әрекеттестігі, әлеуметтік көзқарасы. Оқушының ынта - жігері, қызығушылығы, қанағаттануы, әсерленуі, сүйсінуі, т.б. ... ... ... ... ... Ол ... ... сабақтарында оқушыларға түрлі мазмұндағы шығармашылық сурет тапсырмаларын орындатып оларды ... ... ... ... ... ... бала өз ... мен танымдық іс-әрекетін, өз сезімі мен ойын ... ... ... компонентте, оқушы интеллектуалдық деңгейін, мүмкіндіктерін еске алу - баланың алдыңғы ... ... ... ... - ... түсінігі, ой жүйесі қамтылатын көркем бейнелік әдістемелер қолдану арқылы оқушының жеке дара ... ... ... оқушылардың көркем туындыларды, бейне суреттерді қабылдауы процесінде оларды композициялық, көркем образдық талдап ... өз ... ... ... ... орындауы арқылы анықталады. Мұнда оқушы өзінің көркемдік талғамы мен мәдениетін көрсетеді.
Келесі компонент ... ... ... ... мен ... еске алу - бұл ... өзін қоршаған ортаға бейімделуіне, қарым-қатынасымен оған жауабына, басқа дос-жарандарымен, сыныптастарымен, мұғалімдермен, ата-анамен қарым-қатынасының ерекшеліктері, ... мен ... ... ... құмартушылығы, әуесқойлығы, қанағаттылығы, рахымдылығы, талап тілегі, көркемдік, сұлулық, ... ... жеке дара ... ... ... ... негізгі компоненттер болып табылады. Жаңа адамды, жеке дара тұлғаны қалыптастырып дамыту - әлемдік білім кеңістігіндегі ... ... озық жаңа ... ... жаңа ... мазмұнын анықтайды. Ақыл-ой әлеуетін барынша дамытуға жол ашады.
Қазіргі білім беру ... ... - жеке дара ... ... ... дамыту, республикамыздың білім беру басымдығында көрсетілген моделінен моделіне көшу талаптарын айқындайды. Жаңа мазмұндағы білім жүйесі білім және ... ... ... мен тәрбиелеудің педагогикалық процестегі біртұтастығы мен бірізділігін басшылыққа алуы ... ... ... жаңа ... ... оқытудың моделі жеке дара шығармашыл тұлға қалыптастыруды көздеп, ... ... ... алға ... ... процестер мен жаңа технологияларды меңгеру мен қолдануды мектеп мұғалімдеріне жауапкершілікпен ... ... ... ... ... антропософиялық және экзистенциалдық тұрғыдан қарап өнер циклы пәндерін оқытуда білім - тәрбие моделі ретінде ... Абай тану ... ... ... ... зор ... ... Мұндағы терең логикалық-поэзиялық сарында сомдалған ой-тұжырымдар қазіргі жаңа қоғам өзгерістеріне сай жаңа таным, жаңа ой, жаңа сезім туындатып әрбір жеке ... ... ... тәрбие тәжірибесіне негізделіп әрқашан жаңа құнды мазмұнға ие ... ... ... ... мен ... ... ... тоғысында субъективті қызығушылық, құлшыныс, серпінділік мәні тиянақталып жаңа дәуірге оңтайлы бағыт-бағдар ұсынады, оның тәлім-тәрбиелік мәні мен ... ... ... ... көркем бейнелік тіл мен сезімдік пішін, қоғам тарихи тәжірибесімен өрнектеліп берілуі бұл қағиданы жаңа ... ... ... ... ... ... ұлттық білім мен тәрбиенің бұлжымас моделіне айналдырады. Адамзат ... ... ... мен ... ... ... бұл ... нақты объективті ғылыми ой -тұжырымдары мен оның тарихи әлеуметтік жағдайларда әлемдік дүниені тану, ... ой, ... ... ... ... оны өнер ... пәндерінің білім моделі ретінде ұсынуға болатындығын дәлелдейді.
Абай ұлттық педагогикалық көзқарастары, ой-танымы бұл тұжырымның, ғылым мен өнер салаларындағы ... ... ... мазмұндық және диалектикалық өрбу жолы мен сабақтастығын дәлелдейді.
Бұл қағиданың туындау мақсаты, тәлім-тәрбиелік мазмұны, қоғамдық болмысы осы үш арнада - жеке ... ... ... ... ... негіздейді. Қағиданы көркем білімнің ұлттық моделі ретінде танып қарастыруға ... оның ... ... ... жағдайдан туындауы және ғылыми ой-тұжырымы мен көркемдік болмысының ... ... ... ... ... мәселе - оқушының оқу қызметін белсендіру, әрекетті ... ... оның ... ... қызметтес серіктестік түрінде жандандыру, білім-тәрбие процесінде оқушы мен мұғалім қатынасын демократияландыру және ізгілендіру.
Жаңа педагогикалық технологиялар тек білім, білік беру жолдарын ... қана ... ... ... ... ... жеке ... мен білім-білігін ұштауы тиіс. Түп өзегі шығармашылық қызметтен бастау алатын бейнелеу өнері пәні ... ... ... әлемін, ынтасы мен қабілетін дамытып оның оқыту, білім-тәрбие нәтижелері қазіргі жаһандану үрдісінде мемлекетіміздің білім саясатының бағыттарымен ... ... ... ... ... өнерін оқыту үрдісін белсендіру жаңа педагогикалық технологияларды қолдану арқылы жүзеге асатындығын мектеп ... ... ... ... ... ... пәнінің өзіндік болмысына тән білім-тәрбие қызметі, іс-әрекеті мазмұны мен тапсырма мәні де, танымдық және ... ... ... ... ... оқушылардың жас және жеке дара танымдық ерекшеліктеріне сәйкес интеграциялы қолдану мүмкіндігін қарастырады. ... ... ... ... ... ... ... көркем мәдениетінің және ішкі рухани жан-дүниесінің үйлесімді жетілуіне ықпал етеді. Оқушы оқу-білім процесінде белсенді іс-әрекет етіп өмірге қажетті білім мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... мен негізгі қасиеті шығармашылық болғандықтан оқушының жеке тұлғалық қабілетін анықтап оны өз ... ... ... қолдануға бейімдеу шарт.
В.А.Сухомлинский .
Бұл оқушы белсенділігін, ... ... ... ... ... ... мақсаттар қоюға оны орындап іске асыруға итермелейді. Бала іс-әрекеттік белсенділігі артады. Істеген ... ... ... ... оның рухани - заттық мәдени мәні бар екендігіне ... ... жаңа ... ... ... ... ... жағдайын, серпілісін туғызады.
Мұғалімнің - оқушымен сыбайлас көркем ... ... ... ... ... ... ... еңбекке, өмірге, айналасындағы адамдармен жарасымды қатынасқа бейімдейді. Оқу-білім процесінде өмір шындығын танып, оны ... өнер ... ... оны қабылдауда оқушы мен мұғалім шығармашылық бірлікте қызмет етуі оқыту әдістемесінің ... ... ... табиғат құбылыстарын - мұғалім мен оқушы оны бірге тамашалап, оның әсерін, мотивін әңгімелеп талдап сезіне ... ... ... ... ... орындауы. Сабақ және көркем жұмыс мақсатына жетуге бірге тырысуы т.б.
Оқушылардың қоғамдық ... жаңа ... ... ... ... өз ... дүние танымы арқылы бейнелеуіне және тарих кезеңдеріндегі қол өнер шеберлері, суретшілері көркем еңбегі мен есімдерін, ... ... ... ... еске ала ... ... жаңа оқыту технологиялары зор мүмкіндіктер береді. Осы орайда оқушыларға ұлттық өнер, ... ... ... ... ... түсінік, мағлұмат-деректер беріп оны бейнелік, музыкалық, әдеби көркемдік тәсілдер көрсетумен ұштастыру олардың шығармашылық қызметін ынталандырады. ... жаңа ... ... өмір ... мәселелердің, уақыт туғызған жаңа ой-пікірлердің, әлем тану үрдістерінің бала санасында тұрақты, ... ... ... ... Жаңа оқу ... ... ... ортаны тануына, одан әсер алып дамуына мұғалім қолдауы арқылы екі тараптың, оқушы мен ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Мұғалім мен оқушы бір-бірінің пікірлерін, қонымды ұсыныс-тілектерін бірлесе отырып, танымдық және ... ... ... сұраныстарын қанағаттандыруға мейлінше бейімділікпен бірге бағдарлап отыруы қажет. Мұғалім оқушының көркем-әдістемелік және мәдени мұқтаждықтарын, сұраныстарын ... ... ... мен ... қызметіне мейлінше ұтымды жағдай жасап отырады.
Мұғалім мен оқушы ... ... ... ... ... шығармашылық қарым-қатынас орнауы бейнелеу өнері пәнінің оқыту әдістемесі мазмұнында іске асады. ... ... ... ... ... ... мен ... танымдық, сана-сезімдік әдістер шығармашылықта жүлделі болуға итермелейді. Олардың өнерге деген белсенділігін арттырады. Бұл мұғалімнің педагогикалық шеберлігіне тікелей байланысты. Ал ... ... жаңа ... ... ... ... ... Сондай-ақ мұнда үлкен диалектикалық дүниетанымдық байланыс бар. Ол ең ... ... ... ... шығармашылық, өнер тәнділік мазмұнында яғни, мұғалімнің көркем педагогикалық шеберлігі де, оқушы іс-әрекеті де өнер шығармашылығындағы ... ... ... шеберлікте, оқушы іс-әрекеті де өнер тәсілдеріне бағынышты, тәуелді. Осы негізде біз бейнелеу өнері пәні ... тән, оны ... жаңа ... ... ... өнер ... ... қарастырамыз. Бұл олардың өнер тәнділік байланысында. Олардың терең тізбектік құрылымындағы жүйелі бір тұтастық: ол, оқушы бойындағы жеке бастапқы және ... ... ... өнер және ... ... ... ... көркем педагогикалық шеберлігі.
, - , - , бұл бірлік өнердің көркем образдық ... ... ... жүйеде қызмет етеді. Мұндағы ортақ қасиет дүниені көркем қабылдап тану, ... оны ... ... тұрғыда сомдауда өнер тәсілдеріне жүгіну арқылы көркем шығармашылық қызмет. Бұл ... ... - ... және ... - оны игерушілік, оның пішіндік бейнеленуі, оны таныту, игерту, оқыту және оны ... өз ... ... ... ... ... ... барлығы философиялық категориялар, қағидалар, құрылымдар түрінде дүниетанымдық диалектика ... ... ... ... өмір ... және адам ... ... жүйелі бір тұтас шығармашылық процестері қалыптасады. Мұндағы басты мәселелер оқушы - таным - ... және ... ... ... қызметтері, өнер және шығармашылық процестер.
Ал негізгі нысандар ол, қоршаған орта ... - ... ... ... - ... ... ... диалектика тұрғысынан бұл бейнелеу өнерін оқытудың өзіндік шығармашылық, өнер тәнділік ... ... ... ... ... ... орта, өнер, шығармашылық, білім мен тәрбие заңдылықтары мен процестерінің оқушы - ... ... ... өнер - орындалу әдіс-тәсілдерінің, мұғалім - оқыту, тәрбиелеу әдіс-тәсілдерінің, құралдарының жүйелі біртұтас бірлігі, бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... Оқушы танымдық іс-әрекеті, қызметі, өнердегі көркем образ әсері, мұғалім педагогикалық іс-әрекеті, қызметі бір-бірімен тікелей шығармашылық байланыстағы әдістемелер ... бір ... ... ... ... жеке бас, шығармашыл тұлға дамуының заңды көрінісі.
Бұл әдістеме жүйесі ... ... ... ... хош ... ... өнер түрлерінің тәсілдеріне ыждахаттылықпен зейін қойып игеруіне мүмкіндік жасайды. Оқушы өмірді өзінше, өзіндік танымдық ... ... ... ... ... Бала ... біз одан көріп тұрған бейнеден молырақ сезім, түсінік, ой-қиял бейнеленеді. Оқушы бейнелеу еңбегінде түрлі қызмет түрлері қабаттасып біртұтас бағытта ... ... ... бейнелеу еңбегіне таным, білім, қатынас, сұхбат, диалог, сұрақ-жауап, сөйлесу, әңгіме, ойын ... ... ... ... тану, бейнелеу, дүние сұлбасын, келбетін жаңаша бейнелеу сияқты түзілімдер тізбегінде оригиналды түпнұсқалық образ сомдалады. Бастауыш сынап оқушылары өмірді, ... ... ... ... оны ... ... бейнелейді. Оқушылар көркем танымдық шығармашылық еркіндігі адамның, табиғаттың, ... ... ... ... ... ... ... ашып қабылдаудан тұрады және оның сезімдік материалдық формасы мен мазмұндық мәнімен сабақтас.
Мұнда ... ... мен ... ... ... ... жүйелі бірлікте бір тұтастыққа енеді. Бейнелеу өнері пәніндегі бұл жүйе ... ... ... мен ... оқу, білім алу қызметінің көркем образдық шығармашылық тәсілмен ұштасуына себепші болып, біртұтастықта өрбіп осы ... ... ... мен ... әрі ... ... ... Б.П.Юсов, М.Н.Семенова, Г.С.Лепский, Н.Д.Минц деп көрсетеді. Сөйтіп сабақ құрылымының өзі оқу-оқыту қызметі құрылымдарының жүйелі ... ...
2.2 ... ... пәнінде дәстүрден тыс әдіс-тәсілдерді пайдалану тиімділігі
Білім беру жүйесіндегі жүргізіліп отырған реформалау -- қазіргі күннің талабы.
Реформалауды жүзеге асырудың жаңа бір ... ол ... ... ... мен тәрбие беру процесіне жаңа педагогикалық технологияларды енгізу болып отыр. Оқу -- тәрбие ... жаңа ... ... дәстүрлі оқыту процесін мүлдем жоққа шығаруға болмай, керісінше, оны дәстүрден тыс әдіс-тәсілдермен, жаңа мақсат-міндеттермен байыту болып табылуы керек.
Жаңа педагогикалық технология ... -- ... ... ... ... бір ... жүйенің жобасы деп түсінетін болсақ, ол -- педагогикалық жүйенің басты мақсаты: жан-жақты дамыған немесе өздігінен дамуға ұмтылатын жеке ... ... ... ... ... ... деп ... еске түсіруге болады.
Оқытушы жүйелеп оқыту материалдарын пайдалану арқылы оқушыға алған білімін өз ... ... ... ... ... ... ... әсер етуі қажет.
Білім жүйесін реформалаудағы алға қойылған мақсат-міндеттерді орындау барысында бейнелеу өнерін оқытудың маңыздылығы ескеріліп, басқа пәндермен бірдей ... ... ... ... жаңа ... ... тоқталатын болсақ, ол -- соңғы техникалық құралдармен жабдықталған, шығармашылық ізденістен туындаған дәстүрлі және ... тыс ... ... ... ... ... тәжірибесінде қолданып жүрген бірқатар дәстүрден тыс әдіс-тәсілдерді атап айтсақ, олар -- ойын, сайыс, көрме, соның ішінде:
-- ... ... -- ... ... ... көрсету;
-- мазмұн мен көңіл-күйді көшіру -- музыканы жазықтықта бейнелеу;
-- ... тану -- ... ... көріністі, белгілі бір бұйымды ұстап тану және оны мүсіндеу;
-- ауада сурет салу -- белгілі бір бейне ізін ... ... ... ... сурет салу -- музыканы, өлеңді ауызша суреттеу.
Сабақ жүйесіне енгізілген дөстүрден тыс ... ... ... шығармашылық ізденіске деген құштарлықты арттырып өзіндік образ, өзіндік іс-әрекет жобасын құрауға мүмкіндік жасайды. Қоршаған ортадан, үлкен өнер туындыларынан сұлулықты ... қана ... оны өз ... ... ... баулиды. Бейнелеу өнерінің сезімдік әсерін түсініп, оған қызығушылығы артады. Өзінің және өзгенің жұмысына құрметпен ... ... ... ... баға ... ... өз ... құрамдас бір бөлігі ретінде көруге тәрбиеленеді.
Б. М. ... өз ... ... ... ... дәстүрден тыс әдіс-тәсілдер оқушылардың арасында бір-бірімен шығармашылық бірлікті, оқытушы мен оқушының арасында ортақ бірлікті қалыптастырады деген.
Бейнелеу өнері және оның әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... онда сабақ мақсаты -- портрет жанры туралы түсінік беріп, портретті бейнелеу тәсілдерін ... ... ... ... ... ... барысында қайта өрлеу дөуірінің ұлы суретшілері Леонардо да Винчи, Рафаэль Санти, қазақ бейнелеу өнерінің атасы ... ... ... ... кең ... ... ... портретті бейнелеу тәсілдері жөнінде түсінік беріледі.
Дәстүрлі сабақтарда портретті натурадан ... ... ... ... тапсырылатын болса, ал бұл сабақта машықтық жұмысқа жоғарыда көрсетілген суретшілер туындыларындағы композицияны, қимылды ... ... ... жаңа ... ... Мысалы: Рафаэльдың атты туындысындағы ана образын әр оқушыға өз ... ... ... ... ... ... біріншіден, ұлы суретшілер шығармаларының композициялық құрылымына, түсінік шешіміне, орындау әдісіне талдау жасауларына мүмкіндік ... ... ақ ... ... ... тез ... суретшілер шығармаларын бағытқа ала отырып, жаңа образ ... ... ... ... ... ... ... өнерсүйгіштікке, өнер танушылыққа тәрбиелейді, баулыйды.
Осы тәсілді табиғат ... ... ... бейнелеу сабақтарында қолдануға болады.
3. Бейнелеу өнері сабағына арналған сабақ жоспарлары
3.1 тақырыбы бойынша 3 сыныптағы бейнелеу өнерінен ... ... ... " Адам ... ... "
Сабақтың мақсаты:
1. Оқушыларға портреттік жанр ... ... ... ... ... ... таныстыру; барлық кезеңдерді ретімен орындауға үйрету; бет ... ... ... ... ... ... шынайы үлгімен ұқсастығына жету.
2. Портретті бейнелеу кезінде зейінін, байқағыштығын, көз ... ...
3. ... ... ... туыстарын сыйлауға үйрету.
Шұғылдану түрі: жазықтықта бейнелеу.
Сабақ түрі: адам басын бейнелеу әдістерін меңгеру. Мұғалімге арналған жабдықтар: фотографиялар, суретшілердің ... және ... ... бас құрылымының сызбасы - кесте. Оқушыларға ... ... ... қара ... ... ... бояу, бояу жаққыш.
Сабақ жоспары:
* Ұйымдастыру кезеңі
* Жаңа тақырыпты түсіндіру
* Адам басының кезеңді құрылымын көрсету
* Тәжірибелік жұмыс
* ... көру
* Үй ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беру. Бейнелеу өнерінің осы жанрын атаңыз.
Портрет француз тілінен аударғанда - "бейнелеу" ... ... ... ... бет әлпеті бейнелеуге арналған көркем сурет, мүсіндеу және графика жанрларының бірі портрет болып ... ... ... ... ... ал оның ... портрет деп аталады. Портреттің негізгі мақсаты - адаммен ұқсастығын, сонымен қатар мінезін, көңіл ... ... ... беру болып табылады. Портрет жанры бірнеше мың жылдар бұрын пайда болған. Ежелгі Египетте ... ... алып тас ... ... болды. Өлімнен кейін жаны оңай орнау үшін портреттік ұқсастық берілген. Портрет жанры Римде Қайта өркендеу дәуірінде көп ... ... ... суретшілері және біздің замандастарымыз портретте тек сырттай бет әлпетін ғана емес, сонымен қатар адам мінезін, жекелігін, бай жан ... ... ... ... ... ... қарастырып, келесі сұрақтарға жауап берулерінеталап қою:
:: Портретте кім бейнеленген?
:: Оның жасы нешеде?
:: Оның көңіл күйі ...
:: Оның ... ...
:: Оны ... қалай анықтайсыңдар?
Тәжірибелік жұмыс.
Портретін бейнелеу қажет адамға мұқият қарап алу ... Ең ... өзің үшін бас ... ... шашы қандай екенін белгілеп алу керек, көз, мұрын, ерін ... ... ... ... Бет ... ... ... қарай ұлғаятын және төмен иегіне дейін тарылатын, басы сопақ пішінді. Бет әлпетінің жалпақтығы жақ ... ... ... жақ ... ... ... Бас жалпақтығының биіктікке арақатынасы шамамен үштен екі бөлігі. Бет әлпетін бейнелеу үшін басы көлденең сызықтармен үш бөлікке бөлінеді: ұшынан ... үсті ... ... қабақ үсті доғадан мұрын ұшына дейін және мұрын ұшынан иекке дейін. Көзінің ұзындығы бет ... ... ... бір бөлігіне тең; көз арасындағы қашықтық - ... бір ... ... бет ... ... дейін - сегізден бір бөлігіне тең. Мұрын ұштарының ені шамамен көз ... ... тең, оны ... ішкі бұрыштарынан мұрын ұшын белгілейтін сызыққа дейін тік сызықтар жүргізе отырып, анықтауға болады.
Еріннің орналасуын ... үшін ... ... ... ... үш бөлікке бөлінеді: біреуі мұрыннан ерін қиығына дейін, екеуі - ерін қиығынан иек ұшына ... Ауыз ... ... ... ... ... Құлақтар қабақ үсті доғадан мұрын ұшына дейінгі орта қиықта орналасқан.
Сабақтың соңында шолу және ... ... ... ... ... композициялық және түстік шешімге назар аудара отырып, талдау жұмысын жүргіземіз.
Үй жұмысы
Мүмкіншілік бойынша бас ... ... ... ... адам бет ... ... беру ... Бейнелеу өнерінде оқушыларды ою-өрнек түрлерімен таныстыру
Сабақтың тақырыбы: Өрнек түрлері.
Сабақтың түрі: жаңа сабақ
Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушыларды ою-өрнек ... ... салу ... ... ... ... ... Оқушылардың есте сақтау, жылдамдық, шапшан-
дық, көрегендік қасиеттерін дамыту.
Тәрбиелік: Эстетикалық ... беру ... ... ... ... ... ... өзінің
және өзгенің уақытын бағалауға үйрету.
Сабақтың құрал-жабдықтары: Ою-өрнектің ... ... ... көріністері, ою-өрнек бейнеленген көрнекілік.
Сабақтың барысы: 1. Жаңа ... ... ... ... ... ... алғашқы үлгілері андронов мәдениеті мен байырғы сақ, ғұн, үйсін өнерінен зерделенген. Шетелдік (В.Куррер), кеңестік (С.В.Иванов, В.В.Стасов, Ф.К.Волков, ... ... ... ... ғалымдары Ә.Марғұланның, Т.Бәсеновтың, Е.Масановтың, М.Мұқановтың және т.б. зерттеу материалдарын айтсақта жеткілікті. Бұлар ... ... ... түрлері, атаулары, шығу тарихы туралы көптеген құнды еңбектер жазып, деректер келтіреді. Аталмыш зерттеушілердің көпшілігі, әсіресе Шығыс ... ... ... мүйізге, жапыраққа, геометриялық денелерге ұқсас өрнектердің нені бейнелейтінін және олардың атауларының қандай ұғымдар негізінде ... ... ... ... ... ... денелерге ұқсас сынық сызықтар, дөңгелек және бұрышты сызықтар (ұшбұрыш, төртбұрыш), т.б. қайдан шықты дей келіп, біреулері ... ... ... ... ... ... ... кейбіреулері жан-жануарлардың ішкі-тысқы көріністерінен, сүйек бітімдерінен шықса керек десті. Тағы біреулері өсімдіктердің әр ... ... ... ... жатқан ши, ағаш бұтақтарының, сүйеулі тұрған сырықтардың бұрыш көріністерінен) шықса керек деседі. Ал енді біреулер геометриялық түрлердің шыға ... ... ... ... ... ... байланысты, олардың ой-қиялынан туған дейді. Демек, ою-өрнектердің шығу тарихы, олардың сюжеттік мазмұны мен атаулары туралы мәселе әлі де ... көп ... ... ... ... ... ... ою-өрнектерінің түрлері де, атаулары да көп. Бұл жерде 360-қа тарта түрлері қарастырылады.
Ою- өрнек өнері ... бойы ... ... ... ... жеке түрі боп ... Үй ... тұрмысына қажетті заттарды, ұлттық киімдерді, бұйымдарды әшекейлеудегі негізгі мәнерлі өнер әдісі - ою-өрнек элементтерін меңгері болып табылады.
Ою-өрнек сөзі ... ... ... ... аша ... оның заңдылықтары тек өнерде ғана емес, табиғатта, ғылымда, техникада болғандықтан өрнектің ... ... кең ... ... ... ... ... атауының мағынасына қарай мынадай топтарға жіктеуге болар еді. (1 қосымша)
* Ай,күн, ... ... - көк ... ... ... ... , , , , , , , , , , , , , секілді жұлдыздар ... ... ... ... ... байланысты өрнектер. Бұл оюдың негізін өрнегі қалайды. , , , , , , , т.б.
* Аңға ... ...
, , , ... ... байланысты өрнектер:
, , , , , .
* ... ... ...
, , , , , ... Өсімдік бейнелі өрнектер:
, , , , , , ... ... ... ... , , , , , , , , , , ... ... ... , , , , , және т.б.
2. Сабақтың тақырыбын түсіндіру: Ал енді бүгін танысқан ою-өрнектерімізді ... ... ... ... Төрт ... ... ... алдарына араласып жатқан ою-өрнектердің элементтерін талдап топқа бөлуін талап ету.
Бірінші топқа: Космогониялық
Екінші топқа: Зооморфтық
Үшінші топқа: ... ... ... ... ... ... бөліп болғаннан кейін тақтаға сурет салу арқылы оқушыларға ою-өрнек ... ... ... ... ... ... (2 ... Оқушылардың өзіндік жұмыстары.
-салып жатқан өрнектің пішімін анықтау
- жобалау және үйлестіру ... салу ... ... ... ... ... Сұрақ қою арқылы сабақты бекіту. Ою-өрнектерді зерттеген ғалымдарды атап беріңдер. Өрнектердің неше түрлері мен атаулары бар? Ою-өрнектерді ... ... ... ...
Оқушылардың жұмыстарын көрме ұйымдастырып салыстыру арқылы бағалау.
5. Жұмыс орындарын жинау.
Қорытынды
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... аса мән берілуде. Білім беру барысында оқушының жеке тұлғасын жан-жақты жетілдіруге, олардың танымдық әрекетін дамытуға ой-саласын қалыптастыруға ерекше ... ... ... ... ... республикамыздың Білім туралы заңының қабылдануы.
Президент Н. Ә. ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық білім беруге көшудегі эксперименттік іс әрекеттерді ұйымдастыру5 бет
«Дүниетану» пәнін оқыту51 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Біріккен сабақ23 бет
Бастауыш сыныпта еңбекке баулу сабағында қолданылатын әдіс тәсілдер.7 бет
Бастауыш мектептегі дарынды балаларды оқыту барысында жүргізілетін жұмыстар56 бет
Бастауыш сынып математика сабағындағы интерактивті тақтаны қолдану тиімділігі28 бет
Бастауыш сынып оқушыларымен дене тәрбиесі сабағын жүргізудің әдістемелік ерекшеліктері16 бет
Бастауыш сынып оқушыларын ойын әдісі арқылы тәрбиелеу38 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь