Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары

Жоспар

Кіріспе
3
1. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары 5
1.1 Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары туралы 5
1.2 Бастауыш сынып оқушыларын бейнелеу өнері сабақтары арқылы эстетикалық тәрбиеге баулу
10

2. Натюрморт, пейзаж және оның бейнелеу мүмкіншіліктері 16
2. 1 Натюрморт композициясы 16
2.2 Натюрморт кескіндемесі 18
2.3 Көркем материалдар және натюрморт суреттерде қолдану техникасы
21

3. Бейнелеу өнерінің жанрлары тақырыбына арналған оқу бағдарламасы
24
3.1 «Натюрморт» сабақ жоспары 24
3.2 Сабақ: «Пейзаж. Қыс көрінісі. Алғашқы қар» 26
3.3 Сабақ «Пейзаж» 28

Қорытынды 31
Қолданылған әдебиеттер тізімі 34
Кіріспе

Еліміздің егемендік алып, қоғамдық өмірдің барлық салаларында, соның ішінде білім беру саласында жүріп жатқан демократияландыру мектепті қазіргі кездегі дағдарыстан шығаратын қуатты талпыныстарға жол ашты.
Бұған Қазақстан Республикасының “Білім туралы” Заңы, “Қазақстан Республикасы Жалпы орта Білім берудің Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары” (Жалпы бастауыш білім) айғақ болады. Мұнда бастауыш және орта мектептегі оқу-тәрбие үрдісіне қойылатын талаптарды күрделендіре түсіп, оқу сапасын арттыру міндеті көзделіп отыр.
Өткен жолыңды қорытындылау, жете түсіну және бағалауға деген ұмтылыс әр саналы тұлғаға тән. Сондықтан, адамның осы қасиеті оның ұлттық рухани түсінігінің жалпылама процестерін де анықтайды. Өнердің көркемдік кейіпкерлеріне дүниетанымының қандай идеялары, сезімдері мен принциптері жүзеге асырылатынын түсінуге бағытталған ұмтылыс, әсіресе дәуірлер тоғысында, мәдениет кезеңдері алмасар сәттерде ерекше орын алады. Сол себепті ХХІ ғасырдың табалдырығын аттар сәтте, біз өткен ХХ ғасырдың 90-шы жылдары Қазақстанның көркем өнеріне не әкелгені, оған біздің қандай үлесіміздің бар екендігі туралы ойланбай тұра алмаймыз. Өткен жүзжылдықта түрлі инновациялармен қатар дербес мәдени феномен ретінде кәсіби көркемөнер мен мүсін өнерінің ұлттық мектебі қалыптасты және өмірден өз орнын тапты.
Әр тарихи дәуір ғажайып көріністерін сақтаған қазақ халқының көркемөнерлік ғұламасы ХХ ғасырда әр қырынан көрінудің жаңа мүмкіндіктеріне ие болды. 20-30 жылдары Қазақстандағы кәсібі бейнелеу өнерінің дамуының негізгі терігі, республика үшін жаңа. Еуропадан келген ақсүектік станоктық мүсін өнері мен майлы боямен кенепке сурет салудың техникасы, технологиясы, әдістері болды. Көрекемөнер мектебінің аяқтан тұруының негізгі парадоксы өнердің сырттан келген түрлерінің дербес үлттық мәдениеттің рухани ұясында біртіндеп қайта оралуы, толығу дәрежесінде 90 жылдары жеткен сана сезімнің ұлттық типіне пара-пара көркемөнер тілін құру болды.
Мәдениетіміздің, бір қырынан алғанды таныс, ал сонымен қатар үнемі болжалуы мүмкін емес жағдайы – күрделі араласулар мен өзара әсерлердің, бастан кешірген қиысулар мен түйісулердің, сонымен қатар көркемөнер мен мүсін өнері түрінде көрініс беретін ұлттық сезіміміздің нәтижесі.
Сурет салуды сүю - өмірді, табиғатты, айнала қоршаған ортаны сүю. Ол адамның ақыл ой парасатын өсіреді, танымын кеңейтеді, ізгілікке, әсемдікке үйретеді. Өмірдегі келеңсіз құбылыстармен ымырасыз күресуге баулиды. Өнер қашан да қамқорлықты, оған асқан жауапкершілікпен, жанашырлықпен қарауды қажет етеді. Әсіресе осы бейнелеу өнерін жүйелі оқыту жайы, оған жастай баулып тәрбиелеу ісі баршамыздың алдымызға байыпты міндеттер тартады. Қазіргі кезде жалпы білім беретін мектептердің мақсаты – жас ұрпақты ұлттық игіліктермен адамзат мәдени мұрасының сабақтастығын сақтай отырып тәрбиелеу және әрбір шәкіртті тұлға деп санау, оның жан-жақты дамуына мүмкіншілік жасау болып отыр.
Бiлiмнiң ең маңызды бөлімінің бiрi баланың тұлғасын жан-жақты дамуы болып табылады. Эстетикалық тәрбиеде ерекше рөл, дүние танудың қалыптастыруы және ұлттық-мәдениеттi сезім, өнер жатады. Өнерге сипаттама – көркем бейнелердегi шындықтың қалыптасуы, баланың санасы және сезiмi жұмыс iстейдi, онда оқиғаларға және тiршiлiк құбылыларға нақтылы қатынасқа тәрбиелейдi, шындықты тереңiрек және толығырақ танысуға көмектеседi.
Адамның тұлғасын қалыптасу өнердiң әсерi, оның дамуына өте көмектеседі. Бала қабылдауға бейiмделеді ғажайып әдемiлiкті сезiнуге қабiлеттi болады. Эстетикалық бiлiм өнердiң әр түрлi түрлерiмен танысуға жол табады, эстетикалық әсерлері және түрлері дамиды, көркемөнер шығармаларына мүдденiң оянуы, ұғынылған шығармашылық процесске алғашқы қадамдар, сауатты көрермендi тәрбие, қабiлеттiлiк, көркемөнер шығармасына сыртай қарап бағалау, барлық ғажайып өмiрлiк әсер етулердегі тәрбиесi дамиды.
Кескiндеме шығармасы, өз идеясы мазмұны жағынан бай және көркем пiшiні жетiлген, көркем әрі әсем қалыптасады, қабiлеттiлiк түсiну, тек қана өнерде ғана емес ғажайып көріністерді айырып таныстыру, бағалау, сонымен қатар шындықта да, табиғатта да , тұрмыста да . Бар байлық және әлемнiң алуан түрлiгiн қайта жасайды. Кеңiстiктiң тереңдiгi нақты дүние қайтадан түрленіп, өзгереді, көлем жағынан да, түсі жағынан да, жарықтығы жағынан да.
Көркем қызметтiң түрi мектеп оқушыларының бейнелеу қызметi үшін шығармашылығы көркеюi керек сияқты. Ұстазға бұл барлық шарттардың орындалуы үшiн: ол, дегенде, қызығушылық қабілеттерін оята білуі керек, шындықтың бейнесiн қабылдау, эстетикалық сезiмдер және ұсынысты қалыптастыру, бейнелi ойлау және елестетудi үдету, суреттердiң жасау әдiстерiне балалардың көңілін бөлу, оның мәнерлi орындауын қадағалау.
Бала бейнелеу өнерiнiң дамуына көңіл бөліп үйрену процесіне назар аударуы керек, қоршаған әлемiнен шығармашылық әсерін қалыптасуына, әдеби шығармашылық және өнер.
Бейнелеу өнерi түрлерінiң бiрі натюрморт болып табылады – «өлген табиғат», жансыз заттардың суретi, бiрiккен бiртұтас композициялық топтары.
Қорыта келгенде, курстық жұмыстың тақырыбының өзектiлiгi қазiргi бiлiм беретiн процесте өнердің осы жанрды зерттеу қажеттiлiгi болып табылады, адамның шығармашылық тұлғасын қалыптастыру үшiн оның мәнiн дәлелдеу.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. «Бейнелеу өнері мектебі» Б.В.Иогансон. Мәскеу, 1988 жыл.
2. «Бейнелеу өнері оқыту әдістемесі» З.Айдарова 2002.А.
3. «Бейнелеу өнері» Г.В. Беда. Мәскеу, 1986 жыл.
4. «Қазақстан мен Орталық Азияның дәстүрлі және қазіргі өнері». Алматы, 2003, 120-бет. А.Б.Бишняков, К.В.Ли, Р.Т.Көпбасынов, қазақ тіліне аударған Д.Т.Базарбаев.
5. «Қазақстандағы бейнелеу өнері. ХХғасыр = Изобразительное искусства Казахстана». Алматы, «Атамұра», 2001, 331-бет.
6. «Натюрмортмен жұмыс істеу әдіснамасы» А.С.Пучков. Мәскеу, 1982 жыл
7. «Өнер және білім» Д.Е.Игнатьевна. Мәскеу, 2003 жыл.
8. «Сурет және бейнелеу өнері» Мәскеу, 1961 жыл.
9. «Сурет. Бейнелеу өнері. Кескіндеме» Н.Н.Ростовцев, Мәскеу 1989 жыл.
10. А.Б.Бишняков, К.В.Ли, Р.Т.Көпбасынов, қазақ тіліне аударған Д.Т.Базарбаев. «Қазақстандағы бейнелеу өнері. ХХғасыр =
11. А.Қастеев. «Мастера изобразительных искусств Казахстана». Алматы. «Өнер». 1986, 115-бет.
12. А.С.Шипанов. «Әуесқой жас суретшілер мен мүсіншілер». Алматы. «Мектеп». 1989, 170-бет.
13. Аманжолов С. Эстетикалық тәрбие және халықтық бейнелеу өнері. –Қазақстан мектебі. 1990 ж. №12.
14. Б.К.Барманкулова. «Павел Зальцман». Көрме каталогы. Караганда, 1983, 58-бет.
15. Байжігітов Б., Ибраева М. Эстетикалық оқу тәрбие жүйесі мәселелері. - Қазақстан мектебі. 1993 ж. №6.
16. Балкенов Ж. Сурет салуға үйрету. –Алматы, мектеп, 1987.
17. Бишняков А.Б. Базарбаева Д.Т. Мұхаметжанов Д.А. Ли К.В. Көпбасынова Р.Т. «Қазақстанның ХХғ. бейнелеу өнері». Алматы. «Рауан». 1996, 46-бет.
18. Ә.Қастеев, Алматы, 1978 ж.
19. Әлібеков Ш. Жалпы білім беретін орта мектеп, эстетика пәні бағдарламасы. - Қазақстан мектебі. 1992 ж. №7, 8.
20. Есмаханов А. Ли К. «Қазақстанның қазіргі бейнелеу өнері: кескіндеме, мүсіндеме, графика». Алматы. «Дидар». 1998, 80-бет.
21. Мүсәлімов, Теміржан, Самылтыров, Мұхаметқали. «Бейнелеу өнерінің негіздері». Алматы. «Рауан». 1995, 46-бет.
22. Н.Назарбаев. Инновациялар мен оқу-білімді жетілдіру арқылы білім экономикасына. //Егемен Қазақстан, №115, 27 мамыр,2006ж.
23. О.Жаңбыршиев. «Кескіндеменің техникасы мен технологиясы». Алматы-2004, 31-бет.
24. Р.Қарғабекова, Г.Жубаниязова. «Бейнелеу өнерінің тарихы». Алматы-2004ж; 125-бет.
25. Р.Қарғабекова, Г.Жубаниязова. «Бейнелеу өнерінің тарихы». Алматы-2004ж; 125-бет.
26. Үкі Әжиев. Алматы. «Өнер». 1984, 38-бет.
27. Ф.Ф.Гадеева, М.З.Гайдукеевич. Көрме каталогы. Алматы-1986, 135-бет.
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 ... ... ... ... мен ... |5 ... ... ... ... мен ... ... |5 ... Бастауыш сынып оқушыларын бейнелеу өнері сабақтары арқылы | ... ... ... |10 |
| | ... ... ... және оның ... мүмкіншіліктері |16 ... 1 ... ... |16 ... ... ... |18 ... ... ... және ... ... қолдану техникасы | |
| |21 |
| | ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламасы| |
| |24 ... ... ... ... |24 ... ... ... ... Алғашқы қар» |26 ... ... ... |28 |
| | ... |31 ... ... ... |34 ... ... ... қоғамдық өмірдің барлық салаларында, соның
ішінде білім беру саласында жүріп жатқан демократияландыру мектепті қазіргі
кездегі дағдарыстан шығаратын ... ... жол ... ... ... ... туралы” Заңы, “Қазақстан
Республикасы ... орта ... ... Мемлекеттік жалпыға міндетті
стандарттары” (Жалпы бастауыш білім) айғақ болады. Мұнда бастауыш және орта
мектептегі оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... арттыру міндеті көзделіп отыр.
Өткен жолыңды қорытындылау, жете түсіну және бағалауға деген ұмтылыс әр
саналы тұлғаға тән. Сондықтан, ... осы ... оның ... ... ... процестерін де анықтайды. Өнердің көркемдік
кейіпкерлеріне дүниетанымының қандай ... ... мен ... ... ... ... ұмтылыс, әсіресе дәуірлер
тоғысында, ... ... ... сәттерде ерекше орын алады. ... ХХІ ... ... ... ... біз ... ХХ ... 90-шы
жылдары Қазақстанның көркем өнеріне не әкелгені, оған біздің қандай
үлесіміздің бар ... ... ... тұра алмаймыз. Өткен жүзжылдықта
түрлі инновациялармен қатар дербес мәдени феномен ретінде кәсіби көркемөнер
мен ... ... ... ... ... және ... өз орнын тапты. 
Әр тарихи дәуір ғажайып ... ... ... ... ... ХХ ... әр қырынан көрінудің жаңа мүмкіндіктеріне
ие болды. 20-30 жылдары Қазақстандағы кәсібі бейнелеу ... ... ... ... үшін жаңа. Еуропадан келген ақсүектік станоктық
мүсін өнері мен майлы боямен кенепке сурет салудың техникасы, технологиясы,
әдістері болды. ... ... ... ... ... ... ... келген түрлерінің дербес үлттық мәдениеттің рухани ұясында
біртіндеп қайта оралуы, толығу дәрежесінде 90 жылдары ... сана ... ... пара-пара көркемөнер тілін құру болды. 
Мәдениетіміздің, бір қырынан алғанды таныс, ал сонымен ... ... ... емес жағдайы – күрделі араласулар мен өзара әсерлердің,
бастан кешірген ... мен ... ... ... көркемөнер мен
мүсін өнері түрінде көрініс беретін ұлттық сезіміміздің нәтижесі. 
Сурет салуды сүю - өмірді, ... ... ... ортаны сүю. Ол
адамның ақыл ой парасатын өсіреді, танымын кеңейтеді, ізгілікке, әсемдікке
үйретеді. Өмірдегі келеңсіз ... ... ... ... ... да ... оған ... жауапкершілікпен, жанашырлықпен қарауды
қажет етеді. Әсіресе осы бейнелеу өнерін жүйелі оқыту ... оған ... ... ісі баршамыздың алдымызға байыпты міндеттер тартады.
Қазіргі кезде жалпы білім ... ... ... – жас ... ұлттық
игіліктермен адамзат мәдени мұрасының сабақтастығын сақтай отырып ... ... ... тұлға деп санау, оның жан-жақты дамуына мүмкіншілік
жасау болып отыр.
Бiлiмнiң ең маңызды бөлімінің бiрi баланың ... ... ... табылады. Эстетикалық ... ... рөл, ... ... және ... сезім, өнер жатады. Өнерге
сипаттама – көркем бейнелердегi шындықтың қалыптасуы, баланың ... ... ... ... онда ... және ... құбылыларға нақтылы
қатынасқа тәрбиелейдi, шындықты тереңiрек және ... ... ... ... ... әсерi, оның дамуына өте көмектеседі.
Бала қабылдауға бейiмделеді ғажайып әдемiлiкті сезiнуге қабiлеттi болады.
Эстетикалық бiлiм өнердiң әр ... ... ... жол табады,
эстетикалық әсерлері және түрлері дамиды, ... ... ... ұғынылған шығармашылық процесске ... ... ... ... қабiлеттiлiк, көркемөнер шығармасына сыртай ... ... ... ... әсер ... ... дамиды.
Кескiндеме шығармасы, өз идеясы мазмұны ... бай және ... ... көркем әрі әсем қалыптасады, ... ... ... ... ғана емес ... көріністерді айырып таныстыру, бағалау,
сонымен қатар шындықта да, ... да , ... да . Бар ... ... ... түрлiгiн қайта жасайды. Кеңiстiктiң тереңдiгi нақты дүние
қайтадан түрленіп, өзгереді, көлем жағынан да, түсі ... да, ... ... ... түрi ... ... бейнелеу қызметi үшін
шығармашылығы көркеюi керек сияқты. ... бұл ... ... үшiн: ол, дегенде, қызығушылық қабілеттерін оята ... ... ... ... ... ... және ... бейнелi ойлау және елестетудi үдету, суреттердiң жасау
әдiстерiне балалардың көңілін бөлу, оның ... ... ... ... ... ... ... бөліп үйрену процесіне назар
аударуы керек, қоршаған әлемiнен ... ... ... ... және ... ... түрлерінiң бiрі натюрморт болып табылады – «өлген
табиғат», жансыз заттардың суретi, бiрiккен бiртұтас композициялық ... ... ... жұмыстың тақырыбының өзектiлiгi қазiргi бiлiм
беретiн процесте өнердің осы ... ... ... ... табылады,
адамның шығармашылық тұлғасын қалыптастыру үшiн оның мәнiн дәлелдеу.
1. Бейнелеу өнерінің түрлері мен жанрлары
1.1 Бейнелеу ... ... мен ... ... сурет, мүсін және сәулет өнердің биік шыңы, ... ... ... және живопись түрлерінің жанрлары ... ... ... ... ... ... ... мен өркендеуі сол елдің ... ... ... ... Оған дүниежүзілік деңгейге кеңінен танымал
біртуар туындыларымен өз Отандарын әлемге паш ... ... да ... ... Пикассо, Ә.Қастеев сынды тағы басқа құдіретті өнер
иелерінің қас ... мен атақ ... ... ... да ... өмір ... ... әдет-ғұрпын нақтырақ зерттеп білу үшін,
оның сан-салалы өнерін оқып үйренудің маңызы зор. “Ел болам десең, бегіңді
түзе” ... ... ... ... ... Әуезовтей ғұлама текке айтпаса
керек. 
Бейнелеу өнері алуан қырлы да алуан ... Онда ... ... мен ... ... ... мағлұматтар берместен бұрын оның
түрлері және жанрларымен танысқан жөн. ХІХ ғасырға ... ... ... скульптура (мүсін өнері) және живопись (кескіндеме) өнердің
басты бір үш түрі болып есептеледі. ХІХ ғасырдың аяғына ... ... ...... ... ... ... қызметтік және қосалқы түрден
өнердің жеке және мүлдем дербес түріне ... ... ... ... ... ... түрі де өте ... бейнесін тапты.
Архитектура. Архитектура әрқашан да пластикалық өнерлердің ішінде ... ... ... Ол дәуір идеясын мейлінше күшті ... және ... ... ... ...... мен живописьтің стилін
анықтап отырды. Мұның өзі әрі ұзақ ... ... ... ... американ үндістерінің ежелгі храмдары сан мыңдаған жылдар ... ... ... бірге бізге архитектураны өнер ретінде қабылдай көбіне қиын.
Біріншіден, оның скульптуралар мен картиналардан айырмашылығы өте көп – ... ... және ... суреттемейді. Екіншіден, архитектурамен
біз күн сайын және сағат сайын ...... ... ... ... және ... істейміз, барлық уақытта архитектура
арасында жүреміз де оны ... ... ... ... ... дерлік
орта ретінде қабылдаймыз. Музыканы біз қалаған уақытта тыңдаймыз: киноға
немесе музейге керегінде барамыз. Ал ... ... өнер ... ... ... ... қажеттілік бар ма немесе жоқ па – оған қарамастан
бізді үнемі қоршап тұрады. Архитектура – бұл адам ... ... ... ... мен ... ... мен әсемдік бірге өрілген.
Және де ... ... ... бейнелемегенімен және
суреттемегенімен, ол, ... ... ... ... ... ... әсерлі, біздің сезімімізге әсер етуге мейлінше қабілетті ... ... ... жасаған әрбір құрылыста, әрбір ғимаратта өзіндік ... бар, оған ... ... күй ... ... өнері – бұл еш толқымастан бейнелеу өнері деп ... ... ол ... да адамдарды, хайуандарды, түрлі заттарды
бейнелейді. Оның архитектурамен ортақ ... бар: оның ... ...... форма және ол да қатты әрі ұзақ сақталатын материалдардан
– ағаштан, тастан, металдан жасалады. Бюст, ... ... ... ... үшін көп ... және көп ... ... скульптураны тастан шапқан
кезе, тіпті жай дене ... өзі көп ... Оның ... ол, ... ұзақ ... ... көптеген скульптуралық туындылар ғасырды
емес, мыңдаған жылдарды басып өтіп, мысалға, ежелгі Мысырдың ... ... басы ... күні ... ... біздерді толғандырып,
тамсандырып келеді. 
Скульптураның ... ... ... және әсіресе живописьпен
салыстырғанда өте шектеулі: ... ... ... ... ... ... ... бере алмайды, бәрі де фигуралардың өзімен –
олардың формаларының ... ... ... қимылымен,
материалмен, фактурамен білдірілуі тиіс.
Живопись. Живопись дегеніміз — әр түрлі бояу түрлерімен ... ... ... ... атауы орыстың «живой писать» деген ... ... ... мен нәрселерді өмірдің өзіндегідей жанды етіп жазу ... ... ... ... аса ... түрі ... ... қағазға, картонға, тақтайға, кенепке, т. б.
салынады. Негізінен қолданылатын бояу түрлері: ... ... ... ... ... сангина және т. б. 
Живопись — бұл майлы бояулармен жасалған және ... ... ... ... қызықтайтын картиналар ғана емес. Кескіндеме ұғымы кең әрі
мейлінше сан алуан техниканы қамтиды, мысалы, ... сулы ... ... ... ... салынган ЖИВОПИСЬ болады. Тіпті аздап
боялған суретке ... ... ... бар, ... ... (МОНОТИПИЯ) бар.
Жанрлар. Живопиь – бейнелеу өнерінің неғұрлым бай әрі толысқан түрі,
онда бейнелеудің сан ... мол ... ... ... ... осы ... ... өздері сүйген әуендер мен ... ... ... ... ... ... ... пейзаждарды,
үшіншілері тарихи, соғыс немесе тұрмыстық көріністерді бейнелеуге құштар.
Бейнелеу өнерінің бұлай сапталуы жанрларға ... деп ... Жанр ... түр ... тек ... ... ... мынадай жанрлар
бөлінеді: натюрморт, пейзаж, портрет және тақырыптық ... Айта ... ... жанр ... жанр ... ал ... жанрлық картиналар
деп аталады.
Пейзаж (француз сөзіне шыққан) – бұл ландшафты, ... ... ... жанр ретінде, Қытайда, Жапонияда және басқа Шығыс елдерде
(VII-VIII ... ... ... ... ... ол XVII ғасырда, алдымен Италияда пайда болды, ал ... ... ... ... дамыды. Орыс өнерлерінде пейзаждың гүлденуі XIX
ғасырдың саңына тұспа-тұс келеді. (И.Левитан, ... ... және ... ... ...... жерлерді жай айнытпай бейнелей салу ... ... ... мен ... ... ... ... жатыр. Адым
өмірімен салыстырып қарағанда табиғат өмірі мәңгілік сияқты болып көрінеді.
Бұл торлаған аспан, теңіз ... ... мен ... ... ... ... қандай болса, сондай күйінде қалады. Бірақ осы ... ... ... дәуір суретшілері түрліше көріп, ... ... ... ... ... теңіз үнемі дерлік
романтикалық сарынсыз болып келеді, олар ... ... ... ... ... Олар үшін теңіз – сауда мен жұмыс орны, тіршілік
қарекетін іздестіретін ... ... ... - ... ... ... дүлей күш,
мөлдірлеу құпия сырлы тұңғиық. Орасан зор толқындар қия ... ... ... ... ... өзі де – ... ... өлшеусіз қуатты
стихияда өте кішкентай, дәрменсіз де қорғансыз. Оның ... ... ... ... ... сүйіспеншілікке бөленген.
Бір табиғи мотивтің өзі суретшінің ... ... ... ... түске ие бола отырып, шебердің талғамын, көзқарастарын, көңіл күйін
береді.
Портрет. Бұл жанр басқалардан бұрын пайда ... – үш мың ... ... бұрын жасалған скульптуралық египет портреттері, екі мың жыл ... Рим және ... фаюм ... ... ... әрдайым өз
бейнемін көгісі келді, ал ежелгі египеттіктер тіпті ... ... ... ... ... екен деп есептеді.
Үлкен шебердің шабытты қолымен ... ... ... шынында да
рухтанғандай болады, портретке түсірілген бет-әлпетте ой, қайғы-күйініш,
қуаныш, күрделі және кейде қиын ... өмір ... ... ... ... және ... ... – оның түпнұсқасымен ұқсастығы.
Бірақ бұл, математиктер айтатындай, қажетті, бірақ ... ... ... ... арғы ... біз бейнелеушінің ой-арманын,
қуаныш-күйінішін, ішкі жан дүниесін тап басып, сезінуге ... ... оған ... да сезінуге тиіспіз.
Тақырыптық картина - өмірді, ... ... ... ... да бір шын ... ... ... көріністі
бейнелейтін картинаны осылай атайды. Мұндай картиналар тарихтан ... өз ... ...... мен ... алғашқы қауым
адамның аң аулау сәтін және басқа да іс-әрекет ... ... ... ... Ежелгі Египет, Греция мен Рим заманына қабырғаға салынған
живописьтің ... ... ... ... жетіп отыр.
Бірақ станоктық тақырыптық картина (яғни архитектурамен ... ... тек ... дәуірінде ғана пайда ... кең өріс ... ... даму ... ... ... оған көз ... бейнелеген сәтке дейін не болғанын және одан ... не ... ойша ... ... ... И. ... ... «холсты
түсіндіру үшін екіншісінің қажеті жоқ».
Натюрморт та, ... да, ... де ... композицияның
құрамдас бөлігі болуы мүмкін.
Тақырыптық картина болмысты мейлінше толық және ... ... оның ... ... әрі әр ... ол тым үлкен және өте
кішкентай болуы, сан қилы техникалық құралдармен жасалуы, аса ұлы ... ... ... баяндауы немесе тұрмыстық ... ... Бұл ұғым ... іс-әрекетінің өте кең және сан алуан
шеңберін қамтиды. Живописьтен ерекшелігі сол, графикамен біз ... ... ... ... ... суреттемелер мен
карикатуралар, түрлі товарлардың орауыштарын безендіру, көшедегі плакаттар
... бәрі ... ... ... ол ... мен ... бүкіл
байлығын бере алмайды, графика оларды ... ... ең ... ... өнерінің живописьпен кейбір белгілері ортақ: онда да жазықтық
үстінде бейнелеу орын алады. 
График, живописьші сияқты, перспективаны меңгеруге, анатомияны ... сала ... ... ... егер ... түс және ол ... колорит
бірінші орында тұрса, ал сурет ... ... ... де ... роль
атқарса, графикада суреттің рөлі шешуші, мұнда ол өнердің дербес түріне
айналады. ... ... ... ашық және қара ... ... ... ... маңызға ие болады. Рас, графика өнерінің кейбір түрлерінде
түстер де пайдаланылады, ... оның ... ... ... ... ғана ... ... сараң графика – заттардың тек нобайы ғана беретін сызықтық сурет
бірақ мұндай ... ... те көп ... – адамның типін, характерін,
қимылын бере алады. Суретшінің көзбен дәл өлшеуі, ... ... ... ... ... ... ... бере отырып, оны аздап
жіңішкерте немесе жуандата отырып, оған түрлі характер береді.
Форманы ... ... пен ... және бір ... ... беруге қабілетті штрихтық суреттің мүмкіндіктері үлкен.
Сурет түстермен боялуы да ... ... бұл ... ... ... Бұл живопись емес, заттардың түстік ... ... ... ... ... ... беру болып қала береді.
Графикаға гравюралардың барлық түрлеріне жатады, суреттерден ... ... көп дана етіп ... ... ... ... ақ-қара
және түрлі-түсті болады. ... ... ... ... ... ... өнерінің тағы бір түрі – литография да
көбейеді. Бұл – бетіне тікелей сурет салынған ерекше ... ... ... ... ... және ... ... өнердің ең көп тараған түрі – плакат. Оның ... аз ... ... ... ең бастысы – қоғамдық өмірде елеулі роль атқаратын
саяси, үгіт плакаты. Плакаттың аса ... ... ... ... ... және ... ... бірігуі болып табылады.
Сатиралық графика – карикатура да бүгінгі өмірде айтарлықтай ... ... біз, ... немесе журналдың кезекті санын аша отырып,
күн сайын ұшырасамыз.
Графика үшін тұтас алғанда ... ... ... ... ... мен ... тән. Графика өнерінде живописьпен және
скульптурамен салыстырғанда сыртқы ... ... ... ... ... Қолданбалы өнер деп эстетикалық сапарларға ие, өзінің
әдемілігімен біздің көзімізді қуантатын практикалық пайдалы заттар жасауды
айтады. Бұл өнер өзінің ... ... ... ... онда пайда
мен әсемдік бірігіп жатады. Қолданбалы өнер халық творчествосымен ерекше
тығыз байланысты. Мұндай өнер ... ... ... ... ... қолданылатын басқа да тұрмыстық заттар және ... ... ... ... ... ой ... ... өткізіп,
творчестволықпен қайта өңдей отырып, оларды жаңа ... ... ... ... ... ... да ... барынша
жалпыланған, бірақ өзінің фактурасы ерекше – жұмсақ, жылтыр ... ... оның ... ... ... нәрседен аумақты нәрсеге айналуының, әдеттегі
табақшадан таныс аңның томпақ ... ... өзі неге ... ... мейлінше сан алуан машиналарды безендірумен, оның
өзінде де жасанды жолмен ... ... ... олардың
конструкциясымен және атқаратын қызметімен логикалық сабақтастықта
безендірумен ... ... ... ... мен ... баса көрсететін сыртқы сұлулыққа инженер-конструктор мен
суретшілер мен ... ... ... ... қол ... ... заманғы самолеттің немесе автомобильдің тамаша формасын
жасау үшін оның ... ... ғана ... сонымен бірге осы машина
дамуының тарихи жолдарында да терең зерттеу ... Сырт ... ... және ... ... ... ... заманғы
автомобильдердің формалары да осылай жасалған.
1.2 Бастауыш сынып оқушыларын бейнелеу өнері ... ... ... ... ... бастауыш мектепте оқыту барысындағы мәселелердің бірі-
оқушылардың ... ... ... сол арқылы олардың бойында
адамгершілік, мейірбандық, ... ... ... Әр ... ... ... дамыта отырып, шығармашылық, қиал сезімін дамыту.
Ал, осы мәселелер мектеп қабырғасында әлі де ... өз ... ... ... ... ... ... ынтасының төмендеуі, енжарлық
етек алуда.
Мектеп мұғалімдері бастауыш сыныптарда эстетикалық тәрбиені ... ... ... ... ... мен театр, кино т.б. өнер түрлері арқылы көркем
өнерге тарту, тағы басқа да ... ... ... ... ... оны қалай жүзеге асыру тәсілдерін жан-жақты меңгеріп, жетілдіруі
тиіс. Мұғалім эстетикалық тәрбиені балаларға өнер ... ... ... асырады.
Оқушы өзін қоршаған ортадан әсемдікті сезінуі, оны бағалай ... ... жан ... ... әсер ... ... баланың
көркем өнерге деген қабілетінің дамуы, оның шығармашылықпен ... ... ... сол ... айналыстыруға және ... ... ... ... ... ... жүргізуге
байланысты.
Оқушылардың көркем білімге талпынуын арттырып, қиялын шарықтатып,
бойын сергітіп, әдемілік әлеміне ... ... ... ... ... ... пәні зор роль ... Ол дүниені түсініп,
көрген-білгендерін, алған ұғымын көркем образ арқылы бейнелеуге үйретеді.
Төменгі сынып ... ... ... ... ... ... көркем талғам мен білімді игерту әдіс-тәсілдеріне ... ... ... ... мұғалімдер эстетикалық тәрбиені
халқымыздың озық, дәстүрлерін ескере ... ... ... ... ... ... беруде бастауыш мектептегі бейнелеу
өнері сабағының алатын орны зор екендігі белгілі. Себебі бастауыш мектеп
кезеңінде баланың эстетикалық ... ... ... ... ... түсініп, қадірлей білуге баулу бейнелеу
өнері сабағында эстетикалық тәрбие беру арқылы іске асырылады. Ол ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнер пәні арқылы оқушыларды әдемілікке әсемдікке деген
сезімдерін жетілдіріп, жаңа сапалық деңгейге көтеру, эстетикалық
мәдениетке ... ... ... пәні ... ... ... ... тиімді
жолдарын анықтау;
– бастауыш мектеп кезеңінде ... ... ... ... оқушылардың көркем өнерге деген қызығушылығының шығармашылықпен
ұщтасуына көмектесу;
... ... пәні ... бастауыш мектеп оқытушылары
эстетикалық тәрбиелеу жолдарын анықтау;
Бастауыш мектепте бейнелеу ... ... ... ... беруде
оқушылармен бірлесе отырып, олардың өнердегі әсемдік пен әдемілікті түсіну,
байқай білу қабіліетін дамыту үшін ... ... ... жүргізілсе,
сабақ барысында ойындар мен көрнекіліктер ( «Түстерді ажырат», «Кім ... ... ... ... оқушылардың табиғат
сұлулығын, көркем өнер шығармаларын эстетикалық мәнде қабылдаулары күшейіп,
сабақ сапалық жаңа ... ... ... ... ... ... мектеп оқушыларының эстетикалық танымы, білімі,
талғамы артып қана ... ... ... жұмысы шығармашылықпен ұштасып
отырады.
Эстетикалық тәрбие біздің байқауымызда дүние ... және ... ... ... ... әсемділікке, сезімталдыққа баулу
жүйелерін қамтиды. Әрине бұл өте ауқымды процесс. Ол жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... біз өз тәжірибемізде
бейнелеу өнері сабақтарында эстетикалық тәрбие беру мәселелерін қарастырып
отырмыз.
Эстетикалық тәрбие мәселелері ... ... ... ... Оның ... ... маңызы, эстекикалық тәрбие
беру мәселелері В.В.Алексеева, ... ... ... ... қарастырылған халқымыздың ұлттық
мәдени мұралары, қол өнері, сәндік өнертүрлерінің маңызы ... ... ... ... Ә.Тәжімұратов ғылыми еңбектерінде нақты
көрсетілген.
Эстетикалық имандылық, адамгершілік тәрбиесін қалыптастыруда ұлттық
тәлім-тәрбие ... ... ... ... ... еңбектерінде көрсетілген.
Кейінгі кездері бейнелеу өнері пәні ... ... ... ... ... ... Б.Әлмуханбетов, Б.Байжігітов,
Ж.Балкенов М.Жанаев еңбектерінде орын алып жүр. Көптеген ... ... мәні мен ... ... оның ... жолдары
әдіс-тәсілдері нақты көрсетілмейді. Сондықтан біз эстетикалық тәрбие ... ... ... ... бастауыш мектепте оқыту барысында кезек күттірмейтін мәселенің
бірі; көркем эстетикалық ... яғни ... ... ... сол ... ... имандылық қасиеттерін ... әр ... ... ... ... ... қиял – ... болып табылады.
Балалардың эстетикалық тәрбиесінің ... ... ... ... ... аса күрделі мәселелер туады. Бала өнер арқылы
өзінің көңіл ... ... ... ... ... ... терең сезіне білуі
тиіс.
Оқушы эстетикалық жағынан дамып, жетілуі үшін тәрбиені өте ... жас ... ... ... ... ... сезім – саналы өмірдің
негізі. ... ... өмір ... ... ... да берік сенімді тірек
қажет болатыны түсінікті.
Қалай болмасын әрбір адам өнердің ... ... бала ... ... Ол ... ... ... жетілмеуімізге ықпал етеді, жеке бастау
және қоғамдық өмірде кездесетін мәселелердің шешімін табуға, ... ... ... өз ... табуға көмектеседі. Бастауыш мектеп балаларының
талғампаз болуы жазушы, ақын, суретші, композиторлардың ... ... ... ... рухани азығын молықтырады, адам баласы жасаған
мәдени мұралармен таныстырып, соны ... ... ... тәрбие дегеніміз – бұл-әсемдік, сұлулық, пәктік ... ... ... ... және ... ... арқылы оқушылардың
көркемдік танымын, сезімін тәрбиелеу.
Бейнелеу өнерінің барлық түрлері графика, живопись, мүсін, ... ... ... ... ... ... эстетикалық тәрбие негізі. Көркем
өнер туындыларын түсініп сезіну, оның ... ... ... ... ... ... ... эстетикалық талғамын дамытады.
Қоршаған ортамен таныстыру арқылы оқушылардың ... ... ... ... ... ... іске асырылады.
Әсемдіктің таптырмас бұлағының бірі – ... Ол ... ... ... ... үлкен әсерін тигізеді.
Табиғат үйлесімділігінің, әсемдіктің, ... ... ... әртүрлі болу, түстер, жарық сәулелер, көмегі арқылы балаларды
әсемдік талғампаздық, әсерленушілік сезімге тәрбиелейді.
Табиғатқа топ ... ... ... ... оның ... ... ... күшейеді, ерекше рухани серпеліс, сүйсіну
сезімі туады, ойы мен қиялы дамиды. Жаратылыстың сұлу ... бала ... ... ... ... ... гүл, көк –жасыл орман – тоғай, сылдыраған ...... көк ... түрлі шөптермен, толқынданған дала, бұлтпен бел
алысқан ... тау, сұлу ай, ... түн, ... ... секілді жаратылыстың
сұлу көріністері, жанды билеп әкететін ән, күй, сиқырлы сөз, сұлу суреттер
әсері баланың жанында бір сұлулық ... ... ... ... ... ... қорғауға атсалысатын болса, табиғаттың
эстетикалық ықпалы да айтарлықтай арта түседі.
Міне, сондықтан да балардың табиғатты қорғау ... ... ... бұрышында, мектептің оқу –тәжірбие алаңында, ... ... ... мектеп ауласын көгалдандыруда) эстетикалық
бағыт беру керек.
Табиғатқа, қоршаған ортаға эстетикалық ... ... ... және ұлттық көркем туындылар (жазушылардың, композиторлардың,
суретшілердің т.б.) мысалдарын, үлгілерін көрнекі қолдану қажет.
Бастауыш мектеп оқушыларын табиғатқа ... ... ... әр
қилы тапсырмалар орындатуға болады: заттың өзіне қарап суреттер ... ... ... ...... ... сәні. Ол бізді мол шаттыққа кеңелтеді.
Кең байтақ далаға, айнадай жарқыраған су ... ұлы ... ... ... ... Табиғат адамның бойына қуат, көңіліне шабыт,
сезіміне ләззат шапағатын ұялататын сұлулық пен әсемдік ... ... ... ... танымын қалыптастыруда қоршаған ортаның әсері мол.
Оқушылардың эстетикалық талғамын жетілдіре, бекіте түсу үшін ... ... ... ... ... ... ... суретшілердің) көбірек пайдаланған тиімді.
Мысалы, С.Сейфуллиннің ... ... ... ... ... ... ... суреттеуі» т.б.
Негізінде эстетикалық тәрбие экологиялық тәрбиемен тығыз байланысты,
өйткені экологиялық тәрбиенің де ... ... жас ... ... ... мәдениеттілікті, қоршаған ортаға деген азаматтық
жауапкершілікті қалыптастыру. Төменгі сынып ... ... ... ... ... бейнелейтін көркем сипаттама мен көріністерді жақсы
түсінуге негіз салады, оқушыларды суретке, қиып ... ... ... ... келісті үйлесімділігін таңдай білу қабілетін дамытуға
жәрдемдеседі.
Өмірді, оның қоғамдық ... ... жан ... ... үшін ... заңдарын жақсы түсіну шарт. Өнер біздің қоғамда адамдардың,
әсіресе оқушыларды рухани, ... ... ... ... ... ... Оқушыларды көркемөнерді сүюге, адамға тән ізгі ... ... ... ... ерте заманнан – ақ сұлулық пен әсемдікті таңдай да, талдай
да білген. Өз тұрмысы мен мәдениетінде шеберліктің ... сан ... ... ... ... ... ... біздің
дәуірімізге ұштастырған.
Өнер қашанда қамқорлықты, оған асқан жауапкершілікпен, жанашырлықпен
қарауды қажет етеді. Әсіресе, бастауыш мектепте бейнелеу өнері жүйелі ... оған ... ... ... ісі ... алдымызға байыпты
міндеттер қояды. Сурет салуды сүю -өмірді, табиғатты, ... ... сүю. Ол ... ... ... ... парасатын, өсіреді, танымын
кеңейтеді, ізгілікке, әсемдікке үйретеді. Өмірдегі келеңсіз ... ... ... ... еліне, жеріне деген сүйіспеншілікке
тәрбиелейді.
Халық шеберлері ою - ... салу ... ... – бір ... өз ... үздіксіз жетілдіру жолымен кейбір ою ... ... ... түріне қарай табиғи байланысты
бейімдеп түрлендіріп отырады. Демек ою -өрнектермен әшекейлеп ... ... ... халықтың дәстүр негізінде орындалады. Осы халық
қолөнерінен ... ... ... мен ... ... қана ... күнделікті сабақ барысында кеңінен қолдануы қажет.
Бейнелеу өнері –ерте заманда пайда болып, барлық дәуірде өмір сүрген.
Ол бірнеше түрге бөлінеді: кескіндеме, ... ... ... ... ... ... ... салуды үйрету әдістемесінде натюрморт кез –келген ыдыс –аяқтан
немесе басқа да затттардан құралады.
Бір жағынан натюрморт қозғалмайды. Сол ... ... ... ... ... жаттықтыруға, түсініп, сызуға және де сурет
техникасын жете ... ... ... ... ... ... ... енді сурет салып, үйреніп келе жатқан оқушыға қиынға
соғады. Өйткені олар натюрморт сияқты «өлі зат» ... ... ... ... сабағында тапсырманы түсіндірген кезде бейнеленіп
отырған объектінің эстетикалық мазмұнының нақты ашылуының маңызы зор. ... ... ... ... әсемдікті педагог асқан сезіммен, әсерлі
түрде әңгімелеп беруі тиіс. Егер ... ... салу үшін ... ретінде
ашық түстерге боялған заттарды қойып, оларға әдеттегі, ... ... ... және ... ашық ... әсемдігін, бірегейлікпен
білдіретін сөздерді таба алмаса, онда балалардың сезіміне қозғау салмайды,
олар бейнеленіп отырған затқа және өз ... аса ынта ... ... ... өнері сабағында оқушыларға эстетикалық тәрбие
беруде халық дәстүрлерін, ұлттық өнердің түрлерін көбірек пайдалану қажет.
Себебі бастауыш мектеп ... ... ... ... ... ойындар
және халық ертегілеріндегі кейіпкерлер бейнесі қызықтырады. Бейнелну өнері
пәні сабығында эстетикалық талғамды қалыптастырып, ... ... іс ... ... ... Жаңа ... түсіндіру барысында көрнекіліктерді
түрлендіре отырып, сұрақ – жауап, ... ... ... ... әдет – ... ... түрлендіріп жүргізу.
2. Натюрморт, пейзаж және оның бейнелеу мүмкіншіліктері
2. 1 Натюрморт ...... ... ... және бір-біріне бағынатын
байланыста отырған заңды орналасқан ... Бұл ... ... ... ... суретшінің идеялық ойларымен анықталады. Табиғи
ойларға тиесілі ... идея ... ... ... ... термині латынша composito – «шығарма», «бөлшектерді біртұтас
жинау» дегенді білдіреді. Адам идеясын заттардаң, ... ... ... көрсетеді. Натюрморт композициясының курсы ... ... ... ... болады. Композиция сабағы сурет және
кескіндемемен өте тығыз байланысты. ... ... ... ... Бұл ... қойылыммен, этюдпен, композициялық
эскизбен ұзақ жұмыс жасау арқылы ... ... ... ... ... ... ... талдау барысында шебердің өмірлік ұстанымы, көзқарасы,
мінезі, талғамы көрінеді. ... ... – бұл ... ... стимулы. Ал үлкен қызығушылық деп кейбір суретшілердің өмір бойы бір
ғана тақырыпта жұмыс істеумен ... ... ... ... ... В.Ван Гог, кеңес суретшілерінің арасында В.Стожаров, ... ... да ... ... адам ... әр-түрлі жағы көрінуі мүмкін. Бұл
тақырыпты толығымен шешетін сюжет. ... ... ... бір ... жиналған заттарда сюжет дамуы табылады. Бірінші сұрақ – заттарды
қалай құрастырамын? Натюрморт қойылымын қойғанда тек ... бір ... ... ... ... ... құрастыру, түстік жағынан пішіні
жағынан, тақырыбы жағынан да жақсы тандалуы керке. Натюрморт қойылымы –
шығармашылық ... ... ... ... болуы мүмкін емес. Бір тақырыптың
өзіне ... ... ... ... Бір сюжеттің өзінде де, бір
заттардың өзінде де суретші өзіне лайықты ... таба ... ... ... тек қана бір ... ... шыншыл өнері – көркем ұқыптылық.
Оқу натюрмотрында заттарды тандау ... ... ... орай ... Бірақ бұл жерде де сюжеттік байланысы бұзылмауы
керек. Шығармашылық натюрморттың өзгешелігі – ... ... ... ... Бұл топты құруға арналған заттарды таңдау
барысында ... ... ... ... таңдаудан өтеді.
П.Кончаловскийдің «рябина мен қызыл паднос» жұмысында ... түс пен ... ... ... ... ойын ... Бұл натюрморт топтағы
заттардың жақсы жинақталған. Осы арқылы суретші қызыл күзді бейнелеген.
Натюрморттың ... ... және ... ... ... Ең ... оның ішінен ең қажетті тематикалық қатынастағы
бөлікті көрсетіп және оған ... ... ... ... ... ... орталық дейді. Бұл орталық өзіне мағыналық ауыртпашылық
алады. ... ... ... әр ... ... Мысалға: Ж-Б. Шарденнің «Бутылка және ... ... ... ... – бұл күлгін бутылка және оның жан-
жағында ... ... ... ... ... ... ... бөлігі екінші планда орналасқан. Ол бойынша Бейерен, ... ... ... еске ... ... Ал жаңа ... ... жаңаша өзгерістер еңгізуде. Композиция элементтеріне ... ... ... үшін ... шеше ... Оған арналған екі
натюрморт жұмыстарын сәйкестіріп көрсек. ... - ... ас» және ... ... Осы екі ... да суретшінің шешімі бұл ... ... ... композициясын қабылдаған. Бір ... ... ... ашық және ... ... ... ... картинаның төменгі бұрышына қарай орналасқан жұмыртқа мен табаның
контрасты нүктелері болады. Суретші алға қойылған тапсырманы ... ... ... ... ... жаңа ... тауып отырған.
Сонымен қатар композициялық орталықты анықтау үшін бірнеше ... Бұл ... ... ашық ... ... көзқараспен
бейнеленген пішіні, түсі, тоны және ... ... ... ... мүмкін. Бұл жағдайға байланыстыБибереннің «Таңғы ... ... ... екі ірі ... құралған, ал қалған барлық
композиция элементтері осы бойынша көзбен осы ... ... және ... көріп шығу үшін қойылған.
Басқаша шығармашылық жұмыстарда кеңінен қолданылатын шешім – тондық
және түстік ... ... ... Осыған ашық үлгі Ф. Спейдерстің жұмысы
«Ақ аққу натюрморты». Бұл ... ... ... ... қанатын жайған аққу
алып жатыр. Осы әдемі ақ аққу арқылы суретші жануарлар өмірін ұсынады. ... ... ... ... ... және оның бейнелеудегі
орның айтқанымен, бұл композицияда сондай таңғажайып ... ... ... орталығын нақты көрсетілмеген көптеген жұмыстарды
айтуға болады. Олар М.Сарьянның натюрморт жұмысы «Ереванның гүлдерінде»
қойылған қойылым ... ... бір ... ... ... ... К.Петрова-Водкинаның «Таңғы натюрморт» және тағы басқа
бағыттарда алып келеді.
Осы ... ... ... ... – бұл ... элементтердің
қайталанып келуі. Осыған қарапайым мысал: ою - ... ... ... ... ... фигуралар – үшбұрыш, ... ... ... қайталанып келуінен тыныштық сезімі пайда
болады. Қайталанып келген элементтердің өлшемдерінің ... ... ... ... композицияға динамика береді. Оған төртбұрыш пен
тіктөртбұрыш өлшеу арқылы жеңіл ... ... ... бірі – ... нақ мысал И.Машковтың «Камелия» натюрморты. Бұл жұмыста симметрия
принципі бойынша ... ... бір ... ... ... бір – ақ көріп шығуға ... ... ... ... ... ... ... түстік болады. Жәнеде басты рөл
контраст атқарады. Олар бейнені әр – ... ... ... ... ... масштабты, тонды, динамиканы көрсетеді. Динамикалық
композиция пішінің ассиметрия көрсетеді. Ритм ... ... ... қайталанып келген элементтер натюрморт композициясына ритм бере
алмайды.
Схеманы ... үшін ... ... беру үшін ... ... ... Бұл тек ... маскировка жасау деуге болады. Детальдар
сонымен қатар заттар немесе топтық арасында ... ... ... Оған тағы бір ... ... ... ... «Шошқа етімен
таңғы ас» ассиметриялы, нық көрсетілген диагональды қойылымы.
2.2 Натюрморт кескіндемесі
Кескіндеменің өзгешелігі суретшіге түс, бояу ... ... ... көрсетуге мүмкіндік береді. Натураның келбетін көрсетіп қана
қоймай, сонымен ... ... ... ... мазмұн береді.
Практикалық жұмыста суретші заттық түстерді қолданбайды, ол тек ... ... ... ол тек ... ... түстерді қабылдайды.
Жаңа келген адам гипстің түсін мүмкіндігінше нақты алуға тырысады. ... ... көзі ... пен көлеңкенің айырмашылығын тек қана жарық
көлеңкелі бай ... ... қана ... ... қатар нәзік түстік
мінездемені көреді. Сол гипс заты тек ақ ... ғана ... ... ... Сары ... ... болады. Бұл ... ... ... ... ... ... Яғни ... ортаға байланысты
болады. Осы түстердің өзгеруіне ... ... ... ... ... ауа
ортасы әсер етеді. Себебі, барлығы шағылыс үстінде болады. Пленэрде ... ... ... ... ... жиі ауысады. Бұл табиғаттың құбылысына
байланысты. Сондықтан ауа-райының, не ... ... ... ... ... ... ... сеансты күтеді. Натураға қарап
жазып жатқан суретші түстік қатынасты, ... ... ... ... ... бұл ... қаруға айналады. Жұмыс үстінде ... ... не ... ... ... бұл жағдайды контраст деп
атайды. Ал табиғатта бізге ... ... ... ... ... ақ ... үстіне ақ түсті құмыра орналастырсақ, олардың түстік
қатынасын ... ... ... Ал ... сол ... күлгің
драпировка үстіне орналастырсақ, бұл жағдайда контрасты жағдайға кезігеміз.
Ашық пен күлгіннің ... ... ... біз заттардың силуэтін
нақтығырақ көреміз. Сонымен ... суық ... жылы ... ... мінездеме береді. Мысалға алсақ, жылы және суық түсті мазокты қатар
қойсақ, жылы түс алға шығып ... Ал ... түс көк ... ... ... түседі. Суық түстер керісінше көздең алысқа кетеді. Адам оны ... ... да ... ... ... ... ... осы
жағдайлар ескеріп отыру керек. Түстік ... ... үш ... ... көк, сары ... араластыру арқасында ала алмаймыз. Ол түстерді
араластыру арқылы мүлдем басқа түс аламыз. Жаңа ... ... тек ... ақшыл, алтын охра, сиена, умбра, умбра жженая, марс қоныр, ағылшын
қызылы, краплак қызыл, кадмий қызыл, ... ...... ... ... ... ... жасыл ақшыл, волкоскоит, изумрудный жасыл,
кобальт көк, ультрамарин, кость жженая болуы жеткілікті. Бояулармен ... ... әр ... ... үш ... бар. ... тон, ... Қоршаған ортаға байланысты табиғатты түстердің өзгеруі ереже
бойынша барлық үш құбылысқа ... ... ... ... ... не
болмаса түстік тонды тандап алу керек. ... ... ... ... ... бұзып жібереді. Ең бастысы түстерді дұрыс араластыра ... Көп ... ... ... ... Төрт ... одан да көп
араласқан үстер бозарып, қанықтылығын жоғалтып, кір түс ... ... ... кір ... болса, таза түс алып шығуға кері әсерін ... ... ... біз ... ... формасын, фактурасын,
материалдығын, мінезін, жалпы түсін аламыз. Кескіндеме түс ... ... ... ... шеберлердің шығармаларына тамсанудан қалмаймыз.
Кескіндеме мүмкіншіліктері шексіз.
Натюрморттың ... ... ... ... ... заттары
және адамдардың мiнезі ... бұл ... ... ... ... ... ... Натюрморт сол сияқты объективтi
түрде болмайды, оны ... ... ... ... ... болу ... Бұл ... не оны әбден өмiр сияқты нақты түр
иемдене алады.
Барлық композициялық жұмыс ... ... ... ... ... ... Оның ... натюрморт тобына және
еніне тәуелдi, кеңiстiктiң тереңдiгi, шамаға және түс ... ... ... ... және жазықтықтың өлшемдерiмен
анықталады, ... ... ... ... және гүл ... өте ... ... iздестiрулерi жүргiзедi, қайсысы тепе-
теңдiк, пропорционал қатынастар өз ... ... ... ... ... әр түрлi түрлерiн қолданады - ... ... рөлі ... орын ... ... ... ерекшеленеді, ол оны орындайды бiресе көрiнерліктей, бiресе сөнiп
бара жатқан сияқты. ... ... ... ... ... ... түсiре нақтылы, көрерменнiң iлтипаты ... бiр ... ... ... ... ерекше көркем айқындылық. Кенет дыбыс ... ... ... ... ... ... ... композициялық орталығының қатты жылулығы ... ... ... ... бұл ... ... тепе-
теңдiгiнiң жетiстiгiне көңіл аударылады.
Мақам суреттi ұйымдастырады. Салған натюрморттың құрылымдық негiзiне,
ол ... ... бiз ... ... ... Бiр ... элементтерi
басқалармен салыстыра орындалады, бiз ... ... ... ... ... қалыпты сұрақтарға байланысады, ал ол оның пропорциясы, өз
кезегiнде заттардың ... ... ... ... iздестiру
жұқалықтарында бос орындарды шаманың анықтауы сол жағынан және ... ... ... ... ... ... кеңiстiктiң шешiмi салынады.
Бұл ерекшелiктері түрлi- түстi салаға байланысты болады. Кеңiстiктiң шешiмi
бос орын санмен сонымен бiрге сол жағында оңнан ... ... ... натюрмортта, заттардың негiзгi тобы екiншi кеңiстiктiң
жоспарларында орналастырады, сюжеттi композициялық орталықта ... ... ... бар ... топтың композициялығы өзара
байланысы суреттiк жазықтықтың ырғақты шешiмi болып табылады, алмасу ... ... ... ... анықтауы бар суреттiк
жазықтығымен салмақты, орналастыруы ... ... гүл және ... қарама-
қарсылықтар арқылы iздестiру болады.
Натюрмортта композициялық шешiмiнiң ... дәл ... ... сол ... ... арнайы табиғи жұмыстың жанында ... ... ... ... ... және перспективалы құрылыстың
ерекшелiктерiне байланысты. Қойылуы көздiң әр ... ... ... ... ... шешiмнiң ең жақсы күтпеген жайт нұсқасын
көру, жүк көтергiш белгiлi ... ... ... ... ... ... сәндiк композициялық сияқты ұйғарыла алады, тиiстi
жерiнде жазықтықтың әсерiн сақтау, және түс басты рөл ойнайды. Бұл ... гүл ... ... ... ... оның ... әсерi болады.
Натюрморттың композициялығы гүл шешiмi жылы немесе суық күйде бола алады.
Натюрморттың ... ... ... ... рөл ... жұмыста түс шешiмiн келтiруi болады, кескiндеме ... ... ... ... ... және ... ... қолдану техникасы.
Әдеттегiдей, көркем материалдарға немқұрайлылықпен қарау сурет салғанда
нәтижесінде терiс мағына бiлiнедi . Жұмысқа ... ... ... бергенде әр түрлi көркем ... ... ... ... ... суреттеу, график түрiнде
материалдарды сол ... ... ... ... график түрiнде материалдарды натюрморттық суретiн таңдау
жұмыста суретшiнiң дайындығының дәрежесiн ... ... сол ... ... ... ... ... табиғи қойылуда болады.
Үйренудiң бастапқы кезеңiнде графиклық ... ... ... Ол ... ... яғни бейнелейді, резеңкемен өшіруге болады.
Қарындаш барлық график түрiнде бейнелеу материалдары баланы тәртiпке
салады, ... ... де, iрi ... де ... ... ... ... әр түрлi дәрежеде, қатты және жұмсақ ... ... ... ... ... ... ... өте қолайлы қарындаш болып
табылады, әр түрлi ... және ... ... қысқа сызықтарының
пiшiнiн өңдеуде қосылады. Штрихтың айқындылығын анықтау ... ... ... Қарындаш жұмыстарының қасында өшіргіш
маңызды рөл атқаратын болады. Жақсы өшіргіш сапасы оның ... ағаш ... ... ... салу ... ... ... және мәнерлi материал болып табылады. Ол негiзгi үндес қатынастар
суреттерінде негізгі мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... ие ... суретте ала көлеңке реңктерге мүмкiншiлiк бередi,
заттардың ... ...... ... ұшымен заттың пiшiнін кескiндейдi. Келесi
кезең - үлкен үндес қатынастардың суретiнде ... ... ... жарықты талқылауда ақ нанның жұмсартылған түрімен жүргiзедi. Сонымен
бiрге сығылған көмiрдi қолданылылады, ... ... ... ... ...... ... Жасанды баспа темiр
тотығының ұнтағын және арнайы сазды даярлайды. Баспаның жұмыс техникасына
көмiрді көп ... ... ... орындауында құрамалы әдiс
жұмысы қабылданған, оның көмiрмен тiркестерін де пайдаланады.
Натюрморттық ... әр ... ... ... ... бояу ... акварель - су бояулар, латынша agua - су. Қатты
болады - ... ... ... табақшалардағы, жұмсағы -
тюбиктердегi.
Акварельдiң негiзгi қасиеті - мөлдiрлiгнi қабаттай бояу. Бұл ... ... ... ... түсті қолдану болып табылады. Қаныққан бояу ... суды қосу ... ... ... кескiндеме сол техникалық
әдiсте құрастырылған, қағазға бастапқыда бояулардың ашық ... дақ ... ашық ... ... соңы қаныққан түстердi
бiртiндеп енгiзедi. ... ... ... ... ... ... түстерді қолданбау керек.
Акварельмен жұмыстарда ... ... ... ... мөлдiрлi және
қарқын әсерлi, түстiң өте жiңiшке реңдерiн мүмкiндiгiнше қабаттай ... ... ... ... төрт әдiсi ... - ... түрлерде бiр түстi кескiндемесi. Бұл техника
бастапқы ... ... үшiн ... су ... ... ... қасиеттер және бейнелеу материалдардың ерекшелiктерiн
зерттеу, көлеңке және ... ... ... ... ... ... ... керек үндес бiрiздiлiкті толық бояуларды бiрден
қолдану техникасы, яғни ... ... бетi үшiн ... тiптi ... ... ... өз ерiтiндiсiн қолданады. ... ... ... Қайтадан тiркеулер кепкен бояулар үстінен боялатын болады, сол
сияқты әсерлі дымқыл ... ... де ... Қара реңнен ашық реңге
дейін ... ... - көп ... ... ... бояудың мөлдiрлiгiн
қолдануда және керекті түске дейін сатылау бiр мөлдiр, түстердiң басқа
жолымен оптикалық ... ... ... ... ... әсерлi жiктері
бiржолата құрғақ болу керек, және салу үш жiктерден астам болмау керек.
Тек қана ... ... ... ... ... тазалық және түс
қанықтығы сақталуы керек. Бояудың әрбiр ... ... ... ... бiр жерді бірнеше рет, ... ... ... Саздандырудың әдiсi натюрморттарда ұзақ уақыт қолданылады.
«Алля ... (alla prima) – бiр ... ... ... ала
сурет салынбағанда және боямау. ... ... ... ... ... ... ... Жаңа түс және сезiмтал түс алынады. Осы әдiс
нобайлар үшiн ... ... ... ... ... да ... төртiншi әдiсi – «шикi күй» бойымен. Ылғалды қағазға ... ... ... ... ... ... қолданады. Қағаз тез
құрғамау үшiн, ол дымқыл фланел кездемелерiне салады, немесе әйнекке.
Алдыңғы ... ... ... ... ендi ... ... үстінен
қабаттаймын.
Қағаздың фактурасы су бояу кескiндемесiнде маңызды мәнi болады. Кедiр-
бұдырлық, қағаздың дәндiлiгi ... ... ... ... ... ... бояудың жағымы, тиiстi мұндай беттерге, төмпешiк, бiрнеше
ағып көп жинала ... ... ал, ... ... ... ... қараяды. Жарық нәтижесінде, қағаздың бетiне бұрышпен құлай, түс
реңдерiнiң қосымша түрлерін құрады.
Типыл, акварельдi аз жарамды жұмыс үшiндi қағаздың ... ... бояу ... бетте боялар нашар жинақталады. Оны ... ... ... жұқпай,өшіріліп қалады.
Акварельдiң кескiндемесi үшiн жарамды емес және нәзiк, ... ... ... ... қағаз тиiстi жұққыш бояудан суды
тез сiңiредi. Нәтижеде дақтар ... ... да ... ... қатты болады.
Акварельді жұмыс үшiн тиін, понидің ... ... ... ... ... ол жұмсақ және икемдi болады және ұзақ уақыт мықты,
серпiмдi. Акварель үшiн ... ... егер оны ... және ... ... ... ұшы пiшiн ... сүйiр болып жиналады. Өлшемдері
әр түрлі үш төрт қылқалам болуы керек. Үлкен ... iрi ... үшiн ... ... ұсақ ... салу ... кiшкентай
қылқаламдар қажет.
Акварельдiң кескiндемесi үшiн палитра таза ақ түс болу керек. ... ақ ... ... ... ... ... керекті түсті қолдану.
Палитраның сапасында әдетте оқушылар қағазды пайдаланады. ... ... ... ... осы ... үшiн ... емес. Ол тез
суланады да, әсерлi қоспаға қағаздың ... ... ғана ... ... ... ... гуашь болып табылады – gouache француз сөзi –
мөлдiр емес су бояу бояулары. Өндiрiс ... ... ... ... ... ... ал ... еместігімен ерекшеленедi. Жақсы қасиетке
ие болады. Осы қасиеттің арқасында бiр түстің үстіне ... ... ... ... ... үшін ... ақ түсті қолдану жолымен ... ... алу ... ... ... ала ... ... Кепкеннен кейiн әдемi жарық түсті, барқыт тәрiздi, ақшыл
түсті болады. ... ... ... түсті және түстерді таңдағанда өте
маңызды ... ... ... ... үшін натюрморттан бастау
керек, түс қатынастары ашық ... ... ... ... тақырыбына арналған оқу бағдарламасы
3.1 «Натюрморт» сабақ ... ... ... Натюрморт
2) Сабақ түрі: Нұсқаға қарап сурет салу.
3) ... ... ... ... ... беру. Натюрморт салдыру
арқылы жарық пен көлеңкені, заттың пішінің ... ... ... ... ... әрі ... ... меңгерту.
4) Сабаққа керекті құрал-жабдықтар:
а) Мұғалім үшін: көрнекі-құралдар, тақта, бор.
ә) оқушылар үшін: альбом, қарандаш, өшіргіш.
5) Сынып ... ... ... ... ... ... ... іліп, сол жағына тақырып түсіндіремін.
6) Сынып өткізу кезеңі:
а) Оқушылармен амандасып, ... ... ... ... Натюрморт – француз тілінде «өлі табиғат» деген сөз. ... ... ... ... ... дейді. Ондай заттар
қожасының өмірі мен ... ... ... ... көп сыр ... түсті маталар, ыдыс-аяқ, гүлдер, жеміс-жидектер, теңіз байлығы мен
түз құстары сияқты әр қилы көрініс үйлесімі ... ... ... ... ... қана ... ... көңілімізді не мұңға, не шаттыққа
бөлейді. Қай заманның суретшілері де ... ... ... ... ... Қазақтың ұлттық тағамдарының ... ... ... ... ... ... атты ... әсерлі
берген. Мұндағы күрең бауырсақ пен ақ құрт, ағаш тегенедегі сары ... қант пен ... ... ... ... нан, ... шетіндегі
тарғын сүлгі, бұлардың тұсындағы аяққап. Осындай бір-бірімен жараса
астасып, ел байлығының, ... ... бір ... ... ... ... көріп жүрген қарапайым бұйымдар біздің көз алдымызда ... ... ... ... жарастық тауып тоғысқан.
Сурет саларда отыратын орынды дайындау, жұмыс ретін ұйымдастыру үлкен
рөл атқарады.
Алдымызда ... ... ... ... көріну үшін одан
қашығырақ отырған жөн. Ара қашықтық бір ... екі ... кем ... ... кез келген жерге отыра салмай ... ... ... ... таңдау керек. Орынды белгілеп алған соң
натюрморттың ... ... ... заттардың жалпы пішінің, тұтас
көлемін зерттеп көру ... ... ... оның барлығына ортақ белгілі бір жолы,
кезеңі болады. Сондықтан сурет төмендегі ... ... ... ... бейнесінің орналасуын анықтау.
Құрылымын табу.
Пішінің айқындау.
Суреттің аяқталуы.
Енді осы кезеңдер арқылы берілген натюрмортты салу ... ... Зат ... ... ... дегеніміз бейнелейтін
затымыздың жалпы нұсқасын қағаз бетіне ... ... ... бір ... ... болып табылады.
Кейде осы суретті орналастыруды түсінбеген немесе білмеген оқушы үлкен
қателік жібереді. Оқушы ... ... ... тым ... етіп
айналасында бос орын қалдырмайды, немесе керісінше өте кіші мөлшерде сызып,
қағаздың қаншама жерін бос ... ... ... аса ... бөліп, натюрморттың нобайын
қағазға түсіреміз. Содан ондағы жеке заттардың пішіндерін мөлшермен біліне-
білінбес сызықтармен өлшеп аламыз. Осы ... орта ... қай ... тексеріп білген жөн.
2-ші кезең. Зат бейнелерінің құрылымын табу. Енді заттың конструкциялық
құрылымын саламыз. Натюрморттағы заттардың ... ... - ... ... ... ... ... сызамыз. Мұндағы
заттардың арақатынасын өлшеу қарындаш арқылы жүргізіледі.
Қарындашпен өлшегенде, ... ... ... ... ... ... қаламның бойымен жылжыту арқылы белгілі өлшемді екінші заттың
ұзын бойына немесе енңіне салып ... ... ... ... ... ретінде алманың еңін аламыз да, жаңағы
әдіс бойынша қалған заттардың ұзындығы мен еңін ... ... ... ... тұрған қабырғаларын ... ... ... әдіс ... мен алманың өлшемін дұрыс, қатесіз сызуға үлкен
көмегін тигізеді. Осы кезеңде суреттің дұрыстығына сенімді болу үшін ... ... тағы да бір ... ... ... сызықтарды
өшіреміз. Кезеңнің соңында көлеңке мен жарықтың шекара сызытарын белгілеп,
көлеңке ... ... ... жазу ғана ... Барлығы түсінікті болса, енді салайық. Оқушылар осы кезде ... Әр ... ... жауып беріп отырамын. ... Үйге ... ... салуға беріледі. Тек қана ... тиіс ... ... кім ... ... соны анық ... Сабақты қорытындылау: Көрнекі құралдарды жинап, оқушылардың сыныпта
істеген жұмыстарын көріп шығамын. Белсенді оқушыларды бағалаймын. Содан ... ... ... ... ... ... ... тақырыбы: Пейзаж.  Қыс көрінісі.  Алғашқы қар.
Сабақтың мақсаты:  Білімділігі: Оқушыларды қыс туралы  табиғатты ... ... ... ... ... әр ... түстерін
ажырата білуге үйрету. Бейнені  парақ бетіне толық орналастыра ... ... ... ... бояу ... ... ... табиғатты аялауға тәрбиелеу.Оқушылардың байқағыштық, есте ... ... ... ... ... ... білуге, эстетикалық
қабылдауын, шығармашылыққа  қабілеттерін арттыруға тәрбиелеу.
 Сабақтың түрі: аралас сабақ.
Сабақтың әдісі: практикалық жұмыс, сұрақ-жауап, жұмбақ ... ... ... ... еңбекке баулу,сызу.
Сабақтың көрнекілігі: Сабақ тақырыбы,төрт кезеңдік сурет салу
үлгісі,сабақ ұраны,шырша,қаршалар, есіңде ... ... ... жасырылған
конверт.
Сабаққа қажетті қажетті құралдар: Формат, А4, гуашь, ... ... ... матрица  ( картоптан ойылған таңба)
Сабақтың барысы:
   I.Ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... беру:
 I. Ұйымдастыру бөлімі:
Оқушылармен амандасу,сабаққа дайындалу, құрал- жабдықтарын алдырып,
сабақта жоқ оқушыларды түгелдеу.Оқушылардың назарын аудару.
ІІ. Жаңа ... ... ... біздің бүгінгі сабағымыздың ұраны: «Жылдың әр мезгілі өзінше
тамаша!».Олай болса, қане бәріміз мына ... ... ... ... аударып,ішіндегі шартты оқып шығайық.Мұнда былай жазылған: ... ... шеше ... шыршаны безендіру  керек».
1.Шелек қалпақ басында,сәбіз екен танауы.
Қыста қардан ... ... ... сен ... ... ... ... сурет салады көп.(Аяз)
Қоймасын қыс ақтарып,жерді жапты ақ мамық.(Қар)
         3.Зулап түсіп төменге,шықпас менсіз төбеге.(Шана)
         4.Қыста шыны боп ... су боп ... ақ ... ... ... ... ... барып
құшады.(Қар)
        
ІІІ.Жаңа сабақ.
Міне, балалар бәріміз жұмбақтың жауабын тауып, шыршаны безендірдік.
Сонымен, балалар біздің бүгінгі тақырыбымыз ... Қыс ... ... деп ... Қыс ... жапырақтары әбден түсіп, сидиған ағаштарға
назар аударайқшы. Олар өте ... және ... ағаш ... ... ... Бір ... бұтақтары мың бұралған нәзік
болса,енді бірінің бұтағы тік әрі жуан ... ... Қыс ... ... түскен қар немесе қырау оларды әдемі етіп көрсетеді.
Еліміздің елді мекендерінде алуан түрлі ағаштар өседі.Мысалы: таулы
аймақтарда ... ... ... ал ... аймақтарда қарағаш, сексеуіл т.б.
кездеседі. Сонымен қатар аққайың, терек,тал секілді ағаштарда бар. Ағаш
түрлерінің ... қыс ... ... ... ... ... өте ... әрі әдемі. Сондықтан бүгін  әртүрлі   ағаштарды
бейнелеуге үйренейік. Қане, олай болса мына ... мән ... ... ... ... ... қарай  бейнеленген екен.
 
|1-кезең ... ... ... ... ... |Көмекші сызықтар |Бейненің бояу ... ... ... керек |арқылы табу ... ... табу ... ... |
| | ... | ... ... парағымызды алып, бейнелеуге кірісейік. Ол үшін, ең
алдымен көмекші сызықтар ... ... ... ... ... ... ... дәл әрі нақты етіп көрсетуге керек
болады.
Қағаз бетіне бейнені орналастыру, орын ... көру ... ... бастапқы негізі болып табылады. Нұсқаның жеке бөліктері бір-
бірімен  байланысты  болғанда  ғана үйлесімділік шешім  дұрыс болады.
Композициядағы басты  нәрсеге ... ... ... ... ... ... нәрсе:
 
1.Пішіні
2.Өлшемі
3.Түсі
4.Орналастыру көмегі айқын болу керек
 
Бүгін сендер жаңа техника, яғни матрицамен жұмыс жасауды үйренесіңдер.
Бұл өте қызық. Матрица дегеніміз-таңба қалып, ... ... ... асқабақтан   ойып алуға болады. Біздің алдымызда картоптан ойылған
кішкене қаршалар бар, қане  осы ... ... ... Ақ ... ... езіп ... ... керек. Матрицаның ізі
анық түсуі үшін, бояу өте қою болмауы керек. Таңбамызды бояуға ... ... ... ... ... ... сиқырлы қаршалар  пайда
болды.
Жұмыс барысында сергіту сәті. «Ғажайып ... ... 6 ... ... артында сұрақ жасырылған,оқушы бояу түсін өзі
таңдап алады.
1. Қыста қандай өзгерістер болады?
2. Қар ханшайымына киімнің қандай түсі ... ... ... болатын дорба, қай адамның дорбасы.
4. «Ақ киімді денелі, ақ сақалды. Соқыр мылқау танымас тірі жанды»,- ... ... ... ... Қыс ... ерекшеленеді?
6. Ең бірінші түскен қарды қалай атайды ?
 
ІV. ... Мына ... ... ... 5 ... тап,олардың барлығы бүгінгі
сабаққа қатысты сөздер.
  
|П |Е |Й |З |А ... |А |М |Ы |Ж ... |С |Ы |Қ |Р ... |Ц |А |Ш |А ... |Л |Ғ |А |Қ ... ... ... көрме арқылы ... Үйге ... ... жұмыс жасау.
3.3 Сабақ «Пейзаж»
Cабақтың тақырыбы: Пейзаж (Абай өлеңіне ... ... ... ... ... ... ... отырып, сурет салуға үйрету.
2. Оқушының байқағыштық және есте сақтау қабілетін дамыту, елестету
арқылы ойша ... ... ... Табиғатты қорғау, сүйіспеншілікпен қарау, өнерді түсіну қасиеттеріне
тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Пәнаралық байланыс: ... ... ... ... слайд, плакат, акварель бояулар, қылқалам,
палитра, ... ... ... ... сәлемдесіп, кезекшіні анықтау. Жоқ оқушыларды түгендеп,
оқушыларды сабақтың мақсатымен таныстыру.
2. Өткен тақырыптарды пысықтау мақсатында оқушылардан тест ... ... ... ... 1-2 оқушы дауыстап жауапты оқиды,
қалғандары орындарында қателерін түзеп, ... ... ... Жаңа ... тақырыпты ашу үшін сөзжұмбақ шешіледі.Балаларға ... | |
| |Ү |И |Н | ... |Е |Й |З |А |Ж ... |Л |Л |А |Т |Ы ... |Т |Е |Й |Ю |Л ... |А |С |Н |Р |Ы ... |Ң |Т | |М | |
| | | | | | |
| | | | | | ... |Б |І | |О | ... |А |Р | |Р | |
| |У | |Т | |
1. ... ... ... ... ... ... «Ойлап шығару» құрастыру мағынасы?
4. Бейнелеу өнерінің түрі?
5. Затқа қарап сурет салу?
6. Түстік рең ... ... ... ... ... ... ... (Пейзаж дегеніміз
не, Абай деген кім, қандай ... ...... ... ... ... ... көрінісін бейнелі
түрде көрсету.
Бүгінгі сабақта қазақтың ұлы ақыны Абайдың «Желсіз түнде жарық ай»
өлеңіндегі табиғатты суреттейміз. ... оқып ... ... ... көз ... ... ... тынық жылы түн. Айнала ... ... ... ... ай, ... ... ... далаға нұрын
төгіп тұр. Су бетіндегі айдың сәулесі өзен бетін ... сары ... ... ... ... Ағаштың қалың жапырағы да өздері мен ... ... ... тыныштығына құлақ салғандай. Жер дүние
құлпырып, жасыл шөпке, қырмызы гүлге ... ... ... ... осы әнді мектебіміздің ән-күй пәнінің мұғалімі Ғанибал Сатжол
ағайларыңның орындауында тыңдап ... ( Ән ... ... түнде жарық ай» өлеңінде ғажайып сырлы үн ғана емес,
түрлі түсті бояулардан жасалған күйлі де ... бір ... ... көзімізбен көргендей боламыз.
Ал енді балалар, осы көріністі қағаз бетіне салып ... ... ... тәртібімен таныстырып өту)
Оқушылар сурет салуға кіріседі.
Оқушыларды аралап отырып, жұмыстарына баға беріп отыру.
Сабақты бекіту
Балалар Абай Құнанбаевтың табиғат лирикасына арнап ... тағы ... ... Кім ... ... ... ... тапсырма: Абайдың табиғат лирикасына арналған басқа өлеңдеріне
сурет салу.
Қорытынды
«Өнерлі өрге ... деп дана ... ... ... ... ... негiзгi мәнi, ол эстетикалық тәрбиенің құрал- ... ... ... қызметтiң процесiнде эмоциялардың дамуы үшiн ... ... ... сезiмiнде ғажайыптарды түсіну бiртiндеп
өтедi, эстетикалық шындық қатынасына көмегін қалыптастырады.
Түстiң мәселесi ... ... және ... үшiн ... мәселе
болады, барлық тоқымашы және архитектор үшiн, кiм өз кәсiби қызметiнде
түстi ... ... ... ... бұл ... ... ... керек, дәл осылай ... ... ... ... игере білуі керек. Суретшiлер үшiн түс туралы ғылым бар
болағанымен, бiрақ оны ... іс ... ... қол ... ала
алмайды.
Бәрi теориялық негiздердiң зерттеуінсiз бұл ... емес және ... ... ... ... ... ... Осы
мәселенi зерттеу және курстық жұмыста қарастырылған.
Мен осы курстық жұмыста натюрморттың ... ... ... ... ... жеке дамуына әсерінің ең ... ... ... ... ... тәрбиедегі құрал-жабдық, бейнелеу
өнерiн үйренуді көрсеттім.
Мектеп оқушыларының бейнелеу қызметi ... ... ... ... ... көрсету, еңбек дағдыларын меңгеру. Балаларда ... ... ... ... ... мүмкіндік себептерi бiртiндеп
пайда болады ... ... ... ... ... эстетикалық сезiм, әдемi заттарды қабылдауда пайда болады, әр
түрлi құрамдас бөлiктерiн анықтай алады: түстiң ... ... ... ... мақамның сезiмi.
Балаларды эстетикалық тәрбиесі үшiн, оның бейнелеу қабiлеттiлiктерiнiң
дамуы үшiн үлкен мән ... ... ... ... ... ... ... эстетикалық сезімдерін оятады, тiршiлiк
құбылымдарын тереңiрек және ... ... ... ... ... өз ... бейнелей алады.
Қорыта айтқанда, суретші өзінің ойы мен сезімін толық таныту жолында,
тек қана ... ... ... ... яки толық қанды тұтас образдарды
жасау жолында ұзақ дайындықтан ... Ол ... ... әдіс – ... ... ... кенепке немесе ақ қағазға салған әрбір бояудың ... ... ... ... ... Ол бір ... ... – көзге көрінген нәрсенің бәрін жазып ала ... ең ... ... ... және ... ... зат пен ... құпия сырларын жете
ұғыну, сыртқы жалған көрініске құр еліктемей, оның ішкі ... ... көре білу және оны ... ... әр уақытта қолынан түспейтін,
әрқашанда құлапта сақтайтын құралдармен дәл жеткізу ... ... ... ... ... бояу ... одан кейінгілерінде де
салған суреттерін үнемі шындыққа жанаса ма және оған ... ... ме ... ... дара ... ... ... дейін кедергілергекездесе
береді ғой. Әрине, бояу жағылған сайын формада жетіле береді, мазмұны да
жақсара түседі. Суретшінің ойы мен ... ... ... ... ... оның ... ... сырт көрінісіне қанағаттануға тура келеді. Ал,
егер ... ... ... ... одан әрі ... ... ... қарай
жетілдіре берсе, тіпті жақсы, себебі іздену үстінде ... ... Ал, ... ... ... ... ... тіпті де
шегі жоқ қой. Басқалардың ... ... ... және ... ... ... ... және өз еңбегіне сырт көзбен қарай білуіне
көмектеседі. Сондай-ақ, ... өз ... ... творчествосымен
салыстыра бақылап, оны суреткердің қоғамдық міндетімен, мән-мағына туралы
жалпы ұғыммен байланыстыра қарай алуы қажет.
Кең мағыналы ... ... ... ... еркін қалыптап
жүрген Қазақстан өнерінің санқырлығын айқын танытатын осы ... ... ... Қазақстанның бейнелеу өнерінің шарықтауы туралы
менің ... ... ... танда Қазақстан өнері бірегей өркениетті
ғарыш ретіндегі қазақ мәдениетініңсақталуы мен дамуындағы ұлы ... ... және ... ... ... ... жол ... негізгі мақсаты – ұлттық қауіпсіздікті ... ... ... ... – қорғаныс күштерін нығайтып, ел ішіне ... ... ... аңду ғана ... ел ... бірлігін сақтау,
рухы биік, өз ұлтының барлық асыл қазынасы мен асыл ... ... ... өз дәстүрі мен салт-санасын өзгеге айырбастамайтын саналы
азаматтарды тәрбиелеп, қалыптастыру. Оның ... төте де ... ... ол – жас ... ... арқылы тәрбиелеу. Мәдениет – көптеген
тоғышарлардың түсінігіндей клубтар мен ... ғана ... ... ... ... музыка, әдебиет, экран, телеэкран, т.б. Біз көп айта беретін
ұлттық идеология дегеніміздің өзі негізінен ... ... ... ... ... ... мәдениетті де солай қорғауға тиіспіз. Қоғам
мүшелерінің парасат деңгейі мен рухани биіктігі ... ... ... ... ... да ... берік болмақ.
Осы қағиданы анық түсінгеннен кейін мемлекеттің алдынан мәдени дамудың
бағытын таңдау, оны таңдағаннан соң сол ... ... ... тұрып, мемлекеттік идеология туралы ойлаудың өзі ... ... ... игі қана боп қалары даусыз. Қазақтың ... және ... ... осы ... ... ... үшін ... бөлім
ашып, іске кірісіп кетті.
Қазақстан – территориялық, экономикалық және геосаяси жағынан өзге
мемлекеттерге ... ... ... ... Оны ... конфессиялық, экономикалық, саяси құрылымдары мүлдем әр
басқа. Бұған келіп, ... өз ... әр ... ... мен
ұлыстардың тілдік және ментальдық әр алуандығын қоссақ, мәдени ... ... ... ... шығу оңайға соқпасы белгілі. Ол үшін
әр түрлі тілдік, діндік және тарихи-мәдени ерекшеліктерді мен заң ғылымының
өкілдері де ... ... ... ... қорғайды, сол ұлттың басын құрып отырған мемлекетті
қорғайды. Бұл – дәлелдеуді қажет ... ... ... ... те ... ... керек, оның жаңарып, түрленіп, гүлденіп отыруына баса
көңіл бөлуі қажет. Мәдениетті күнделікті болып жататын ... ... ... ... ұлттың негізі, мемлекеттің тірегі деп қарайтын кез
жетті. Олай болмаған ... ұлт ... ... ... ... елдің
жат өнері жайлап алады. Ол – ... ... ... қауіпті.
ХХІ ғасырда бейнелеу өнері сияқты адам жайында айтудың осындай көне
тәсілі қажет бола ма? ... жаңа ... ... ... ... ұтымды формасын тапқанға ... ... ... ... мен ... жете ме? Өмір сүре ... ... Дегенмен, жақсы
нәрсе текке кетпейді дегенге сенгің келеді және екі адам өмір мен ... ... ... әңгімеде бір-біріне өздеріне сын көзбен қарауға
мүмкіндік беретін де күндер ... ... ... түс ... ... ... модель болса, модель суретші үшін шығармашылық пен өнердің мәнін
түсіндірудің құралы.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. «Бейнелеу өнері мектебі» ... ... 1988 ... ... ... оқыту әдістемесі» З.Айдарова 2002.А.
3. «Бейнелеу өнері» Г.В. Беда. Мәскеу, 1986 жыл.
4. «Қазақстан мен Орталық Азияның дәстүрлі және ... ... ... ... ... ... Р.Т.Көпбасынов, қазақ тіліне
аударған Д.Т.Базарбаев.
5. «Қазақстандағы бейнелеу өнері. ХХғасыр = ... ... ... ... 2001, ... ... ... істеу әдіснамасы» А.С.Пучков. Мәскеу, 1982 жыл
7. «Өнер және білім» Д.Е.Игнатьевна. Мәскеу, 2003 жыл.
8. «Сурет және бейнелеу өнері» Мәскеу, 1961 ... ... ... ... ... ... Мәскеу 1989 жыл.
10. А.Б.Бишняков, К.В.Ли, Р.Т.Көпбасынов, қазақ тіліне ... ... ... ... ... =
11. А.Қастеев. «Мастера изобразительных искусств Казахстана». Алматы.
«Өнер». 1986, 115-бет.
12. ... ... жас ... мен ... Алматы.
«Мектеп». 1989, 170-бет.
13. Аманжолов С. ... ... және ... ... ... ... 1990 ж. ... Б.К.Барманкулова. «Павел Зальцман». Көрме каталогы. Караганда, ... ... Б., ... М. ... оқу тәрбие жүйесі мәселелері. -
Қазақстан мектебі. 1993 ж. №6.
16. Балкенов Ж. Сурет салуға үйрету. –Алматы, мектеп, 1987.
17. Бишняков А.Б. ... Д.Т. ... Д.А. Ли К.В. ... ... ХХғ. ... ... Алматы. «Рауан». 1996, 46-
бет.
18. Ә.Қастеев, Алматы, 1978 ж.
19. Әлібеков Ш. Жалпы білім ... орта ... ... ... - ... ... 1992 ж. №7, 8.
20. Есмаханов А. Ли К. «Қазақстанның қазіргі бейнелеу өнері: кескіндеме,
мүсіндеме, графика». ... ... 1998, ... ... ... ... ... «Бейнелеу өнерінің
негіздері». Алматы. «Рауан». 1995, 46-бет.
22. Н.Назарбаев. Инновациялар мен оқу-білімді ... ... ... ... ... №115, 27 ... ... «Кескіндеменің техникасы мен технологиясы». Алматы-
2004, 31-бет.
24. Р.Қарғабекова, Г.Жубаниязова. «Бейнелеу өнерінің тарихы». Алматы-
2004ж; ... ... ... ... ... тарихы». Алматы-
2004ж; 125-бет.
26. Үкі Әжиев. Алматы. «Өнер». 1984, ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнерін оқытудың негізі45 бет
Драматургиядағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет
Әдебиет жанрлары29 бет
Бейнелеу өнеріндегі пейзаж жанры82 бет
17 ғасырдың музыкалық мәдениеті19 бет
Алматы қаласы туралы3 бет
Бейнелеу өнері сабағында көне мұраларды оқыту арқылы оқушылардың рухани білімін дамыту46 бет
Кескіндеме өнерін сабақтан тыс үйірме жұмыстарында қолдану37 бет
Күләш Бәйсейітова7 бет
Пейзаж жанрының шығу тарихы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь