Паратуберкулез

Жоспар
I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
II. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
III. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
3.1 Паратуберкулез ауруына сипаттама. Қоздырушысы. Төзімділігі. Дерттенуі. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
3.2 Аурудың өтуімен симптомдары. Паталогиялық анатомиялық өзгерістер. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
3.3 Ауруды балау. Ажыратып балау. Емі. ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
3.4 Иммунитет. Дауалау және алдын алу шаралары. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
3.5. Ірі қара мал паратуберкулезінің алдын.алу және жою бойынша шараларды жүргізудің ветеринариялық ережесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
IV. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
V. Қолданылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Кіріспе.

Патологиялық анатомия (патологиялық морфология) - жануарлар мен адамның орғанизімінде түрлі аурулар әсерінен пайда болатын морфологиялық өзгерістерді зерттеп, анықтайтын ғылым.Патологиялық физиология – дертке шалдыққын организмдегі тіршілік әрекеттерінің бұзылуын анықтайтын ғылым. Сайлып келгенде, патологиялық анатомия мен патологиялық физиология қомақты, әрі көлемді ғылымның – патологиялық (грекше Pathos - зардап, iogos - ілім) бір түбірі.
Организмдегі ауру салдарынан болған морфологиялық өзгерістерді зерттеу үшін, патанатомиялық сынама өлікті жарып – зерттеу арқылы ( аutopsia, грекше auto - өз көзімен көру, лат. Sectio – кесу, тілу), хирургиялық операция барысында, биопсия (грекше bios - өмір , тіршілік, латынша psia – тілу) жолымен сондай – ақ сау жануарларға арнайы эксперимент қою арқылы алынады. Олардын ішінде аутопсия жолымен алынатын сынаманың орны бөлек: бұл әдіс патологиялық процестерді табиғи даму барысында зерттеуге мүмкіндік береді, белгілі бір аурудаң өлген жануарлардың өліктерін сойып, зерттеу арқылы саңқилы деректі мағұлматтарды жинауға6 оларды салыстыра отырып, сол аурудың потогенезін білуге болады.
Инфекциялық аурулар – жануар организмінің резистенттілігін төмендетеді, сонымен қатар ауыл шаруашылыққа тигізетін зияны зор. Малдың қондылығын төмендетіп, әр түрлі ауруларға шалдықтырады.
Осы аурулардың спецификалық қасиеттерінің бірі қоздырғыштың ауру жануардың сау жануарларға берілуі.
Инфекциялық аурулардың, ең қауіпті аурулар тобына жатқызуға болады. Өйткені олар, кейбір жағдайда шаруашылыққа үлкен экономикалық шығын тигізеді, ал кейбіреулері жануарлардан адамға да берілуі мүмкін.
Мәселен, паратуберкулез ауруына барлық ауыл шаруашылық малдары бейім. Паратуберкулез (Paratuberkulez) немесе солма – созылмалы өтетін, ішектің баяу өрбіп, еселеніп қабынуы мен оқтын-оқтын іш өтуі арқылы ерекшеленетін, шектен тыс арықтауға әкеліп соқтыратын жұқпалы ауру.
VI. Пайдаланылған әдебиеттер

1. Юшков.Ю.А, Монов С.Б «Ветеринария»2004.ж Шарапакова Н.Я. соавт. К вопросу о природной очаговости пастереллаза на территории Каракалпакии //Тезисы докл. IV науч. конф. по природной очаговости чумы.-Алма-Ата, 1965.-С.292-293.
2. Ганиев М.К., и др. Пастереллез. – Баку, Изд-во ЗЛМ, 1970. – 120 с.
3. И.А. Бакулов «Індеттану және микробиология негіздері» Қайнар, 1993- 2 с.
4. Айкымбаев А.М. и др. О случаях выделения возбудителя пастереллеза от сайгаков в феврале-марте 1984 г в Уральской области //Известия АН КазССР.- Алма-Ата, 1985.- №4.-С.39-41.
5. Ананьина Ю.В., Чернуха Ю.Г. Эколого-патогенетические особенности различных этиологических форм пастерелез //Тезисы докл. всесоюз. конф. по природной очаговости болезней.- новосибирск, 1989.-С.8-10.
6. Некрасова Л.Е. Сочетанные инфекции грызунов в Волго-Уральском очаге чумы: автореф. ...канд. мед. наук.- Алматы, 1989.-22с.
7. А.Б. Жаров «Патологические анатомия с/х животных» //Москва. «Колос» – 2003.
8. Ильясов Б.К. Эпизоотология пастерелез животных в Казахстане и меры борьбы с ним: автореф. ...докт. вет. наук: 16.00.03.-Алматы, 1999.-36с.
9. Шарапакова Н.Я. соавт. К вопросу о природной очаговости пастереллаза на территории Каракалпакии //Тезисы докл. IV науч. конф. по природной очаговости чумы.-Алма-Ата, 1965.-С.292-293.
10. Ганиев М.К., и др. Пастереллез. – Баку, Изд-во ЗЛМ, 1970. – 120 с.
11. И.А. Бакулов «Індеттану және микробиология негіздері» Қайнар, 1993- 2 с.
12. Айкымбаев А.М. и др. О случаях выделения возбудителя пастереллеза от сайгаков в феврале-марте 1984 г в Уральской области //Известия АН КазССР.- Алма-Ата, 1985.- №4.-С.39-41.
13. Ананьина Ю.В., Чернуха Ю.Г. Эколого-патогенетические особенности различных этиологических форм пастерелез //Тезисы докл. всесоюз. конф. по природной очаговости болезней.- новосибирск, 1989.-С.8-10.
14. Некрасова Л.Е. Сочетанные инфекции грызунов в Волго-Уральском очаге чумы: автореф. ...канд. мед. наук.- Алматы, 1989.-22с.
15. А.Б. Жаров «Патологические анатомия с/х животных» //Москва. «Колос» – 2003.
16. Ильясов Б.К. Эпизоотология пастерелез животных в Казахстане и меры борьбы с ним: автореф. ...докт. вет. наук: 16.00.03.-Алматы, 1999.-36с.
        
        Кіріспе.
Патологиялық анатомия (патологиялық морфология) - жануарлар мен
адамның орғанизімінде түрлі ... ... ... ... ... зерттеп, анықтайтын ғылым.Патологиялық физиология – ... ... ... ... ... ... ... келгенде, патологиялық анатомия мен патологиялық физиология
қомақты, әрі көлемді ғылымның – ... ... Pathos - ... - ... бір ... ауру ... ... морфологиялық өзгерістерді
зерттеу үшін, патанатомиялық сынама өлікті жарып – ... ... ... ... auto - өз ... ... лат. Sectio – кесу, тілу),
хирургиялық операция барысында, ... ... bios - өмір , ... psia – тілу) жолымен сондай – ақ сау жануарларға арнайы эксперимент
қою арқылы алынады. Олардын ішінде аутопсия жолымен алынатын сынаманың ... бұл әдіс ... ... табиғи даму барысында ... ... ... бір ... ... ... өліктерін сойып,
зерттеу арқылы саңқилы деректі мағұлматтарды жинауға6 оларды салыстыра
отырып, сол ... ... ... ... ...... организмінің резистенттілігін төмендетеді,
сонымен қатар ауыл шаруашылыққа тигізетін зияны зор. Малдың ... әр ... ... ... ... ... ... бірі қоздырғыштың ауру жануардың
сау жануарларға берілуі.
Инфекциялық аурулардың, ең ... ... ... жатқызуға болады.
Өйткені олар, кейбір ... ... ... ... ... ал ... жануарлардан адамға да берілуі мүмкін.
Мәселен, паратуберкулез ауруына барлық ауыл шаруашылық ... ... ... ... ...... ... ішектің
баяу өрбіп, еселеніп қабынуы мен оқтын-оқтын іш өтуі арқылы ерекшеленетін,
шектен тыс ... ... ... ... ... ж. Х. Ионе мен Г. ... ... сиырдың ішегінен алынған
жұғындыдан инфекция қоздырушысын тауып, сипаттады. Б. Банг 1906 ж. ... ... ...... avium subsp. ... ... Mycobacterium paratuberculosis – жіңішке, полиморфты, қысқа таяқша
(0,5-1,5 0,2-0,5мкм), ... ... ... ... ... мен ... ... жұмыстың мақсаты:
- жұқпалы аурулардың, соның ішінде ... ... ... ... оны ... ... ... және жарып- сою хаттамасын жүргізу болып табылады.
ІІ. Әдебиетке шолу.
Паратуберкулез ірі қара өсіретін барлық дамыған ... ... Н.П. ... ... ... ... ірі қара ... 3527,
Азияда 355, Африкада 303 ошақ тіркелгенін, Океания елінде 365 ... ... ... паратуберкулезбен ауырғанын келтіреді. Дәрігерлер бұл ... ... 1970 ж ... азаяды дегенімен ... ... ... 1990 ... бері 200 ... ... адам осы
аурудан қайтыс болса, кеселге шалдыққан адамдардың 80% 15-50 жастағылар.
Сондықтан Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... (ДДҰ) ... ... ... алдағы 20 жыл ішінде 70 миллион адам өледі, ... ... ... ... ... ... ... айтуда. ДДҰ 1993 ж осы дертті жою ең ... ... ... ... бұл көрсеткіш адамдар арасында
эпидемия түрінде өтуде және ТМД ... ... ... ... тұр
(Сағын Х.,2006)
А.И. Бакулов [1] мәліметінде паратуберкулез әр ... ... ... спецификалық түйіншіктері (туберкулдер) құраумен сипатталатын үй
және жабайы жануарлардың, оның ішінде құстардың сонымен ... ... ... ... ... барлық жерде, бірақ бірталай елдер (Дания,
Швейцария, Голландия және т.б.) ... бұл ... таза деп ... адамдық түрі көбірек адамға қауіпті, бұқанікі-ірі
қараға, құстардік-құстарға. Бірақ қоздырушының ... түрі ... ... ... ... ... құстар патогенезі, адамдар үшін
қауіпті, құстардікі-шошқаларға, сонымен қатар құстарға және ... ... ... Сайдулдин [2] мәліметі бойынша, паратуберкулез ауруының патогенезі
мен клиникалық белгілеріне тоқталып, ... ... Ірі қара ... оның ... мен ... ... ... кейде құрсақ,
ішек, бүйрек, сүйек, сіңірді зақымдаумен өтеді.
Паратуберкулез кезінде дене температурасы 39,5-40°С көтерілуі ... ... бар ... ... ... ... салқын су бергенде, салқын ауа
райы кезінде күшейе ... ... ... ... болса да, біртіндеп мал
арықтайды. ... ... ... өкпеден қырыл естіледі. Барлық мүшелердегі
лимфа түйіндері тауық жұмыртқасындай көлеміндей ... Ауру мал ... ... өліп ... ... паратуберкулезінде желін асты лимфа түйіндері зақымдалып, көлемі
тез ұлғайып, аз қозғалмалы түйіршікті ... ... ... ... ... ... ... кейін жұмсарып көлемі азаяды. Зақымдалған
желін сүті сулы, сары-қоңыр ... ... ... ... ... ... кездеседі.
Ішек паратуберкулезі кезінде ұзақ уақытқа созылған іш ... ... ... арықтап өлуі де мүмкін.
Ә.Әбутәліповтің [3] зерттеуінше, паратуберкулез-әр түрлі органдарда
спецификалық түйіншіктер құраумен сипатталатын үй және жабайы ... ... ... ... ... ауру ... ... Ол
организмде паратуберкулездің пайда болуымен казеозды ошақтардың бұзылуымен
сипатталады. Жануар жәнне адам қоздырушысы ... ... ... ... Олар кебуге және дезинфекциялық заттарға төзімді келеді.
Паратуберкулезге ірі қара малы, ешкі, қой және тауықтар ... ... ... ... ит және ... ... ... «тамшы инфекция» арқылы жұғады. Ауру жануар жөтелгенде қақырықты
сыртқы ортаға шығарып, паратуберкулезді ... ... ... кішкентай бөлшектері ауада қалып, сау жануарларға тыныс жолдары
арқылы ішке енеді. ... ... ... әрі ... ... ... жұқтыру қауіпі де жоғары. Содан басқа паратуберкулез
«шаңды ... ... ... Ауру ... ... ... ... жерге түсіп, ол кеуіп шаңмен ауаға таралып, басқа ... ... ... [4] ... ... өкпенің паратуберкулезі кезінде орман
жаңғағы көлеміндей болатын сары түсті казеозды ... ... ... ... ... ... және ... қабырға лимфа түйіндер көлемі
адам жұдырығындай болып көлемі ұлғаяды. Бөліп қарағанда ... анық ... ... ... плевра мен перикард қабынуымен өтеді.
Ішек паратуберкулезі кезінде ішектің кілегей қабырғасында паратуберкулезді
түйіндер пайда болады.
В.Г.Гаврим [5] ... ... ... ... ... Паратуберкулездің жасырын формасын анықтау үшін туберкулин
қолданылады. ... ірі қара ... ... ... ... ... қатар мойынның терісіне, құйрық асты қыртысына, тері астына
енгізеді. Сау жануарларда ... ... ... ... ... ... балауы тері ішіне енгізу болып
табылады.
Офтальмотуберкулинизация кезінде реакцияны әр 3 сағат сайын 12 ... ... ... 24 ... ... реакция оң болса, көздің кілегей қабығы қызарады, конъюктива ісіп,
көздің ішкі ... ... ... ... ... реакцияға конъюктиваның
гиперемиясы мен ісінуі жатады, жас ағу болады. Күмәнді және кері ... ... 5-6 күн ... ... ... ... Екі ... реакция оң нәтиже белгіленеді.
МІҚ-ға туберкулинизация тері ішіне, мойын етрі қыртысына ... асты ... ... ауру ... ... ... ... соң білінеді. 48-72 сағатта бұл реакция күші одан ... ... ... диаметрі 35-45-тен 100-120 мм ісік пайда болады. ... ... ... жылы және ... ... сипатталады. Мұндай
реакция оң болады. Қабыну ісігі әлсіз болғанда реакция күмәнді болады.
Ж. Бердімұратов [6] ... ... ... ... ... бүкіл зақымдалған мүшелер мен ұлпалар техникалық
утильдеуге жіберіледі. Қоңдылығы орташа ... ... ... ... болса, сонымен қатар зақымдалмаған мүшелерді
пісіруге, зерттеуге немесе қайта өңдеп консервілеуге жіберіледі. Іш ... ... ... ... сүйекті де техникалық утилизацияға
жібереді.
Ф.М.Орловтың [7] ... ... ... өкпеде
акцианозды пневмония түрінде өтеді. ... ... ... ... Өкпе ... түсі ... болып келеді. Түйіндер
үлкен ошаққа бірігуі мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... тығыздалған, қалыңдаған қабырғаларын ... ... ... ... ... ... сатысы жұтқыншақта, ішекте
кездеседі. Үлкен шошқаларда паратуберкулез сүйекті, ... ... ... ... ... пен безде кездесуі мүмкін.
Қойларда паратуберкулездік процес өкпеде, бауырда, серозды жабын мен
желінде өтеді. Жылқыда ... ... ... ... ... ... кілегейінде, өкпеде, бауырда болады.
Паратуберкулез ауруының организмде ... ... ... ... деп ... ... Егер ветеринариялық-санитарлық
зерттеу кезінде зақымдалу бөлек орган мен ұша ... ... ... ... ... лимфа түйіндерінде) табылса, ол жергілікті
болып саналады. ... ... ... мүшелерден басқа бүйрек,
сүйек және лимфа түйіндерінде кездеседі.
Н.А.Налетовтың [8] дерегінде ... ... ... ... және керек жағдайда биологиялық әдіс жүзеге
асырылады.
Материал ... ... ... немесе люминесценттік әдіспен
жүзеге асырылады.
Себу үшін Петраньяни немесе Гельберг (5-6 пробирка) ортасы ет пептонды агар
(1 пробирка) қолданады.
Биологиялық әдіс ... ... ... ... анықтауда
қолданылады.
Гистологиялық зерттеу кезінде кезінде кесіндіні гемотоксилин-эозинмен
бояйды. Қазірге ... ... ... Бюросы (МЭБ) сиыр пара
паратуберкулезін балауға ұсынып отырған ... ППД ... ... әң ... ... (65,5-84%) мен телімділігінің (50%-ға
дейін) төмендігі. Қоңдылығы нашар, иммунитетеі төмен малдарда патологиялық
процес денеге ... ... ... ... ... бермейді
немесе аллергия болады.
Организмде Мусоbacterium ... ... ... ... кейбір сау малдарда да ... тән ... ... ... ... мен БЦЖ ... антигені құрамы бір-біріне ұқсас
болғандықтан, бұл ... ... ... ... ... ... ажыратуға болмайды. Жоғарыда айтылған әдістердің орнын толтыратын
серологиялық әдістердің болашаға зор, құны жоғары әрі ... ... ... ... ... ұзақ байланыстыру реакциясф ... ... ... ... оның ... мен ... әдәс екендігі дәлелденген. ... оң ... ... ... ... ... ... сынамалардың 80%
бактериологиялық ... ... ... ... мен оның емдеу шараларына көп үлес қосқандар
С.Н. ... П.П. ... М.К. ... И.В. ... А.В. ... ... және тағы ... Паратуберкулезді балаудың аллергиялық,
серологиялық және патанатомиялық ... ... ... ... тексеру керек. Сонымен қатар бұл әдіс микобактерияларды
анықтауға және ажыратуға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... тән емес түрлері, не болмаса атиптік
микобактериялар бөлінеді. Бұл тексеру ауруды балау кешенінің ... ... ... де, ... ... ... ... жоспарлау және
ұйымдастыруда шешуші роль атқарады.
Ә.Ж. Нұрмұхамбетовтың [10] ... ... ... ... таратушысы ит екені анықталды. ... ... ит басы 1,4 млн. ... ... ... ... жоғары.
Көптеген зерттеу нәтижесінде ит арасындағы паратуберкулез таралуы М.
Тubercuiosis ауру ... итке ... ... ... ... Сөйтіп H.
Froecher 15% иттерде ошақты паратуберкулезі бацилло бөлуші ... ... ... ... 28 ... ... ... 29,2%
тітіркендіреді. Е.Н. Авглов 102 иттің ... 20,8% ... ... [11] ... паратуберкулезбен ауыратын
жануарларда дезинфекциялық препараттардың қолдануын ұсынған. Дезинфекцияның
негізгі мақсаты эпизоотологиялық тізбекті үзу, яғни ... ... ... ... ... болып табылады. Қазіргі кезде
ветеринарияда түрлі дезинфекциялық заттар қолданады. Баетерицидтік көпірік-
препаратты формалы, әсер етуі ұзақ. Сонымен ... ... ... ... ... болатынын анықталды. Йодез препараты кешенді болып
келеді. Оның құрамына кристалды йод пен сополимер ... Ол қою, ... ... ... суда ... ... Қорадағы бүкіл жерлерді
дезинфекциялап, паратуберкулезді алдын алудың ең ... жолы ... ... ... [12] ... ... ... ауыратын
анықтаған ірі қара малын бөлек ұстайды. Зақымдалған органдар мен ұлпаларды
конфискілеп, қолдануға тиым салады. ... ит пен ... ... Сиыр ... ... 30 ... бойы қайнатады. ... ... 3% ... ... ... 10% ... ... Нәжісті биотермиялық жолмен залалсыздандырады.
Зақымдалған ... ... және су ... бейім малдар үшін тек қана
келесі жылы қолданады.
Х.С.Жұмабековтің [13] дерегінде жоғарыда ... ... ... ... яғни әр ... ... паратуберкулин
дозасы айтылған.
Қой мен ешкіге паратуберкулинді құйрық асты ... ... 0,1-0,15 ... ... ... ... жағына 0,1-0,15 мл парауберкулинді енгізеді.
Реакция 48-72 сағаттан соң белгі береді. Реакция оң ... ... ... ... ... [14] ... ... торшалардың арасында іркілген
экссудат ұйып, фибриннен тұратын тор ... ... ... ... бұдырмағы-паратуберкула пайда болады. Бастапқыда оның түсі
бозғылт, формасы домалақ болып, үлкендігі түйреуіштің ... ... ... соң ... ... ... капсуламаен қоршалады. Капсуланың
ішіндегі ұлпаға қоректік заттар келмеген соң және ... ... ... ... ... ... құрғақ езілген массаға (казеоз) ... ... ... ... ... ауру ... төңірегінде
торшалардың полиферациялық өсуі және экссудат ... ... ... процестері өрбиді. Ол малға көп ядролы алып торшалар мен ... ... ... сыртын лимфоидтық торшалар қоршайды.
Ө.Ы.Ығыманұлының [15] ... ... ... ... ... ... ұқсамайды, бұл яғни микобактериялардың
вирулентілігімен және организмнің реактивтілік ... ... ... және ... ... ... ... ауысуын
байқаймыз-альтерация, экссудация және пролиферация, алайда олар кейде нақты
байқалмайды және кезектесуі сақталмайды. МІҚ-да алғашқы ... ... ... ... ... процесс лимфогенді, гемотогенді
және интраканалокулярлы таралады. Таралу процесінің нәтижесінде біріншілік
туберкулез бір ... ... ... ... ... ... ... арқылы тасығанда генерализдік паратуберкулез пайда болады.
Өкпенің алғашқы туберкулезінде 18 ... 13 ... ... казеозды масса бронхаларға енеді. Мұндай белгілері бпр жануарлар
микобактерияларды тыныс алу ... ... ... бұл ... ... ... ... Негізгі бөлім.
3.1. Паратуберкулез ауруына сипаттама. Қоздырушысы. Төзімділігі. Дерттенуі.
Паратуберкулез (Paratuberkulez) немесе солма – созылмалы ... баяу ... ... қабынуы мен оқтын-оқтын іш өтуі арқылы
ерекшеленетін, шектен тыс ... ... ... ... ... ж. Х. Ионе мен Г. Фротингем ауырған сиырдың ішегінен ... ... ... ... ... Б. Банг 1906 ж. ... қолдан жұқтырды.
Қоздырушысы – Mycobacterium avium subsp. Paratuberculosis, бұрынғы
атауы. Mycobacterium paratuberculosis – жіңішке, ... ... ... 0,2-0,5мкм), қышқылға, спиртке, ... ... ... мен ... ... Циль-Нильсен әдісімен жақсы
боялады, ауру ... ... ... ішек пен шажырқай сөл түйінінен
алынған, жағындыда үймелеп, топтасып, кейде жеке дара немесе ... ... ... ... баяу ... де, ... шоғыры 15-120
күн өткенде пайда болады. Кәдімгі ... ... ... ... ... ... өзгертілген казеин ортасы, Данкин, Ренжер, Лоң, Генгли
өоректік орталары пайдаланылады. Сұйық ортада ... ауру ... ... ... ... улы зат ... ... йонин
пайда болады. Паратуберкулездің микобактериясы зертханалық жануарлар үшін
зардапсыз.
Төзімділігі. Солманың микробы ... орта мен ... ... ... ... пен көңде 10-12 ай, жемшөп пен суда 8-
10 ай сақталады. 85°С кезінде1-5мин., жабық ыдыста қыздырылған сүтте ... ... 80°С ... 1-5 мин., ... ... Күн ... ... Кейбір туберкулезге қарсы қолданылатын синтетикалық қоспалар,
сульфаниламидтер мен ... ... ... ... тек қана (in vitro) өсуін тоқтатады. Бұл микроб үшін ең сенімді
дезинфектант формальдегидтің 3% сілтідегі ... ... ... % ... сөндірілген әк, 1:500 езілген алмас (сулема), ксилонафтың 5%
эмульсиясы болып есептеледі.
Індеттік ... ... ... ... қой,
түйе сирегірек басқа күйіс қайыратын жануарлар: ешкі, қодас, бұғы ... ... ... ... ... ... күйіс қайыратын
жануарлар ауырады.
Көбінесе солма аздаған індеттік тұтану ... ... ... 4 айға дейінгі бұзау және 2-3 жасқа ... ... ... ... Сөйтсе де, жасырын кезеңі өте ұзақ ... ... ... 1-2 рет ... ... ғана білінеді. Малдың нашар күтімі,
бір жақты сүрлем, сірне, болжыр ... ... ... ... ... ... глист инвазиялары, суыққа немесе ыстыққа
шалдығу аурудың таралуына ықпал етеді. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... емес. Жайсыз жағдайда солма
тез жұғады.
Паратуберкулез жылдың ... ... ... ... ... ... өлкелерде, жемшөпте, қоспа және калций тұздары
жетімсіз болғанда, жиі ... ... ... – ауру және ... алып ... Олар ... нәжіспен, шаранамен, несеппен, тіпті сүтпен де
бөліп шығарады. Қоздырушыны таратушы факторларға ластанған су, ... ... ... Ауру ... ... да ... Жас ... сүтпен немесе
уызбен де беріледі. Төлдің тіпті тумай тұрып енесінен солманың микробын
жұқтыруы да мүмкін.
Дерттенуі. ... ... ... ... ... ішектің зақымданған эпителийінен өтіп, ретикулярлық ... ... ... ... микобактериялар құрамындағы стеарин
қышқылдары мен балауыз тақлеттес заттардың арқасында қорытылмайды да, ... ... ... ... ... ... ... кейіннен тереңгі қабатында және ... сөл ... ... ... шоғырланады. Осыдан барып
ішектің эпителийі мен сөл ... ... және ... ... ... ... ... және сору қызметі, минералдық және
су алмасу бұзылады. Бұның бәрі ... ... мен ... соғады.
3.2. Аурудың өтуімен симптомдары. Паталогиялық анатомиялық өзгерістер.
Өтуімен симптомдары. Жасырын кезеңі 1 ... 12 айға ... ... 2-6 жылға дейін созылады. Ауру ... ... де, ... субклиникалық) және клиникалық кезеңдерге бөлінеді. Симптомсыз
кезеңі малдың физиологиялық күйіне байланысты өсіп жетілуінің ... ... ... ... да ... жылға дейңн созылады.
Ауру әсіресе, қойда симптомсыз өтеді де, ... ... ... ... ... ... байқалады.
Клиникалық кезеңі басталғанда бастапқыда жануар енжар ... ... ... бөлініп қала береді. Жемшөп жеуі дұрыс болмағанымен күйі
төмендейді. Терісі қатқылданып,жүні ұйпаланады. Ауық-ауық іші ... ... ... ... сүті ... ... Бара-бара іші жиі
өтіп, тоқтамай қояды. Нәжісі ... ... көк ... ... пен қан ... газ ... мен аса ... иісі
болады. Іші өтуі ұзаққа созылып, организмдегі сұйықтың азаюынан көзі ішіне
еніп, бұлшық еттері солып ... ... мен бел ... ... ... ... анустың сфинктері ұстамай, нәжіс ... тыс ... ... арты ... ... саус ... тұрады.
Дененің ыстығы қалыпты жағдайда болады, өлер алдында төмен түседі.
Қанда ... мен ... ... ядросы солға ауысқан лейкопения
байқалады.
Паталогиялық анатомиялық ... ... аш ... ... ... сөл түйіндерінде, қан тамырларында кездеседі. Ішектің
кілегей қабығы бірнеше есе қалыңдап, жиырылып, көлденең және тік ... ... ... ... ... ... ... зақымданған және
зақымданбаған телімдері алма кезектеніп ... ... ... ... ... қабығы сұрғылт ақшыл түсті, кей жерлері қан
толып қызарып, ұсақ-ұсақ қанталаған ... ... ... ... ... илеоцекальдік клапан домбығып, қара қошқылданып,
сәл көгереді.
Кілегейлі қабықтың ... ... ... ... ... Ол ... лимфойдты және плазмалық торшалардан тұрады,
арасында гигант торшалар мен Лангерганстиптес торшалар да ... сөл ... ... ... ... сөл ... ... әр түрлі эпителиоидты торшалардан тұратын сұрғылт ... В.М. ... [19] ... бойынша әр түрлі мүшелер мен
ұлпаларда байқалатын ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Бұл бұдырмақтардың көлемі тарыдан тауық
жұмыртқасына дейін, кейде одан да ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде іріген, құрғақ, ... ... ... ... Ұзақ ... нәтижесінде туберкулез түйіні
әктенеді.
Күйіс қайтаратын жануарларда туберкулезбен өкпе және ... сөл ... жиі ... ... тілгенде майға ұқсап
жылтырап (өліеттенбеген) ортасында ... ... ... ... Сирек жағдайда көлемі әр түрлі ... ... ... ... Сөл ... ... жақ астындағы, жұтқыншақтағы, жауырын
алдындағы, жиі ... Олар ... ... беті ... ... ... ұлпа казеозданып іріп тұрады.
Сірі қабықтар зақымданған ... ... және ... ... «меруерт» деп аталатын тығыршықтанған, жылтыраған, үлкендігі кейде
емен жаңғағына жететін ... ... ... ... ... ... шеті ... дөңгелек ойылымдар аш ішек пен мықын ішектің
кілегейлі қабығында ... ... жіті ... ... ... ... кейде ірі ошақты туберкулез түрінде өтеді. Туберкулез ошақтарында
продуктивті реакция басым болады, ... ... ... ... өкпе ... интерстициальды склероз, эмфизема, ателектаз
ошақтары, микроскоппен ... бұл ... ... гранулема көрінеді.
Екі өкпедегі өзгерістер бір-біріне ұқсас ... ... ... бөлігінде
жайғасады. Осы ошақтар кавернаға айналғанда туберкулез бронхтар арқылы әрі
қарай ... П. П. ... 1937 ... ... ... бар шаруашылықтағы малдарды тексере келгенде бір жасқа дейінгі
ірі қараның 0,2% туберкулезге оң ... ... ... ... ... -28,3% оң ... берген.
Қойды сойып қарағанда көксаудың төмпешіктері әр түрлі ... Қой ... ... ... көп ... Бұл ... ... патологиялық зерттеумен сәйкес келеді (Мышкин, Гизин) А. Головин 40
көксау ешкіні ... ... ... ... ... және 8-нің ... ... анықталды.
Қойдың ішегі зақымдануымен қатар әдетте шажырқай сөл түйіндері ... ... ... ... ... Мұндай ошақтар ішектің
кілегейлі қабығының терең қабатында да кездеседі.
1,2 - сурет. Паратуберкулез ... ... ... ... ... паратуберкулез кезінде іші өтіп, арықтауы.
3.3. Ауруды балау. Ажыратып балау. Емі.
Балау. Диагноз қою үшін паталогоанатомиялық және ... ... ... рөл ... Ағзалардағы өзгерістердің
ерекшелікткрін анықтап, зақымданған телімдерден жағынды алып, микроскоппен
қарайды. Патматериалды гистологиялық ... ... ... бояу ... ... көру ... ... үшін негіз
болады.
Тірі жануардың нәжісіндегі жалқақты,ішегінен алынған қырындыны
микроскопиялық ... ... ... ... жағындыда
микробактериялар қызыл-күрең түске боялып, шоғырлана орналасады.
Паратуберкулезге диагноз індеттанудың деректермен ... ... ... патологоанотомиялық, гистологиялық,
микробиологиялық және биологиялық зерттеулердің нәтижелері ... ... әдіс ... ... қою үшін онша ... ... ... зерттеудің көрнекті маманы ... ... ... шалдыққан 600 сиыр, 250 бұзауды мұқият клиникалық
тексеруден өткізгенде тек қана екі жағдайда ауру дәл диагноз қойған екен.
В.Д. ... ... ... [20] ... тірі кезінде
диагноз қоюдың негізгі әдісі- аллергиялық зерттеу. Малды туберкулинмен
ауруға тексеру екі ... ... ... Ол ушін ... ... ... ... ... Туберкулинді
тері ішінде және көз конъюктивасына ... Тері ... ... ... ... болып саналады. Сиыр, буйвол, бұғы мен
маралға майының ортаңғы ... ... тері ... шприц (немесе инесіз)
арқылы жібереді. Туберкулинді жіберу үшін теріге дәрімек жіберетін ... және ... 1-2мл ... ... ... ... жіберу ушін
инесіз инъекторларды кең түрде пайдаланады. ... ... ... 0,1мл. ... сиырда, буйвулда, зебуде, түйеде, маралда,
бұғыда 72 сағаттан соң, ал қой, ... ... ит, ... ... ... ... 30-36 ... өткен соң есепке алады ... «оң» ... ... деп ... ... ... жер ... айқын шекарасыз қабынып,
консистенциясы иленген қамыр құсап, орны ... ... ... ... ... оң ... ... Кейбір жануарларда
реакция контуры айқын, тығыз, ауырмайтын ... ... ... ... ... тән балау әдісі болып
табылады. Бірақта, бұл ... ... де жоқ ... ... ... қатар паратуберкулез денеге жайылған ... ... ... ... ... ... реакция әлсіз ... ... ... ... тән емес, парааллергиялық
реакция да байқалады. Мұндай реакция мал организмінің басқа микробтармен,
мысалы, құс ... мен ... ... мен ... ... ... ... ыдырау нәтижесінде ... ... ... арқылы 5-6 күндік үзіліспен 2 мезет жүргізіледі.
Көз түтікшесі арқылы төменгі қабақтың коньюктивасына немесе көздің ... 3-5 ... ... тамызады. Реакцияны ... ... ... рет ... соң 6, 9, 12 және 24 сағат өткенде
жүргізеді. Егер ... ... ... екі- үш ... ... қара ағзалары мен сөл түйіндерінде паратуберкулезге ... ... ... ал ... ... ... бактериологиялық, гистологиялық немесе биологиялық зерттеулер ... ... ... ... ... деп ... де ... сау емес жарияланады.
Ажыратып балау үшін ... ... ... ішек
құрттарын, кокцитазды, молибденннен улануды, мыстың жетімсіздігін ескеру
керек. Туберкулезді ... ... ... ішек ... мен
кокцидиозды капрологиялық зерттеумен, алиментарлық энтеритті анамнездік
деректер мен клиникалық ... ... ... ... ... Мыс ... көздің айналасындағы жүн түседі де, атаксияға
байланысты аяқтары ... ... ... ... ... рационды ретке келтіргенде аурудың белгілері басылып қалады.
Емі. Паратуберкулезбен ауырған малды емдеу ... ... ... ... және алдын алу шаралары.
Иммунитет. Паратуберкулез кезінде жануар организмінде аллергиялық және
серологиялық тәсілдермен айқындалатын иммунологиялық реакциялар ... ... ... ... мен Англияда аттенуацияланған тірі ... ... ... ... ... ... ... вакцинаны пайдалану шектетіледі. Ағзаның ... ... ... етеді, яғни генетикалық гомеостазды сақтайды. Бұдан
орталық және перифериялық лимфоидты мүшелерді ... ... ... ... жұлын, жұтқыншақ бездері, эмбриональды бауыр
жатады.
Иммунитеттің перифериялық мүшелеріне лимфа түйіндері, көкбауыр, ... жүйе ... ... ... ... ... тұрақтылығын қолдау, қазіргі заманғы көзқарастар бойынша
иммундық жүйенің басты қызметі болып табылады. Бұл ... ... ... ... келісулі әсері нәтижесі арқылы жүзеге ... оның ... ... ... ... ... және ... иілгішті қозғалыс реакциясымен анықталады.
Вакциналық штамм микробтары егілген жануар мен адам организмінде өсіп-
өнеді де, онда ... ... ... ... вакциналық инфекция
тудыратын спецификалық үрдісті туғызады. Спецификалық иммунитет негізінде
өзара байланысушы ... ... ... ... ... ... ғана емес, иммундық
жауаптың дамуына әсер етеді, иммундық жүйедегі функциональдық өзгерістер
(сенсибилизация, лимфоциттер және ... ... ... ... ... ... ... нейрондық белсенділік
көрсеткіштерінің электрофизикалық қозғалысына алып келеді. Нерв ... ... ... ... мен ... табылуы, олардың
арасындағы тығыз ... бар ... ... Нейроэндокринді және
иммунды жүйенің өзара әсерін қамтамасыз етуге қатысатын нейротропты әсері
бар пиптидті факторлар болып ... ... ... ... ... және клеткалық механизіммен күрделенеді. [1,2,3]
Клеткалы иммунитет Т-лимфоциттермен, ал гумаральды В-лимфоциттер
арқылы жүзеге асады.
Т-лимфоцит клеткалары ... ... ... дифференцирленеді оларға
нысана ретінде тимоциттер мен микоортаның жергілікті факторларын тудырушы
клетка ... ... ... одан ... ... ... мен
лимфа түйінділері маңында Т-тәуелді зоналарға ... ... ... ... және ... клеткалар
бөледі. Т-лимфоциттер В-клеткаларға қарағанда организмде ұзақ ... ... ... ... барлық Т-лимфоциттер субкласқа бөлінген: хелперлер,
супрессорлар, инициаторлар, эффекторлар.
Периферлік лимфоциттердің түрлі популяциясының бар екендігін ... ... ... ... үлкен белсенділікке ие, Т-
клеткалардағы тимус клеткаларының ... ... ... ... Т- клеткалар хилперлер ұзақ өмір ... ... ... ... жатады. Т- клеткаларының хелперлік
функциясы екі ... ... ... өзара әсердің спецификалық үрдісі
және антигеннің Т-клеткалармен танылуы, сондай-ақ ... ... ... емес митогендердің өңделуі. ... ... ... ... үшін ... - көкбауыр мен тимуста білінетін, қысқа өмір сүруші
лимфоциттер. [4,5]
Т-эффекторлар - бұлар клеткалы иммунитетті жүзеге асырушы ... 2 ... ... баяу ... ... ... БТГ ... қатысады; Т-эффекторлардың цитотоксикалық
реакциясы немесе нысана клеткаларының өліміне алып келетін Т- ... үш ... ... сенсибилизделген, иммундық үрдістің соңғы
әсер түйіні ретінде ... ... ... мен ... ... ... пайда болады. [5]
Қазіргі заманғы көзқарастарға сай иммунобиологиялық бақылаудың (ИББ)
басты ... ... ... ... ... міндеттерді атқарады:
1. Патогенді микроорганизмдерді бақылау (бактерия, вирус,саңырау
құлақтар, паразиттер).
2. Біріншілік және метастатикалық ... ... ... ... ... ... реттеу.
4. Гемопоэтикалық, лимфоидтық және басқа клеткалар пролиферациясы
мен дифференцирлеуін бақылау.
5. Транплантациялық иммунитет – инициациясы т.б.
Бұл міндеттердің барлығы ИББ ... ... ... ... Т және В лимфоциттердің міндетін ... ... ... ... таралатын организмнің иммунологиялық
төзімділік жағдайын қолдайды
Дауалау және күресу ... ... ... ... ... төлді
ауру жұғудан сақтауға бағытталады. Жас қозыларды кәрі қойлар мен ... ... сау емес қой ... да ... ... бар малдарды серологиялық және аллергиялық тексерудің ... ... алып етке ... ... ... жасы ... ... қан
сарысуын КБР бойынша тексеріп, оң нәтиже бергендерін бөліп алады. 15-20күн
аралатып КБР және ... ... ... Реакция бергендерін
бөліп алып, сояды. Қалғандарын жыл бойында екі рет ... және ... жән ... тексеруден өткізеді.
Сау емес шаруашылықтағы 10-18айлық ... ... ... ... 30-45күннен кейін қайта тексереді. Реакция
бергендерін сойып, бермегендерін отарға қайта ... ... ... жасау үшін 10-12% хлорлы әк, 5%формалин, лизол,
креолин, ... ... ... ерітінділері және басқа да туберкулезге
қарсы қолданылатын дезинфентанттар пайдаланылады.
3.5. Ірі қара мал паратуберкулезінің алдын-алу және жою ... ... ... ережесі.
Осы Ірі қара мал ... ... және жою ... ... ветеринариялық ережесі (кейін - Ветеринариялық ереже)
Қазақстан Республикасының "Ветеринария туралы" Заңының 26 ... ... және ... тұлғалармен орындалуға міндетті ветеринариялық шараларды
ұйымдастыру мен жүзеге ... ... ... ... ... Паратуберкулез (ірі қара малының паратуберкулезді энтериті)
Paratuberculosis Enteritis ... - жай ... ... сипатталатын, созылмалы инфекциялық ауру. Клиникалық ... ... ... және ... мезгілді диарея байқалады.
2. Қоздырушының көзі ауру малдар болып саналады. Аурудың пайда болуы
мен ... ... ... ... ... құнды азықтандырмау
нәтижесінде (қышқыл азық, ... ... мал ... ... ... құрттық инвазия; суықтың және ыстықтың әсері.
Қоздырғыш нәжіспен бірге бөлінеді. Қалыпты ... ... ... ... жем мен су арқылы болады. Аса қауіп төндіретіні латентті
(жасырын) ауру ... олар ... ... көзі ... ... Ірі қара ... ... энтеритіне алғашқы диагноз
эпизоотологиялық мәліметтер, ауруға тән ... ... ... ... ... жүдеу, диарея, жақ асты кеңістіктің және
төс астының домбығуы, шөлдеу белгілері) негізінде міндетті ... ... ... сою және патологоанатомиялық сараптау жүргізу
арқылы қойылады. Бактериологиялық зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ал өлекселер мен сойылған
малдардан - ішектің және лимфа ... ... ... Тірі ... ... қою үшін ... ... жүргізеді.
Паратуберкулезді энтерит бойынша таза емес ... ауру ... ... ерте сатыларында (клиникаға
дейінгі түрі) қанның сары суын зерттеу арқылы анықтайды. Жануарлар 18 ... ... ... ... ... қою кезінде ішектің туберкулезінен,
алментарлық энтериттен, құрттық инвазиялардан, кокцидиоздан, ... және ... ... ... қажет.
2. Ветеринариялық-санитариялық таза аймақтарда жүргізілетін алдын-алу
шаралары
4. Ірі қара малдың паратуберкулезінің пайда ... және ... алу үшін ... ... ... ветеринариялық
мамандар, сондай-ақ мал иелері:
1) шаруашылық субъектілеріне ірі қара малдың паратуберкулезінен таза
емес шаруашылықтардан жануарларды енгізуге (кіргізуге) жол ... ... ... ... ... ... жануарларды 30 күн
ішінде оқшаулап ұстау керек;
3) жануарларды жылына екі ... кем емес ... ... ету ... ... ... алдында және күзде қыстаққа тұрғызу
алдында, бұдан басқа сиырларды төлдегеннен кейін;
4) жайылымдарды, суару ... мал ... ... және жануарларды ұстайтын басқа да жерлерді ... ... ... ... паратуберкулезден таза емес пункттердің жануарларымен басқа ... ... жеке ... малдармен жанасуына, сондай-ақ
жануарлардың әр ... мен әр ... ... ... ... жол ... ... организмінің резистенттілігін күшейту үшін рационды
ақзат, минералды заттар, микроэлементтер мен витаминдер бойынша құрастыру
қажет;
7) жануарлардың ... ... ... ... бір ... жол ... Паратуберкулезден таза емес пункттерде және
эпизоотиялық ошақтарда жүргізілетін шаралар
5. ... ... ... ... ... ... дер ... сәйкес әкімшілік-аумақтық бірліктің бас
мемлекеттік ветеринариялық инспекторына ... ... ... ... бас ... ... ... ауруының пайда болуы туралы хабар
алғаннан кейін тез арада ауру шыққан жерге келеді және таза емес ... ... ... ... мен ... ... ... қою үшін ауру малдардан патологиялық материалдар
алады және оны ... ... ... Ақырғы диагноз қойылған жағдайда шаруашылық субъектісінің
аумағына, Қазақстан ... ... ... ... 27
бабының 1 тармағына сәйкес карантин қойылады.
8. Шектеу шараларының талаптары бойынша:
1) диагноз ... ... ... ... ... аурудың клиникалық белгілері бар жануарларды шығарып, етке союға
жібереді;
3) ... ірі қара мал ... ... ... ... ... ... жануарларының қан сары суына
кейінірек серологиялық зерттеу мен аллергиялық ... ... 2 рет ... мен ... ... мал ... ... бір рет ... ... ... ... бар жануарларды аллергиялық және
серологиялық зерттеулердің нәтижесіне қарамастан етке ... ... ... рет зерттеген кезде оң немесе ... ... ... етке ... ... қалғанын жалпы табынға қайтарады;
7) сойылған жануарлардан ... ... ... ... және ... зерттеулерге жібереді;
8) паратуберкулезбен ауру сиырлардан алынған төлдерді етке союға
жібереді, аурудан таза емес ... сау ... ... ... ... ... 5 (бес) күн бойы уызбен азықтандырады, содан
кейін арнайы бөлініп ... ... ... сүтпен немесе көксүтпен
өсіреді. Содан кейін оларды паратуберкулезге зерттейді;
9) паратуберкулезден таза емес ... ... ... қолайлы шаруашылық субъектілеріне шығаруға осы Ветеринариялық
ереженің талаптары орындалып өсірілген және ... ... ... ... жағдайда рұқсат етіледі.
9. Паратуберкулезден таза емес пункттің жануарларын ... ... және ... ... негізінде 3 топқа
бөледі:
1) клиникалық белгілері бар және ... ... ... оң
нәтиже берген жануарлар союға жіберіледі, ауру сиырлардан алынған бұзаулар
етке жіберіледі;
2) ... және ... ... оң ... берген,
бірақ клиникалық белгілері байқалмаған жануарлар оқшауланып жеке ұсталады,
микроскопия, серологиялық және ... ... ... ... ... оң ... берген жағдайда жануарлар
союға жіберіледі;
3) ... ... жоқ және ... ... ... ... реакциясында теріс нәтиже берген шартты сау жануарлар 3
айда бір рет аллергиялық және серологиялық зерттеледі, оң ... ... ... және ... ... Паратуберкулездік энтериттен таза емес пунктте жүргізілетін
ветеринариялық-санитариялық шаралар:
1) ... ... ... бас мемлекеттік
ветеринариялық инспекторының рұқсатынсыз малдарды қайта ... ... мал ... мен ... ... санитариялық жағдайын
қамтамасыз етеді;
3) мал шаруашылығы бөлмелерінде механикалық тазалау, мал бағылатын
жерлердің, әр зерттеуден кейін құралдар мен ... да ... ... ... ауру ... және ... күдікті малдардың қиын жағады, шартты
сау малдардың қиын ... ... ... ... сауу қондырғысы мен сүт ... ... ... ... ... төлдеуін арнайы төлдеу бөлмелерінде жүргізеді,
жолдастарын су өтпейтін ыдысқа ... ... ... уыз жеке ... ... да, ... арқылы
залалсыздандырады, шартты сау малдардан алынған сүт 85 о С температурада 30
(отыз) минут ... ... ... су ... ... ... малдардың
қиымен ластанбауы үшін арықтарды, орларды, үлкен су ... ... ... таза емес пунктте соңғы ауру мал ... 3 (үш) жыл ... соң, ... ... 4-рет ... ... ... ветеринариялық-санитариялық шаралар
жүргізілгеннен кейін, ... ... алу үшін ... ... бас ... ветеринариялық инспекторымен ұсыныс беріледі.
12. Басқа малдардың (қой, ешкі, түйе мен басқа да күйіс ... ... ... ... ... ... - ... ауру
малдарды анықтау, оларды союға жіберу және осы ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырылады.
IV. Жолхат.
Батыс Қазақстан облысы, Орал қалалық малдәрігерлік зертхана, мекен-
жай: Жәңгір хан, 35.
Патологиялық материал ... ішкі ... ... ... және ... уақыты: 27.03.2013 ж ауырды, 29.03.2013 жылы
өлді, сағ 19.00
Шаруашылық немесе мал ... аты- жөні мен ... ... қаласы, БҚАТУ ветеринарлық клиникасының шаруашылығы, Сұлтанов К
.
Клиникалық өзгерісі: температурасы ... ... ... сою көрінісі: хаттамада толық баяндалды.
Алдын- ал қойылған диагноз: Паратуберкулез
Зертханаға патологиялық материал жіберілген: 30.03.2013ж.
Мал дәрігерінің қолы:
Мекен- жайы: Орал ... ... хан, ... Жарып –сою хаттамасы.
Батыс Қазақстан облысы, Тасқала ауданы «Каменка-Агро» ЖШС жататын ... ... ... ... 26 ... 2012 жылы ... ... 10:00-де Орал
қалалық ветеринариялық зертханасында ... ... ... оған ... ... ... меңгерушісі Саматов А.Ж. қатысты.
Анамнез
Дене температурасы 39,5-40°С дейін көтерілуі, қысқа және құрғақ ... ... ... ... ... ... жөтел ауыртқыш және
жиі болды, демікпе ... ... ... қоңдылығы мен өнімділігі төмендеген.
Өкпені тыңдағанда құрғақ және ылғалды сырылдар естіледі.
Азықтан бас тартып, күйзелуі, ... ... ... ... ... қалыпты тимпания мен әлсіз перистальтиканың болуы орын алды.
Сиыр 2012 жылдың 25 қарашасында туберкулезден өлді.
Сыртқы қарау
I Тексеру белгілері 4 жастағы сиыр ... ... ... ... ... ... ... салқын, өлекселік сіресу жоқ.
III Негізгі бөлім:
3.1 Конъюктива, көздің, ауыз қуысының және тыныс мүшелерінің ... ... ... иек пен ... ... қабаттарынан некроздық учаскелер бар;
3.3 Тері қабаты бозғылт тартқан, қопарылған, ... ... бар, кей ... ... ... ... ... өзгерістер байқалады, тері асты клетчаткасында
түйіршіктер байқалады, ол өз ... ... ... ... ... ... бозғылт-қызыл;
3.6 Сүйектері мен тамырларында өзгерістер жоқ;
3.7 Лимфа түйіндері, талақ және бүйрек көлемі қатты ұлғайған. ... ... ... ... ... Сүт бездері сүтті нашар бөліп тұр, олардың жарылған жерлері қоңыр түсті
көлденең және тік жарықтар бар қабыршақтанған.
Ішкі қарау
I. Құрсақ қуысында ... ... ... бар. ... ... жұмсақ,
сары түсті. Мушелер анатомиялық дұрыс орналасқан. Диафрагма төбесі 7
қабырғаға келіп тұр.
II. ... ... ... түсті бұлдыр сұйықтық бар. Жүректің ішінде
кішкене мөлшерде сұйық ... қан бар. ... ... ... түрлі
көлемді және формалы қан құйылымдар бар.
III. Ауыз ... ... және ... қуысы мүшелері:
Тістері: өзгеріссіз, иек пен таңдайы қызыл түске боялған.
Тіл: кілегей қабаты ... ... ... қабаты қызыл түсті, жұмсақ.
Жүрек: перикардта сірлі инфильтраттар мен дақты қан ... ... ... ... пен ... да ... Жүрек бұлшық еті былжыр,
қызыл түсті. Қан гемолизднлінген, сулы, ауада ұзаққа дейін ... ... өте ... ... Кесіндісінің беті ылғалды,
консистенциялы.
Өкпеде тауық жұмыртқасындай және одан да ... ... ірі әр ... көп ... мен ... ... түйіншіктердің бар
болуы. Тіліп қарағанда бір жағдайда ірің, екіншіде-сүзбе тәріздес, үшіншіде
әктенуді көруге болады. Бөлшек ... ... ... айқын
қабынуы байқалады. Бронхлары мен бронхиолдардан көпіршікті сұйықтық
бөлінеді.
IV. ... және ... ... мүшелері:
Тамақ сәл үлкейген. Ол ісінген консистенциясы былжыр, ... ... ... ... ... ... және пышақпен қырылып алынады. Онда
түрлі көлемдегі қан құйылулар байқалады.
Бауыр ... ... ... қызғылт түс тартқан. Кесіндінің беті
құрғақ, бөлшектері бірігіп ... ... ... ... ақ ... ... ... бар. Капсула астында көптеген ұсақ қан құйылымдар
шашылған.
Қырыққабат созылған, шар тәрізді, құрғақ тығыздалған азыққа толы.
Аш ішектің ... ... ... ... өт пен кілегейдің көп
мөлшердегі қосындысы бар, жасыл түс ... ... ... ... ... ұсақ қан ... бар.
Тоқ ішекте катаральды қабынулар мен қан құйылымдар орын алды. Тоқ ... ... ... ... ... көлемі ұлғайған. Беті тегіс, капсуласы жеңіл шешіледі. Түсі
күрең қоңыр түсті.бүйректердің ... ... ... тары дәні ... сұр ... ... Олар ... қабатының 0,5-2 мм
тереңдігіне дейін енеді. Кесіндінің беті ... ... маңы ... ... ... инфильтратқа сіңген клетчатка желе тәрізді және
бозғылт сары ... қабы ... ... ... түсі ... өтке ... ... несеппен созылған, күрең қызыл түске боялған. Кілегейлі
қабаты нүктелі және ұсақ қан құйылымдарға ... ... ... ... Ми ... қатты инфекциясы, мидың жұмсақ
қабатының қан ... мен ... ... тән ... ... ... да, ми заты да бозғылт сары түске боялған. ... ... ... және ... бір ... мөлдір сары түсті сұйықтыққа толы.
Паталогоанатомиялық диагноз
1. Көрінетін ... ... тері асты ... ... ... ... ... қабынуы
3. Геморрагиялық диатез
4. Тері некрозы
5. Қырыққабат завалы
6. Бауырдың дегенеративті өзгерісі
7. Лимфа түйіндерінің ісінуі
8. ... ... ... қан аралас несеппен толуы мен созылуы
10. Өкпе қабынуы
Қорытынды: паталогоанатомиялық өзгерістер тек туберкулез ауруына тән. ... дәл ... қою үшін ... туберкулезге микроскопиялық зерттеуге
жолдайды.
Микроскопиялық зерттеу барысында туберкулез анықталды.
Жарып – сою жүргізген:
1. Оқытушы : А.О Сабыржанов
2. Ветеринарлық зертханада машықтанушы:
А.Қ.Сагитовамен
3. ... ... ... ... ... жылдарды ауылды өркендету кезеңі» ... ... ... ... ... ... 2004-2015 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске ... ... ... инфрақұрылымын нығайтуға елеулі бірқатар
істер атқарылуда. ... ауыл ... ... ... асыл ... ... сапалы да мол өнім өндіру міндеттірі тұр. Бұл міндеттерді
атқаруда ауыл ... ... ... атқаратын кәсіби мамандардың
еңбегі жоғары бағаланады. Бұл курстық жұмысты жазудағы ... ... ... ... ... ... деген, қажеттіліктен туындады.
Қазақстан Республикасының 2004-2015
жылдарға арналған индустриалды-инновациялық даму ... ... ... пайдалылығы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру
міндеттерінің алға ... оны ... ... ... ... ... ... малдарының ауруларын анықтау, емдеу барысында нақтылы
зерттеу жүргізілуіне орай ... ... ... өзектілігі
анықталады.
Өзімнің бұл курстық жұмысымды қорытындылай келе, паратуберкулез ауруы
жөнінде біраз мағлұматтармен хабардар еттім деп ... ... ... ... экономикалық шығынға ұшыратады. Әсіресе қазіргі
нарықтық жағдайда айтарлықтай зиян ... ... ... малды ерте жарамсыздыққа шығаруға, сонымен қатар міндетті түрде
лажсыз союға тура келеді. ... ... ... ... ... Қышқыл, балшықты, сортан топырақты өлкелерде,
жемшөпте, қоспа және калций тұздары жетімсіз болғанда, жиі ... ... ... – ауру және ... алып жүретін
жануарлар. Олар өоздырушыны нәжіспен, ... ... ... сүтпен де
бөліп шығарады. Қоздырушыны таратушы факторларға ластанған су, малды күту
жабдықтары жатады. Ауру ... ... да ... Жас төлге сүтпен немесе
уызбен де ... ... ... ... ... ... ... микробын
жұқтыруы да мүмкін.
VI. Пайдаланылған әдебиеттер
1. Юшков.Ю.А, Монов С.Б ... ... Н.Я. ... ... о ... ... пастереллаза на территории
Каракалпакии //Тезисы докл. IV ... ... по ... очаговости
чумы.-Алма-Ата, 1965.-С.292-293.
2. Ганиев М.К., и др. Пастереллез. – Баку, Изд-во ЗЛМ, 1970. – 120 с.
3. И.А. ... ... және ... ... ... ... с.
4. Айкымбаев А.М. и др. О случаях выделения возбудителя пастереллеза от
сайгаков в феврале-марте 1984 г в ... ... ... ... ... 1985.- ... Ананьина Ю.В., Чернуха Ю.Г. Эколого-патогенетические особенности
различных этиологических форм ... ... ... ... по ... ... ... новосибирск, 1989.-С.8-10.
6. Некрасова Л.Е. Сочетанные инфекции грызунов в Волго-Уральском очаге
чумы: автореф. ...канд. мед. наук.- Алматы, 1989.-22с.
7. А.Б. Жаров «Патологические ... с/х ... ... ... 2003.
8. Ильясов Б.К. Эпизоотология пастерелез животных в Казахстане и меры
борьбы с ним: автореф. ... вет. ... ... ... ... Н.Я. ... К вопросу о природной очаговости пастереллаза
на территории Каракалпакии ... ... IV ... конф. по
природной очаговости чумы.-Алма-Ата, 1965.-С.292-293.
10. ... М.К., и др. ...... ... ЗЛМ, 1970. – 120 ... И.А. Бакулов «Індеттану және микробиология негіздері» Қайнар, 1993-
2 с.
12. Айкымбаев А.М. и др. О ... ... ... ... ... в феврале-марте 1984 г в Уральской области //Известия АН
КазССР.- Алма-Ата, 1985.- №4.-С.39-41.
13. Ананьина Ю.В., Чернуха Ю.Г. ... ... ... форм ... ... ... всесоюз.
конф. по природной очаговости болезней.- новосибирск, 1989.-С.8-10.
14. Некрасова Л.Е. Сочетанные инфекции грызунов в Волго-Уральском очаге
чумы: автореф. ...канд. мед. ... ... ... А.Б. ... ... ... с/х животных»
//Москва. «Колос» – 2003.
16. Ильясов Б.К. Эпизоотология пастерелез животных в ... и ... с ним: ... ... вет. ... ... 1999.-
36с.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биопрепараттар. Олардың түрлеріне сипаттама4 бет
HTML тілі көмегімен Web-парақтарды жасау технологиялары21 бет
«Кабельдің бірінші реттік параметрлерін өлшеу» атты зертханалық жұмыс3 бет
«өндіріс ғимаратарындағы микроклимат параметрлерін анықтау»13 бет
Автомобиль ілініс муфтасынын негiзгi параметрлерiн аныктау71 бет
Ауданымызда жиі кездесетін паразит құрттар23 бет
Аудиторлық қызметті басқарудың парадигмалары 22 бет
Ахметжанов Оралғазы Нұранбасұлы Қазақстанның шығысындағы көгершіндердің паразитоздары және оларға қарсы шаралар79 бет
Білім беру парадигмасының мәні және педагогикалық өркениет кезеңдері12 бет
Білім берудегі қазіргі парадигма8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь