Оқушылардың білім, білік дағдыларын бағалау және тексеру

Жоспар

Кіріспе 3
1 Білім мен дағдыны бақылау мен бағалаудың маңызы мен міндеттері, талаптары
6
1.1 Білімді бақылау және бағалаудың түрлері, әдістері мен формалары 6
1.2 Білім мен дағдыны бақылау мен бағалаудың маңызы мен міндеттері, талаптары
9
1.3 Оқушылардың оқу жұмысын күнде бақылап отыру. 10
1.4 Оқушылардың білім, білік дағдыларын тексеру. Оқыту нәтижелерін бағалау
14
2. Қазіргі кездегі оқыту жүйесіндегі білімді тексеру, бақылау және бағалаудың мәселелері мен жаңа технологиялары
19
2.1 Білім жүйесін бағалау: Бағалау жүйесіндегі кейбір мәселелер 19
2.2 Қазіргі кездегі оқыту жүйесіндегі білімді тексеру, бақылау және бағалаудың жаңа технологиясы
21
2.3 Оқытудың бақылау және өзіндік бақылау әдісі 23
Қортынды 26
Пайдаланған әдебиеттер 29
Курстық жұмыстың көкейкестілігі: Тәуелсіз елімізде қазіргі уақытта білімнің кең көлемді қоры жиылған мектеп оқушыларының танымдық қызығушылығын дамыту мәселесіне тоқталып өтетін болсақ: оқыту үдерісінде әртүрлі әдіс-тәсілдерді қолдана отырып, терең білімді, ізденімпаз, барлық іс-әрекеттерінде шығармашылық бағыт ұстанатын, сол тұрғыда өз болмысын таныта алатын жеке тұлға тәрбиелеу ісіне ерекше мән берілуде.
Оқыту процесінде оқушылардың білім, білік, дағдыларын есепке алу, бақылау және бағалау оның аса қажет құрамдас бөлігі болып есептеледі. Мұғалімнің сабақтар жүйесінде оны дұрыс ұйымдастыра білуі, көптеген жағдайда оқу-тәрбие процесінің табысты болуының оң кепілі. Ол үшін, мұғалім оқушының оқу материалын меңгеру дәрежесін, сапасы мен көлемін үнемі анықтап отыруы тиіс. Бұл бағытта оқушылардың, сабақтар жүйесінде білім, білік, дағдыларын есепке алу, бақылау және бағалаудың маңызы ерекше. Бақылаудың көмегімен теориялық білімді меңгерудегі сапа, біліктілік пен дағдының қалыптасу дәрежесі анықталады.
Осы тұрғыда білім, білік, дағдыны есепке алу және бағалау мәселесіне теориялық және практикалық талдау жасаудың маңыздылығы ерекше.
Бақылаудың тақырыптық түрін ұйымдастырудың практикалық мәселелері П. Горбунов, Е. С. Березняк, В. И. Иващенко, А.К.Исақов, Е. И. Перовский, С. Ф. Сухорский, Н. В. Чертинский, В.О.Онищуктің ғылыми педагогикалық еңбектеріңде талданған.
Бақылауды ұйымдастырудың жекеленген әдістемелік мәселелері жайында М. Р. Львов, Н. Н. Светловский, А.П.Пышкало, Т. Л. Коган және т.б. теориялық талдау жасаған.
Осылардың негізінде қаралып отырған педагогикалық мәселенің теориялық аспектісі жеткілікті дәрежеде зерттелген деп қорытынды шығаруға болады, себебі "есепке алу", "бақылау", "бағалауды" ұйымдастырудың мәні, олардың оқу-тәрбие процесіндегі қызметі, формалары мен тәсілдері анықталған.
Екіншіден, оқыту сапасын тексерудің "5" балдық жүйесі оқушылар білімдерінің нақтылы дайындық дәрежесін барлық жағдайда дұрыс көрсетпейді. Ондағы негізгі кемшілік, оның жеткілікті түрде ішкі және сыртқы кері байланысты қамтамасыз ете алмауында, соның нәтижесінде оқыту процесінің сапасын арттыруда мұғалім әркезде бағалау жүйесін дұрыс қолдана алмайды.
Жоғарыда айтылған тұжырымдамаға сүйене отыра, білім, білік пен дағды нәтижесін есепке алу, бақылау мен бағалаудың теориялық талдауы және практикада қолдану тәжрибесі арасында әлі де болса қарама қайшылықтың бар екендігін байқаймыз.
Ғылыми-педагогикалық әдебиеттерге талдау жасау негізінде бұл мәселенің қалыптасуы мен даму динамикасын бірнеше кезеңге болуге болады.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тəжiрибелерi. -А., 1991.
2. Айтмамбетова, Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. -А., 1991.
3. Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
4. Ақтанова А. Оқутыдың жаңа технологиясын пайдалану – сапалы білім негізі /А. Ақтанова// Математика және физика. -2005. -№1.
5. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
6. Әбиев Ж. Жаңа адамды қалыптастыру. -Алматы, 1988.
7. Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. Жалпы педагогика-Алматы 2005 ж.
8. Бержанов Қ. Тəрбие мен оқытудың бiрлiгi. -Алматы, 1973.
9. Бержанов Қ., С. Мусин. Педагогика тарихы. -А., Мектеп, 1984.
10. Болдырев Н. Мектептегi тəрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987. III-VI тарау.
11. Ж. Ə. Əбиев., С. Б. Бабаев., А. М. Құдиярова «Педагогика», Алматы, 2006 жыл.
12. Ж.Б. Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев, Педагогика-Aлматы 2002 ж.
13. Иванова Н., Қозғамбаева М. Оқыту процесiнiң мəнi. -Алматы, 1991.
14. Көшекбаев Н. Оқыту теориясы. - Алматы, Мектеп, 1976.
15. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. -Астана, 1998.
16. Лемберг Р. Оқыту əдiстерi. -Алматы, 1958.
17. Макаренко А. Ұстаздық дастан. -А., 1985.
18. Нұрғалиева Г. Оқыту əдiстерi. Алматы, 1991.
19. Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика.Дарын.-Алматы 2004ж.
20. С.Әбенбаев, Ж.Әбиев. Педагогика. “Фолиант” баспасы-Астана 2009 ж.
21. Сабыров Т. Оқушылардың оқу белсендiлiгiн арттыру жолдары - А., Мектеп, 1978.
22. Сабыров Т. Оқыту теориясының негiздерi. - Алматы, Қазақстан Республикасы Бiлiм министрлiгi баспаханасы, 1992.
23. Ш.Х. Құрманалиева, Б.Ж. Мұқанова, Ә.У. Ғалымова, Р.К. Ильясова. Педагогика “Фолиант” баспасы -Астана 2007 ж.
24. Шалимбетова Т. Сабақта жаңа технология әдісін қолдану /Т. Шалимбетова// Математика және физика. -2005.-№5.-47б.
        
        Жоспар
|Кіріспе |3 |
|1 ... мен ... ... мен ... ... мен ... | |
|талаптары |6 |
| 1.1 ... ... және ... ... әдістері мен формалары|6 |
| 1.2 Білім мен дағдыны  бақылау  мен  бағалаудың  маңызы мен | ... ... |9 |
| 1.3 ... оқу ... ... бақылап отыру. |10 |
| 1.4 ... ... ... ... ... ... | ... ... |14 ... ... кездегі оқыту жүйесіндегі білімді тексеру, бақылау және | ... ... мен жаңа ... |19 |
| 2.1 ... ... бағалау: Бағалау жүйесіндегі кейбір мәселелер |19 |
| 2.2 ... ... ... ... ... тексеру, бақылау және| |
|бағалаудың жаңа технологиясы |21 |
| 2.3 ... ... және ... бақылау әдісі |23 ... |26 ... ... |29 ... ... ... ... елімізде қазіргі уақытта
білімнің кең көлемді қоры ... ... ... ... дамыту мәселесіне тоқталып өтетін болсақ: оқыту ... ... ... отырып, терең білімді, ізденімпаз, барлық
іс-әрекеттерінде шығармашылық бағыт ұстанатын, сол ... өз ... ... жеке ... тәрбиелеу ісіне ерекше мән берілуде.
Оқыту процесінде оқушылардың ... ... ... есепке алу,
бақылау және бағалау оның аса ... ... ... ... ... сабақтар жүйесінде оны дұрыс ... ... ... оқу-тәрбие процесінің табысты болуының оң кепілі. Ол ... ... оқу ... ... ... ... мен ... үнемі анықтап
отыруы тиіс. Бұл бағытта оқушылардың, сабақтар жүйесінде білім, білік,
дағдыларын есепке алу, ... және ... ... ... Бақылаудың
көмегімен теориялық білімді меңгерудегі сапа, ... пен ... ... ... тұрғыда білім, білік, дағдыны есепке алу және бағалау мәселесіне
теориялық және практикалық талдау жасаудың маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... Е. С. Березняк, В. И. Иващенко, А.К.Исақов, Е. И. ... ... ... Н. В. ... ... ... ... талданған.
Бақылауды ұйымдастырудың жекеленген әдістемелік мәселелері жайында М.
Р. Львов, Н. Н. Светловский, А.П.Пышкало, Т. Л. Коган және т.б. ... ... ... ... ... педагогикалық мәселенің теориялық
аспектісі жеткілікті дәрежеде зерттелген деп қорытынды шығаруға болады,
себебі "есепке алу", "бақылау", ... ... ... ... ... ... ... мен тәсілдері анықталған.
Екіншіден, оқыту сапасын тексерудің "5" ... ... ... ... ... дәрежесін барлық жағдайда дұрыс көрсетпейді.
Ондағы негізгі кемшілік, оның жеткілікті түрде ішкі және ... ... ... ете ... ... ... ... процесінің
сапасын арттыруда мұғалім әркезде бағалау жүйесін дұрыс ... ... ... ... ... ... ... білік пен дағды
нәтижесін есепке алу, бақылау мен ... ... ... ... ... тәжрибесі арасында әлі де болса қарама қайшылықтың бар
екендігін байқаймыз.
Ғылыми-педагогикалық әдебиеттерге талдау жасау негізінде бұл ... мен даму ... ... ... болуге болады.
20 жылдары үй тапсырмасын беру, білімді және емтиханды ... ... ... ... ... ... ... үлгерім
сапасына мұғалімнің бақылау жасау орнына "бригадалық- лабораториялық" әдіс
жүйесіне негізделген "өздігінен бақылаудың" түрлері кең көлемде ... бір ... ... нәтижесін бақылауда иесіздік, жауапкершілсіздікке
екелсе, екінші жағдайда, оқу сапасының ... кері ... ... ... ... бір бөлігі диагностика болып табылады.
Диагностика ... ... ... ... табысты орындалуы
анықталып барады. Ол болмаған жерде дидактикалық процесті тиімді ... ... ... – бұл дидактикалық процестің нәтижесін анықтау. 
“Диагностика” түсінігінің мәні “білім, ептілік және дағдыларды тексеру”
түсінігімен салыстырғанда ... ... әрі кең. ... нәтиженің тек
көрсеткіштерін ғана аңдатады, не себептен болғаны жөнінде дерек ... ... ... ... қол ... әдіс – ... бірге
қарастырылады, дидактикалық процестің бағдар – бағытын, ілгерілі не ... ... өз ... ... мен ... ... мен ... статистикалық деректер талдауын, дидактикалық процестің
жүрісін, бағытын және ... ... ... ... ... ... және дағдыларын игерілу процесіне бақылау қоюды аңғартады.
Қадағалау тексерулерден тікелей ... ... – бұл ... ... ... ... ... бақылау үшін жүргізілетін әрекет – қимылдар
жүйесі. 
Мән–мағыналық тұрғысынан ... ... кері ... ... етеді, яғни оқушылардың оқу әрекеттерінің ... ... алу ... ашады. Оқытушы өз шәкірттерінің қай білімді
қандай ... ... жаңа ... ... ... дайын
екендігін анықтайды. Сонымен бірге оқушылардың өзіндік оқу ... мен ... ... ... ... мұғалім өз оқу
жұмыстарының қаншама дәрежеде жемісті болғанын, педагогикалық ... ... ... қай деңгейде пайдаланғанын сарапқа сала
Бақылау, қадағалау кезінде оқушының өзі де өз оқу жұмыстарының ... ... ... Бұл оған ... ... ... қандай жетістіктерді
қолға түсіргенін, сонымен бірге өз кемшіліктері мен ... ... қай ... ... ... көз ... да ... қадағалаудан оқушының тәртібі жақсарады, белгілі жұмыс
қарқынына үйренеді, ұнамды мінез, ерік сапаларын дамытады.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың міндеті: Еліміздегі жалпы білім беру мектептеріндегі
оқушылардың білім, білік ... ... және ... ... жолдарын анықтау;
- Оқушылардың танымдық қызығушылықтарын дамытудың ... ... ... ... ... кездегі оқыту жүйесіндегі білімді тексеру, бақылау және
бағалаудың жаңа технологиясын қарастыру.
1 Білім мен дағдыны ... мен ... ... мен ... ... ... және бағалаудың түрлері, әдістері мен формалары
Педагогика ғылымы саласында білім, білік, дағдыны бақылаудың ... кең ... ... ... Ю. К. Бабанский, Н. ... ... ... ... қорытынды деген пікірлер айтады.
Ал Г. И. Щукина - күнделікті, ... ... ... ... деген көзқарастарын білдіреді. Е. А. Дмитриев ... және ... ... ... тұжырымға келген. 
Профессорлар Ж. Б. Қоянбаев, Р. М. Қоянбаевтың ... ол ... ... бойынша, оқтын-оқтын және қорытынды
бақылау деп бөлінген.
Күнделікті бақылау оқыту процесінде күнделікті ... және ... ... ... әрекетіне басшылық жасайды. Ол ішкі және
сыртқы байланысты ... ... ... ... ... ... оқушылардың келесі оқу әрекетіне ықпал етеді. 
Күнделікті бақылау мұғалімнің жалпы немесе жекелеген оқушылар жұмысына
жүйелі түрде ... ... ... ... ... бұл түрі
оқушылардың сынып немесе үй тапсырмаларын өз бетінше ... ... мен ... тапсырманы орындауға деген олардың қызығушылығы және
жауапкершілдік сезімін ынталандыруда үлкен манызға ие ... ... - оқу ... белгілі тақырыптар бойынша
өткізіледі. Сабақтың тақырыбы және әрбір кезеңдері негізінде оқушылардың
білімді, іскерлікті, дағдыны ... ... ... ... ... тақырыптың кейбір басты мәселелерін өткен сабақтардағы ... ... ... ұғымдарды, анықтамаларды, ғылыми
ережелерді оқушы-лардың есіне салады.
Қорытынды бақылау - барлық пәндер ... жыл ... ... процесінде тақырыптық және тарау бойынша бақылау нәтижелері ... ... жыл ... ... ... және тәжірибелік білімдері
анықталады. Сондықтан қорытынды бақылаудың негізі емтихан және ... ... ... ... ... мен жылдық үлгерім ... ... ... ... ... ... шығарылады. Бақылау
әдістері арқылы оқушылар жұмысының ... мен ... ... ... ... ... Бақылау әдістеріне ауызша, жазбаша және
графикалық бақылау әдістері жатады. Бұл ... ... ... ... ... ... бар. Олар ... және машиналы
бағдарламалап бақылау әдістеріне бөлінеді.
Машинасыз бағдарламалап бақылау әдістері бойынша перфокарталар ... ... ... оқушылардың теориялық және практикалық
білімдерін анықтайды. Мұғалім оқыту және ... беру ... ... бойынша
20-25 сұрақтар дайындап, әрбір сұраққа 4 вариантты жауаптың мазмұнын
жазады. Олардың ішінен бір ... ғана ... ... ... сұрақтар варианттары: дәл емес, толық емес немесе басқа тектес
ұғымдарға сәйкес келеді'.
Бақылаудың тағы бір ... ... ... ... түрі ... (жазбаша бақылау жұмысы, тесталық жұмыс, зертханалық-тәжірибелік
жұмыс, зачет, шығарма, диктант т.б.) немесе оқушылар әрекетінің түрі ... ... ... ... ... сұрағына жауап беру т.б.).
Білімді бақылау және бағалау ғылыми дәлелденген, тәжірибеде қолданылған
принциптер негізінде жүргізіледі: әділдік, ... ... ... дифференциалдық және тәрбиелік. 
Әділдік, шындық (білім сапасының ... баға ... мен ... ... - бұл ... ... болдырмауды көздейді. 
Жүйелік, бірізділік - әрбір ... ... ... ... оқу
әрекетінің басқа буындарымен байланыстыра қаралып, оқыту процесінің барлық
кезең-дерінде бақылау жүргізуді көздейді: түйінді сұрақтар ... ... ... ... ... ... бойынша балл қою
т.с.с.)
Жеке-дара қатынас - әрбір оқушының ерекшелігін бағалау (оның ... ... оқу ... т.б.) ... - ... оқу бағдарламасының барлық бөлігін қамтиды,
оқушылардың теориялық ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Диффериенциалдық қатынас - әрбір пәннің ерекшелігін, ... ... ... ... жеке-дара қасиетін ескеріп, соған
сәйкес бақылаудың әртүрлі ... мен ... ... ... ... ... айтылған талаптарды орындау, ең алдымен бақылаудың
сенімділігін және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді, бақылауда әр ... ... ... ... ... ... білім, білік және дағдыларын бақылау, ... ... мен ... ... бір ... қолдану негізінде жүзеге
асады. Олар мыналар:
- ауызша баяндау (әңгіме, жеке-дара, топтық, фронтальдық сұрақ).
- жазбаша бақылау ... ... ... ... ... ... ... (лабораториялық жұмыстарын, еңбек операцияларын
орындау, тәжірибе жүргізу).
- машиналы бағдарламалап бақылау (перфокарталар, ... ... ... ... ... ... бақылау, бағалау (қателерді болдырмау, оларды ... өз ... ... ... ... балл ... ... бақылаудың фронтальдық, топтық және дербес формалары
қалыптасқан. Оның тиімділігі - мұғалімнің оларды ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар
немесе мазмұны бірдей тапсырмалар беріледі. ... ... ... ... ынтымақтастық, жолдастық сезім пайда болады, ... ... ... ... ... ... өзара
тексеріп, іске асырады. Демек, бірігу іс-әрекетінде ... ... ... ... ... ... тобы ... барысында мұғалімнен
тапсырмалар алып орындайды. Кейде, кейбір оқушылар түрлі себептерге
байланысты ... ... ... ... ... т.б.), қосымша көмекті қажет
етулері мүмкін. Сондықтан, олардың жұмысын ерекше еске алған жөн.
Бақылаудың дербес формасы ... ... ... ... ... ... жан-жақты анықтауға мүмкіндік береді. Дербес бақылау
бағдарламалап және ... ... ... ... нәтиже береді.
Дербес бақылауда ... ... ... бірізділігі, олар өз
пікірлерін қалай байымдайды, қалай дәлелдейді, міне, осы ... ... ... ... процесінде оқушылардың өзін-өзі бақылауы өте ... ... ... оқу ... материалы мен игерген іскерлігі ... ... ... ... алуын қамтамасыз етеді. өзін-өзі тексеру
арқылы оқушылардың алған біліміне сенімі артады, орындаған ... ... және ... ... ... бағалайды. 
Баға білімді есепке алу ғана емес, ол ... ... ... оқушы
білімін бағалауда немқұрайлылыққа салынуға болмайды. 
Баға ''балл'' есебінде көрсетіледі. Келесі ... баға және ... ... ... ... Қазіргі кезде білім беру саласының барлық
құрылымында ... ... ... анықтайтын дәстүрлі ''5'' балдық
жүйелер қолданылады.
''5'' бағасы - оқу материалын толық, дәл ... ... ... ... ''4'' ... - оқу ... ... біледі,
бірақ болар-болмас кемшілігі бар жауапқа қойылады; ''3'' ... - ... ... бірақ толық емес, білімінде кейбір проблемалар еске
алынбаған жауапқа қойылады; ''2'' ... - ... ... қателер,
білімінде елеулі кемшіліктер бар жауапқа қойылады; ''1'' бағасы ... оқу ... ... білімі жоқ, толып жатқан өрескел қателер
үшін қойылады.
Зачет ... - ... ... ... ... ол ... бір тарау
немесе тақырып бойынша атқарылған оқу жұмыстарының ... өн ... ... ... ... ... ... отыра қойылады. Ол (1959 жылдан
енгізілген) оқу бағдарламасы-ның ... ... және ... ... ... ... келтіру, тереңдету міндеттерін шешеді.
Емтихан - оқушылардың білімін қорытынды тексеру-дің және ... ... Ол (1944 ... ... ... ... жинақтауға
және бір жүйеге келтіруге, оларды оқу жылы бойынша оқуға ынталандырады, оқу
жұмысының сапасын арттыруға көмектеседі. 
Емтихан мен ... ... ... ... ... ... қорытынды бағалар шығарылады.
1.2 Білім мен дағдыны  бақылау  мен  бағалаудың  маңызы мен міндеттері,
талаптары
Оқушылардың оқу ... ... ... және бағалау – оқыту
нәтижелерін бақылау, оқу процесінің әр ... ... ... ... ... ... және бағалау оқушының білім алуына көмектесіп, оның
және мұғалімнің білім сапасы ... ... ... береді. Мұғалім
оқушының білім деңгейінен хабар алып, оның ... ... ... жасайды. Мұғалім өз жұмысындағы жетістіктер мен кемшіліктерге баға
беріп, жұмыс әдістерін толықтырып, ... жеке ... ... және ... тауып, бағдарламалық білімдердің меңгерілуі
деңгейін ... ... ... ... ... ... Егер білімді
тексермесе, онда оқушы өз білімін терең, ... және ... ... ... баға ... соң ... мектептегі, үйдегі жұмыстарын
жетілдіруге, жақсы сапаларын дамытуға, білім, іскерлік, ... ... ... ... ... және дағдыларды тексеру және бағалау тәрбиеге де ықпал
етеді. Оқушылардың өз ... ... ... ... ... қиындықты жеңуге ұмтылады. Баға оқушының өзі туралы ... ... ... және бағалаудың мемлекеттік маңызы бар. Мектептің,
мұғалімдер ұжымының жұмысын ... ... ... оқушылардың
үлгеріміне қарап бағалайды. Мектеп әкімшілігі, қалалық, ... ... беру ісін ... ... Білім және ғылым министрлігі оқушылардың
білімдерінің сапасын, мектеп және мұғалімдердің ... ... ... білу үшін ... және ... ... ... тексеруге қойылатын талаптар:
-тексерудің және бақылаудың жүйелілігі, тұрақтылығы, міндеттілігі. ... ... ... оқуға деген қатынасын нашарлатып, білімнің
сапасына кері әсер етеді;
-әрбір оқушы өзінің білімінің, іскерлік ... ... ... Егер білімді тексеру және бағалау оқыту процесінің құрылымына
тұрақты түрде енсе, онда ... ... ... мен ... ... ... ... білім, іскерлік және дағдылары мемлекеттік .оқу
бағдарламаларына сәйкес ... ... ... - ... ... өлшемі. Мұғалім оқушының қосымша біліміне, оқыған
қосымша әдебиеттеріне кеңес, нұсқау, беріп, баға қоймайды.
-оқушылардың теорияны және ... ... ... және ... ... ... және ақыл-ой дамуына, жеке тұлғалық сапаларын
қалыптастыруға ықпалын, оқуға әсерін білу;
-білім, іскерлік, дағдыларды түрлі тәсілдер арқылы тексеру;
-байқалған ... ... өзі ... оқушыларды білімдерін бақылап, бағалауға, кемшіліктерді
жоюдың әдістемесі мен ... ... ... әділ ... ... және басқаны бақылауы және бағалауы;
-әр тақырыпты оқудың нәтижесіне мұғалімнің және оқушылардың баға беруі;
-бақылау-бағалау ... ... ... оқу ... ... ... ... көмектесуі.
1.3 Оқушылардың оқу жұмысын күнде бақылап отыру.
Бұл әдіс арқылы мұғалім ... ... ... ... және ... ... іскерлік және дағдыларға
машықтандыру кезінде өз бетімен ... ... ... ... ... ... ... жүйелі алуын қадағалайды.
Бақылау мәліметтеріне сүйеніп, мұғалім ... жеке ... ... өз жұмысында қолданып, ... ... ... және ... ... ... жауаптар алу үшін мұғалім сұрақтарды тұжырымдап, кеңестер
береді, міндеттер қояды.
Ауызша сұрау оқушылардың білімін ... ... үшін жиі ... әдіс ... мұғалім оқушыларға оқылған материал бойынша сұрақ беріп,
жауаптарын бағалап, материалды ... ... ... ... ... ... ауызша тексеруді әңгімелесу деп атайды. Мұғалім
бір ... ... ... түгел баяндатады. Толық жауап білімінің
тереңдігін, жүйесін ... ... ... ... ... ... де бар, ... оған көп уақыт кетіп, 45 минут ішінде 3-4
оқушының ғана білімін тексеруге мүмкіндік ... ... ... түрі ... ... Бұл әдіс ... оқылған материалды ұсақ бөліктерге бөліп, оларды оқушылардың қалай
меңгергенін білу үшін ... ... ... олардың білімдерін тексеріп,
көп оқушылардың білімдерін анықтауға мүмкіндік алады. Бірақ жаппай ... ... әділ баға қою ... ... бір-екі шағын сұраққа жауап
берген оқушының толық білімін анықтау қиын.
Ауызша сұрауға сабаққа үнемі қатысып отырған ... ... ұпай ... ... ... өз жолдасының жауаптарын толықтырған, нақтыландырған
және тереңдеткен оқушылар, мысалдар келтірген, мұғалімнің жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа ... тез
түсінген балалар ұпай ала алады. Сабақтың соңында аталған өлшемдер бойынша
4-8 оқушыға ұпай беріп, олардың танымдық ... және ... ... ... баға ... ... болады.
Баға 5 балдың шкала бойынша қойылады. ... ... ... ... үлкен белсенділік танытады, сондықтан оларды бағалау қиын емес,
бірақ та басқа оқушыларға да сабақтың соңында баға қойылатыны ескертіледі.
Жазбаша ... ... ... ... ... 1-сыныптың алғашқы
жарты жылында ол мүлдем қолданылмайды, себебі ... әлі ... ... жоқ. 2-3 ... ... әдіс ... білімді тексеру жиі
қолданылып, жалпы білім беретін мектептің негізгі және жоғары сатыларында
білімді тексерудің ... ... ... ... ... білім
тексеру әдісін көбіне өздік жұмыс деп ... Бұл әдіс ... ... ... карточкаларға 10-12 ... ... ... ... ... ... ... сынып журналына
белгілеп, бір сабақта көп оқушылардың білімдерін бағалауға болады.
Жазба жұмыстары үйде және сыныпта ... ... ... ... ... ... мұғалімдері оқушыларға сурет салдырады,
сызба, диаграмма сыздырады, картамен ... ... ... Оқу бағдарламасының жекелеген тақырыптарын және бөлімдерін
өтіп болған соң жазбаша немесе тәжірибелік бақылау жұмыстары өткізіледі.
Бақылау жұмысының ... ... ... оқылған материалды
меңгергенін анықтау мақсатымен жазба жұмыстарын жүргізеді. Егер оқушылар
тақырыпты не бөлімді жақсы ... онда ... ... жүргізілмейді,
оқу материалын меңгерту бағытында еңбектенеді.
Оқушылар бақылау жұмысына дайындалу үшін, мұғалім бақылау жұмысы болатынын
бір-екі апта бұрын ... ... ... ... Мысалы,
бақылау жұмысына ұқсас тапсырмалар орындау және жаттығулар жазу. Алдын ... ... ... жүргізіп, оқушылардың болашақтағы ... ... ... ... кезінде оқушылардың тәртіп бұзбауы үшін оларға түрлі-түрлі
тапсырмалар беріледі.
Бақылау-тексеру жұмыстары арқылы ... жаңа ... ... ... ... хронологияны білуі тексеріліп, диктанттар,
мазмұндамалар, шығармалар жазылып, бұйымдар әзірленіп, сурет ... ... ... баяндама, рефераттар оқылады.
Оқушылардың дайындығын зертханалық-тәжірибелік жұмыстар арқылы тексеру.
Зертханалық жұмыстар арқылы ... ... ... ... ... ... құралдар, қондырғылар арқылы тәжірибе жасатып,
шамаларды өлшету үшін қолданылады.
Қысқаша ... ... ... ... өлшейтін құралдар
арқылы өлшеу жұмыстарын жүргізеді.
Бақылау зертханалық ... ... ... екі ... ... бір тобы ... жұмысын, екіншісі зертханалық жұмыс орындайды,
олардың экспериментке ... ... мен ... ... ... ... жұмыстарын бір немесе бірнеше тақырып бойынша
өткізуге болады. Оқушыларға ... ... ... іс-әрекеттері
тексерілетінін алдын ала айту керек. Бақылау жұмыстарын әркім өз ... ... ... ... ... оны білетінін анықтау
үшін, оларды үстелдің үстінен ... ... ... ... алып, құрастыру сызбасын сызады, тәжірибе ... ... ... ... ... ... тәжірибеге керек іскерліктерді
тексеруге бағытталған. Жұмыс кезінде ... ... ... ... ... жазып отырады.
Бақылау-зертханалық жұмысқа жазбаша есеп және ... ... ... баға ... ... қондырғылармен жұмысын көбейту үшін баспа
әрпімен ... ... ... ... ... бригадалардағы жұмыста оқушылардың
тәжірибелік дайындығы тексеріледі.
Тексерудің ... ...... оқушылардың іс-әрекетін жүйелі
түрде бақылауы. Бөлшектерді дұрыс құрастыру, аспаптар мен қондырғыларды
дұрыс ... ... ... учаскеде тәжірибені дұрыс жүргізу
бағаланады.
Тәжірибелік жұмыс ... ... ... ... өз ... табу, теорияны оқу және қайталау, ... ... ... және ... ... ... ... өзірлеу, экспериментке, жұмысқа керекті құралдар әзірлеу, эксперимент
өткізу, ... ... ... ... ... еңбек
гигиенасын сақтау, есеп жазу, еңбек төртібі енеді.
Әр оқушының тегі, аты-жөнінің тұсына жұмыс түрлерінен алған бағалары
қойылады, ... ... ... ... ... баға шығарылады. Мұғалім
жұмыс кезінде жіберілген кемшіліктерді айтып, әр оқушыға дер кезінде, нақты
көмек береді.
Машинамен тексеру ... ... ... ... ... ... сыныптар болады. Демонстрациялық үстелде сұраққа ... ... ... ... ... ... ... біліміндегі кемшіліктерді
біліп отырады.
Кейбір мектептерде тексеруші оқу ... ... ... сұрақтардың жауаптары болады. Машина 3-5 жауаптың біреуінің дұрыс
екенін хабарлап, оқушы қате жауап берсе, белгі ... ... ... ... айтады. Оқу процесіне электрондық-есептейтін техникалар,
компьютерлер көптеп енгізілуде. Оқушы пәндер бойынша ... ... ... ... Өзін-өзі  бақылау   әдістері  -
оқушылардың оқу жұмысының маңызды элементі. Үй ... ... ... ... Оқулық мәтінін оқып, оның жоспарын құру, ол жоспармен
мәтіннің негізгі ойын айтып ... әр ... ... істеу, мәтін бойынша сұрақтар құрастырып, оған жауап беру.
Оқушылардың үй жұмысын тексеру – бастауыш ... ... ... Күнбе-күнгі тексеру жақсы нәтиже береді. Бұл әдіс ... ... ... ... бақылап, оқушылардың біліміндегі кемшіліктерді
анықтап, келесі сабақтардың жоспарларына түзету енгізеді. Дәстүрлісі және
тиімдісі – оқушылардың үй ... ... ... ... ... ... оқушылардың дәптерлерін үнемі тексеріп, жақсы оқитын
оқушылардың дәптерлерін кейде тексеруге болады. Кейде ... ... ... тез ... ... ол үшін оқушылар жаттығу жазып, немесе шағын
өздік жұмыс орындап жатқан кезді пайдаланған дұрыс. ... тек ... ... ... қате жауаптарды талдауға уақыты жетпейді.
Сондықтан ... ... ... ... оқушылармен жұмыс істеледі.
Кейбір мұғалімдер оқушылардың үй жұмыстарын бір-біріне тексертеді. Бұл
тәсілдің екі нұсқасы қолданылады:
1) оқушылардың ... ... ... бір ... ... үй жұмысын жазуы (Бұл кезде ... ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды
тексереді). Оқушының тақтадағы жұмысына қарап, басқалары өз жұмыстарындағы
қателерді түзетеді.
Бастауыш сыныпты бітірер ... ... ... ... ... ... оқушылардың есептерінің нәтижелері анықталады.
Сынақ-емтихан әдісі арқылы ірі ... ... ... немесе
тұтас курсты оқып үйренудің қорытындылары шығарылады. ... ... ... бере ... ... ... және ... ала әзірленген
сұрақтар, тапсырмалар арқылы да оқушылардың білімдері тексеріледі.
Белгілі бір тақырып бойынша ... оқу ... ... ... ... өсімдік өсірген, шеберханада бұйым жасаған, өтілген
курс бойынша реферат ... ... ... ... ... ... Жұмыстың түріне байланысты жеке оқушының, топтық немесе ұжымның
жұмыстарына баға беріледі. Мәселен топ және ұжымға оқу-тәжірибе учаскесінен
жақсы өнім алғаны үшін ... ... ... ... - ... ... ... мемлекеттің бақылау жасау
құралы. Емтихандар білім беру ұйымдарының ... және ... Олар ... ... қорытындылауға және жүйелеуге
көмектесіп, оқытудың беріктілігі принципін жүзеге асырып, оқушыларды саналы
тәртіпке үйретіп, оқуға ынталандырады. Сондықтан ... оқу ... ... ... құралы болып табылады.
Емтихан жылы шырайлы жағдайда өту үшін барлық оқушыларға билеттің
сұрақтары беріледі. Тек қана ... ... ... мазмұны
туралы айтылмайды.
1.4 Оқушылардың білім, білік дағдыларын ... ... ... ... ... ... іскерліктерін тексеру,
бағалау педагогикалық технологияның ежелгі бөлігі диагностикалық ... ... ... ... бола ма? ... оқу ... мадақтау әдісіне байланысты екенін дәлелдеп отыр.
Мектеп өміріндегі ... ... ... ... бақылау және бағалауды жетілдіруді талап етеді.
Тексеруден диагностикаға ... ... әр ... ... соң оның ... білу үшін ... қолданылады.
Диагностика - оқу-тәрбие процесінің барысы және нәтижелері ... ... ... ... ... ... даму барысына және нәтижелеріне талдау жасау (білім алуға
әзірлігі, психикасының жұмысы, дамуы);
-оқыту процесінің барысын және нәтижелерін талдау (білімнің ... ... ... ... ... қолдана білуі, ой жұмысының негізгі
тәсілдерінің болуы, ... ... ... ... барысын және оның нәтижелерін ... ... ... ... ... тексеруден гөрі диагностика туралы көп айтылуда? Дәстүрлі
тексеру  әдістері  неге ... ... Бұл ... ... байланысты.
Егер өткен тәрбиеде талдау, тексеру  және   бағалаудың  объектісі
оқушының еңбегі болса, енді жаңа жағдайда мұғалім  мен  оқушының ... оның ... ... ... ... ... неге
толықтай жете алмадық?" - деген сұраққа жауап беру керек. "Оқыту процесі
тиімді болу үшін не ... ... - ... сұраққа диагностика жауап береді.
Диагностика нәтиже мен процесті бірге ... ... ... ... ... ... оқушының мүмкіндігі, қабілеті және
икемділігі зерттеледі. Мұғалімнің жұмысына ... ... ... ... ... ... ... деген пікірімен санаспайды.
Ал диагностика онымен санасады, оқушының оқуға ынтасын ... ... ... ... ... 3-сыныптың оқушысы барлық тапсырманы дұрыс
орындағаны анықталады. ... оған "өте ... ... баға ... ... ... те, ... де жақсы сияқты. Тек қана диагностика
оқушының "өте жақсы" баға ... есте ... ... жақсылығынан
екендігін, бірақ оның ақыл-ой жұмысына қабілеті нашарлығын анықтайды.
Мұғалім кемшілікті жою ... ... ... ... береді.
Дәстүрлі тексеру нәтижелерді бағалап, олардың себептерін түсіндірмейді.
Диагностика арқылы оқушылардың білім, іскерліктері тексеріліп бағаланады,
сандық мәліметтер ... ... ... одан арғы жұмыстар
болжанады. Диагностика үшін көптеген ... және ... ... ... тексеру, бағалау әдістерімен қатар тест әдісі, оқушылардың
оқуға керекті психикалық сапаларын, атап айтсақ, ... ... ... ... жеке ... жұмысты жобалау әдісі қолданылады. Қазіргі
мектепте қолданылатын диагностика ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін әдістер мен
әдістемелердің жиынтығы.
Дәстүрлі ... ... ... ... ізгілікке қызмет етіп,
мектепте жақсы қарым-қатынас орнатады. ... ... ... деп ... ... ... ... Диагностикалық
қорытындылар дәл, толық болу керек. Барлық мұғалімдер гуманистік ... ғана ... ... әрбір оқушы туралы ақпараттар жиналып,
оның қабілетін, дарындылығын дамытуға қолайлы жағдай жасалады.
Оқушылардың білімдерін тексеру, ... ... әлі ... көп. ... ... ... орында оқу тәрбие процесінің
барысы және нәтижелері туралы ақпараттар ... ... ... мен
оқушылардың бірлескен еңбегінің нәтижелерін көтеру жолдарын табу ... ... ... ... ... ... алудың қосымша
тәсілі ретінде тексеру және бағалауды қолданады.
Оқыту нәтижелерін бағалау. Бақылау – ... ... ... және ... ...... бір бөлігі, негізгі дидактикалық
қызметі мұғалім мен ... ... кері ... ... ету,
оқушылардың материалды қалай түсінгендігі туралы мұғалімнің ақпарат алуы,
білімдегі кемшіліктерді дер кезінде ... ... ... ... оқыту, тәрбиелеу, дамыту, ынталандыру. Тексерудің ... ... ... ... оның ... оқу ... ... анықтау.
Бақылау арқылы процеске, оның нәтижелеріне баға беріледі. Үлгерімнің
табеліне, сынып журналына бағалар ... Әділ ... ... ... баға ... үйренеді. Үлгерімді диагностикалау мен бақылаудың маңызды
принципі әділдік, жүйелілік, көрнекілік. Баға әділ ... ... ... ... сұрақтардың) мазмұны ғылыми
әдістермен жасалып, мұғалімдер мен оқушылардың арасында дұрыс қарым-қатынас
болу ... ... ... ... ... ... ... оны тәжірибеде қолдануға дейін жүру керек.
Көрнекілік принципіне сәйкес барлық оқушыларды бір ... ... ... ... қойып, тестілердің нәтижелері талқыланады.
Тексеру жүйесіндегі бірінші звено-білім, іскерліктерді алдын ала талдау. Ол
оқу жылының басында өткізіліп, ... ... оқу ... білімдері
немесе 1-сыныпқа қабылданған оқушылардың мектепке әзірлігі анықталады.
Тексеру ... ... ... ... ... ... бағытталған оқу жұмыстары жүреді.
2-бөлім: әр тақырыпты меңгеру процесін күн ... ... жаңа ... ... қатар бұрынғы оқылған материалдарды
қайталау, қайта тексеру, білімді бекіту.
4-бөлім: ... ... ... ... мақсатымен бөлім,
тақырыптар бойынша мезгіл-мезгіл тексеру.
5-бөлім: дидактикалық процестің ... ... ... ... ... әр ... ... оқу жылының соңында
тексеру.
Кешенді тексеру арқылы оқушылардың әр түрлі пәндерден алған білімдерін
қолдана білуі анықталады.
Жетістікті тестілеу - ... әділ ... ... уақытта бастауыш
сатыға көптеп еніп жатқан ... Тест ... ... ... ... ... - білімді меңгеру деңгейін анықтау үшін қолданылатын
тапсырмалардың жиынтығы. Үлгерім ... ... ... - ... және тәрбие арқылы қандай деңгейге жеткенін анықтау.
Дұрыс құрылған тестілер ... ... ... ... көп ... кетпейді, сұрақтары қысқа, нұсқа болады.
Тестілердің түрлері:
Ақыл-ой қабілетін, дамуын тестілеу.
Арнайы қабілетті тестілеу.
Үлгерімді, тәрбиелікті анықтауға бағытталған тестілер.
Жеке сапаларды есті, ойлауды, мінезді анықтауға ... ... ... ... ... даму ... ... құрастыруға қойылатын талаптар:
-білім стандартына сәйкестігі;
-қате жауаптарды енгізу;
-дұрыс емес жауаптардың шындыққа жақын болу керек;
-дұрыс жауаптарды қате жауаптармен бірге ... ... ... ... ... жауап беруге көмектеспеуі.
Алдын ала тексеру. Тақырыпты, бөлімді немесе ... ... ... ... ... байланысты. Егер мұғалімде ол туралы ... ... онда ол одан әрі ... алмайды, қажетті ақпаратты мұғалім бастапқы
білімдерді тестілеу арқылы алып, қол жеткен ... ... ... мен ... ... ... іскерліктің қандай деңгейде екенін
біліп, процестің ... ... өз ... ... ... туралы қорытынды жасайды.
Ағымдағы бақылау. Тестілік  бақылау  үшін 6-8 тапсырма беріліп, 5-8
минут ... ... 2-3 ... ... ... мен іскерліктер тексеріледі.
Жұмысты аяқтаған соң міндетті түрде қателері талданады. Ең басты ... ... ... білуге аударылады.
Тақырыптық  бақылау  үшін оның жекелеген ұғымдарын олардың арасындағы
байланыстарды ... ... ... ... ... ... үшін ... тестілерін
қолданған дұрыс. Қорытындыны тексеру ... оқу ... және оқу ... ... оқу ... жүйеленеді және талдап қорытылады.
 Білімді  тексерген кезде ең ... өз ... оқу үшін өте ... ... ... ... ... білім, іскерлік, дағдылардың меңгерілгенін тесті арқылы толықтай
анықтау мүмкін емес. Мысалы, өз жауабына мысалдар келтіру, өз ойын жүйелі,
дәлелді етіп айту тест ... ... ... тест ... ... ... ұштасу керек. Жазбаша тестінің
жауаптарын ауызша да сұрауға болады. Тесті білімді  әділ ... ... ... бір балл ... жақсы оқушыға бір балл төмен қоюға болмайды.
Сонымен балалардың бәрі балабақшадан бастап ... ... ... ... стандартына сай міндетті деңгейдегі білім, іскерлік,
дағдыларды тексеруге арналған әдістемелік ... жаңа оқу ... қою. Баға ... ... стандарттарды меңгергені үшін қойылады.
Мұғалімнің негізгі міндеттерінің бірі - баланы өзіне баға ... үшін оған ... ... ... Дәстүрлі төрт баллдың
бағалау жүйесі:
-толық біледі (өте жақсы);
-жеткілікті біледі (жақсы);
-жеткіліксіз біледі ... ... ... арқылы мұғалім баға туралы өз пікірін айтады, бірақ оған
уақыт кететіндіктен, көп қолданбайды. Екінші тәсіл - бағаны, оны ... ... ... ... ... тәсіл - үлгерім экранын шығару.
Білім, іскерлік, дағдыларды бақылау және ... ... және ... пайдасын көрсететін жағдаяттар жасау;
-"Үйге не берілді?" деген ... ... ... уақыт кетірмеу;
-жақсы көңіл-күйге бөлеу;
-оқушының жауапты ойланып беруіне уақыт бөлу;
-оқушылардың жауаптарын мұқият тыңдау, ... ... ... ... ... және ... кейін жасау;
-оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескеру (жай, ... ... ... ... өзін еркін сезетін жағдай жасау:
-оқушының жауабын талдау, жеке тұлғасын сынамау;
-оқушылар ... ... ... ... талсырманы қайта беру;
-жауап бергенде, тапсырманы орындағанда тірек сызбаларды қолдануға
рұқсат беру;
-бақылау және ... ... ... ... бақылауды жиі қолдану.
Сонымен баға қою білімді және ... ... ... Баға ... ... ... Баға арқылы бала өзі ... ойын ... ... ... ... ... баға ... өте мұқият болу
керек. 1-сыныпта баға қоймауға ... ... ... байқау, жарыс,
ойындар ұйымдастырып, әр баланың өз орнын анықтауына көмектеседі.
"5" деген баға оқу бағдарламасының мазмұнын терең және ... ... ... ... мен ... ... ... жауабын өз бетімен
жүйелі етіп құрастыратын, анықтама, ұғымдарды түсінетін, тілдік ... ... ... ... ... ... ... қолдана алатын,
ойы оралымды оқушыға қойылады.
"4" бағасы ұғым, ереже, анықтамаларды ... ... ... ... бірақ
кейбір жерлерін нақты айтпайтын, жекелеген қате жіберетін оқушыға қойылады.
"3" бағасы оқу ... ... ... ... ... ой-пікірлерді талдай алмайтын, жауабы жүйесіз, мұғалім
көмегімен жауап беретін оқушыға қойылады.
"2" ... ... ... ... мен көмекшіні, теория мен фактіні
ажырата алмайтын, жаттанды сөйлейтін, бағдарламаны ... ... ... ... түсінбейтін оқушыға қойылады.
2. Қазіргі кездегі оқыту жүйесіндегі білімді тексеру, бақылау және
бағалаудың ... мен жаңа ... ... жүйесін бағалау: Бағалау жүйесіндегі кейбір мәселелер
Мектепте оқушының тәрбиесі мен даму және оқу ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруға
ерекше мән беріліп отырған қазіргі кезеңде бағалаудың рөлі, ... ... ол ... диагностикалық, дамытушы, бақылаушы және
басқарушы қызмет атқару керек.
Соңғы уақыттарда оқу нәтижесін бақылау мен ... ... әр ... ... ... ... жүргізілген зерттеулердің нәтижелері
шығармашылықпен жұмыс істейтін жекелеген ... ... ... ... ... ... бақылап - бағалаудың
қызметтерін жүзеге асыратын рейтингілік жаңа жүйе ... ... ... 5 ... жүйе оқу ... ... ұстанымдары мен
бақылап – бағалаудың жаңа қызметінен туындайтын белгілі бір ... ... ... ... ... беру ... жалпы білім беретін мектептердің
сыныптарында бағалау барысында талдануға сәйкес келетін 10 балдық ... ... ... ... білім беруді енгізу жағдайында білім
беру ... оған ... ... ...... ... жүзеге
асады. Білім алушы оқу - тәрбие үрдісіндегі ... ... ... ... ... жету үшін өз іс - ... мақсатты ұйымдастырады. Білім
алушы жетістіктері күтілетін нәтижелер жүйесі түріндегі оқу іс - ... ... ... ... ... ... Бұл ... күтілетін
нәтиже пәндік білім, ... және ... ... және ... ... ... ... контексте интеграциялауды
көздейтін оқу іс - әрекетінің әр түрлерінің сипаттамасы болып ... ... ... ... ... ... дағдыларын және
адамгершілік нормалары бағдарлы, жалпы адами және ... ... іс - ... ... ... ... олардың жетістіктерін
көрсететін нақты нәтижелер бағалана алады.
Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау құралы ... ... ... бағалауға негізделген бағалаудың балдық – жинақтау
жүйесі болып табылады.
Білім алушының оқу іс - ... ... ... үш ... ... асырылады. Критерийлік – бағдарланған шкала нақты оқу үрдісі аясында
білім, білік және ... ... ... ... ... ... ... беретін білім алушылардың ... ... ... ... табылады.
Білім алушылардың оқу ... ... ... ... ... ... ... бір деңгейдегі білім беру стандарты
аясындағы әрбір пәнді оқытуда орындалатын оқу іс - ... ... ... ... ... ... қол ... Бағаның
объективтілігі білім алушылардың білімін және олардың іс - ... ... ... ... ... оқу ... деңгейін
анықтау.
Өз жетістіктерін бағалау - өзін - өзі тексеру мен бақылау, өзінің іс -
әрекетін сыни ... ... ... ... және ... ... табу, сондай – ақ бағалау критеррилерін анықтай алу ... ... ... өз іс - әрекеттерінің нәтижелерін алдын - ала
өзіндік бақылауы.
Балл жинау оқу жетістіктерін ... ... ... ... бір уақыт ралығында жинақталған балдардың қосындысы көрініс табатын
және оқушының оқу ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктеріне, қалауларына және қабілеттеріне қарай
тереңдетуге, кеңейтуге және оның ... ... жеке ... ... ... мүмкіндік жасайды. Нәтижесінде білім алушылардың өздері,
олардың ата – ... және ... ... бір ... ... ... отырып, оның жеке даму динамикасын тұрақты қадағалауға
мүмкіндік алады. 
Бағалаудың жариялылығы білім алушылар және ата- ... ... ... және мұғалімдер арасындағы, ата – аналар мен мұғалімдер
арасындағы ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Бастауыш мектептің 1- ші сыныптарында білім алушылардың ... ... ... ... ретіндегі баға болмайтын
бағасыз оқыту жүзеге асырылады. Бағасыз оқыту барысында ... ... ... алушының пәндер бойынша білім, білік және дағдыларды меңгеру
деңгейі мен оның даму ... ... оқу ... ... ... ... – бағалық негізде құрылады. 
12 жылдық білім беру ... ... ... ... ... сыныптарында
бағалау барысында талдануға сәйкес келетін 10 ... ... ... балл – ... балл – ... ... балл – ... балл – қанағаттанарлықтан жоғары
5 балл – жеткілікті жақсы
6 балл – жақсы
7 балл - өте ... балл - ... ... балл – үздік
10 балл - өте үздік
Білім алушының іс әрекетінің барлық түрін ... ... ... қосу ... ... оқу пәні ... ... балл білім
алушының белгілі бір оқу кезеңінде, іс - ... ... бір ... ... – ақ ... ... іс - әрекеттерін бақылаудың
ағымдық, аралық, қорытынды формаларында алған балдарын қосу ... ... ... оқу ... бағалау жүйесі оларды оқыту
және тәрбиелеуде нақты алған нәтижелерді қадағалауды және ... әрі ... ... ... ... ... ... сайын білім алушылардың оқыту
нәтижелерін бағалау оқу іс - әрекетінің деңгейіне ... ... ... аясында бір ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Орташа арифметикалық
мәнді анықтау үшін оқу іс - ... ... ... сәйкес әртүрлі тапсырмаларды орындағанда алған оқушылардың
балдары пайдаланылады. 
Жалпылау, тақырыптық және ... ... ... ... іс ... ... деңгейлерін (репродуктивті, продуктивті, шығармашылық)
ескереді.
Білім алушының оқу ... ... ... ... ... - 2 – 11 сыныптардағы оқу кезеңдерінде бағалау
( тақырыптық, сабақ сайын).
Кезеңдік – бөлімді аяқтауда, сондай – ақ ... ... оқу ... ... ... – оқу ... ... кейін, яғни 2,4,6,8,10,12
сыныптардан кейін ... ... ... және ... ... ... ... ( 4 және 10
сыныптардан ... ... ... бақылау және оқыту нәтижелерін
межелік бақылаулар арқылы ... орта ... ... ... кейін (11 (12) сыныптардан кейін)
Ұлттық бірыңғай ... ... ... орта ... сапасын мемлекеттік
бақылау түрінде өткізіледі.
Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау мониторингі білім беруден
күтілетін ... ... ... ... ... циклдары соңында
өткізіледі.
2.2 Қазіргі кездегі ... ... ... ... бақылау және
бағалаудың жаңа технологиясы
Оқыту - динамикалық процесс. Оның сапасын ... ... ... - ... ... беру ... ... әрекетінің сапасын, дәрежесін есепке
алу, тексеру және бағалаудың білім, білік, дағдының нәтижесін арттыруда
қызметі ерекше. ... оның ... ... өмір ... сай
жетілдіріп отыру оқыту міндеттерінің өзекті мәселелерінің бірі.
Күні бүгінге дейін оқыту ... ... ... ... ... және
дағдыны тексеру мен бағалаудың ''5'' балдық ... оның ... ... ... ... жағдайда объективтік тұрғыда қамтамасыз етпейді.
Соның нәтижесінде қазіргі кезде жоғары оқу ... ... ... - ... жүйе ... ... ... анықтайтын бақылаудың
жаңа түрі өмірге келді.
Рейтинг - ағылшын тілінен - ... ... ... ... ... білдіреді.
Рейтинг жүйесінің мақсаты:
- оқу-таным әрекетінің сапасын, нәтижесін арттыру;
- оқу-таным әрекетінің ... ... ... ... және ... ... ... әрекетіндегі білім, білік, дағды сапасын, дәрежесін
бақылауда жүйелілікті қамтамасыз ету;
-оқу-таным әрекетіндегі ... ... ... уақытты үнемдеу.
Бұл жүйенің ерекшелігі оқытушының педагогикалық ... ... оқу ... ... ... ... ... оқу
процесінің барлық кезеңдерінде олардың білім, білік, дағды ... ... және ... ... арттырады.
Тест - оқытудың белгілі бір бөлігін меңгеру ... ... ... жиынтығы. Олар уақытты көп жолғалтпас үшін
көлемінің ... ... ... тапсырманы өз бетінше қалай ... ... ... ... ... дәлсіздік немесе көп ... оның әрі ... әрі ... ... тестік тапсырманы орындау
мен сандық бағалау арақатынасының мүмкіндігінің жариялылығын, тапсырма ... ... пен ... ... ... т.б. талап етеді.
Бақылауда рейтинг-тестік жүйесін қолдану ерекшелігі, оқу материалдары
логикалық тұрғыдан ... ... ... тарау болып саналатын
модульдерге (блоктарға) біріктіріледі. ... саны оқу ... ... ... ... ... ... оқу
материалының белгілі бір бөліктерінен (порция) ... ... ... нақтылы
міндеттерден және өзбетінше тереңдетіп оқу тақырыптары мен тапсырмаларынан
құрылады. Рейтинг-тестік бақылау түрлеріне:
а) ... ... ... ... ... ... ... (итоговый) бақылау жатады.
Күнделікті немесе ағымдағы бақылау әрбір модулдер бойынша жүргізіледі.
Ол курстың белгілі бір ... ... ... ... күрделі
тақырыптары аяқталған кезеңде ұйымдастырылады.
Аралық бақылау әрбір модульдер аяқталған кезеңде жүргізіледі. Осы
аралықта коллоквиум, ... ... ... ... қолдануға болады.
Дегенменде, тестік жұмыстарын қолдану артықшылығы басым болады. Себебі:
- тест бағалау нәтижесін нақты көрсетеді;
- ... ... ... ... туғызады;
- бақылау бір мезгілде барлық оқушыларды қамтуға қол жеткізеді;
- тест жұмысын атқару барысында барлық оқушылар бірдей тең ... ... ... ... ... жұмыстары бақылаудың дәстүрлі тәсілдері ... ... ... ... ... ... түрлері бақылау нысанасы мен тапсырманың сипатына
сай ... Ол ... ... ... ... бақылауға тек күнделікті және аралық ... ... орта ... 41% ... балл ... ғана ... ... бағалау процесінде күні бүгінге дейін субъективизм
(формализм) әлі де бар.
Арнайы жүргізген психологиялық зерттеулер көрсетуінше, ... ... ... ... 50% ... ''Мұғалімдер біздің білімімізді дұрыс
бағала-майды, көбінесе шын дәрежесінен төмен бағалайды'', - деген, ал ... ... - ... ... ... ... ... бен
біліміміздің сапасына және оқудағы табыстарымыз бен жетістіктеріміз туралы
дұрыстау, дәлірек баға ... ... де, ... ... оқитын сынып-тастар
емес өзіміз'', - деп жауап берген.
Бірақ ... ... мен ... ... ... мән-мағына
жағынан өздерінікінен гөрі жоғары санайтыны байқалған. Олардың өзін-өзі
бағалауы, өзін-өзі бақылауы, өзін-өзі түзетуі бір-бірімен ... ... ... дербестігін, белсенділігін арттыруда мұндай
өзіндік әрекеттерге ... ... ... ... ... өз ... ... білуге үйретудің тәрбиелік маңызы зор.
2.3 Оқытудың бақылау және өзіндік бақылау әдісі
Оқыту үрдісінің құрылымында оның бағалаушы-шешуші компонентінің маңызы
зор. Жыл бойы ... оқу ... ... мен бағалау оқытудың
белгілі кезеңдеріне тығыз байланысты.
Бұл топқа бақылаудың ауызша әдістері – дербес, фронтальді, ... ... ... дара ... кателіктерін жоюға
негізделген. 15-20 минут аралығында кішкене ... ... ... ... жазумен, карточкамен жұмыс істеумен айналысса,
кейбір оқушылар жауап алушы мұғалімнің орнында болуы мүмкін. Нәтижесінде
сыныптың жартысы ... ... жолы ... ... ... ... бүкіл осы жұмыстарды үйлестіріп тұрады.
Бақылаудың жазбаша әдістеріне әр ... ... ... ... ... ... реферат, баяндама т.б. жатады.
Оқытушы сабақ ерекшелігіне байланысты көптеген кестелер мен сызбаларды оқу
материалын түсіндіру барысында қолданса, мұны білімді ... ... ... ... ... кезінде оқушыларға кесте толтыру, сызба және
сызу немесе өтілген ... ... ... ... ... ұсынылады.
Бағдарламалы оқыту әдісі. Бағдарламалап оқыту ... ... ... ... ... ... оқу материалы
программаланған оқулық кітаптарында ... ... ... ... Оқу материалдарын бағдарламалап оқытудың үш ... бар; ... ... кішкене бөлшектерге бөлінеді (доза), содан кейін біртіндеп
игертуге бағытталады. ... ... ... ... бере алмаған
жағдайда тармақталған бағдарламаларға қосымша түсініктемелер беріледі.
Аралас бағдарлама ... ... ... ... ... мен жаттығулардың орындалуы әр түрлі
ерекшелікте берілген. Бұндай тапсырмалар оқыту материалдарының әр порциясын
игергеннең ... ... Үш ... ... ... ... қабылдау
және бақылау жаттығулар мен тапсырмалардың ... ... ... машинасыз орындалады. Машиналы тәсілде жаттығулар мен ... ... ... ... ... ... ... бірден көреді. Сондықтан да бағдарламалап оқыту тиімді.
Ең кең тараған бақылауды ұйымдастыру әдісі. Бағдарламалап оқытуда ұқсас
жауаптардан дұрыс жауапты табу ... ... ... ... ... ... ұсыныс түрінде, сөз, формула, түрлі бірлікте
өндіре алады.
Білімді беруді бақылау.
а) Фронтальды және жеке дара жолдармен ... ... ... бақылау,
дұрыс жауап мұғаліммен бірге анықталады.
б) Жазбаша бақылау аз уақыт немесе көп уақыт аралығында орындалып,
сонымен ... кең ... ... ерекшеленеді.
в) Лабораториялық бақылау сабақ барысында ... ... ... ... білу. Бұл іс- тәжірбиелер өткізуде, эксперименталды
жұмыстың шешімін шығаруда, биологиялық-географиялық және жазба ... ... ... ... ... пәндерін кезеңдер бойынша игеру
барысында, бағдарлама жасалынып электронды-есептеу ... ... ... бақылау машинамен немесе машинасыз өтіледі.
е) Өздік бақылау-жіберілген қателерді өз ... ... алу, ... оны жою ... ... ... ... әдісін таңдау. Әдістер өте көптүрлі және шексіз болып келеді.
Осыдан келіп ... ... ... ... әдісті
таңдап алу күрделі, индикативты қолданылуда байқалады. Мұғалім оқыту ... ... ... ... ... ... мен оқу практикалык даярлығын қалыптастыруға бағыттаса, окушы жеке
тұлғалық ерекшелігін ашық ... ... ... ... ... ... ... ізденімпаз іс-әрекетке бағыттайтын,
ғылымды берудің ... ... ... ... жеке ... даму ерекшелігін, оның табиғи және әлеуметтік өндірістік
ортасын, мектепке арналған ... ... ... ... даярлық
деңгейін, өмірлік іс-тәжірибесі мен мұғалімнің шығармашылықтық ерекшелігін,
оның әдістемелік және педагогикалық шеберлігін алу ... ... ... ... ... ... шеберлігі
оқу танымдық стилімен ерекшеленеді, стандартты емес оқушыны жеке ... ... жеке дара және ... ... ... белсенді өзгерістерге гуманистік және
демократиялық көзқарасын жетілдіретіндігін байқатады. Мұғалімнің ... ... да ... қызығушылығы, оларға оқыту формасы ... ... ... ... ... қызығушылығы, оқу тақырыбының
көлемінің күрделілігіне, техникалық оқу құралдары мен жабдықтануы, сынып
оқушыларының саны мен олардың дене ... ... және ... деңгейі, оқу сабақтарының кұрылымы, ... ... ... ... жеке басының даярлығы, сонымен
қатар басқада өлшемдер, көрсеткіштер, талаптармен қоса ... ... ... ... ... ету және ... жеке тұлғасының
шығармашылықта дамуына байланысты.
Қортынды
Қорыта келе, соңғы 10 жыл ішінде елімізде ... ... ... ... ... ... реформалар, экономикалық
өзгерістер жалпы орта білім ... ... оқу ... ... мен ... сәйкес дербестендіру қажеттігін алға ... ... ... ... бір жолы – дидактиканың әртүрлі ұтымды
әдіс – тәсілдерін пайдалану есебінен мектеп оқушылардың ой -өрісінің даму
деңгейін көтерудің, ... ... ... іс - ... ... ... алуға ынталандырудың тиімді әдістемесін жасау болып табылады.
Бүгінгі күні мектептің алдына білім берудің және тәрбиелеудің сапасын
жоғарылату, әр пәнді ... ... ... ... ... ... байланысты оқылатын материалдар тізбесін және ... ... мен оқу ... ... ... алу, ... ... идея мен негізгі ұғымды нақтылай сипаттауды қамтамасыз
ету, әрбір пән үшін іскерлік пен ... ... ... ... ... ... Бұл мәселелерді шешудің негізгі бір жолы мұғалімдердің теориялық
және әдістемелік шеберліктерін жетілдіру екені айқын.
Осы мақсатта, ең ... ... ... ... ... мектептер
жұмыстарына бірлесе отырып педагогикалық, әдістемелік ғылымдардың соңғы
жылдардағы ... ... күш ... ... Ал бұл жұмысты жүзеге
асыру мектеп мұғалімі қауымының өз іскерліктерін арттырумен қатар ... ... ... ... бел шеше кірісулеріне тікелей
байланысты.
Мектепте осы бағытта ... ... ... мен ... кез ... жаңалықты оқу процесіне енгізу қиындықсыз болмайды.
Демек, бұл қиындықтан шығудың алғашқы қадамы, ол көптеген ... ... ... ... орта мектеп үшін қажетті ең төменгі білім деңгейін
анықтап, оны қалыптастыру ісін жүзеге асыру және ... ... ... ... талаптарын мүлтіксіз, тез арада жүзеге асыру қажеттілігі
туып отыр.
Кейінгі жылдары ... ... беру ... ... ... ... ... белгілі. Бұл өте күрделі жауапкершілігі
зор іс.
Білім беру стандартының оқу процесінде іске ... ... ... етіп ... ... ... күрделендіруі шындық, тіпті
олардың оқу процесіндегі күнделікті жұмысын күрт қиындатып жіберетіні хақ,
өйткені осы ... қол ... және ... ... ... ... ... тиісті педагогикалық технологияны таңдап білікті
түрде оны оқу процесіне енгізу ... ... ... Бізге белгілі көптеген
оқыту технологияларының қайсысы жемісті және ұтымды екенін орта ... ... ... ... ... ... білімінің стандарт
талабының деңгейіне жеткізу үшін орта мектептерде дәстүрлі оқыту әдістемесі
орнына педагогикалық жаңа іс - ... ... оны ... ... жағынан ұқыпты түрде дайындап алу қажет.
Соңғы жылдарға дейін оқушы ... ... ... ... ... бағаланып келді. Қазіргі күндеде көпшілік мектептерде төрт балдық
жүйеге негізделген бағалаудың дәстүрлі жүйесі ... ... Бір және ... баға бар ... іс жүзінде қолданылмайды. Оқушы білімін
бағалауда субъективтілік және ... ... ... ... бағалау – оқу үрдісінің ең маңызды жақтарының ... ... Осы ... ... ... орын ... ... оқушы жұмысын бағалаған кезде, өзі оқушыға нені үйретсе ... ... ... алған барлық білімі оның болашағына қажетті
өмірлік қоры болмақ, сондықтан оқушы жұмысын бағалаған кезде ... ... ... болмақ.
Ғылыми-педагогикалық әдебиеттерге шолу жасасаңыз, бағалау ... ... бір ... ... ... ... уақытқа дейін оқушының білім деңгейі мен білім сапасын - ... ... ... жұмысы, әртүрлі диктанттар, өздік жұмыстар, ғылыми
жобаның ... ... ... ... ... ... бойынша
өзара салыстыру арқылы өлшеп, бағалап келгеніміз шындық.
Жұмыстың осылай ұйымдастырылуы оқушылардың өз ... ... ... сыни ... ой ... өткізе алмайтындығына әкелді.
Қазіргі күндегі көпшілік «оқу ... ... ... ... ... ... ... алмай, оларды сараптай алмай, дұрыс
талдауға мүмкіндігі болмай, бүгінгі күнде бел ... ... ... ... – шындық.
Білім беру жүйесінде ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... бес ... ... ... және жаңарту мәселесінің
туындауына Республикамыздың білікті, білімді, ... ... ... мынадай қайшылықтар себебші:
- бес балдық жүйенің қазіргі заманға сай білім жүйесін қанағаттандыра
алмауы;
- білім саласындағы және ... ... ... ... білім беру жүйесіндегі болып жатқан ... мен осы ... ... ... ... ... сұраныстардың өзгеруі т.б.
Қазіргі таңда мектептегі бағалауды жаңартудың ...... ... ... дифференциалды ету. Білім алушының
құзыреттілігін дамытуға, тұлғаның қалыптасуына бағытталған бағалау жүйесі.
Білімді тексеру, бағалау ... ... ... көмектесіп, оның және
мұғалімнің білім сапасы жөнінде сандық ... ... ... ... ... процессінде, өз жұмысындағы жетістіктер мен олқылықтарға
(кемшіліктерге) баға ... ... ... ... түзетіп, өз
жұмысына корректировка жасайды.
Заманауи мектептің оқушысы ұтымды ... ... ... ... алады, дүниені, қоршаған ортаны, қоғамды танып-білуге,
өз қабілеттерін дамытуға ұмтылады.
Оқушы білімін бағалаудың ... ... өз оқу ... ... Зияткерлік мектептерінің осы уақытқа дейін қолданыста болған
бақылау және бағалу жүйесін елеулі ... ... және оны ... ... Республикамыздың басқа мектептерінеде үлгі болды.
Мұғалім сабағының сәтті өтуі - оның түрін дұрыс таңдай ... ... ... ... ... ... ... сай сабақ жоспарын жасау;
-тақырыпқа тиімді болатын сабақ түрін, әдіс-тәсілін қарастыру;
-сабаққа тиімді ... ... ... ... ... электронды оқулықтарды мақсатқа сай пайдалану керек.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тəжiрибелерi. ... ... ... ... ... әдістері. -А., 1991.
3. Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
4. Ақтанова А. Оқутыдың жаңа ... ...... ... /А. ... ... және ... -2005. -№1.
5. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
6. Әбиев Ж. Жаңа ... ... ... ... ... С.Б., ... Ж.К. ... педагогика-Алматы 2005 ж.
8. Бержанов Қ. Тəрбие мен оқытудың бiрлiгi. -Алматы, 1973.
9. Бержанов Қ., С. Мусин. Педагогика тарихы. -А., ... ... ... Н. Мектептегi тəрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987. ... ... Ж. Ə. ... С. Б. ... А. М. ... ... Алматы,
2006 жыл.
12. Ж.Б. Қоянбаев, Р.М. Қоянбаев, Педагогика-Aлматы 2002 ж.
13. Иванова Н., Қозғамбаева М. Оқыту процесiнiң мəнi. -Алматы, 1991.
14. Көшекбаев Н. ... ... - ... ... ... Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. -Астана, 1998.
16. Лемберг Р. Оқыту əдiстерi. ... ... ... А. Ұстаздық дастан. -А., 1985.
18. Нұрғалиева Г. Оқыту əдiстерi. Алматы, 1991.
19. Әбиев Ж.Ә., ... С.Б., ... А.М. ... ... ... Педагогика. “Фолиант” баспасы-Астана 2009 ж.
21. Сабыров Т. Оқушылардың оқу ... ... ... - А., Мектеп,
1978.
22. Сабыров Т. Оқыту теориясының негiздерi. - ... ... Бiлiм ... ... ... Ш.Х. Құрманалиева, Б.Ж. Мұқанова, Ә.У. Ғалымова, Р.К. ... ... ... ... 2007 ж. 
24. Шалимбетова Т. Сабақта жаңа ... ... ... ... ... және физика. -2005.-№5.-47б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқушылардың білімін, дағдылыры мен ептіліктерін анықтау әдістері32 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру168 бет
Бастауыш сынып оқушыларын еңбек тәрбиесіне тәрбиелеу (еңбек дағдысы)68 бет
Бастауыш сынып оқушыларын жазуға үйретудің жаңа әдіс-тәсілдері27 бет
Дискреттік модельдер. Теоретико-графтық программалау. CASE- технологиясы. Детерминделген модельдер9 бет
Есту кемістігі бар балалардың сөйлеу тілін дамыту3 бет
Мектепалды даярлық тобында серуенді ұйымдастыру және оны өткізу әдістемесі6 бет
Мектепке дейінгі ересек жастағы (5 жастан 6 жасқа дейінгі) балаларды тәрбиелеу мен оқытуға арналған «біз мектепке барамыз» бағдарламасы79 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь