Музыка пәнінің құрылымы мен құрылысы

Жоспар

Кіріспе
1. Мектептегі музыка тәрбиесі жүйесінің негізгі түрі . музыка пәні
1.1 Мектептегі музыка пәні, негізгі бағыттары
1.2 Оқушылардың музыкаға баулу мен тәрбиелеудің негізгі әдістемелері
1.3 Оқушылардың ән айту мәдениетін дамыту. Хорды ұйымдастыру

2. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің музыка пәніне арналған бағдарламаларға түсініктеме
2.1 «Музыка бағдарламасы. 1.4 сыныптар»
2.2 «Музыка бағдарламасы. 5.6 сыныптар»
2.3 «Елім.ай», «Мұрагер» бағдарламасы
2.4 «Музыка» пәні бойынша бағдарламаның негізгі ережелері

3. Музыка пәнін өткізудің кейбір үлгілері және әдіс.тәсілдері
3.1 Сабақ барысы үлгілері, музыка сабақтарын өз бетімен талдай білуге үйрету үлгілері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қосымша
Кіріспе

Курстық жұмыстың өзектілігі: Қазақстан Республикасы тәуелсіз мемлекет мәртебесіне ие болып, әлеуметтік қоғамдық, экономикалық, рухани-мәдениеттік күрделі жаңарулар жүзеге асуда. Осыған орай ұлттық мектебіміз елеулі өзгерістерге бет алып, реформалық қайта құрулар жүргізілуде. «Білім туралы» заң қабылданып, Қазақстан Республикасындағы барлық жалпы білім беретін мектептерге арналған ортақ тұжырымдамалар айқындалуда. Онда жалпы білім беретін мектептің мақсаттары, міндеттері, қызметі, құрылымы мен түрлері қаралған.
Жас ұрпақты ұлттық игіліктер мен адамзаттың мәдени мұрасының сабақтастығын сақтай отырып, оқыту, тәрбиелеу, арқылы әрбірінің жеке тұлғалық сапаларын Жан-жақты дамыту жаңа мектептің басты мақсаты деп танылды.
Елімізде білім беру, жас ұрпақты тәрбиелеу мәселелері саласында түбегейлі, шұғыл бетбұрыстар жасалып жатқаны белгілі. Тәуелсіздік туын тіккен жас мемлекетіміздің болашағына тұтқа болар білімді де білгір, білікті азаматтар даярлау – бүгінгі күннің келелі мақсаттарының бірі. Сондықтан да мектептердегі оқу- тәрбие жұмыстары мен педагогикалық ғылым жүйесінде бұрыннан жинақталған мол тәжірибелердің тиімді жақтарын сұрыптай пайдалана отырып, қазіргі қоғамдық - әлеуметтік үрдістерге сай, жаңаша түсінік- таныммен жан-жақты білім беру, келешектің әмбебап маман мұрагерлерін дайындау міндеті қойылып отыр.
Осындай мақсаттағы кең көлемді бағдарламалық жоспарлар өз кезегінде оқу- тәрбие жұмыстарын жүргізуге де үлкен өзгерістер енгізіп, мектеп мұғалімдері қызметінің ауқымын арттырып, олардың ұстаздық шеберлік деңгейінің аса жоғары болуын талап етуде. Соған байланысты әр салада жеке пәндер бойынша жаңа бағдарламалар енгізіліп, оқу құралдарын жаңаша бағытта қайта түзу қажеттігінің туғандығы да заңды құбылыс.
Жалпы білім беретін орта мектептерде музыкалық педагогика саласы бойынша жаңа бағдарламалар жасалып, оқулықтар жазылады. Негізінде тек мұғалімнің музыка пәнінен сабақты қалай ұйымдастырып, қалай жүргізуі керектігі жөніндегі бағыт-бағдар беретін әдістемелік оқу құралдары ғана жарық көреді. Бірақ та жаңа заман талабына сай істелген бұл жұмыстар саны болашақ музыка мұғалімдері үшін әлі де болса жеткіліксіз. Себебі оқулықтар аз, әдістемелік оқу құралдары қалалық мектепте істейтін, жоғарғы оқу орындарының мамандарымен байланысып жұмыс істей алатын музыка пәні мұғалімдерінде ғана кездеседі. Ал болашақ музыка мамандарына және ауылды аймақтағы музыка пәні мұғалімдеріне де әдістемелік көмек өте қажет. Оларға жаңа, ауқымды әдістемелік оқу құралы керек болып отырғандықтан, мен өзімнің көп жылдар бойы еңбек еткен тәжірибемді жинақтап, жүйелеп ұсынып отырмын.
Курстық жұмыстың мақсаты. Музыка мен өнер түрлерінің байланысы арқылы оқушылардың музыкалық қызығушылықтарын қалыптастырудың ғылыми - педагогикалық негізін анықтап, әдістемелік тұрғыдан дәлелдеу, ұсыныстар жасау.
Курстық жұмыстың объектісі. Жалпы орта білім беретін мектептерінде музыка пәнін беру жүйесі.
Пәні: Музыка мен өнер түрлерінің байланысы арқылы оқушылардың музыкалық таным қызығушылықтарын қалыптастыру үрдісі.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- қазақ халық педагогикасында музыка мен өнер түрлерін байланыстыру дәстүрлеріне сипаттама беру;
- оқушылардың музыкалық қызығушылықтарын қалыптастыруда музыка мен өнер түрлерінің байланысының ғылыми - теориалық негіздерін анықтау;
- оқушылардың музыкаға қызығушылықтарын қалыптастырудағы музыка мен өнер түрлерінің байланысының мүмкіндіктері мен оның мазмұнын айқындау;
- мектептегі музыка пәнін оқытудағы музыка мен өнер түрлерінің байланысын қолданудың әдістемелерін анықтау.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Сүлейменова Р.Ә., Жұмалиева Г.Ғ. Музыка пәнін оқытудың әдістемесі (бастауыш сыныптарға арналған) Астана : Фолиант, 2008.
2. Балтабаев М. Әсем саз: бастауыш сыныптарға арналған музыка әліппесі / М. Балтабаев, Б. Өтемуратова .- Алматы: Атамекен, 1993 .– 104 бет.
3. Балтабаев М. «Елім-ай» / М. Балтабаев, Б. Өтемуратова .- Алматы : Атамекен, 1993 .– 94 бет.
4. Балтабаев М.Х. «Елім-ай» : бағдарламасының ғылыми әдістемелік негіздері / М.Х. Балтабаев .- Алматы : РБК, 1993 .– 22 бет.
5. Бәттібаева С. Ән-күй : әдістемелік нұсқау / С. Бәттібаева, Ф. Қоңыратбай, Э. Баталова .- Алматы : Кітап, 2002 .- 104 бет.
6. Джансеитова С.С. Орысша – қазақша музыкалық терминдердің түсіндірме сөздігі / С.С. Джансеитова, К.К. Мусина .- Алматы, 1991 .- 105 с.
7. Қулманова Ш. Музыка : 1 сыныбына арналған оқулық / Ш. Қулманова, М. Оразалиева, Б. Сулейменова .- Алматы: Атамұра, 2001 .- 128 бет.
8. Қулманова Ш. Музыка : 2 сыныбына арналған оқулық / Ш. Қулманова, М. Оразалиева, Б. Сулейменова .- Алматы: Атамура, 1998 .- 144 бет.
9. Қулманова Ш. Музыка : 3-сынып / Ш. Қулманова, М. Оразалиева, Б. Сулейменова .- Алматы: Атамура, 1999 .- 112 бет.
10. Қулманова Ш. Музыка : 4-сынып / Ш. Қулманова, М. Оразалиева, Б. Сулейменова .- Алматы : Атамура, 2000 .- 112 бет.
11. Меңдіаяқова Қ.М. Мектепте музыка тәрбиесін беру әдістемесі / Қ.М. Меңдіаяқова, Г.Ж. Қарамолдаева .- Алматы : Әл-Фараби, 1997 .- 132 бет.
12. Музыка : 5 сынып оқулығы / А. Жайымов [және т.б.] .- Алматы : Атамұра, 2001 .- 144 бет.
13. Музыка : 5 сынып : оқыту әдістемесі / А. Жайымов [және т.б.] .- Алматы : Атамұра, 2001 .- 64 бет.
14. Музыка : 6 сынып оқулығы : музыка әдістемесі / А. Жайымов [және т.б.] . - Алматы : Атамура, 2002 .- 160 бет.
15. Музыка : 6 сынып : оқыту әдістемесі / А. Жайымов [және т.б.] .- Алматы : Атамура, 2002 .- 64 бет.
16. Райымбергенов А. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің музыка пәніне арналған «Мұрагер» бағдарламасы : 1-9 сыныптар / А. Райымбергенов, С. Райымбергенова, Ұ. Байбосынова .- Алматы : Ұмай баспасы, 2003 .- 248 бет.
17. 1-4 сыныптарға арналған «Музыка» оқулықтары. Алматы: Атамұра 2009-2011.
18. Балтабаев М.Х. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің 1-4 сынып оқушыларына арналған «Елім-ай» ән-күй сабағының бағдарламасы / М.Х. Балтабаев .- Алматы : РБК, 1993 .– 68 бет.
19. Жалпы білім беретін оқу бағдарламасы : 1-4 сыныптар .- Алматы : РБК, 1997 .- 334 бет.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Мектептегі музыка тәрбиесі жүйесінің негізгі түрі – музыка пәні
1.1 ... ... ... ... бағыттары
1.2 Оқушылардың музыкаға баулу мен тәрбиелеудің негізгі ... ... ән айту ... ... Хорды ұйымдастыру
2. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің музыка пәніне арналған
бағдарламаларға түсініктеме
2.1 «Музыка ... 1-4 ... ... ... 5-6 сыныптар»
2.3 «Елім-ай», «Мұрагер» бағдарламасы
2.4 «Музыка» пәні бойынша бағдарламаның негізгі ережелері
3. Музыка ... ... ... ... және ... ... барысы үлгілері, музыка сабақтарын өз бетімен талдай білуге
үйрету үлгілері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қосымша
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі: Қазақстан Республикасы тәуелсіз ... ие ... ... ... ... ... жаңарулар жүзеге асуда. Осыған орай ... ... ... бет ... ... ... құрулар жүргізілуде. «Білім туралы»
заң қабылданып, ... ... ... жалпы білім беретін
мектептерге арналған ортақ тұжырымдамалар айқындалуда. Онда жалпы білім
беретін мектептің ... ... ... құрылымы мен түрлері
қаралған.
Жас ұрпақты ұлттық игіліктер мен ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу, арқылы әрбірінің жеке
тұлғалық сапаларын Жан-жақты дамыту жаңа ... ... ... деп
танылды.
Елімізде білім беру, жас ұрпақты тәрбиелеу мәселелері саласында
түбегейлі, шұғыл ... ... ... белгілі. Тәуелсіздік туын
тіккен жас мемлекетіміздің болашағына ... ... ... де ... ... даярлау – бүгінгі күннің келелі мақсаттарының бірі.
Сондықтан да мектептердегі оқу- тәрбие жұмыстары мен ... ... ... жинақталған мол тәжірибелердің тиімді жақтарын сұрыптай
пайдалана отырып, қазіргі қоғамдық - ... ... сай, ... ... жан-жақты білім ... ... ... ... дайындау міндеті қойылып отыр.
Осындай мақсаттағы кең көлемді бағдарламалық жоспарлар өз ... ... ... ... де ... өзгерістер енгізіп, мектеп
мұғалімдері қызметінің ауқымын арттырып, олардың ... ... аса ... ... ... ... Соған байланысты әр салада жеке
пәндер ... жаңа ... ... оқу ... ... ... түзу қажеттігінің туғандығы да заңды құбылыс.
Жалпы білім ... орта ... ... ... ... жаңа ... ... оқулықтар жазылады. Негізінде тек
мұғалімнің музыка пәнінен сабақты ... ... ... ... жөніндегі бағыт-бағдар беретін әдістемелік оқу ... ... ... ... та жаңа заман талабына сай істелген бұл ... ... ... мұғалімдері үшін әлі де болса ... ... аз, ... оқу ... қалалық мектепте істейтін, жоғарғы
оқу орындарының ... ... ... істей алатын музыка пәні
мұғалімдерінде ғана ... Ал ... ... ... және ... ... пәні мұғалімдеріне де әдістемелік көмек өте қажет.
Оларға жаңа, ауқымды әдістемелік оқу ... ... ... ... ... көп ... бойы еңбек еткен ... ... ... ... жұмыстың мақсаты. Музыка мен өнер түрлерінің байланысы арқылы
оқушылардың музыкалық қызығушылықтарын қалыптастырудың ... ... ... ... әдістемелік тұрғыдан дәлелдеу, ұсыныстар
жасау.
Курстық жұмыстың объектісі. ... орта ... ... ... пәнін беру жүйесі.
Пәні: Музыка мен өнер түрлерінің байланысы арқылы оқушылардың музыкалық
таным қызығушылықтарын қалыптастыру үрдісі. 
Курстық жұмыстың міндеттері:
- қазақ ... ... ... мен өнер ... ... сипаттама беру; 
- оқушылардың музыкалық қызығушылықтарын қалыптастыруда музыка мен өнер
түрлерінің байланысының ғылыми - ... ... ... оқушылардың музыкаға қызығушылықтарын қалыптастырудағы ... ... ... ... ... мен оның мазмұнын айқындау;
- мектептегі музыка пәнін оқытудағы музыка мен өнер ... ... ... ... Мектептегі музыка тәрбиесі жүйесінің негізгі түрі – музыка пәні
1.1 Мектептегі музыка пәні, негізгі бағыттары
Музыка пәні - ... ... ... ... ... ... ... Басқа сабақтар сияқты, мұнда да оқу-тәрбие
жұмысының негіздері: тапсырма ... ... ... әдістемесі
қолданылады. Әр сабақ өзінің ішкі логикасымен кұрылады. Сабақтың мақсаты -
оқушылардың дайындық деңгейімен берілген тапсырманың, мағынаның, ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен
мазмұнын анықтап алған ұстаз содан кейін оқытудың формасы мен әдістемесін
таңдап алады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... сабағы негізінен үш бөлімнен тұрады: ән үйрену, музыка
таңдау, ... ... ашу. ... - ... - музыка - міне осы үш
нәрсе сабақтың арқауын құрайды. Ұстаздың басты міндеті өзі ... ... ... ... ... ... ... көркем ойына терең
үңіліп, өмірдің музыка ... ... ... ... ... ... ... үрдіске баулуға үйрету екенін
тағы да атап ... ... ... ... ... ... өнеріне деген
практикалық қызығушылығын сезімдік тұрғыда дамыта білу, жеке бастың рухани
негізін ... ... ... ... қасиеті, адами
тәжірибесі өте үлкен орын алатынын ... жөн. ... ... ... ... ... шеберлігіне байланысты өрбиді. Бұл
байланыстылық оқу ... ... ... такырыптарына,
музыкалық материалдарға, музыкалық ... ... ... байланысты іске асырылады. Осы айтылғандарды ескере отырып, сабақ
барысындағы тақырыптық ... ... ... ... ... оқушылардың музыка өнеріне деген жанды қатынасына негізделіп тұруы
керек.
Ән-күй сабағын ұйымдастыру барысындағы ... ... ... арқылы, ұстаз қызметінің жүйелігі арнасында оқу-тәрбие ісінің
көрнекті компоненттері бойынша іске асуға тиісті.
Музыка сабақтарының әр ... ... ... ... ... ... кіріспе сабақтары, тақырыпты тереңдей оқыту
сабақтары және тақырыпты бекіте, жан-жакты оқыту ... ... ... оқу ... ... ... ... мағынадағы концерт-сабақтар
жоспарлануы өте қажет.
Кіріспе сабақтарда шығармаға деген кәсіби мінездеме, ойнап көрсету,
тыңдап ... ... ... ... Мұндай сабақтар әр тоқсанда бір-
екі рет өткізілгені дұрыс.
Кіріспе сабақтарда композитор-орындаушы-тыңдаушы тақырыптары барынша
мол қаралуға ... ... ... ... сабақтары төмендегідей
мағынада кұрылады:
1) Оқушылардың өмірлік және ... ... ... ... есту және сауаттылық дәрежесін
көтеруге бағытталған тақырыптар.
2) Өтіп жатқан тақырыптарды жан-жакты түсіндіруді, нақтылы
музыка ... ... ... қызу ... ... Тақырыптарды бекіту, олар туралы оқушылар түсінігін
біліп, ... ... ... ... ... ... ... бекіте оқыту сабақтарында мазмұндық, мағыналық
тұрғыдағы теориялық ұғымдар нақты ... ... ... ... теориялық білімдері сараланып, ... ... ... көрсетіледі.
Оқу жылы барысындағы оқушылар меңгерген музыка мәдениетінің көркемдік
деңгейін жан-жақты көрсету үшін қорытынды концерт-сабақтар өткізіледі.
Мұндағы негізгі мақсаттар:
1) Оқушылардың ... ... ... ... ... ... байлығын, көркемдік ойын тексеру.
2) Орындаушылық деңгейді анықтау, репертуар жан-жақтылығын
көрсету, музыкаға ... ... даму ... ... ... шығармашылық үрдістерді байқау.
Бұл сабақ-концерттің салтанатты жағдайда, мектептің концерттік залында
өткізілгені дұрыс, жағдайға байланысты ... ... ... де болады.
Концерттің басында ұстаздың өзі шығып, жиналып отырған ата-аналар ... ... ... ... мен ... ... ... орынды.
Осы кезде оқушылардың үй тапсырмасын орындау барысы туралы да айтып ... өзі ... ... ... ... ... ... жоспары, айқындалған логикасы болуға
тиісті. Орындалатын әндер мен күйлердің әр ... ... ... керек.
Концерт қызықты болуы үшін ата-аналардың да ... ән ... ... өте тиімді. Осы сабақта ұстаздың өзі де өнер көрсетіп, жоғары
кәсіби дәреже көрсетсе, нұр үстіне нұр болары ... ... ең ... ... ... ... ... керек. Ұстаздың басты көңілі осында тұру керек. Музыканы тыңдап,
қабылдауды үйрету, сабақтардың формалары мен ... ... ... ... ... ... ... ұстаздық тәжірибенің үлесіне
тиеді.
Ұстаз жетістігі, ... ... ... оның ... ... ... арқылы көрінеді. Осы тұрғыда оның алға
қойған жоспары, тәрбиелік мақсаттары, көркемдік-кәсіби дәрежесі бағаланады,
еңбегі көрінеді. Оқушыға ... ... ... білім мен ұлттык, адами,
рухани үрдістер өз жемісін сонда ғана көрсете алады.
Республикамыздағы білім беру ... және ... ... ... да ... ... тәрбиенің негізгі бағыттары. Қазақстанның жалпы білім беретін
мектептеріндегі музыка ... аса ... ... артып келе
жатқаны анық. Елімізде жаңа құрылымды колледж, ... ... ... ... және олардағы мектептен тыс жүретін эстетикалық жүйелердің
жаңа типті үрдістерінің қалыптасуы, ... ... ... ... ... ... ... Әрине осындай білім беру ... ... ... оқу жоспары мен бағдарламалық нұскауларды
қайта жаңартуды көздейді. ... ... ... ... ... оқулықтарында нақтылы ұсынылғанымен, ... ... ... ... ... ... ... барлық түрлері жан-жақты
қаралуға тиісті.
Әдістемеде көрсетілген жалпы білім беретін мектептерде музыкалық тәрбие
мен теориялық материалдардың берілу жүйесі, сабақ беру ... ... ... ... ... мүлде өзгеше құрылғанын әр ұстаз жете
түсінгені дұрыс.
Бүгінде Қазакстанда ... ... ... ... үрдісі
қалыптасуда. Музыка пәнінің мазмұндық сипатын жетілдіру мақсатында түрлі
эстетикалық бағдарламалар мен әдістемелер ... ... ... көрнекті
музыка қайраткері, композитор Д. Кабалевскийдің кең ... ... да ... ... тапқан жоқ. Өздеріңізге ұсынылып отырған осы
бағдарламалық әдістемеде негізінен ұлттық репертуарға басты көңіл бөлінді.
Себебі, қай халыкта ... жеке ... ... ... ... ... әсер етуі ... мазмұнында түрлі бағдарламаларда ("Атамекен", "Елім-ай")
келтірілген ... ... ... Сонымен қатар мұнда музыкалық
педагогиканың жаңа жетістіктеріне де баса назар аударылды. Музыка ... ... пен ... ... ... мен ән ... өзара
байланысын барынша тұтас қарағаны жөн. Музыка пәнінің негізгі мақсаты
оқушылардың ... ... ... ... ... ән айтқызып, хор
өнеріне баулу, қажетті орындаушылық шеберлік ... ... ... ... ... тұрғыда тыңдап, қабылдай білуге жаттықтыру
болып табылады. Осы мақсаттарды меңгеру ... ... ... ... ерекшеліктеріне басты көңіл бөлінгені жөн. Дәрігермен
кеңесіп, дауыс аппаратының құрылымдық ерекшеліктерін жетік білген ... ... ... ... ... ән үйрену, музыка тыңдау,
түрлі вокалдық әдістерді меңгеру кезінде оқушылардың жас ерекшеліктеріне
көп ... ... ... ... өмір ... кезінің өзінде-ақ, балалардың музыкалық
және эстетикалық тәрбиесіне зор көңіл бөлген. Кешқұрым киіз үйге ... ... ән ... күй ... ... ешқандай әлеуметтік статусқа
бағынбайтын, өзіндік талғамды ... ... ... өнер мектебі
еді. Халық әндері мен күйлерінен ұлтымыздың тарихы ғана емес, оның адами
болмысы, жеке қасиеті, тіпті ... ... анық ... ... ... ... тәрбиелік мағынаны да қоса атқарады.
Музыкалық тәрбиенің негізін ақын-жыршы, сал-сері, күйшілер жүргізген.
Олардың өнері мен ... ... ... үшін өзіндік мектепке айналған.
Ауызекі түрде беріліп келген өнер ... ... ... өзгеріссіз
ауысып, көркемдік тәрбиенің арқауы ретінде қабылданған. Өнерпаз ... ... өнер ... ... ... талғам қалыптастырып,
балалардың музыкаға деген қызығушылығын оятып отырған.
Кеңес дәуірінен бастау алатын музыкалық білім беру жұмысы күні ... ... ... жетті. Мектептердегі музыкалық тәрбие беру
ісі мынадай екі салада дамып келеді:
1) Жалпы ... ... ... ... сабағы.
2) Мектептен тыс жүргізілетін музыкалық тәрбие беру орындары
(музыка ... ... ... ... мектептер
жанындағы музыкалық студиялар, үйірмелер).
Музыка пәні сабақтарының негізгі мақсаттары төмендегідей ... ... ... ... ... ... айта ... үйрету.
2) Музыка әуенін өзінше талдап, тыңдай білуге үйрету.
3) Ноталық жазудың ... ... ... ... ... ... ... бір музыкалық аспапты меңгеруге жаттыктыру.
Музыкалық тәрбие жеке бастың сезімдік мәдениетінің, ... ... ... ... ... ... оқытудың тағы да атап өтерлік тиімді жақтары баланың
көркемдік әлемге деген ынтасын ояту, ... ... ... бір рухани
талғам қалыптастыру, әуен-сазынан көркем бейне таба білу сияқты ірі ... ... ... ... ... ... мен тәрбиелеудің негізгі әдістемелері
Музыка үйрету жұмысының түрлі әдістемесі оқу материалының мазмұнына,
оқушылардың жас ... және ... ... ... ... ... орай өзгеріп отырады.
Өткізілетін материалға жан-жақты түсіндірмелік шолу жасау әдістемесі
оқушының өз бетінше ... ... ... ... ... өзара біріге қолданылса, зор нәтиже береді.
Үйретілетін ән-күйдің сезімдік-драмалық тұрғыдан сатылай үйретілуіне
арналған әдістеме ... ... ... арналады. Әр түрлі нұсқада
құрылатын ән-күй сабағының музыкалық-драмалық әдіспен өрбуі де ... ... мен ... ... байқап отыру әдістемесі, әр
оқушыға баға қою, оның ... ... ... ... ... ғана
көрнекті жетістік берері сөзсіз.
Ұстаз бағасы мен үйге берілген тапсырма ... ... ... ... ... ең ... ... екенін ұмытпаған жөн.
Ұстаздың белгілі бір ән-күй, шығармаға деген өзіндік көзқарасының болуы
және оны ... ... ... көркем қимылмен көрсете білуі сезімге
әсер ету ... деп ... ол ... ... артуына игі әсерін
береді.
Музыкалық қабілеттің, яғни ән айту, аспапта ... ... ... ... ... ... ... оның ұстаз тарапынан айқын
көрсетілуі оқушы санасында мақтаныш сезімін тудырып, оның ... ... ... барынша арттыра түседі.
Жағымды үлгі көрсету, музыка өнеріне деген сенімділік ... ... ... жеке бастың сезімдік дамуына қызмет істеуі, ән-
күй сабағына деген кызығушылык ... ... ... ... әдістемелер қолдану, ұстаздың белсенді
музыкалық қызметі, сабақтың барлық элементтерінің ... ... ... ... ... зор әсер ... Түрлі
әдістемелік үрдістерді алмастыра қолдану әр сабақтың мақсаты мен міндетіне,
ұстанымы мен мазмұнына байланысты өзгеріп тұрары анық.
Мектепте үйренетін ... ... ... талаптар мынадай
тәртіпте орындалуға тиісті:
1) Әндердің жоғары көркемдігі, еркін орындалу мүмкіндігі қаралады.
2) Әндердің ... ... ... ала ... алу, ... тұстарын меңгеру әдісін анықтап алу.
3) Үйренетін әнге кызығушылық тудыратын әңгіме айту, оқушы ... ... ... және ... беру ... ... ... Ән-күймен танысқаннан кейін өткізілетін әңгіме-кеңес. Онда
шығарманың ... ... ... ... ... ... ... Көркемдік және техникалық қағидаларды сақтай отырып әнді үйрену
кезеңі. Вокалдық шеберліктің әннің көркемдік ... ... ... ... Әнді ... жөніндегі сөздік түсініктеме беру және ұстаз-
дың ән фразаларын жеке ... ... осы ... аса қажет болады.
Әнді жаңадан үйрену жұмысын мынадай тәртіппен жүргізуге болады:
1) Ұстаздың өзі орындап көрсетуі.
2) Ноталық жазбаны қолдану.
3) Ән әуенін жай ... жеке ... ... ... Ән ... мен ырғағының өте дәл орындалуын тұрақты қадағалау.
5) Әннің кейбір қиындау жерлерін жеке бөліп ... Ән ... ... ... ... дикциямен жұмыс істеу.
7) Ұстаз бен оқушының әнді орындау жоспарын ойластыруы.
8) Әр сабаққа арналған жұмыс жоспарын жазып отыру.
9) Екі, үш ... ... ... әр ... жеке ... ... Дауыстарды қосуды біртіндеп сатылай жүргізген дұрыс.
10) Ұстаздың дирижерлік әдістерді ... ән ... ... ... ... музыкалық есту қабілетінің ... даму ... ... ... жөн. ... есту ... негізгі екі түрі
болады:
1) Мелодиялық есту.
2) Гармониялық есту.
Мелодиялық есту қабілеті ... ... дәл ... ... ал гармониялық түрі бірнеше ды\быстар (аккордтар) үндестігін
ажырата білумен байқалады. Есту ... осы екі ... де ... ... ... ... есту қабілеті ән-күйдің мазмұнын, көркем ойын түсінуге, ... ... ... ... ... ... ... және дыбыстық ауқымын, формалық стилін анықтауға негіз болады.
Сабақ ... ... ... тыңдап, олардың аттарын, формасын,
дыбыстық ауқымын әңгімелеп отыру өте ... ... ... таза ... ... ... айыра білу оқушылардың музыкалық қабілетінің даму
дәрежесін көрсетеді.
Әннің ырғағын дәл сезіне білу үшін ... ... ... ... ... диктанттар, шығармашылық үрдістерді
көрсетіп, тұрақты еткізіп тұру сөзсіз ... ... ... ... моторлы табиғатын ұстаздардың нақтылы ажырата білгені жөн.
Оқушылардың ... ... ... ... ... ... үшін ... сонымен қатар классик композиторлардың, қазіргі ... ... ... ... ... музыкалық-шығармашылық қабілеттерін дамыту үшін халықтың
карапайым әуен-саздарын, мақал-мәтелдерін, ... ... т. ... болады.
Музыка сабақтарында ұстаздың өзі ән айтып, ... ... ... ойын ... оның ... ... маңызы мен тәрбиесі өте
өлшеусіз екені ... ... ... ... ... ... Музыка
әуенін тыңдап түсіну мәдениеті бала кездегі тәрбиенің ... жөн. Ол үшін ... ең ... ... ... ... есте сақтау, қиялды ұштау және шығармашылық еңбекке үйреткен тиімді.
Музыканы дұрыс тыңдап, одан ерекше ләззат алу үшін музыкалық шығарманың
талғамдық ... ... ... ... ассоциациясы маңызды орын
алады.
Оқушыларды музыканы қабылдаудың сапалы жағына қызықтырып ... ... ... ... ... ... ... қабылдануы үшін ұстаздың алдын ала
жоспарлаған дайындық ... ... ... ... ... ... ... қабылдау сезімін
дамытып, оның дұрыс ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы, оның шығармашылық ойының өсуі
ұстаздың ... ... ... қызықтырғанына байланысты қаралатыны
сондықтан. Әсіресе оқушыны музыканы дұрыс ... ... ... сабақ
жоспарынан тыс қалмауға тиіс.
Музыканы тыңдап, қабылдау жұмысын түрлі кезеңмен атқарған тиімді.
Мысалы, I кезең — алғашқы жалпылама ... ... ... - ... шығарманы талдау, тыңдау, бөлімдерін жекелей
қарау, интонациялық, орындаушылық ... ... ... — биік ... ... ... ... қабылдауға
үйрету.
Оқушылардың жалпы музыкалық танымын, яғни ... ... ... біртіндеп, дұрыс бағытта дамытып, ... ... да ... ... бір ... ... қарапайым элементтерін меңгеру (демек, нота ... ... ... ... бір түрі ... ... ... толық
меңгеру жалпы білім беру саласындағы міндетті мақсат емес, ол ... ... ... ... қызықтыру жұмыстары үшін қолданылады.
Ноталық белгілер музыкалық шығармашылық өнердің жалпылама ... ... ... көркемдік ой тудыруға, мән-мағыналық
түсінік білдіруге көмектеседі.
Мектептерде ноталық жүйеге дейінгі музыка сабақтарын өту ... Бұл ... ... ... - ... түрлі практикалық
қызметін жүйелеп, шығармашылық арнаға бағыттау және ... ... ... ... ... ... ... музыканың өзіндік
ерекшеліктері мен рухани қадір-қасиетін бала танымына сіңіре білу ... ең ... ... ... ... ... айтпақпыз. Әрбір ән-күй
сабағында осындай ұлттық дәстүрлерге ... ... ... ... Ән ... ... айту шеберлігін дамыту үшін, нота баспалдақтарының
белгілерін саусақтармен ... ... ... арақатынасын
графикалық суреттермен көрсету сияқты көрнекті құралдарды қолдану тәсілдері
де музыка пөні әдістемесінде орын алуы керек.
Музыка пәнінде музыкалық-ырғактық ... баса мән ... ... ... ... музыкалық дамуына зор әсер етіп, түрлі орындаушылық
шеберліктің қалыптасуына негіз болады. Музыка сазының метрикалық ... оның ... ... ... ... ырғақтық
суреттерін түсінуге музыкалы-ырғақтық қозғалыстардың мәні өте зор. ... ... ... бірі - ... ... ... ... әр баланың жеке мүмкіндіктерін анықтап, соған дем беріп
отыру.
1.3 Оқушылардың ән айту ... ... ... ... жолдары
Жасөспірімдерді ән айту өнеріне тәрбиелеу неғұрлым ерте ... ... ... ... шындық. Ән салу адам жанының
сұлулығына, ой мен ақыл кабілетінің арта түсуіне ... әсер ... ... физиологиялық дамуына да септігін тигізеді.
Ән үйретпес бұрын, оқушыларды денесін бос, тік ... ... ... ... ... ашу ... яғни ... ұстау қалпын анықтап үйрету
қажет. Сосын демді қалай дүрыс алу керектігі айтылуға ... ... ... ... байланысты іштен дем алу өнерінің еркін қалыптасуы ұстаздың
тиянақты еңбегіне байланысты ... ... ... ... ... жеткізе білу,
яғни ауаны үнемді пайдалану - әнші шеберлігінің негізі деуге болады. ... ... ... ... ... ... дөңгелете алуға
дағдыландыру - әнші тәрбиелеудің ... ... Ән ... ... ... ... ... дұрыс айтып үйретіп, дикцияға көп мән берілгені
жөн.
Әнді таза, анық айту үшін оқушыларға ... ... беру ... ... екі түрі ... Жеке өз ... дайындалғандары.
2) Нақтылы әдіс-тәсілге, әннің белгілі қиындығын меңгеруге арналғаны.
Оқушылардың жаттығуға деген қызығушылық ... ... ... ... ... керек.
Ән айту алдында оқушы даусын арнайы жаттықтырып алу керек (распевания).
Әуендік және ырғақтық тұрғыдан қарапайым, тез ... ... ... ... секвенция ретінде жарты тон ... ... ... өте ... Жаттығулар арасында бірдей ұзактықта тыныс алып
отырса (паузалар), ол әуенді қайталауға, ән айту шеберлігін ... ... ... ... ... ... ... сүйемелдеп айтқан оқушының
музыкалық дамуына зор әсер етсе, ... өзін жеке ... ... ... ... және ладтық сезімнің өсуіне көп көмек береді.
Мектептегі хор ұйымдастыру жолдары. Ұстаздың әр сыныптағы оқушылардың
бастарын ... хор ... ... да музыкалық тәрбиенің басты
салаларының бірі. Адам жеке басының жан-жақты дамуына, ... ... ... ... хор ... ән айту ... үлкен әсер етеді.
Бұл өнер ... есте ... ... ... ... ... ұстай
білуге, жеке бастың мүддесін ұжымға бағындыруға, қиялы мен еркін бақылау
жасауға үйретіп, баулиды.
Хор ұжымын ... ... оған ... ... ... ... Бұл ... та, ең алдымен, оқушылардың музыкалық ән
айту қабілеттерін таңдап, байқау жұмысы тұрады. Балалардың дауыс ... ... ... ... дұрыс.
Осы жұмыстарды нақтылы жүргізу үшін хор жетекшісінің бақылау күнделігі
болу керек. Онда әр ... ... ... есте ... есту, ырғақ соғу
сияқты қабілеттері көрсетілуі керек.
Хормен дайындық жұмысы кезең-кезеңмен жүргізіліл, ол әрбір жаңа әнді
жан-жақты таныстырумен басталғаны ... ... ... ... ... ... ... басталады.
Мектептегі балалар хорымен жұмыс істеудің төмендегідей ерекшеліктері
бар:
1) Хордың түрі жеке оның мақсатына байланысты репетиция өткізу.
2) ... ... ... ... ... ... отыру (мұндағы
түсініктер әрі қысқа, әрі нұсқа ... ... ... ... ... ... Оқушылардың түрлі мінез-құлықтарын есепке алып, жұмыс жасау.
5) Ұстаздың оқушыларға талап қоя білуі мен сезімталдығы.
Хор ұжымымен жұмыс жасау оқу-тәрбиелік, ... ... ... жөн.
Балалар бойындағы көркемдік, сезімталдық, интеллектуалдық қасиеттердің
дамуына ән ... ... ... ... аса ... ... даусыз.
2. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің музыка пәніне арналған
бағдарламаларға түсініктеме
2.1 «Музыка бағдарламасы. 1-4 сыныптар»
Музыканың өнер құралы ретінде ... зор ... ... бар. Ол
өмірдің ажырамас бір бөлігі және оны ... ... ... орта ... тілі ... адамға аудармасыз-ақ түсінікті де жақын
бола түседі. Музыкалық көркем бейне оқушыларды ... ... ... ... ... шын ... ... жаңаша ойлау өрісін
байытып, өмірлік тәжірибесін кеңейтеді.
Музыка эстетикалық тәрбиенің маңызды бір бөлігі бола ... ... ақыл ойы мен дене ... ... ... өмір ... ... біліктілігін және ойлау қабілетін дамытуға ,
шығармашылық іскерлікке ... ... ... ... ... ... ... сыныптарында музыка сабақтары
білім беру мен тәрбие берудің маңызды бір саласы болып табылады. ... ... ... ... ... ... бере отырып, оқушыларды
халықтық ( ұлттық) музыкаға баулиды.
Халықтық музыкалық фольклорына құрметпен ... ... ... қастерлеуге баланы жас кезінен баулығанда ғана, ол ертеңгі ... ... ... ... ... мен ... (профессионал)
музыканың өзара байланысын сезіну арқылы бала классикалық ... ... ... , ... ... мен ... музыкасындағы халық ән-
күйлері аудармасыз-ақ,, бар халыққа түсінікті тіл екендігін ұғынады.
Музыкалық тәрбие берудің басты мақсаты – музыка ... ... ... шығармашылығы мол, халық өнерін өмірдің бейнесі ретінде түсініп, оны
сүйе білетін, халқымыздың әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін ... ... және ... ... ... ... ... жеке
тұлға тәрбиелеу.
Тәрбиелік және білімдік міндеттері:
1) Халық ... ... ... ... салт-дәстүрлеріміз бен
әдет-ғұрпымызды қастерлеуге тәрбиелеу, қазақ музыкасы мен ... ... ... қамтамасыз ету.
2) Басқа халықтардың музыкасын сыйлап, өз халқыңның музыкасымен ұқсас,
жақын жерлерін таба білуге көмектесу.
3) ... ... және ... ... ... ... ... музыкантардың, орындаушылардың шығармашылығымен
таныстыру,солардың үлгілерінде тәрбиелеу.
4) Музыка тыңдау және орындау барысында оған ... ... ... мен ... өмір ... және ... ... байланысын түсіндіру негізінде дамыту.
5) Музыканың көркем бейнесіне сәйкес мәнерлеп орындау, біліктілігін
дамыту, оны түсіну мен сезіне білу ... ... ... ... ... және ... беру.
Музыка пәнінің мазмұны барлық сыныптарға ортақ бір тақырып ... ...... ... Осы ... 1-4 сыныптардың әрбірінің
музыкалық материалдарынан көрініс тауып, жүйелілік пен бірізділік ұстанымы
сақталып, негізгі тақырыптары ашылады. Олар ... ... ... ... да ... ... Күмбірлеген күміс күй
- Ән мен күй халық үні
- Аңыз – ертегі әлеміндегі ән мен ... Эпос ... ... ... жыр ... Айтыс өнері
- Күй тартыс
- Қос арна
- Халық музыкасының әлемдік арнаға ұласуы
Музыка сабағы іс-әрекеттің негізгі ... ... ... ән ... ... ... музыка сауаттылық және басқа қосымша іс-
әрекеттер, шығармашылық тапсырмалар.
Музыка сабағының негізгі бөлімі- хор мен ән ... ... ... іс- ... ... ... Ол балаларға әнді
ұжым болып орындау барысында шығармаға өз қатынасын білдіруге мүмкіндік
береді.Әр сыныптан ... ... ... ... және ... ... жасай
отырып, шығарманы тыңдап,оны түсініп, әнді таза, ашық, мәнерлі орындағанда,
сонда ғана ән айту әдісі тәрбиелік міндеттерге сай келеді.Ән айту ... ... ... ... ... ... барлық организмі:
тыныс алуы, нерв жүйесі, бұлшық еттері,артикуляциялық және дыбыс ... ... ... ... ән айту ... кері ... ән айту ... бірінші сыныптан бастап жүргізіп,барлық
сыныптар бойына жалғастырылып отырады.
Бағдарламадағы негізгі талаптар үнемі толықтырылып,кеңейтіліп отырылуы
ескерілген.Ән айтудың ... ... ... ... да ... көркемдік жағынан құнды, ашық, ... ... ... ... және ... жағы басым болуы көзделеді.
4 жыл бойына оқушылардың қазақтың халық ... мен ... ... Қазақстан композиторларының ... ... ... ... ... ... мен ... қабілетін
дамытуға (музыканы есту қабілеті, ырғақты сезінуі, есте ... ... ... т.б.) қол ... ... ... ... көңіл-күйлі әндер: жеңіл және
сергек, ширақ ... ... ... ... мен ... ... т.б.
Бірінші жартыжылдықтың тақырыбы «Сырлы да сазды әуен».Балалар алтын
қорға» енген қазақтың ... ... ... ... салт-
дәстүрлерімен толық таныса алады. Оларға бесік жырлары; тұсау кесу, төрт
түлік ... ... ... табиғат туралы және ... ... ... ... ... күміс күй» атты тақырып ... ... ... ... танысуды одан әрі жалғастырады.
Екінші сыныпта оқушылар халық әндері мен Қазақстан композиторларының
әндерін, оған қоса « Жыл басы кім ... атты ... ... ... әнін ... ... ... әндері және қазіргі заманғы әндердің репертуары
біртіндеп күрделене түседі, яғни екі дауысты элементтермен ... ... ... тек екі ... немесе канонмен
айтылатын әндер ғана емес, сонымен қатар орындауы қиындау мазмұны жағынан
және ... ... бар, ... биіктігі,гармониялық есту
қабілетін дамытатын диапозонды кеңейтуге көмектесетін әндер берілген.
Барлық сыныптарда әнді дұрыс айту қалпына талап ... таза ... ... ... ... ... дыбысталуына, бірқалыпты
дем алуына, сөз текстісін анық ... ... ... ... ... орындау т.б.
Музыкалық тәрбие берудегі музыка тыңдау – музыка ... ... ... болып табылады. Ол музыкалық жан – жақтылықты кеңейтеді, музыкалық
білімін толықтыра отырып, қабылдауын ... ... мен ... ... ... ... ... түрде бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... елестету, оның
жанры, құрылысы және басқа көркемдік құралдарын ажырату.
Оқушылар бірінші ... ән ... күй ... ... ... мағлұмат
алады: Ал, екінші сыныпта олар күрделі фактурасы бар « Жыл басы ... атты ... ... мен аңыз – күй ... ... эпикалық бірнеше
көріністен тұратын көлемді күймен танысады.
Үшінші сыныпта ән мен сөздің өзара тығыз байланысымен қазақтың ... ... ... жыр, айтыс, күй тартыс, атқты жыршы –
термеші, күйшілерімен танысады.
Төртінші сыныпта ... ... ... ... ... ... ... Оқушылар ән мен күйдің күрделі музыкада
«жаңа өмірге» ие ... көре ... ... ... ... музыкасының түрленіп, жаңа бояулармен ... ... және ... шығармаларымен танысу музыканың күрделі
жанрлары мен формаларын білуге көмектеседі.
Музыкалық сауаттылық. Оқушылар ... ... білу ... оның
«тірі» өнер екенін өмірімен тығыз байланыста болатынын ... ... ести білу ... ... 1-4 ... ... ... орындау мен тыңдатуда, қазіргі ... ... ... ... ... ... күйлерін,классикалық музыка тыңдатуда
т.б. бір – бірінен ... ... ... ... етеді. Ән айту
кезінде және музыка тыңдағанда ... ... ... ... да
игереді. Шығарманың мазмұны мен көңіл – күйі ... ... ... ... ...... дыбыс күші, әуенділік, ырғақ,
дыбыс биіктігі танысады. Шығарманың жанры және құрылысы, музыкалық аспаптар
мен халық ... ... ... ... хор және ... ... ... алады. Оқушылардың алған білімдері сыныптан сыныпқа көшкен
сайын толықтырылып, ұлғайтыла түседі. Оқыту ... ... ... ... іс жүзінде асырылады. Нота сауаты оқушылардың жас
ерекшелігіне сәйкес 3 сыныптан бастап ендіріледі.
Шығармашылық тапсырмалар. Ырғақты би ... ... ... ... салу ... 1-2 ... ... 2- сыныптан
бастап берілген тақырыпқа суырып – салмалық ойнайды. 1 – сыныпта жұмбақтар
шешсе, келесі сыныптарда ... ... ... ... ... «Ізденгіш тапсырмалар», ... ... ... ... ... біліміне тиянақтылықпен қарауға үйретеді.
Жергілікті жердің жағдайына және өмір ... ... ... байланысты, ұлттық дәстүрлеріне сәйкес мұғалім ... ... ... ... сабақтың мазмұнына түрлі өзгерістер енгізуіне
болады.
Осы бағдарламаның тиімділігін авторлар (Құлманова Ш. Б.,Оразалиева М.А,
Сулейменова Б.Р.) сегіз жыл бойы ... ... ... ... ... 5-6 сыныптар»
Музыка пәні бойынша қазақ мектептеріне ... ... ... Авторлары: Ж.Ж.Еңсепов, Ж.К.Мейірова, А.А.Саильянц.
Оқушыларды жеке тұлға ретінде қалыптастыру үшін, оларға көне ... ... ... ... ... ән, терме, күй, жыр, айтыс,
өлеңдерді ... ... ... ... суару абзал.
Аймақтық мектептердің жергілікті ерекшелігінде дамыған музыка үлгілерін
тыңдап, орындап, үйрену, аспапты меңгеру арқылы оқушылар өнер рухынан ... ... өзі ... жаны ... ... ... абзал азамат болып
өсуіне септігін ... пәні ... 5 – 6 ... ... ... ... бар. ... бұл бағдарламада ұлтты қ айшықтар мен ... ... ... көп ... ең озық өнер ... ұрпақ рухымен орайластырудың тәсілдерін түсіндірген.
Бағдарлама оқушылардың ән айтып, күй тартып, би ... ... ... ... ... ... жол сілтейді.
Сөйтіп,оқушылар өнердің бабалар салған ұлы мектебінен өткен халықтық
өнерді қазіргі заманның ең озық ... ... ... ... ... Қашқари, ибн Сина, Құтбұға, Сыпыра жырау,
Асан қайғы, Бұқар жырау, Махамбет, Құрманғазы, ... ... ... Абай, Шәкерім, Ақан, Біржан, Мұхит, Нұртуған, Ахмет, т.б. ... ... ... өнерінің қазіргі ұрпақтың озық өнерімен жалғасып
жатқанын ... ... ауыз ... ... үлгіні, музыка саласындағы түрлі
жанрларды, табиғаттағы көріністерді, ұлттық аймақтық ерекшеліктегі музыка
мектептерін айырып ... ... ... жас ... ... ... мынадай жетістіктерге қол
жеткізуге болады:
- Адамның жан дүниесін ... ... мен ... айыруға.
- Оқиғаның алдын түсініп біл
- Жамандықтан ... ... ... ... бойына сіңіруге икемдеп, адамгершілік қасиетін
жоғары ұстауға жетелейді.
Сондықтан Әл – Фараби: «Бұл ... ... ... өзінің
байсалдылығынан айрылған адамдарды түзеуге, қызба адамды қалпына түсіруге,
байсалды адамды әр уақытта да бір қалыпта ... ... ... ... ... ... ... «Мұрагер» бағдарламасы
«Елім – ай» ән – күй сабағының бағдарламасына ... ... ... – ай» ... ...... бойына ұлттық музыка
мұраларының түрлері – айтыс, жыр, мақал – мәтелдер, ою - ... ... ... ... ... ... ... маңызды
ажырамас бөлігі – музыкалық мәдениетті қалыптастыру.
Бағдарлама өзінің ... ... ... ... Оқушылардың музыка сабақтарына құштар қатынасын, ... ... ... ... ... ... ... музыка өнеріне ашық,
жарқын көңіл күйінің сезімін, қызығуын тәрбиелеу.Бұл міндет, ең ... ... ... негізделген, көркемдік жағынан
жоғары, ... ... ... ... арқылы шешілді.
2) Оқушылардың жоғары көркемді талғамын, өнер шығармаларын тек ... ... ... ғана ... ... мүмкіндік беретін, оларда
бейнеленген түрлі құбылыстарды салыстыруға, музыкалық ... ... ... және ... қарай түсінуін тәрбиелеу. Бұл міндет
ең алдымен өзегі қазақ музыкасының ерекше табиғатын ... ... ... ... ... бір ... құрылымы арқылы
жүзеге асыру керек. Бұл ... ... ... оның ... және ... ... салаларымен байланысы жөнінде шешуші білім алады.
Әлбетте, халық музыкасын тану ... ... өзге ... ... ... сипаттағы мәліметтерден де хабардар болады.
3) Оқушылардың музыкалық өнермен қарым – ... ... ... ... ... ... Бұл жерде тағы да әр
түрлі ұлт мектебіне тән жалпы іскерлікпен және дағдылармен ... ... ... тән ... мен ... ... ... болып
отыр. Мысалы, бұған қазақтың халық музыкасын орындағанда вокалдық дауыс
ырғағын ... ... ... ... және ... тән ... еске
түсіретін арнайы қабылдау енеді. Сондай – ақ оқушылар қабілетін ... өнер ... ... де ... ... бейнелерді қабылдау
негізі музыка болып табылатын ... әр ... ... ... ... Бұл ... түрлі әрекет ... ... даму ... ... ... ... ... сабағында оқушылардың музыкалық – шығармашылық дағдыларын
дамыту. Бұл жерде ... ... ... ... ... беру ... негізгі міндеттеріндегі сияқты жалпы ерекшенің диалектикалық
өзара байланысы көрінеді. Жалпылық ретінде ... ... оны ... ... ... ... даму ... құрылымдылық жағынан
қарау болып табылады. Негізгі маңызды ... ... ... ... ... асқан балалардың нәзік кең өрісті сезім мен тебіреністі
қабылдау ... ... ... ... бағдарламасының тоқсандық таққырыптары былайша бөлінді:
- 1 –тоқсан – «Сарыарқа»,
- 2- тоқсан – «Тұлпар»,
- 3 – тоқсан – ... 4 – ... - ...... – ай» ... ... тақырыпқа арналған халқымыздың
музыкалық фольклоры кең пайдаланылған. Бұған жататындар көбінесе – аспаптық
шығамалар. Бәрімізге ... ... ... ... халық
тағдырының келелі кезеңдерін үлкен көркемдік шеберлікпен ... ... « ... ... «Ел айрылған», «Он алтыншы жыл», ... ... ... ... ой санасын, көркемдік- образдың
шеберліктерін ... ... ... ... ... ... ... тоқсандағы «Тұлпар» тақырыбында оқушылар «Сырым сазы»,
«Кішкентай», «Саранжап» т.б. күйлерден ... ... ... ... ... ... халқының кең тараған ... - ... ... ... «Өсиет» т.б. әндерінде кең даланы,
табиғат әсемдігін, махаббатты бейнелеген.
Бірінші, үшінші тоқсан тақырыбына ... ... ... ... ... өнерге, музыкаға деген көзқарасы, адам сезімі терең
бейнеленген («Аққу», «Бұлбұл»).
Халық өнерінің тәрбиелік әсері фольклордың ... ... ... басу, кілем тоқу, т.б.) орын алып, балалардың көркемдік қажеттілігін
күшейтіп отырды. Бұл сала еңбек ... ... ... ... ... фольклордың басқа да маетриалдарымен тереңдетуге
болады (ертегі, жыр, тақпақ, жаңылтпаш, ойын ... ... ... ... ... ... ... жоғалтпай,
әр тақырыпқа өткен сайын, халық дәстүрлердің, ... ... ... ... ашып, оқушыларға жеткізіп отыру.
«Мұрагер» бағдарламасы. Авторлары: А. Райымбергенов, С.Райымбергенова,
Ұ.Байбосынова.
«Мұрагер» атты бағдарлама ән – күй пәні бойынша қазақ орта мектебінің 1
-9 ... ... ... ... ... - өзінің тілін,
дінін, дәстүрін, өнерін, әдет – ғұрыптарын біліп, халқының асыл қазынасының
мұрагері сезінетін, өз елін ... ... ата ... ... Қазақстан
Республикасының азаматын тәрбиелеу.
Бағдарлама төмендегідей педагогикалық міндеттерді көздейді:
1) домбыра сүйемелдеуімен ән айтып, күй ... ... ... дәстүр,
айтыс өнерін меңгеріп батыс Европа және Шығыс музыка ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың көркемдік ой
жүйесін қалыптастыру.
3) балалардың ... ... ой ... ... ... ... ... арқылы қайырымдылыққа, адамгершілікке, ізгілікке
тәрбиелеп, мәдениетті, жан – жақты ... адам етіп ... ... ...... домбыра үйрету арқылы
олардың жалпы халық өнеріне деген ынтасын арттыру. Домбыра ... ... ... ... ... арқа ... Ол ... қағыстарын
көзбен көріп, сөз иірімдерін құлақпен ілу сияқты домбыраны нотасыз ... ... ... қатар, дәстүрлі ортада шәкірт ... ... ... ... ... ... еріп ... алған. Ал бала
саны жиырмадан асатын сыныпта бұл ... ... ... өте ... « Мұрагер» бағдарламасы балалардың санына қарамай кез келген
сыныпта қолдана беруге болатын, ... ... ... ... ... ... ... Бұл арада біздің ... ... ... және ... ең озық ... ... ... – күй дәстүрлеріміздің жалпы халықтық мәдениетіміздің бір саласы
болғандықтан, бағдарламада басқа да ... ... - өнер ... тек қана ... ... ... меңгеруге көмектесетін түрлері
іріктелініп алынды.
Қазақтың ою- ... ... ... білу ... ... саз иірімінің сұлулығын көбірек аша түссе, күйдің тарихын білу
арқылы халқының тарихын ... ... ... ... ... саз
өнеріміз аңыз - әңгімелерімен, көне ... ... ... ... ... ән – күй пәні ... ... поэтикалық,
көркемөнер, қолөнер түрлерінің басы тоғысқан интеграцияланған комплексті
пән ... ... ...... ... ... берудің тізбекті
біртұстас курсы. ... ... ... ... ... – жыл ... дамытылып отырады.Мысалы, домбыра тартудың ең қарапайым
жаттығуларынан бастап, жеңіл әндер мен күйлер үйреніп, ... ... ... ... ... түсудің арқасында күйдің композициялық құрылысын
түсініп, аяғында өз жанынан өлең ... бір – ... ... түрінде
айтысуға дейін жетіп, жыраулардың үлгісімен өз толғауларын шығаруға дейін
жетеді.
Домбыраға ... ... ... ... ... ... ... қатар, ел арасында кеңінен танымал халықтың сүйіп тыңдайтын
ән-күйлері іріктеліп ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде әлемге тараған опера, симфония, балет жанрлары
терең ... ... Ол ... ... ... ... мәліметтер мен
Европа саз аспаптары ... ... ... ... ... ... ... мен Түркі мәдениетіне кең орын ... ең ... ... қазақ музыкасын басқа Европа елдерінің
музыка мәдениетімен салыстыра келе, саз ... ... ... ... ... тек қана құлақпен тыңдап, көркемдік бұйымдарды тек
қана көзбен көріп, тамашалау ... ... ... болмайды. Біздің
бүлдіршіндеріміз халық өнерінің шынайы ... ... ... ... өз қолымен жасай алатын адам ғана ата – ... ... ... байытып келесі ұрпаққа жеткізе алады.
Домбырада ... ... мен ... ... 1 қосымшада берілген.
2.4 «Музыка» пәні бойынша бағдарламаның негізгі ережелері
Қазақстан республикасы Білім және Ғылым министрлігінің 12 ... ... ... РҒПО ... ... ... пәні ... балама
бағдарлама дайындалды. РҒПО директоры педагогика ғылымдарының ... А.Е. ... ... ... ... профессор Ә.И.
Мұхамбетова. Бағдарлама авторлары: Л.Н. Гумилев ... ЕҒУ ... ... кандидаты Ғ.Т. Әлпейісова, педагогика ғылымдарының
кандидаты Қ.Қ. Досанова, Ж.Т. Мұхамеджанова, ... ... №37 ... ... Ғ.М. ... білім беретін қазіргі мектептердің музыка сабағы фольклордағы,
әуесқойлық өнердегі және кәсіби шығармадағы қазақ музыкалық тіл ... ... ... білім, біліктілік және дағдыны ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі бар, сол сияқты ... ... ... ... тән ... болады. Ұлттық музыкалық
тілдің әрбәр элементтерінде ұлттық сипатты қалыптастырып, басқару заңдылығы
музыкалық ойлаудың ұлттық ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын реттеу қазақ музыкалық
шығармаларын мақсатты түрде тыңдау қабілетін қалыптастыруға қызмет ... ... ... ... ... ... дәстүрі
бар. Қолданыста жүрген бағдарламалардың көпшілігі қазақ музыкалық ... ... ... де, ... ән ... ... арқылы дәстүрлі
қазақ музыкасымен таныстыруды қамтамасыз ... Бұл ... ... ... жүйе ... ... ... тілін үйлесім
әдісімен қазақ ән ырғағын типтік әуе ... ... ... ... ... ... байланысты әдістерімен, қазақ
тілінде түсінушілік әдістерімен, қазақ күйлерін тыңдау ... ... ... жағынан меңгеру болып табылады.
Бұл бағдарлама қазақ музыкалық мәдениетін үйлесім, ырғақ, композиция,
жанр, стиль ... ... ... ... (М.Х. ... Р.Р. ... Ш.Б. құлманова, С.А. Еле
манова, А.Райымбергенов) зерттеулері негізінде жасалған.
Егер тыңдалған музыка оқушылардың терең талғамын, ... ... ... ... пен ... бейне ойлауды қалыптастырса
ғана, қазақ ... ... ... ... ... эстетикалық,
білімдік және тәрбиелік ролін атқаруға ... ... ... ...... халық музыкасы мен ... ... ... ... тілінің негіздерін қалыптастыру.
Қазақың ұлттық музыка ... ... ... ... бай, шығармашылығы мол,
жан-жақты дамыған, музыка өнерін, Отанын, отбасын сүйетін және түркі тілдес
халықтардың музыка тілін түсінетін ... ... ... ... мына ... ... мақсаттарын жүзеге
асырады:
Білімділік:
- қазақтың музыка тілінің көркемдеші құралдары туралы білімді игерту;
- дәстүрлі қазақ музыкасы және оның ... ... ... ... ... ... туралы білімін қалыптастыру;
- қазіргі музыкадағы қазақтың музыкалық тілі туралы білімін кеңейту;
- аспаптық музыка туралы, қазақ халқының ауыз әдебиеті мен ... ... ... ... ... ... ... музыкалық өнерімен таныстыру;
- қазақ музыкалық терминологиясының ұғымдарын қалыптастыру.
Тәрбиелік:
- қазақ ... ... ... талғам мен табанды қызығушылықты
қалыптастыру;
- тыңдау мәдениеті мен музыканың бейнелі мазмұнын ... ... ... ... ... ... ... мен туған туыстарына деген
махаббат пен сыйластыққа тәрбиелеу,
- Азаматтық, Отан сүйгіштік, абыройлық, адамгершілік сияқты ... ... ... тілі ... музыкалық танымын жүйелі түрде дамыту;
- бейнелі ойлауын, қиялын, музыкалық есте ... ... ... ... ... орындау мәдениетінің дағдыларын (ән айту, музыкаландыру, би ... ... ... ... ... мазмұны оқушылардың
жас ерекшеліктеріне бейімделіп, ... ... ... негізін
қалыптастыруға бағытталған. Осыдан ... ... ... ... ... ... Бағдарлама мазмұнының бөлініп берілуі тақырыптық –
концентрлік принциптерге бағындырылып, музыкалы-тілдік құралдың жиынтығы
және ... ... ... сыныпқа дейін ауқымы кеңеюіне
мүмкіндік туғызады.
Бірінші сыныпта музыкалық шығарманы танып, оның ... ... ... ол ... ... ... да, ... орындау
біртіндеп күрделене түседі.
Оқу пәнінің бірінші сыныптағы мазмұны алты жасар баланың жеке ... оның ... ... ... музыканы қабылдауын, ән
айтуды үйрету және қазақ музыка ... ... ... ... ... кешенді міндеттерді шешуге бағытталған.
Қазақтың музыка тілі негізінде тәжірибелі кезеңмен жүйелі ... ... ... қасиетін тануға дайындайды.
Екінші сыныпта қазақ музыка тілінің негізі қалыптасады, дәстүрлі ... ... ... арқылы қазақ музыкасын танудың ауқымы кеңейеді.
Қазақ музыкасының тілі жайлы және қазақтың өлең ... ... ... ... қабылдау, ән айту, музыкаландыру және
музыкалық-дидактикалық ойындардың тәжірибелік жолдарымен ... ... ... ... – үшінші сыныпқа тән
құбылыс. Қазақ музыкасы тілінің элементтері туралы алғашқы ... ... ... ... ... күрделенеді. Кешенді міндеттер
музыкалық шығарма тілінің көрнекі ... ... ... ... ... ... одан әрі дамытуға
бағытталған.
Төртінші сыныпта қазақ музыка тілінің элементтері тұтас музыкалы сөз
ретінде ... және ... ... ... ... ... ... меңгерілетін музыкалық материалдар көлемі
кеңейеді.
Осылайша дәстүрлі ... ... ... ... қорын молайту, оның
өмірмен, қоршаған ортамен және табиғатпен байланысын ... ... ... ... бірі ... ... ... қазақ
музыкасы элементтері негізінде тұтас музыкалық тілді іс жүзінде меңгеруге
ерекше көңіл ... ... ... ... ... ... және ... Сабақ барысы үлгілері, музыка сабақтарын өз бетімен талдай
білуге үйрету үлгілері
Бірінші ... ... ... ... ... мен ... Елім-ай» әнін үйрену, орындау.
3.Құрманғазы «Кішкентай» (тыңдау).
4.«Бала тілегі» (орындау).
ІІ. 1. Сабақтың білім беру ... ... ... ... ... және тыңдай білу музыкалық
қабілетін дамыту.
- Халқымыздың бай мұрасы ән мен ... шығу ... ... ... ... ... білім – таным қасиеттерін дамыту.
2.Сабақтың тәрбие беру мақсаты:
Халқымыздың музыка ... ... ... оята ... сұлулыққа деген сезімдерін дамыту, халқымыздың музыкалық
өнерінен эстетикалық ләззат алуға тәрбиелеу.
ІІІ. ... ... ... ... ... музыка, тарих)
ІV. Сабақтың әдісі : сұрақ-жауап, әңгімелесу.
V. Пәнаралық байланыс: табиғат тану, бейнелеу өнері, ... ... ... көрнектілігі: табиғат көрінісін бейнелейтін, ... шығу ... ... ... Тест ... ... ... Сабақтың барысы:
1.Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылар алдыңғы сабақтағы «Табиғат туралы ән-
күйлер» тақырыбы бойынша тыңданған ... ...... күйімен
сыныпқа келу.
2. Дауысқа арналған жаттығу орындау.
- Балалар, біз ... ... ... ... ... ... ... туралы.
- Балалар , қазақ жерінің табиғаты өте бай, биік-биік таулары, көк
майса шалғыны,сылдырап ағатын өзен-көлдері өте көп. ... ... ... ... ... күй, ... ... ән, жыршылар әсем
жыр жолдарымен суреттеген. Халқымыздың ұлы ... ... ... ... ... Ұлы ақын Абай атамыз табиғаттың сұлу көрінісін
«Желсіз түнде ... ай» ... де ... ... түнде жарық ай
Сәулесі суда дірілдеп.
Ауылдың жаны терең сай,
Тасыған өзен гүрілдеп.
-Балалар, үйге ... ... ... ән ... Алатау әні.
Әнді орындау барысында оқушылар әуеннің ... ... ... мұғалімі Ғ Азынбаева табиғат туралы пейзажды Тәттімбеттің
«Саржайлау» күйін тындата отырып сурет салуға ... Күй ... ... ... ... ... ... Сергіту сәті.
4.Жаңа тақырып:
Мен, мен едім, мен едім,
Мен Нарында жүргенде,
Еңіреп жүрген ер ... ... ... бөрі едім,
Қай қазақтан кем едім?
Бір қазақпен тең едім,
Ерегіске қазаққа
Қызыл-сары жебе едім.
-Балалар«Ақтабан шұбырынды» ... ... бар ... көп ... ... ... жатқан қазақ жеріне күтпеген жерден ... Осы ... ... ... ... ... ... халқы
елінен, туған жерінен, ағайын- туыстарынан айырылып, ... әні ... ... ... , ... , біз әнді осы оқиғаны суреттейтіндей етіп
орындап көрейік.
Қыздар ... «А» ... ... ... ... ... Ұлдар
күңіреніп, сөзімен айтады.
«Елім-ай» әнін орындау
Қаратаудың басынан көш ... ... бір ... бос ... ... ... айрылған жаман екен,
Екі көзден мөлдіреп жас келеді,
Елім-ай,елім-ай.
Осындай қиын-қыстау кезеңдер қазақ тарихында аз емес. Барлық ... ... ... ... ... көп ... Соның бірі-жалынды
ақын, 19 ғасырда болған ұлт-азаттық көтерілісте қол бастаған батыр ... ... пен ... ... ... ... ... күй
атасы Құрманғазы «Кішкентай» күйін шығарады.
«Кішкентай» күйін тыңдау.
5. Сабақты бекіту.
- Балалар, бүгін біз қандай ән үйрендік?
- ... ... ... ... ...... мен ... көтерілісіне арнап
шығарған қандай күйін тыңдадық
- «Кішкентай».
- Ел басынан өткен тарихи оқиғаларды суреттейтін ән-күйлерді ... ... ... қортындылау.
Тест жұмысы.
7. Оқушылардың білімін бағалау.
8.Үй тапсырмасы: «Алатау» әнін жаттау, «Елім-ай» әнін орындап келу.
9.Қорытынды. Қазақ елі сан ғасырлар бойы қаншама ... ... ... асыл ... ... бен жерімізді аман сақтап, азаттық
туын тігу еді. Бүгін, міне, тәуелсіз ел ... ... ... ... еркін мемлекет болдық. Бұл біздің еншімізге ... ... ... ... ... ... аяқталады.
Екінші сабақ үлгісі
Сабақтың тақырыбы: «Қыз бен жігіт айтысы»
Сабақтың мақсаты: Айтыс өнері халық музыкасының ... ... ... ... ... ... ой-санасын өрістетіп, сөз қиялын
тудыруға, ұтқырлыққа , сөз ... ... ... Білімділік. «Қыз бен жігіт айтысындағы» сөз өнерінің түрлері жөнінде
мағлұмат беру, халық музыкасының, соның ішінде айтыс өнерінің ерекшелініне
көңіл бөлу.
ә) ... ... ... ... ... ... ... тыңдай отырып,оқушылапдың есіту қабылдау, ойлау, ұйқастыру
қабілеттерін дамыту.
б) Тәрбиелік. Оқушыларды халық өнеріне, соның ішінде айтыстағы ... ... ... ... ... сөз ... .
Сабақтың түрі. Аралас сабақ,пәнаралық байланыс сабақ.
Сабақтың көрнектілігі. «Қыз бен жігіт ... ... сөзі ... ... ... ... портреттері, «Қыз бен жігіт айтысы» жазылған
бейнетаспадан көрініс, нота сауаттылығы жайлы плакат,буклеттер.
Техникалық жабдықтар: ... ... ... ... ... ... бейнелеу өнері, театр саласы.
1. Ұйымдастыру кезеңі.
Музыка тыңдау.
Құлшардың «қыз қамаған күйі».
2. Үй тарсырмасын сұрау.
3. Жаңа сабақ.
4. Ән орындау Ө.Байділдәев «Не деу ... ... ... ... сый сандықтың ішінен өздеріне тиісті
сұрақтарға жауап беріп, сыйлықтар алады.
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
а. ... ... ... Қыз ... күйі ... тұрған кезде
кіреді.
ә. Оқушылармен амандасу.
б .Түгендеу.
2. Үй тапсырмасын сұрау.
а. Оқушылардан сыныпқа кіргенде қандай күй орындалғаны және осы ... ... ... ... ... ... ... сұрау карточкалық сұрақтар.
1. Айтыстың қандай түрлерін білесіңдер?
2. Бәдік ... ... ... Суырып салмалықты қалай түсінесіңдер?
4. Жар-жар айтысында не туралы айтылады?
5. Айтыстың мақсаты не?
Қыз бен жігіттің ... ... ... ... ... ... өлеңмен
екі оқушыны шақырады:
Айтыс деген халқымның ата салты, еркем-ай
Құрмет тұтқан айтысты қазақ ... ... дәл ... ... ... келіңдер ортаға, л бастайық, еркем- ай
Оқушылар өнерін көрсетіп болған соң, мұғалім:
Сонымен айтысты доғарайық, еркем –ай
Рахмет айтып сендерге, қол ... ... ... ... ... кіріспе:
Сабақ тақтадағы сувенирді қазақша киінген жігіт көрсете отырып ... ... киім ... ... ... бен ... ... екі жастың амандасуынан басталып, ... ... ... ... Қыз бен ... ... өлең құрылысы көбінесе 11
буынды болады. ... ... ... слатына байланысты ойын-сауық
кезінде айтылатын болған. Қыз бен ... ... ... ... -өлеңнің бастапқы жолын жігіт те, қыз да қайталай отырып,
ойларын өлеңнің ... 3-ші, 4-ші ... ... ... жастар
әзілдесіп отырып, әр сөзін ойланып бір- біріне кезекпенен ... ... ... ... ... қазір бейнетаспа арқылы. Қыз бен жігіт айтысысынан
үзінді көресіңдер. Осы кезде: айтыскер ақындардың кім ... ... ... ... ... киім ... әннің әуені көңілді ме,
көңілсіз бе; екпіні қандай екеніне назар аударып отырыңдар.
Бейнетаспа көрсетіліп ... соң ... ... жоғарыдағы
тапсымалар бойынша жауап алады.
- Енді, ... ... ... ... ... ... ... тілімізден құлпынай жасап көрейікші . Жақсы.
2. Бұдан да үлкен құлпынай жасай аламыз ба? Жақсы.
3.Тілімізбен аттың шабысын келтірейік. Жақсы.
4.Тілімізден тіс ... ... ... енді ... ашып ... ... ... бала
болсын деп осы оқулықтың авторы Мөлдір апайымыз «Не деу керек» ... ... ... ... ... ... ... шығып өлеңді оқиды. Келесі оқушы өлеңнің мазмұнын
талдайды.
Мұғалім:
- Өлеңнің әнін үйренбес бұрын, қане, тыныс алу ... ... ... алу ... ... ... енді ... айтылу әдісін қарап отырыңлар
а. Мұғалім жаңа әнді өзі ... ... ... ... әнді ... ... қосылып, әнді бірге орындайды.
Сабақты қортындылау:
Мұғалім:
-Балалар, біз бүгін әнді де ... ... да ... Осы ... қайта жандануына себебін тигізген ... ... ... Биыл ... ел ... неше жыл ... ... өткен «Абылай салған жолменен» деген тақырыпта
айтыс болып өтті. Сол айтыста Сараның ... ... жас ақын қыз жаңа ... ... Тұрсынбайқызы да бар еді .Сол қыздың жеңісіне неге қуанбасқа?
Осы апаларың әр айтыста қатарынан 8 темір тұлпарды мінген ... ... де ... ... ... ... істедіңдер, енді сый сандығымызды
сұрақтар ... ... ... ... сай бағалау сыйлығын алайық
әрбір сыйлыққа сұрақ жазылған карточка бекітіледі.
-Айтыс атауы қандай сөзден шыққан?
-Қазіргі кездегі айтыстарда шығып жүрген қыз бен ... ... Сара ... не ... ... туралы не білесің?
-Өзің білетін айтыс ақындарын ата?
-Қыз бен жігіт айтысының мақсаты не ... ... ... бен жігіт айтысын оқып үйрену.
Ө.Байділдаевтың “Не деу ... әнін ... ... ... беру ... жас ... музыка өнеріне баулып,
олардың жан жақты мәдениетті, білімді, ақылды да сымбатты болып өсуі үшін,
ең жоғары мүмкіндіктерді ... ... ... Еліміз егемендік алып, өз
шаңырағымызды тіктеген тұста ұлттық өнерімізді, мәдениетімізді, білімімізді
жаңғыртып, ... ... ... ... ... білім саласына көптеген өзгерістер, жаңалықтар ... ... ... ... шығармашылық ізденіспен дамып
келеді. Музыка саласында да дәстүрлі халық музыка ... ... ... ... жаңа ... алға ... жаңартылған
музыка бағдарламалары жасалуда.
Бастауыш сынып оқушыларының эстетикалық талғамын қанағаттандыра отырып,
олардың музыка ... ... ... ... ой ... дамытуда
заман талабына сай құрылған музыка сабағының маңызы зор.
Мектептегі музыка сабағы оқушыларды әсемдік әлемінің ... ... ... ... ... шынайы сезінуге, одан рухани ләззат, әсер
алуға, өмір жайлы ой толғауға, ізгілікті ... ... ... ... ... Осы ... міндеттерді орындау үшін баланың ... ... ... Ал ... ... қабілетті дамыту үшін музыка
пәнінің мұғалімі « сегіз қырлы бір ... ... ... Ол- ... ... ... тарихшы – қысқасы, ғылымның әр саласынан хабардар
болғанда ғана, бүгінгі күн ... сай ... бола ... ... ... мектептің музыка сабақтары білім берудің, тәрбие
берудің маңызды саласы болып табылады. Музыка пәнінің мақсаты – ... ... ... бере ... ... халықтық ( ұлттық)
музыкаға баулу. Сол арқылы өз халқына деген патриоттық ... ... ... ... ...... күш, жан дүниені ерекше әсерге бөлеп, адамды сәулелі
өмірге жетелейтін сиқырлы өнер. Музыка тағдыры, жалпы музыка мәселесі ... мен ... ... мен ... музыка
зерттеушілері мен өнер қайраткерлерінің ғана жанашырлығын қажет етпейді.
Курстық жұмыста жалпы білім ... ... орта ... ... ... ... ... музыка тәрбие жүйесінің негізгі түрі,
музыка сабағын өткізудің жаңаша үлгілері мен әдіс-тәсілдері қарастырылады
және ... тыс ... ... ... ... үрдісінде
қазақ халқының ауызша халық шығармаларын пайдалану жолдарын айқындайды.
Сондай-ақ, қазақстандық музыка ... ... ... ... «12 ... ... берудің бастауыш мектебіне арналған
бағдарламаларына» түсініктеме беріледі. Әдістемелік музыка сабағына ... ... ... ... ... үлгі етіп ұсынылған музыкалық іс-әрекеттер мұғалімнің
жеке тұлғалық кәсіби-педагогикалық ... ... ... көмектеседі,
яғни тұлға қасиеттеріне айналады:
- кәсіби бағыттылық пен ... ... ... ... ой ... кеңей түседі;
- әр түрлі нұсқадағы іс-әрекеттерді талдау дағдылары мен қабылданатын
кәсіби ... ... ... ... ... ... және ... шешу арасындағы айырмашылықтарды
түсіну қалыптасады, жаңалықтарға икемшіл бола алады;
- кәсіби міндеттерді шешудің өзіндік кәсіби «ізі» пайда болады және ... ... ... пәні ... ... сауаттылығы – бұл
әрқашанда тек өзінің жеке ойы, жеке қатынасы, материалдарды топтастыру мен
оларды бағалауы. Жиналған материалдарды өңдеу негізінде ... жеке ... жаңа ... ... болуымен жаңа сұрақтардың қорытындысы ретінде
болады. Себебі шығармашылық жұмыс - әрқашанда ізденіс.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Сүлейменова Р.Ә., ... Г.Ғ. ... ... ... әдістемесі
(бастауыш сыныптарға арналған) Астана : Фолиант, 2008.
2. Балтабаев М. Әсем саз: ... ... ... ... әліппесі /
М. Балтабаев, Б. Өтемуратова .- Алматы: Атамекен, 1993 .– 104 бет.
3. Балтабаев М. «Елім-ай» / М. Балтабаев, Б. ... .- ... ... 1993 .– 94 ... ... М.Х. ... : бағдарламасының ғылыми ... / М.Х. ... .- ... : РБК, 1993 .– 22 ... Бәттібаева С. Ән-күй : әдістемелік нұсқау / С. ... ... Э. ... .- Алматы : Кітап, 2002 .- 104 бет.
6. Джансеитова С.С. ...... ... терминдердің түсіндірме
сөздігі / С.С. Джансеитова, К.К. ... .- ... 1991 .- 105 ... ... Ш. ... : 1 ... арналған оқулық / Ш. Қулманова, М.
Оразалиева, Б. Сулейменова .- ... ... 2001 .- 128 ... Қулманова Ш. Музыка : 2 сыныбына арналған ... / Ш. ... ... Б. ... .- ... ... 1998 .- 144 бет.
9. Қулманова Ш. Музыка : 3-сынып / Ш. Қулманова, М. Оразалиева, ... .- ... ... 1999 .- 112 ... ... Ш. ... : 4-сынып / Ш. ... М. ... ... .- ... : ... 2000 .- 112 ... ... Қ.М. Мектепте музыка тәрбиесін беру ... / ... Г.Ж. ... .- Алматы : Әл-Фараби, 1997 .- 132 бет.
12. Музыка : 5 сынып оқулығы / А. ... ... т.б.] .- ... ... 2001 .- 144 бет.
13. Музыка : 5 ... : ... ... / А. Жайымов [және т.б.] .- Алматы
: Атамұра, 2001 .- 64 бет.
14. Музыка : 6 сынып оқулығы : ... ... / А. ... ... ... - Алматы : Атамура, 2002 .- 160 бет.
15. Музыка : 6 ... : ... ... / А. ... ... т.б.] ... : ... 2002 .- 64 бет.
16. Райымбергенов А. Жалпы ... ... ... орта мектебінің музыка
пәніне арналған «Мұрагер» бағдарламасы : 1-9 ... / ... С. ... Ұ. ... .- ... : ... 2003 .- 248 бет.
17. 1-4 сыныптарға арналған «Музыка» ... ... ... ... Балтабаев М.Х. Жалпы білім беретін қазақ орта мектебінің 1-4 сынып
оқушыларына арналған «Елім-ай» ән-күй ... ... / ... .- ... : РБК, 1993 .– 68 ... ... ... беретін оқу бағдарламасы : 1-4 сыныптар .- ... : ... .- 334 ... қосымша
Домбырада үйренетін әндер мен күйлердің тізімі
|1 – сынып |- ... әні « ... ай» |
|2 - ... |- ... күйі « Келіншек» |
| |- ... әні « ... |
| | |
| |- ... әні «Гүлдерайым» |
|3 – ... |- ... әні ... |
| |- ... күйі « ... |
| |- ... әні « Жар – жар» |
|4 – ... |- ... ... |
| |- ... ... ... |
| |- Жаяу – ... « ... |
|5 – ... |- ... ... |
| |- ... әні «Құралай» |
| |- ... күйі « ... |
| |- ... « ... |
|6 – ... |- ... « ... |
| |- « ... ... |
| | |
| |- ... ... |
| |- ... « ... ... |
| ... |
|7 – ... |- ... « ... |
| |- ... « ... |
| |- ... « ... төк» |
|8 – ... |- ... күйі « ... |
| |- ... « ... |
| |- ... « Құс ... |
| |- ... « ... |
|9 - ... |- ... « ... |
| |- ... « ... |
| |- ... « ... |
| |- ... « ... |

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы экология175 бет
Бастауыш мектепте музыка пәнін оқытудың маңызы12 бет
Бастауыш сынып оқушыларына музыка пәні арқылы эстетикалық тәрбие беру6 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін арттырудағы музыка пәнінен жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың әдістемесі54 бет
Мектептерде музыка пәні арқылы халықтың тәрбие берудің мән-мағынасы83 бет
«Хорды дирижерлау пәнінің теориялық негіздері»5 бет
«Өзін-өзі тану» пәнін оқыту әдістемесінің ерекшеліктері19 бет
Мектеп бағдарламасы шеңберінде аспаптық музыканы қолданудың әдіс-тәсілдері48 бет
Музыка – эстетикалық тәрбие көзі40 бет
Музыкалық білім беру педагогикасының маңызы және педагог - музыканттың әдіснамалық мәдениеті жайлы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь