Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.

Бала өмірінің көптеген уақытын әр түрлі әлеуметтік институттарда бала бақшада, мектепте өткізетініне қарамастан, отбасының ықпалы қоғам ықпалына қарағанда әрқашан күштірек болады. көптеген зерттеулер отбасылық бұрыс тәрбие типі мен дұрыс даму ерекшелігінің арасындағы байланысты ашуда. «Балаңыздан кумир жасамаңыз, ол өскен соң құрбандықты талап етеді», - деген екен П.Буаст. Кейде мынадай жағдайды бақылауға болады – өз баласының айналасында шыр көбелек айналып, өбектеп жүрген ана және өз ықпалының күшін сезген үстемшіл, пысық, қозғалғыш бала. Бұл жұпта ана дөрекі, тәрбиесіз баласының құрбаны ретінде көрінеді. Негізінен осындай жағдай ата-аналардың балаларына деген тым асыра өбектеуі мен жақтауынан туындайтыны анық. Бұл мысалда, психологиялық терминмен айтқанда баланың айтқанын бұлжытпай орындау гиперпротекциясы және баланың өзімшілдік, қасақана қайшы іс-әрекеті деген тәрбие типтерінің арасында тұрақты байланыс бар.
Бұл жағдайлар: баланың ересек болуға өзіндік әрекетке көшу кезеңі әдеттегі мектеп оқуынан түрлі әлеуметтік іс-әрекетке ауысу; сондай-ақ ағзаның белсенді гармоналді қайта құрылуы жеткіншекті жағымсыз ортаға осал, көнгіш, көңілшек етіп жібереді. Сонымен қатар жеткіншектерге тән: туыстарының басқаруынан, мұғалімдердің және басқа тәрбиешілердің қарамағынан тыс шығуға талпынысын ескерген жөн. Бұл талпыныс жиі рухани құндылықтардың және жалпы ұрпақтың тұрақты өмірінің жойылуына әкеледі. Бұған қатысты ерекше ескеретін маңызды жағдай жанұядағы келеңсіз қарым-қатынастар, ата-ананың ажырасу деңгейінің жоғарлауы.
Отбасылық тәрбиеде үнемі болып тұратын «отбасылық қатігездік» қақтығыстары бала психикасына өте қатты әсер етеді және оның бұзылуына әкеліп соқтырады.
Отбасылық қатігездік тек балаларға эмоционалдық кері әсер етуде ғана емес, сонымен қатар балаларды үнемі ұрып-соғу, қорлау, кей жағдайларда жыныстық зорлаумен де көрінеді. Зорлыққа ұшыраған балалардың даму ерекшелігі бұзылып, ішкілікке немесе нашақорлыққа ерте бет бұра бастайды. Дамуда бұзылушылыққа әкеліп соқтыратын отбасылық зорлық көбіне травматологиялық күйзеліс жағдайына алып келеді.
Қатігездік қарым-қатынасқа ұшыраған балаларда мынадай ауытқушылықтар байқалады: әлеуметтік қызметте төмен дәрежедегі түрлі формада болатын агрессивті және тәуелді мінез-құлық. Қатыгездік қарым-
Қолданылған әдебиеттер:

1.Қазақ Совет энциклопедиясы, Алматы, 1976
2.Бегалиев Т.Б. «Педагогика» Лекциялар курсы, Тараз, 2002
        
        Үшағаш негізгі жалпы білім беретін мектебіКонец формы
Реферат
Тақырыбы:
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни
девианттық ... ... ... мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни
девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.
Жеткіншектер ортасындағы агрессивті беталыстың өсуі ... ... ... ... ... ... арасындағы қылмыстық істер, әсіресе
жеткіншектер қылмысы ең күрделі де қиын ... ... ... ... ... зиян ... тұлғаға бағытталған қылмыстық
әрекеттер санының көбею ... де ... ... ... ... жауыздық сипатқа ие топтық төбелестер жиіледі.
Бала өмірінің көптеген уақытын әр түрлі әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қоғам ықпалына
қарағанда әрқашан күштірек болады. көптеген зерттеулер ... ... типі мен ... даму ... ... байланысты ашуда.
«Балаңыздан кумир жасамаңыз, ол өскен соң құрбандықты талап етеді», - деген
екен ... ... ... ... ... ... – өз баласының
айналасында шыр көбелек айналып, өбектеп жүрген ана және өз ықпалының күшін
сезген үстемшіл, пысық, қозғалғыш ... Бұл ... ана ... ... ... ... ... Негізінен осындай жағдай ата-аналардың
балаларына деген тым асыра өбектеуі мен ... ... ... Бұл
мысалда, психологиялық терминмен айтқанда баланың айтқанын бұлжытпай
орындау гиперпротекциясы және баланың ... ... ... ... ... типтерінің арасында тұрақты байланыс бар.
Бұл жағдайлар: баланың ересек болуға өзіндік әрекетке көшу ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
ағзаның белсенді гармоналді қайта құрылуы жеткіншекті жағымсыз ортаға осал,
көнгіш, көңілшек етіп жібереді. Сонымен ... ... ... ... ... және басқа тәрбиешілердің
қарамағынан тыс шығуға талпынысын ескерген жөн. Бұл ... жиі ... және ... ... ... ... ... әкеледі.
Бұған қатысты ерекше ескеретін маңызды жағдай жанұядағы келеңсіз қарым-
қатынастар, ата-ананың ... ... ... тәрбиеде үнемі болып тұратын «отбасылық қатігездік»
қақтығыстары бала психикасына өте ... әсер ... және оның ... ... ... тек балаларға эмоционалдық кері әсер етуде ғана
емес, ... ... ... ... ... ... кей ... зорлаумен де көрінеді. Зорлыққа ұшыраған балалардың даму
ерекшелігі ... ... ... ... ерте бет бұра ... ... ... соқтыратын отбасылық зорлық ... ... ... алып келеді.
Қатігездік қарым-қатынасқа ұшыраған балаларда мынадай ауытқушылықтар
байқалады: әлеуметтік қызметте төмен дәрежедегі ... ... ... және ... ... ... қарым-қатынасқа ұшыраған
балалар өз жасындағы қимыл, іс-әрекеттерін бұрмалай бастайды, ал ... ... және ... ... тежейді. Кейбір балаларда
алғашқы зерттеулерде трамватологиялық ... ... ... ... ... ... ... байқалады.
Отбасының және девиацияның әлеуметтік материалдық жағдайы.
Девиацияның пайда болуының ... ... бірі – ... ... мен ... статусы. И.И.Шурыгинаның зерттеулерінің
дәлелдері бойынша жоғары білімді ... бар ... 14-15 ... ... ... бір ... девиацияға ұрынған жағдайлар кездеспеген.
Ал білімі аз, ... ... ... ... және өзіне-өзі қол
жұмсау болған.
Бірақ тәжірибеде жоғары білімі бар ... ... ... ... ішінде де девианттық мінез-құлықты балалар кездеседі.
Көбіне отбасы жағдайы жақсы балалар оқитын жеке ... ... ... ... ... жиі ... ... орай,
материалдық жағдайы қамтамасыз етілген ... да ... ... дамуына
кепілдік бере алмайды. *Сәтсіз отбасы* деген түсінік бүгінгі күні өзінің
ауқымын кеңейтті, ол сонымен қатар тек ... ... не ... ... отбасыларын ғана емес,балаларына түрлі ... ... ... ... ... ... отбасыларына қатысты
айтылады.
Сонымен баланың жеке тұлға ретінде дамуын бұзатын және ... ... ... себебі – күнделікті шағын әлеуметтік ортадағы
психикалық трамватизмге ұшырауы және түрлі тәрбиеге тап ... ... ... ... пайда болуы мен дамуына
жауап беретін – ...... ... ... алмастыратын
субъектілер) және мұғалімдер.
Девианттық мінез-құлық – қоғамда ресми не дәстүрлі қалыптасқан заңға
және нормаларға сәйкеспейтін мінез-құлық. Девианттық ... ... ... ... нашақорлық, кәмелетке толмағандар арасындағы
қылмыстар және басқа да формаларда көрінеді. ... ... ... ... ... ... мен рольдерге сәйкеспейтін мінез-құлық
көріністерін айтамыз.
Заңды тұрғыдан қарағанда ... ... ... ... заң бұзушылыққа байланысты қылмысты заңға ... деп ... және ... ... ... бірақ этикалық
нормаға бағынбайтындарды осыған жатқызуға болады.
|Заңға қайшы емес девианттық ... ... ... түрлері |
|мінез-құлық түрлері | ... және ... ... ... жеке ... |
|үйден немесе тәрбие ... ... ... ... ... ... ... кезінде қараусыз қалғандықтан |Дөрекілік ... ... ... ... салыну, нашақорлық және |Төбелесу ... да ... ... ... ... ... ... – зорлау, кісі өлтіру |
|Аутоагрессивті мінез-құлық (өз ... ... ... ... қол ... ... ... қасақана бағытталған |
|қол жұмсап, өлімге әкеліп соқтыру); |ауытқушылық: ... ... ... ... қашу және ... ... ... ... қашқақтау ... салу ... ... бес ...... – баукеспелік-қылмыстық емес
ІІІ –бейәлеуметті
ІҮ – қылмыс алды
Ү – баукеспелік-қылмыстық
1-ші «алғашқы» деңгейдегі мінез-құлқы ... ... ... ... мінезделеді: мінез-құлық сферасында кейбір
нормалар орындалмайды, күтпеген жерден қарапайым тыйым ... ... ... ... арақ ішу, ... ... қатар жекелеген тәртіп
бұзушылық та байқалады, жасөспірімде кейде оқу ... (2-3 ... ... ... ... оның мүмкіндіктеріне сай бола бермейді.
Мысалы: Б деген оқушы, 13 ... бұл ... ... басқа балалардан айрықша мінез-
құлқымен ерекшеленбейді. Соңғы ... ... ... «жақсылардың»
қатарында кірген-ді. Кейде бұрынғы ... ... ... айтыс-тартыс
болып қалатын және өзі де агрессиялық мінез байқата бастады. Өзі ... ... ... мұғаліммен әңгімеден соң өз қылығына баға бере
алмады. Бұрынғы кезеңдерде қандай да ... ... ... Сонымен қатар, сабақ босату жағдайлары пайда болды. Осы жылда ол
үйіне бірнеше рет темекі шеккен күйде ... ... ішіп ... ... ... емес деңгей.
Құндылық бағдарында тұрақсыздық байқалады, басымдылық әдемі киімге,
сыртқы тұлға, фирмалық киімдергеберіле бастайды. Отбасылық ... ... ... ... ... оқу ... ... 1-2
пәннен үлгермейді.
Виктор, 13 жаста.
Анасымен тұрады. Осы жыл бойына ... де, ... да ... ... ... жоқ. ... ... аулада жаңа компания пайда
болды, олар жиі жиналады, бірігіп ішеді, ... ... ақша ... ... ... ... жасы ... балалар құрайды. Виктор әзірге заңға
қайшы әрекет жасаған жоқ, бірақ ойында бар.
ІІІ бейәлеуметтік деңгей.
Жасөспірімдерде құндылықтардан ауытқу одан да ... ... ... киімге, дәреже-беделге, фирмалық заттарға, ... ... ... Ал ... ... ... ... ұғымдарды қабылдағысы
келмейді. Әр сабақтан үлгерімі де төмен деуге болады.
Дос, 14 жаста.
Ішкіш әкесі және ... ... ... ... ... ... ... жиі қалдырады, ұсақ ұрлықпен айналысады, ... ... жоқ. Өз ... өзін ... ... ... ... достары
жоқ. Кәмелетке жасы толмағандарды түзеу мекемесінде ... ... ... бар ... жүреді. Бір қылмысты іске куәгер болған. Мектепте
өзін өте ... ... ... ... жауапбереді. Тәртібіне
ешқандай әсер ете ... оны ... ... жасөспірімдерді еңбекпен
түзету орталығына ауыстыру күн тәртібіне қойылған.
ІҮ қылмыс алды деңгей.
Басымдылық дене күшіне, сыртқы ... ... ... ал ... ... ... елең ... бұрмаланған кері ойда
болады; еңбек, білім, шығармашылықты жек ... ... ... ... ... сферада өзін- өзі көрсетуді ойлайды:/Мен
білемін,мен бәріне ұнаймын,мен ... ... ... өзіне
қанағаттанған сезімде жүреді./
Әлеуметтік желі өте азайады.
Қылмыс алды деңгейдегі девианттық мінез-құлықтағы жасөспірімдер
қылмыстық ... ... ... және олардың ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауапқа тартылмайтын қылмыстық құрамы бар
әрекеттер жасайды. Осы девианттық мінез- құлықтағы жасөспірімдер ... ... ... ... нормаларды мойындағысы келмейді.
Сондықтан жеке тұлғаның ... ... ... ... ... –ші баукеспелік – қылмыстық деңгей.
Тек шексіз билік,агрессорлық дене қара күші,көңіл көтеру,ақша ғана
мойындалады, дене және ... ... ... ... ... ... ... моральді жек көреді. Оқу процесінен мүлдем
қол үзеді.
Т. 15 ... ... жүр. Өзі ... рет ... ... де, ... ... Бірнеше ай кәмелеттік жасқа толмағандар колониясында қылмысқа
қатысушы ретінде отырып ... ... ... ... ... ... да алмаған, көп айдан бері келген де жоқ. Әжесімен
тұрған. Әжесі бірге ... ... ... ... балаларына кеткен. Пәтеріне
оның қылмыскер достары келіп тұрады. ... мен ... ... жеке тұлғаның қоғаммен қарым-қатынасының моделі болып табылады,
әлеуметтендіру қызметін атқарады, яғни адамды қоғамдық өмірге бейімдейді.
12 жасқа ... ... ... мәні бар ... адам ол оның ... ... табылады және отбасы ішіндегі қарым-қатынас және тәрбие түрі
осы жастағы балалардың болашақта девианттық мінез-құлықтың ... ... роль ... ... мектептегі әлеуметтік нормаларды меңгеруіне
өз әсерін тигізеді. Жасөспірімдік кезден бастап, оқушылардың әлеуметтенуіне
оның ... ... да ... ... біпақ алғашқы
девианттық мінез-құлықтың ... ... ... ... болады.
Баланың айтқанын бұлжытпай орындау ата-аналардың баланың мінез-
құлқының бұзылуына сын көзбен қарамай, ... ... ... ... өз ... дамуына, белсенділік танытуына ... ... әсер ... ... ... тыс ... да, ұсақ ... да, үнемі тыйым
салу – бұлар да баланың өз бетімен шешім қабылдауына еш мүмкіндік бермейді.
Шектен тыс қадағалау ... ... ... ... тырысады,
олардың әр қадамдарын бақылап, бір нәрсе бүлдіріп қоймаса екен ... мен ... ... ... ... ... кез
келген қателігіне ұрсады, санкция ... ... ... ... бала психологиялық қуғын ретінде қабылдайды. Шектен ... ... ... іске ... ... мен ... ... айтқанын бұлжытпай орындауды «бала – отбасы кумирі» типіндегі
тәрбиеге жатқызуға болады. тым ... алу, ... ... ... ... ұмтылу, оның барлық қажеттілігін өтеу – бұл
баланың дамуында өзімшілдікке ... ... ... ... ... мақсаткерлігін және еркіндігін тежейді.
Ауру культіндегі тәрбие көбіне ұзақ уақыт соматикалық аурумен ауыратын
және дене кінараты бар отбасына қатыссты. ... ... оны ... ... маңызды бір бөлігіне айналады. Тәрбиенің бұл ... пен ... ... ... ... ... ... ауыр тиетіні айқын
байқалады. Әсіресе басқа отбасының балалары өзін ... ... ... ... Эмоционалды шеттетілу дегеніміз ата-анлардың балаларының
көңіл-күйіне ... ... ... немесе суық қарауы.
Қатал қарым-қатынас көбіне эмоционалды шеттетумен тығыз байланысты.
Қатал қарым-қатынас ашық ... ... ... ... ... я
тыңдамағаны үшін қатаң жазалау), не жабық формада болады, балаға ешқандай
ықылас білдірмеу, ... ... және ... ... ... бәрі баланың жеке тұлға ... ... ... ... қатігез бала болып өсуіне әкеліп соқтырады.
Қарама-қайшылықты тәрбие – бұл ... ... ... ... ... келмеуінен туындайды, ол отбасы ішіндегі
бәсеке, қақтығыстар, ұрыс-жанжалдардан ... ... ... нәтижесі
баланы тек сенімсіздікке, жоғары алаңдаушылыққа, ... ... ... ... ... ... ішкі ... қарама-қайшылықтардың
дамуына әкеп соғады. Сонымен қатар ата-ана тарапынан түсініспеушілік болып,
балаға негізсіз тиым салудың әсерінен ата-ана мен бала ... ... ... Тәрбиедегі ауытқулар ата-аналардың баланың ... ... ғана ... ... ал ... баланы тек өздерінің
үміттерін ақтағанда ғана жақсы көреді.
Мінез-құлық ауытқушылығы мәселесі – педагогикалық психологияның басты
әрі маңызды проблемаларының ... ... жас – адам ... өте
қиын кезеңдердің бірі. Өзінің қысқа уақытында (14-18 жас аралығы) ол
адамның ... ... ... көп ... ... Дәл ... ... тұлға болып қалыптасуға негіз болушы мінез-құлық
құрылымы жүреді. Баланың жеке тұлға ... ... ... ... зор. ... тек ... әлеуметтік мәні ғана қалыптаспайды, сонымен
қатар «жақсы» және ... ... баға ... ... ... ... мен ... туралы түсінік қалыптасады.
Қолданылған әдебиеттер:
1.Қазақ Совет энциклопедиясы, Алматы, 1976
2.Бегалиев Т.Б. ... ... ... ... 2002

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Девиантты мінез көрсетудің себебі, оларға көмек түрлері3 бет
Мінез-құлқында ауытқушылығы бар жасөспірімдердің өзін-өзі бағалау ерекшеліктері80 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Агресиялық мінез-құлық табиғатына психологиялық талдау78 бет
Агрессивтік мінез-құлықтың теориялық мәселелері12 бет
Адамдар мен жануарлар арасындағы мінез-құлық айырмашылықтары мен ұқсастықтары25 бет
Бастауыш сынып оқушыларының мінез-құлық дағдыларын оқу-тәрбие процесінде тәрбиелеудің педагогикалық негіздері51 бет
Бастауыш сынып оқушыларының оқу іс – әрекеті барысында мінез – құлық ерекшеліктерін зерттеу жолдары62 бет
Діни қатынас мәселесіндегі мемлекеттік билік және жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің бейімділігі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь